କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଉଖ୍ଯାଗ୍ନିକଥନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ॥
ସାଵିତ୍ରାଣି ଜୁହୋତି ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ ଚତୁର୍ଗୃହୀତେନ ଜୁହୋତି ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ପଶଵଃ ପଶୂନେଵା-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ଚତସ୍ରୋ ଦିଶୋ ଦିକ୍ଷ୍ଵେଵ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଽପା-ଽକ୍ରାମ-ନ୍ନ ଵୋ ଭାଗାନି ହଵ୍ଯଂ-ଵଁକ୍ଷ୍ଯାମ ଇତି ତେଭ୍ଯ ଏତଚ୍ଚତୁ-ର୍ଗୃହୀତମ-ଧାରଯ-ନ୍ପୁରୋ-ଽନୁ ଵାକ୍ଯାଯୈ ଯାଜ୍ଯାଯୈ ଦେଵତାଯୈ ଵଷଟ୍କାରାଯ ଯଚ୍ଚତୁର୍ଗୃହୀତ-ଞ୍ଜୁହୋତି ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେଵ ତ-ତ୍ପ୍ରୀଣାତି ତାନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରୀତାନି ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଂ-ଵଁହନ୍ତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ [ଯ-ଙ୍କାମଯେତ, ପାପୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତ୍ଯେକୈକ-] 1
ପାପୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତ୍ଯେକୈକ-ନ୍ତସ୍ଯ ଜୁହୁଯା-ଦାହୁତୀଭିରେଵୈନମପ ଗୃହ୍ଣାତି ପାପୀଯା-ନ୍ଭଵତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଵସୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତି ସର୍ଵାଣି ତସ୍ଯା-ଽନୁଦ୍ରୁତ୍ଯ ଜୁହୁଯାଦାହୁତ୍ଯୈଵୈନମଭି କ୍ରମଯତି ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯଥୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୈଵୈଷା-ଽଭିକ୍ରାନ୍ତିରେତି ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞମୁଖା-ଦୃଦ୍ଧ୍ଯା ଯୋ-ଽଗ୍ନେର୍ଦେଵତାଯା ଏତ୍ଯଷ୍ଟାଵେତାନି ସାଵିତ୍ରାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯଷ୍ଟାକ୍ଷରା ଗାଯତ୍ରୀ ଗାଯତ୍ରୋ- [ଗାଯତ୍ରଃ, ଅଗ୍ନିସ୍ତେନୈଵ] 2
-ଽଗ୍ନିସ୍ତେନୈଵ ଯଜ୍ଞମୁଖାଦୃଦ୍ଧ୍ଯା ଅଗ୍ନେର୍ଦେଵତାଯୈ ନୈତ୍ଯଷ୍ଟୌ ସାଵିତ୍ରାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯାହୁତିର୍ନଵମୀ ତ୍ରିଵୃତମେଵ ଯଜ୍ଞମୁଖେ ଵିଯାତଯତି ଯଦି କାମଯେତ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞଯଶସେନା ଽର୍ପଯେଯମିତ୍ଯୃଚମନ୍ତମା-ଙ୍କୁର୍ଯାଚ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେଵ ଯଜ୍ଞଯଶସେନା ଽର୍ପଯତି ଯଦି କାମଯେତ ଯଜମାନଂ-ଯଁଜ୍ଞଯଶସେନା-ଽର୍ପଯେଯମିତି ଯଜୁରନ୍ତମ-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଯଜମାନମେଵ ଯଜ୍ଞଯଶସେନା-ଽର୍ପଯତ୍ଯୃଚା ସ୍ତୋମଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯେ- [ସମର୍ଧଯେତି, ଆହ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ] 3
-ତ୍ଯାହ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ଚତୁର୍ଭିରଭ୍ରିମା ଦତ୍ତେ ଚତ୍ଵାରି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦୋଭିରେଵ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରସୂତ୍ଯା ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ସ ଵେଣୁ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଵିଶ-ଥ୍ସ ଏତାମୂତିମନୁ ସମଚର-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵେଣୋ-ସ୍ସୁଷିରଗ୍ଂ ସୁଷିରା-ଽଭ୍ରିର୍ଭଵତି ସଯୋନିତ୍ଵାଯ ସ ଯତ୍ରଯତ୍ରା-ଽଵସ-ତ୍ତ-ତ୍କୃଷ୍ଣମଭଵ-ତ୍କଲ୍ମାଷୀ ଭଵତି ରୂପସମୃଦ୍ଧ୍ଯା ଉଭଯତଃ, କ୍ଷ୍ଣୂର୍ଭଵତୀତଶ୍ଚା-ଽ-ମୁତଶ୍ଚା-ଽର୍କସ୍ଯା-ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵ୍ଯାମମାତ୍ରୀ ଭଵତ୍ଯେତାଵଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷେ ଵୀର୍ଯଂ-ଵୀଁର୍ଯସମ୍ମିତା ଽପରିମିତା ଭଵତ୍ଯ-ପରିମିତସ୍ଯା-ଽ ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଯୋ ଵନସ୍ପତୀନା-ମ୍ଫଲଗ୍ରହି-ସ୍ସ ଏଷାଂ-ଵୀଁର୍ଯାଵା-ନ୍ଫଲଗ୍ରହିର୍ଵେଣୁ-ର୍ଵୈଣଵୀ ଭଵତି ଵୀର୍ଯସ୍ଯା ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 4 ॥
