Lord Vishnu

4.7 - അഗ്നാവിഷ്ണൂ സജോഷസേമാ വര്ധന്തു - കൃഷ്ണ യജുര്വേദ തൈത്തിരീയ സംഹിതാ പാഠഃ

(Agnavishnu Sajoshasema Vardhantu (Chamakam) in Malayalam)

From Taittiriya Samhita, Krishna Yajurveda

This sacred text is extracted from the fourth kanda, seventh prasna of the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajurveda, forming part of the renowned Chamakam. It is a profound Vedic invocation addressed to Agni and Vishnu, seeking their divine presence and support. The passage progresses into the famous list of desires and blessings, representing the holistic Vedic vision of prosperity, spiritual growth, and material well-being. Chanting these verses is believed to harmonize the individual with cosmic energies, promoting peace, abundance, and the attainment of higher knowledge by aligning one’s internal state with the rhythms of the universe.

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ഞ്ചതുര്ഥകാണ്ഡേ സപ്തമഃ പ്രശ്നഃ - വസോര്ധാരാദിശിഷ്ട സംസ്കാരാഭിധാനം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
അഗ്നാവിഷ്ണൂ സജോഷസേമാ വര്ധന്തു വാ-ങ്ഗിരഃ । ദ്യുനൈംര്വാജേഭിരാ ഗതമ് ॥ വാജശ്ച മേ പ്രസവശ്ച മേ പ്രയതിശ്ച മേ പ്രസിതിശ്ച മേ ധീതിശ്ച മേ ക്രതുശ്ച മേ സ്വരശ്ച മേ ശ്ലോകശ്ച മേ ശ്രാവശ്ച മേ ശ്രുതിശ്ച മേ ജ്യോതിശ്ച മേ സുവശ്ച മേ പ്രാണശ്ച മേ ഽപാന- [പ്രാണശ്ച മേ ഽപാനഃ, ച മേ വ്യാനശ്ച മേ ഽസുശ്ച മേ] 1
-ശ്ച മേ വ്യാനശ്ച മേ ഽസുശ്ച മേ ചിത്ത-ഞ്ച മ ആധീത-ഞ്ച മേ വാക്ച മേ മനശ്ച മേ ചക്ഷുശ്ച മേ ശ്രോത്ര-ഞ്ച മേ ദക്ഷശ്ച മേ ബല-ഞ്ച മ ഓജശ്ച മേ സഹശ്ച മ ആയുശ്ച മേ ജരാ ച മ ആത്മാ ച മേ തനൂശ്ച മേ ശര്മ ച മേ വര്മ ച മേ ഽങ്ഗാനി ച മേ ഽസ്ഥാനി ച മേ പരൂഗ്ംഷി ച മേ ശരീരാണി ച മേ ॥ 2 ॥
(അപാന - സ്തനൂശ്ച മേ - ഽഷ്ടാദശ ച) (അ. 1)
ജ്യൈഷ്ഠ്യ-ഞ്ച മ ആധിപത്യ-ഞ്ച മേ മന്യുശ്ച മേ ഭാമശ്ച മേ-ഽമശ്ച മേ ഽഭംശ്ച മേ ജേമാ ച മേ മഹിമാ ച മേ വരിമാ ച മേ പ്രഥിമാ ച മേ വര്ഷ്മാ ച മേ ദ്രാഘുയാ ച മേ വൃദ്ധ-ഞ്ച മേ വൃദ്ധിശ്ച മേ സത്യ-ഞ്ച മേ ശ്രദ്ധാ ച മേ ജഗച്ച [ ] 3
-മേ ധന-ഞ്ച മേ വശശ്ച മേ ത്വിഷിശ്ച മേ ക്രീഡാ ച മേ മോദശ്ച മേ ജാത-ഞ്ച മേ ജനിഷ്യമാണ-ഞ്ച മേ സൂക്ത-ഞ്ച മേ സുകൃത-ഞ്ച മേ വിത്ത-ഞ്ച മേ വേദ്യ-ഞ്ച മേ ഭൂതഞ്ച മേ ഭവിഷ്യച്ച മേ സുഗ-ഞ്ച മേ സുപഥ-ഞ്ച മ ഋദ്ധ-ഞ്ച മ ഋദ്ധി ശ്ച മേ കൢപ്ത-ഞ്ച മേ കൢപ്തിശ്ച മേ മതിശ്ച മേ സുമതിശ്ച മേ ॥ 4 ॥
(ജഗച്ച - ര്ധി - ശ്ചതുര്ദശ ച) (അ. 2)
ശ-ഞ്ച മേ മയശ്ച മേ പ്രിയ-ഞ്ച മേ ഽനുകാമശ്ച മേ കാമശ്ച മേ സൌമനസശ്ച മേ ഭദ്ര-ഞ്ച മേ ശ്രേയശ്ച മേ വസ്യശ്ച മേ യശശ്ച മേ ഭഗശ്ച മേ ദ്രവിണ-ഞ്ച മേ യന്താ ച മേ ധര്താ ച മേക്ഷേമശ്ച മേ ധൃതിശ്ച മേ വിശ്വ-ഞ്ച [ ] 5
മേ മഹശ്ച മേ സംവിഁച്ച മേ ജ്ഞാത്ര-ഞ്ച മേ സൂശ്ച മേ പ്രസൂശ്ച മേ സീര-ഞ്ച മേ ലയശ്ച മ ഋത-ഞ്ച മേ ഽമൃത-ഞ്ച മേ-ഽയക്ഷ്മ-ഞ്ച മേ ഽനാമയച്ച മേ ജീവാതുശ്ച മേ ദീര്ഘായുത്വ-ഞ്ച മേ ഽനമിത്ര-ഞ്ച മേ ഽഭയ-ഞ്ച മേ സുഗ-ഞ്ച മേ ശയന-ഞ്ച മേ സൂഷാ ച മേ സുദിന-ഞ്ച മേ ॥ 6 ॥
( വിശ്വ-ഞ്ച - ശയന - മഷ്ടൌ ച ) (അ. 3)
ഊര്ക്ച മേ സൂനൃതാ ച മേ പയശ്ച മേ രസശ്ച മേ ഘൃത-ഞ്ച മേ മധു ച മേ സഗ്ധിശ്ച മേ സപീതിശ്ച മേ കൃഷിശ്ച മേ വൃഷ്ടിശ്ച മേ ജൈത്ര-ഞ്ച മ ഔദ്ഭിദ്യ-ഞ്ച മേ രയിശ്ച മേ രായശ്ച മേ പുഷ്ട-ഞ്ച മേ പുഷ്ടിശ്ച മേ വിഭു ച [വിഭു ച, മേ പ്രഭു ച മേ] 7
മേ പ്രഭു ച മേ ബഹു ച മേ ഭൂയശ്ച മേ പൂര്ണ-ഞ്ച മേ പൂര്ണതര-ഞ്ച മേ ഽക്ഷിതിശ്ച മേ കൂയവാശ്ച മേ-ഽന്ന-ഞ്ച മേ ഽക്ഷുച്ച മേ വ്രീഹയശ്ച മേ യവാശ്ച മേ മാഷാശ്ച മേ തിലാശ്ച മേ മുദ്ഗാശ്ച മേ ഖല്വാശ്ച മേ ഗോധൂമാശ്ച മേ മസുരാ- -ശ്ച മേ പ്രിയങ്ഗവശ്ച മേ ഽണവശ്ച മേ ശ്യാമാകാശ്ച മേ നീവാരാശ്ച മേ ॥ 8 ॥
(വിഭു ച - മസുരാ - ശ്ചതുര്ദശ ച) (അ. 4)
അശ്മാ ച മേ മൃത്തികാ ച മേ ഗിരയശ്ച മേ പര്വതാശ്ച മേ സികതാശ്ച മേ വനസ്പതയശ്ച മേ ഹിരണ്യ-ഞ്ച മേ ഽയശ്ച മേ സീസ-ഞ്ച മേ ത്രപുശ്ച മേ ശ്യാമ-ഞ്ച മേ ലോഹ-ഞ്ച മേ-ഽഗ്നിശ്ച മ ആപശ്ച മേവീരുധശ്ച മ ഓഷധയശ്ച മേ കൃഷ്ടപച്യ-ഞ്ച [കൃഷ്ടപച്യ-ഞ്ച, മേ ഽകൃഷ്ടപച്യ-ഞ്ച മേ] 9
മേ ഽകൃഷ്ടപച്യ-ഞ്ച മേ ഗ്ര്മായാശ്ച മേ പശവ ആരണ്യാശ്ച യജ്ഞേന കല്പന്താം ഁവിത്ത-ഞ്ച മേ വിത്തിശ്ച മേ ഭൂത-ഞ്ച മേ ഭൂതിശ്ച മേ വസു ച മേ വസതിശ്ച മേ കര്മ ച മേ ശക്തിശ്ച മേ-ഽര്ഥശ്ച മ ഏമശ്ച മ ഇതിശ്ച മേ ഗതിശ്ച മേ ॥ 10
(കൃഷ്ടപച്യ-ഞ്ചാ - ഽഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 5)
അഗ്നിശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ സോമശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ സവിതാ ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ സരസ്വതീ ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ പൂഷാ ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ ബൃഹസ്പതിശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ മിത്രശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ വരുണശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ ത്വഷ്ടാ ച - [ ] 11
മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ ധാതാ ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ വിഷ്ണുശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ ഽശ്വിനൌ ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ മരുതശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ വിശ്വേ ച മേ ദേവാ ഇന്ദ്രശ്ച മേ പൃഥിവീ ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ-ഽന്തരിക്ഷ-ഞ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ ദ്യൌശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ ദിശശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ മൂര്ധാ ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ പ്രജാപതിശ്ച മ ഇന്ദ്രശ്ച മേ ॥ 12 ॥
(ത്വഷ്ടാ ച - ദ്യൌശ്ച മ - ഏകവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 6)
അഗ്ംശുശ്ച മേ രശ്മിശ്ച മേ ഽദാഭ്യശ്ച മേ-ഽധിപതിശ്ച മ ഉപാഗ്ംശുശ്ച മേ ഽന്തര്യാമശ്ച മ ഐന്ദ്രവായവശ്ച മേ മൈത്രാവരുണശ്ച മ ആശ്വിനശ്ച മേ പ്രതിപ്രസ്ഥാനശ്ച മേ ശുക്രശ്ച മേ മന്ഥീ ച മ ആഗ്രയണശ്ച മേ വൈശ്വദേവശ്ച മേ ധ്രുവശ്ച മേ വൈശ്വാനരശ്ച മ ഋതുഗ്രഹാശ്ച [ഋതുഗ്രഹാശ്ച, മേ ഽതിഗ്രാഹ്യാശ്ച മ] 13
മേ ഽതിഗ്രാഹ്യാശ്ച മ ഐന്ദ്രാഗ്നശ്ച മേ വൈശ്വദേവശ്ച മേ മരുത്വതീയാശ്ച മേ മാഹേന്ദ്രശ്ച മ ആദിത്യശ്ച മേ സാവിത്രശ്ച മേ സാരസ്വതശ്ച മേ പൌഷ്ണശ്ച മേ പാത്നീവതശ്ച മേ ഹാരിയോജനശ്ച മേ ॥ 14 ॥
(ഋതുഗ്രഹാശ്ച - ചതുസ്ത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 7)
ഇദ്ധ്മശ്ച മേ ബര്ഹിശ്ച മേ വേദിശ്ച മേ ധിഷ്ണിയാശ്ച മേ സ്രുചശ്ച മേ ചമസാശ്ച മേ ഗ്രാവാണശ്ച മേ സ്വരവശ്ച മ ഉപരവാശ്ച മേ ഽധിഷവണേ ച മേ ദ്രോണകലശശ്ച മേ വായവ്യാനി ച മേ പൂതഭൃച്ച മ ആധവനീയശ്ച മ ആഗ്നീദ്ധ്ര-ഞ്ച മേ ഹവിര്ധാന-ഞ്ച മേ ഗൃഹാശ്ച മേ സദശ്ച മേ പുരോഡാശാശ്ച മേ പചതാശ്ച മേ-ഽവഭൃഥശ്ച മേ സ്വഗാകാരശ്ച മേ ॥ 15 ॥
(ഗൃഹാശ്ച - ഷോഡശ ച) (അ. 8)
അഗ്നിശ്ച മേ ഘര്മശ്ച മേ-ഽര്കശ്ച മേ സൂര്യശ്ച മേ പ്രാണശ്ച മേ ഽശ്വമേധശ്ച മേ പൃഥിവീ ച മേ ഽദിതിശ്ച മേ ദിതിശ്ച മേ ദ്യൌശ്ച മേ ശക്വരീരങ്ഗുലയോ ദിശശ്ച മേ യജ്ഞേന കല്പന്താ- മൃക്ച മേ സാമ ച മേ സ്തോമശ്ച മേ യജുശ്ച മേ ദീക്ഷാ ച മേ തപശ്ച മ ഋതുശ്ച മേ വ്രത-ഞ്ച മേ ഽഹോരാത്രയോ ര്വൃഷ്ട്യാ ബൃഹദ്രഥന്തരേ ച മേ യജ്ഞേന കല്പേതാമ് ॥ 16 ॥
(ദീക്ഷാ-ഽ - ഷ്ടാദശ ച ) (അ. 9)
ഗര്ഭാശ്ച മേ വഥ്സാശ്ച മേ ത്ര്യവിശ്ച മേ ത്ര്യവീ ച മേ ദിത്യവാട് ച മേ ദിത്യൌഹീ ച മേ പഞ്ചാവിശ്ച മേ പഞ്ചാവീ ച മേ ത്രിവഥ്സശ്ച മേ ത്രിവഥ്സാ ച മേ തുര്യവാട് ച മേ തുര്യൌഹീ ച മേ പഷ്ഠവാച്ച മേ പഷ്ഠൌഹീ ച മ ഉക്ഷാ ച മേ വശാ ച മ ഋഷഭശ്ച- [വശാ ച മ ഋഷഭശ്ച, മേ വേഹച്ച മേ] 17
മേ വേഹച്ച മേ ഽനഡ്വാന് ച മേ ധേനുശ്ച മ ആയുര്യജ്ഞേന കല്പതാ-മ്പ്രാണോ യജ്ഞേന കല്പതാ-മപാനോ യജ്ഞേന കല്പതാം-വ്യാഁനോ യജ്ഞേന കല്പതാ-ഞ്ചക്ഷു-ര്യജ്ഞേന കല്പതാഗ് ശ്രോത്രം-യഁജ്ഞേന കല്പതാ-മ്മനോ യജ്ഞേന കല്പതാം ഁവാഗ് യജ്ഞേന കല്പതാ-മാത്മാ യജ്ഞേന കല്പതാം-യഁജ്ഞോ യജ്ഞേന കല്പതാമ് ॥ 18 ॥
(ഋഷഭശ്ച - ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 10)
ഏകാ ച മേ തിസ്രശ്ച മേ പഞ്ച ച മേ സപ്ത ച മേ നവ ച മ ഏകാദശ ച മേ ത്രയോദശ ച മേ പഞ്ചദശ ച മേ സപ്തദശ ച മേ നവദശ ച മ ഏകവിഗ്ംശതിശ്ച മേ ത്രയോവിഗ്ംശതിശ്ച മേ പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച മേ സപ്തവിഗ്ംശതിശ്ച മേ നവവിഗ്ംശതിശ്ച മ ഏകത്രിഗ്ംശച്ച മേ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശച്ച [ ] 19
മേ ചതസ്രശ്ച മേ ഽഷ്ടൌ ച മേ ദ്വാദശ ച മേ ഷോഡശ ച മേ വിഗ്ംശതിശ്ച മേ ചതുര്വിഗ്ംശതിശ്ച മേ ഽഷ്ടാവിഗ്ംശതിശ്ച മേ ദ്വാത്രിഗ്ംശച്ച മേ ഷട്-ത്രിഗ്ംശച്ച മേ ചത്വാരിഗ്ംശച്ച മേ ചതുശ്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച മേ ഽഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശച്ച മേ വാജശ്ച പ്രസവശ്ചാ-പിജശ്ച ക്രതുശ്ച സുവശ്ച മൂര്ധാ ച വ്യശ്ഞിയശ്ചാ- -ന്ത്യായനശ്ചാ- ന്ത്യശ്ച ഭൌവനശ്ച ഭുവനശ്ചാ-ധിപതിശ്ച ॥ 20 ॥
(ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശച്ച - വ്യശ്ഞിയ - ഏകാദശ ച ) (അ. 11)
വാജോ ന-സ്സപ്ത പ്രദിശശ്ചതസ്രോ വാ പരാവതഃ । വാജോ നോ വിശ്വൈര്ദേവൈ-ര്ധനസാതാവിഹാവതു ॥ വിശ്വേ അദ്യ മരുതോ വിശ്വ ഊതീ വിശ്വേ ഭവന്ത്വഗ്നയ-സ്സമിദ്ധാഃ । വിശ്വേ നോ ദേവാ അവസാ-ഽഽ ഗമന്തു വിശ്വമസ്തു ദ്രവിണം-വാഁജോ അസ്മേ ॥ വാജസ്യ പ്രസവ-ന്ദേവാ രഥൈര്യാതാ ഹിരണ്യയൈഃ । അഗ്നിരിന്ദ്രോ ബൃഹസ്പതിര്മരുത-സ്സോമപീതയേ ॥ വാജേവാജേ ഽവത വാജിനോ നോ ധനേഷു [നോ ധനേഷു, വിപ്രാ അമൃതാ ഋതജ്ഞാഃ ।] 21
വിപ്രാ അമൃതാ ഋതജ്ഞാഃ । അസ്യ മദ്ധ്വഃ പിബത മാദയദ്ധ്വ-ന്തൃപ്താ യാത പഥിഭിര്ദേവയാനൈഃ ॥ വാജഃ പുരസ്താദുത മദ്ധ്യതോ നോ വാജോ ദേവാഗ്ം ഋതുഭിഃ കല്പയാതി । വാജസ്യ ഹി പ്രസവോ നന്നമീതി വിശ്വാ ആശാ വാജപതിര്ഭവേയമ് ॥ പയഃ പൃഥിവ്യാ-മ്പയ ഓഷധീഷു പയോ ദിവ്യന്തരിക്ഷേ പയോ ധാമ് । പയസ്വതീഃ പ്രദിശഃ സന്തു മഹ്യമ് ॥ സ-മ്മാ സൃജാമി പയസാ ഘൃതേന സ-മ്മാ സൃജാമ്യപ [സ-മ്മാ സൃജാമ്യപഃ, ഓഷധീഭിഃ ।] 22
ഓഷധീഭിഃ । സോ-ഽഹം-വാഁജഗ്ം സനേയമഗ്നേ ॥ നക്തോഷാസാ സമനസാ വിരൂപേ ധാപയേതേ ശിശുമേകഗ്ം സമീചീ । ദ്യാവാ ക്ഷാമാ രുക്മോ അന്തര്വി ഭാതി ദേവാ അഗ്നി-ന്ധാരയ-ന്ദ്രവിണോദാഃ ॥ സമുദ്രോ-ഽസി നഭസ്വാനാര്ദ്രദാനു-ശ്ശഭൂംര്മയോഭൂരഭി മാ വാഹി സ്വാഹാ മാരുതോ-ഽസി മരുതാ-ങ്ഗണ-ശ്ശഭൂംര്മയോഭൂരഭി മാ വാഹി സ്വാഹാ ഽവസ്യുരസി ദുവസ്വാഞ്ഛഭൂംര്മയോഭൂരഭി മാ വാഹി സ്വാഹാ ॥ 23 ॥
(ധനേ - ഷ്വപോ - ദുവസ്വാഞ്ഛഭൂംര്മയോഭൂരഭ മാ -ദ്വേ ച ) (അ. 12)
അഗ്നിം-യുഁനജ്മി ശവസാ ഘൃതേന ദിവ്യഗ്ം സുപര്ണം-വഁയസാ ബൃഹന്തമ് । തേന വയ-മ്പതേമ ബ്രദ്ധ്നസ്യ വിഷ്ടപഗ്ം സുവോ രുഹാണാ അധി നാക ഉത്തമേ ॥ ഇമൌ തേ പക്ഷാവജരൌ പതത്രിണോ യാഭ്യാഗ്ം രക്ഷാഗ്-സ്യപഹഗ്ഗ്-സ്യഗ്നേ । താഭ്യാ-മ്പതേമ സുകൃതാമു ലോകം-യഁത്രര്ഷയഃ പ്രഥമജാ യേ പുരാണാഃ ॥ ചിദസി സമുദ്രയോനിരിന്ദുര്ദക്ഷഃ ശ്യേന ഋതാവാ । ഹിരണ്യപക്ഷ-ശ്ശകുനോ ഭുരണ്യു-ര്മഹാന്-ഥ്സധസ്ഥേ ധ്രുവ [ധ്രുവഃ, ആ നിഷത്തഃ ।] 24
ആ നിഷത്തഃ ॥ നമസ്തേ അസ്തു മാ മാ ഹിഗ്ംസീര്വിശ്വസ്യ മൂര്ധന്നധി തിഷ്ഠസി ശ്രിതഃ । സമുദ്രേ തേ ഹൃദയ-മന്തരായു-ര്ദ്യാവാപൃഥിവീ ഭുവനേഷ്വര്പിതേ ॥ ഉദ്നോ ദത്തോദധി-മ്ഭിന്ത്ത ദിവഃ പര്ജന്യാദന്തരിക്ഷാ-ത്പൃഥിവ്യാസ്തതോ നോ വൃഷ്ട്യാവത । ദിവോ മൂര്ധാ-ഽസി പൃഥിവ്യാ നാഭിരൂര്ഗപാമോഷധീനാമ് । വിശ്വായു-ശ്ശര്മ സപ്രഥാ നമസ്പഥേ ॥ യേനര്ഷയസ്തപസാ സത്ര- [സത്രമ്, ആസതേന്ധാനാ] 25
-മാസതേന്ധാനാ അഗ്നിഗ്ം സുവരാഭരന്തഃ । തസ്മിന്നഹ-ന്നി ദധേ നാകേ അഗ്നിമേതം-യഁമാഹുര്മനവ സ്തീര്ണബര്ഹിഷമ് ॥ ത-മ്പത്നീഭിരനു ഗച്ഛേമ ദേവാഃ പുത്രൈര്ഭ്രാതൃഭിരുത വാ ഹിരണ്യൈഃ । നാക-ങ്ഗൃഹ്ണാനാ-സ്സുകൃതസ്യ ലോകേ തൃതീയേ പൃഷ്ഠേ അധി രോചനേ ദിവഃ ॥ ആ വാചോ മദ്ധ്യ-മരുഹ-ദ്ഭുരണ്യുരയ-മഗ്നി-സ്സത്പതിശ്ചേകിതാനഃ । പൃഷ്ഠേ പൃഥിവ്യാ നിഹിതോ ദവിദ്യുത-ദധസ്പദ-ങ്കൃണുതേ [-ദധസ്പദ-ങ്കൃണുതേ, യേ പൃതന്യവഃ ।] 26
യേ പൃതന്യവഃ ॥ അയമഗ്നിര്വീരതമോ വയോധാ-സ്സഹസ്രിയോ ദീപ്യതാമപ്രയുച്ഛന്ന് । വിഭ്രാജമാന-സ്സരിരസ്യ മദ്ധ്യ ഉപ പ്ര യാത ദിവ്യാനി ധാമ ॥ സ-മ്പ്ര ച്യവദ്ധ്വമനു സ-മ്പ്ര യാതാഗ്നേ പഥോ ദേവയാനാന് കൃണുദ്ധ്വമ് । അസ്മിന്-ഥ്സധസ്ഥേ അദ്ധ്യുത്തരസ്മിന് വിശ്വേ ദേവാ യജമാനശ്ച സീദത ॥ യേനാ സഹസ്രം-വഁഹസി യേനാഗ്നേ സര്വവേദസമ് । തേനേമം-യഁജ്ഞ-ന്നോ വഹ ദേവയാനോ യ [ദേവയാനോ യഃ, ഉത്തമഃ ।] 27
ഉത്തമഃ ॥ ഉ-ദ്ബുദ്ധ്യസ്വാഗ്നേ പ്രതി ജാഗൃഹ്യേന മിഷ്ടാപൂര്തേ സഗ്ം സൃജേഥാമയ-ഞ്ച । പുനഃ കൃണ്വഗ്ഗ്സ്ത്വാ പിതരം-യുഁവാന-മന്വാതാഗ്ംസീ-ത്ത്വയി തന്തുമേതമ് ॥ അയ-ന്തേ യോനിര്-ഋത്വിയോ യതോ ജാതോ അരോചഥാഃ । ത-ഞ്ജാനന്നഗ്ന ആ രോഹാഥാ നോ വര്ധയാ രയിമ് ॥ 28 ॥
(ധ്രുവഃ - സത്രം - കൃണുതേ - യഃ - സപ്തത്രിഗ്ംശച്ച ) (അ. 13)
മമാഗ്നേ വര്ചോ വിഹവേഷ്വസ്തു വയ-ന്ത്വേന്ധാനാ സ്തനുവ-മ്പുഷേമ । മഹ്യ-ന്നമന്താ-മ്പ്രദിശശ്ചതസ്ര സ്ത്വയാ-ഽദ്ധ്യക്ഷേണ പൃതനാ ജയേമ ॥ മമ ദേവാ വിഹവേ സന്തു സര്വ ഇന്ദ്രാവന്തോ മരുതോ വിഷ്ണുരഗ്നിഃ । മമാന്തരിക്ഷ മുരു ഗോപമസ്തു മഹ്യം-വാഁതഃ പവതാ-ങ്കാമേ അസ്മിന്ന് ॥ മയി ദേവാ ദ്രവിണ മായജന്താ-മ്മയ്യാ ശീരസ്തു മയി ദേവഹൂതിഃ । ദൈവ്യാ ഹോതാരാ വനിഷന്ത [വനിഷന്ത, പൂര്വേ ഽരിഷ്ടാ-സ്സ്യാമ] 29
പൂര്വേ ഽരിഷ്ടാ-സ്സ്യാമ തനുവാ സുവീരാഃ ॥ മഹ്യം-യഁജന്തു മമ യാനി ഹവ്യാ-ഽഽകൂതി-സ്സത്യാ മനസോ മേ അസ്തു । ഏനോ മാനിഗാ-ങ്കതമച്ചനാഹം-വിഁശ്വേ ദേവാസോ അധിവോച താ മേ ॥ ദേവീ-ഷ്ഷഡുര്വീരുരുണഃ കൃണോത വിശ്വേ ദേവാ സ ഇഹ വീരയദ്ധ്വമ് । മാഹാസ്മഹി പ്രജയാ മാ തനൂഭിര്മാ രധാമ ദ്വിഷതേ സോമ രാജന്ന് ॥ അഗ്നിര്മന്യു-മ്പ്രതിനുദ-ന്പുരസ്താ- [പ്രതിനുദ-ന്പുരസ്താത്, അദബ്ധോ ഗോപാഃ] 30
-ദദബ്ധോ ഗോപാഃ പരിപാഹി നസ്ത്വമ് । പ്രത്യഞ്ചോ യന്തു നിഗുതഃ പുനസ്തേ ഽമൈഷാ-ഞ്ചിത്ത-മ്പ്രബുധാ വിനേശത് ॥ ധാതാ ധാതൃണാ-മ്ഭുവനസ്യ യസ്പതി ര്ദേവഗ്ം സവിതാരമഭി മാതിഷാഹമ് । ഇമം-യഁജ്ഞ മശ്വിനോഭാ ബൃഹസ്പതി ര്ദേവാഃ പാന്തു യജമാന-ന്ന്യര്ഥാത് ॥ ഉരുവ്യചാ നോ മഹിഷ-ശ്ശര്മ യഗ്ം സദസ്മിന്. ഹവേ പുരുഹൂതഃ പുരുക്ഷു । സ നഃ പ്രജായൈ ഹര്യശ്വ മൃഡയേന്ദ്ര മാ [മൃഡയേന്ദ്ര മാ, നോ രീരിഷോ മാ പരാ ദാഃ ।] 31
നോ രീരിഷോ മാ പരാ ദാഃ ॥ യേ നഃ സപത്നാ അപതേ ഭവന്ത്വിന്ദ്രാ-ഗ്നിഭ്യാമവ ബാധാമഹേ താന് । വസവോ രുദ്രാ ആദിത്യാ ഉപരി സ്പൃശ-മ്മോഗ്ര-ഞ്ചേത്താരമധി രാജമക്രന്ന് ॥ അര്വാഞ്ച മിന്ദ്രമമുതോ ഹവാമഹേ യോ ഗോജി-ദ്ധന-ജിദശ്വ-ജിദ്യഃ । ഇമന്നോ യജ്ഞം-വിഁഹവേ ജുഷസ്വാസ്യ കുര്മോ ഹരിവോ മേദിന-ന്ത്വാ ॥ 32 ॥
(വനിഷന്ത - പുരസ്താന് - മാ - ത്രിചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 14)
അഗ്നേര്മന്വേ പ്രഥമസ്യ പ്രചേതസോ യ-മ്പാഞ്ചജന്യ-മ്ബഹവഃ സമിന്ധതേ । വിശ്വസ്യാം-വിഁശി പ്രവിവിശിവാഗ്ം സമീമഹേ സ നോ മുഞ്ചത്വഗ്ം ഹസഃ ॥ യസ്യേദ-മ്പ്രാണന്നിമിഷ-ദ്യദേജതി യസ്യ ജാത-ഞ്ജനമാന-ഞ്ച കേവലമ് । സ്തൌമ്യഗ്നി-ന്നാഥിതോ ജോഹവീമി സ നോ മുഞ്ചത്വഗ്ം ഹസഃ ॥ ഇന്ദ്രസ്യ മന്യേ പ്രഥമസ്യ പ്രചേതസോ വൃത്രഘ്ന-സ്സ്തോമാ ഉപ മാമുപാഗുഃ । യോ ദാശുഷഃ സുകൃതോ ഹവമുപ ഗന്താ [ഗന്താ, സ നോ മുഞ്ചത്വഗ്ം ഹസഃ ।] 33
സ നോ മുഞ്ചത്വഗ്ം ഹസഃ ॥ യ-സ്സങ്ഗ്രാമ-ന്നയതി സം-വഁശീ യുധേ യഃ പുഷ്ടാനി സഗ്ംസൃജതി ത്രയാണി । സ്തൌമീന്ദ്ര-ന്നാഥിതോ ജോഹവീമി സ നോ മുഞ്ചത്വഗ്ം ഹസഃ ॥ മന്വേ വാ-മ്മിത്രാ വരുണാ തസ്യ വിത്തഗ്ം സത്യൌജസാ ദൃഗ്ംഹണാ യ-ന്നുദേഥേ । യാ രാജാനഗ്ം സരഥം-യാഁഥ ഉഗ്രാ താ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ ॥ യോ വാഗ്ം രഥ ഋജുരശ്മി-സ്സത്യധര്മാ മിഥു ശ്ചരന്ത-മുപയാതി ദൂഷയന്ന് । സ്തൌമി [ ] 34
മിത്രാവരുണാ നാഥിതോ ജോഹവീമി തൌ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ ॥ വായോ-സ്സവിതു ര്വിദഥാനി മന്മഹേ യാവാത്മന്വ-ദ്ബിഭൃതോ യൌ ച രക്ഷതഃ । യൌ വിശ്വസ്യ പരിഭൂ ബഭൂവതുസ്തൌ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ ॥ ഉപ ശ്രേഷ്ഠാന ആശിഷോ ദേവയോര്ധര്മേ അസ്ഥിരന്ന് । സ്തൌമി വായുഗ്ം സവിതാര-ന്നാഥിതോ ജോഹവീമി തൌ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ ॥ രഥീതമൌ രഥീനാമഹ്വ ഊതയേ ശുഭ-ങ്ഗമിഷ്ഠൌ സുയമേഭിരശ്വൈഃ । യയോ- [യയോഃ, വാ-ന്ദേവൌ ദേവേഷ്വ-നിശിത-] 35
-ര്വാ-ന്ദേവൌ ദേവേഷ്വ-നിശിത-മോജസ്തൌ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ ॥ യദയാതം-വഁഹതുഗ്ം സൂര്യായാ-സ്ത്രിചക്രേണ സഗ്ം സദമിച്ഛമാനൌ । സ്തൌമി ദേവാ വശ്വിനൌ നാഥിതോ ജോഹവീമി തൌ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ ॥ മരുതാ-മ്മന്വേ അധിനോ ബ്രുവന്തു പ്രേമാം-വാഁചം-വിഁശ്വാ മവന്തു വിശ്വേ । ആശൂന്. ഹുവേ സുയമാനൂതയേ തേ നോ മുഞ്ചന്ത്വേനസഃ ॥ തിഗ്മമായുധം-വീഁഡിതഗ്ം സഹസ്വ-ദ്ദിവ്യഗ്ം ശര്ധഃ [ശര്ധഃ, പൃതനാസു ജിഷ്ണു ।] 36
പൃതനാസു ജിഷ്ണു । സ്തൌമി ദേവാ-ന്മരുതോ നാഥിതോ ജോഹവീമി തേ നോ മുഞ്ചന്ത്വേനസഃ ॥ ദേവാനാ-മ്മന്വേ അധി നോ ബ്രുവന്തു പ്രേമാം-വാഁചം-വിഁശ്വാമവന്തു വിശ്വേ । ആശൂന്. ഹുവേ സുയമാനൂതയേ തേ നോ മുഞ്ചന്ത്വേനസഃ ॥ യദിദ-മ്മാ-ഽഭിശോചതി പൌരുഷേയേണ ദൈവ്യേന । സ്തൌമി വിശ്വാ-ന്ദേവാ-ന്നാഥിതോ ജോഹവീമി തേ നോ മുഞ്ചന്ത്വേനസഃ ॥ അനുനോ-ഽദ്യാനുമതി ര- [അനുനോ-ഽദ്യാനുമതി രനു, ഇദനുമതേ] 37
-ന്വിദനുമതേ ത്വം ഁവൈശ്വാനരോ ന ഊത്യാപൃഷ്ടോ ദിവി> 4 ॥ യേ അപ്രഥേതാ-മമിതേഭി രോജോഭി ര്യേ പ്രതിഷ്ഠേ അഭവതാം-വഁസൂനാമ് । സ്തൌമി ദ്യാവാ പൃഥിവീ നാഥിതോ ജോഹവീമി തേ നോ മുഞ്ചതമഗ്ം ഹസഃ ॥ ഉര്വീ രോദസീ വരിവഃ കൃണോത-ങ്ക്ഷേത്രസ്യ പത്നീ അധി നോ ബ്രൂയാതമ് । സ്തൌമി ദ്യാവാ പൃഥിവീ നാഥിതോ ജോഹവീമി തേ നോ മുഞ്ചതമഗ്ം ഹസഃ ॥ യ-ത്തേ വയ-മ്പുരുഷത്രാ യവിഷ്ഠാ വിദ്വാഗ്ംസശ്ചകൃമാ കച്ചനാ- [കച്ചന, ആഗഃ ।] 38
-ഽഽഗഃ । കൃധീ സ്വസ്മാഗ്ം അദിതേരനാഗാ വ്യേനാഗ്ംസി ശിശ്രഥോ വിഷ്വഗഗ്നേ ॥ യഥാ ഹ ത-ദ്വസവോ ഗൌര്യ-ഞ്ചി-ത്പദിഷിതാ മമുഞ്ചതാ യജത്രാഃ । ഏവാ ത്വമസ്മ-ത്പ്രമുഞ്ചാ വ്യഗ്ംഹഃ പ്രാതാര്യഗ്നേ പ്രതരാന്ന ആയുഃ ॥ 39 ॥
(ഗന്താ - ദൂഷയന്-ഥ്സ്തൌമി - യയോഃ - ശര്ധോ-ഽ - നുമതിരനു - ചന - ചതുസ്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 15)
(അഗ്നേര്മന്വേ - യസ്യേദ- മിന്ദ്രസ്യ - യ-സ്സ-ങ്ഗ്രാമമിന്ദ്രഗ്ം - സ നോ മുഞ്ചത്വഗ്ം ഹസഃ । മന്വേ വാന്താ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ । യോ വാം - വായോ- രുപ - രഥീതമൌ - യദയാത-മശ്വിനൌ - തൌ നോ മുഞ്ചതമാഗസഃ । മരുതാന്- തിഗ്മം - മരുതോ - ദേവാനാം - ഁയദിദം-വിഁശ്വാന് - തേ നോ മുഞ്ചന്ത്വേനസഃ । അനു ന - ഉര്വീ - ദ്യാവാപൃഥിവീ - തേ നോ മുഞ്ചതമഗ്ംഹസോ യത്തൈ । ചതുരഗ്ം ഹസ-ഷ്ഷാഡാഗസശ്ചതുരേനസോ ദ്വിരഗ്ംഹസഃ ।)
(അഗ്നാവിഷ്ണൂ - ജ്യൈഷ്ഠയഗ്ം - ശഞ്ചോ - ര്ക്ചാ - ഽശ്മാ ചാ - ഗ്നിശ്ചാ- ഽഗ്ംശു - ശ്ചേദ്ധ്മശ്ചാ -ഽഗ്നിശ്ച ഘര്മാ - ഗര്ഭാ - ശ്ചൈകാ ച - വാജോ നോ - അഗ്നിം-യുഁനജ്മി - മമാ-ഽഗ്നേ - അഗ്നേര്മന്വേ - പഞ്ചദശ ।)
(അഗ്നാവിഷ്ണൂ - അഗ്നിശ്ച - വാജോ നോ - അദബ്ധോ ഗോപാ - നവത്രിഗ്ംശത്)
(അഗ്നാവിഷ്ണൂ, പ്രതരാന്ന ആയുഃ)
(യുഞ്ജാനോ - വിഷ്ണോ- രപാഗ്ം - രശ്മി - ര്നമോ -ഽശ്മ - അഗ്നാവിഷ്ണൂ - സപ്ത ) (7)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-ഞ്ചതുര്ഥകാണ്ഡേ സപ്തമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥

Explore More