ସାଵିତ୍ରାଣି ଜୁହୋତି ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ ଚତୁର୍ଗୃହୀତେନ ଜୁହୋତି ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ପଶଵଃ ପଶୂନେଵା-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ଚତସ୍ରୋ ଦିଶୋ ଦିକ୍ଷ୍ଵେଵ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠତି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଽପା-ଽକ୍ରାମ-ନ୍ନ ଵୋ ଭାଗାନି ହଵ୍ଯଂ-ଵଁକ୍ଷ୍ଯାମ ଇତି ତେଭ୍ଯ ଏତଚ୍ଚତୁ-ର୍ଗୃହୀତମ-ଧାରଯ-ନ୍ପୁରୋ-ଽନୁ ଵାକ୍ଯାଯୈ ଯାଜ୍ଯାଯୈ ଦେଵତାଯୈ ଵଷଟ୍କାରାଯ ଯଚ୍ଚତୁର୍ଗୃହୀତ-ଞ୍ଜୁହୋତି ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେଵ ତ-ତ୍ପ୍ରୀଣାତି ତାନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରୀତାନି ଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵ୍ଯଂ-ଵଁହନ୍ତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ [ଯ-ଙ୍କାମଯେତ, ପାପୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତ୍ଯେକୈକ-] 1
ପାପୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତ୍ଯେକୈକ-ନ୍ତସ୍ଯ ଜୁହୁଯା-ଦାହୁତୀଭିରେଵୈନମପ ଗୃହ୍ଣାତି ପାପୀଯା-ନ୍ଭଵତି ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଵସୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତି ସର୍ଵାଣି ତସ୍ଯା-ଽନୁଦ୍ରୁତ୍ଯ ଜୁହୁଯାଦାହୁତ୍ଯୈଵୈନମଭି କ୍ରମଯତି ଵସୀଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯଥୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯୈଵୈଷା-ଽଭିକ୍ରାନ୍ତିରେତି ଵା ଏଷ ଯଜ୍ଞମୁଖା-ଦୃଦ୍ଧ୍ଯା ଯୋ-ଽଗ୍ନେର୍ଦେଵତାଯା ଏତ୍ଯଷ୍ଟାଵେତାନି ସାଵିତ୍ରାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯଷ୍ଟାକ୍ଷରା ଗାଯତ୍ରୀ ଗାଯତ୍ରୋ- [ଗାଯତ୍ରଃ, ଅଗ୍ନିସ୍ତେନୈଵ] 2
-ଽଗ୍ନିସ୍ତେନୈଵ ଯଜ୍ଞମୁଖାଦୃଦ୍ଧ୍ଯା ଅଗ୍ନେର୍ଦେଵତାଯୈ ନୈତ୍ଯଷ୍ଟୌ ସାଵିତ୍ରାଣି ଭଵନ୍ତ୍ଯାହୁତିର୍ନଵମୀ ତ୍ରିଵୃତମେଵ ଯଜ୍ଞମୁଖେ ଵିଯାତଯତି ଯଦି କାମଯେତ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞଯଶସେନା ଽର୍ପଯେଯମିତ୍ଯୃଚମନ୍ତମା-ଙ୍କୁର୍ଯାଚ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯେଵ ଯଜ୍ଞଯଶସେନା ଽର୍ପଯତି ଯଦି କାମଯେତ ଯଜମାନଂ-ଯଁଜ୍ଞଯଶସେନା-ଽର୍ପଯେଯମିତି ଯଜୁରନ୍ତମ-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଯଜମାନମେଵ ଯଜ୍ଞଯଶସେନା-ଽର୍ପଯତ୍ଯୃଚା ସ୍ତୋମଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯେ- [ସମର୍ଧଯେତି, ଆହ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ] 3
-ତ୍ଯାହ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ଚତୁର୍ଭିରଭ୍ରିମା ଦତ୍ତେ ଚତ୍ଵାରି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦୋଭିରେଵ ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରସୂତ୍ଯା ଅଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ସ ଵେଣୁ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଵିଶ-ଥ୍ସ ଏତାମୂତିମନୁ ସମଚର-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵେଣୋ-ସ୍ସୁଷିରଗ୍ଂ ସୁଷିରା-ଽଭ୍ରିର୍ଭଵତି ସଯୋନିତ୍ଵାଯ ସ ଯତ୍ରଯତ୍ରା-ଽଵସ-ତ୍ତ-ତ୍କୃଷ୍ଣମଭଵ-ତ୍କଲ୍ମାଷୀ ଭଵତି ରୂପସମୃଦ୍ଧ୍ଯା ଉଭଯତଃ, କ୍ଷ୍ଣୂର୍ଭଵତୀତଶ୍ଚା-ଽ-ମୁତଶ୍ଚା-ଽର୍କସ୍ଯା-ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଵ୍ଯାମମାତ୍ରୀ ଭଵତ୍ଯେତାଵଦ୍ଵୈ ପୁରୁଷେ ଵୀର୍ଯଂ-ଵୀଁର୍ଯସମ୍ମିତା ଽପରିମିତା ଭଵତ୍ଯ-ପରିମିତସ୍ଯା-ଽ ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଯୋ ଵନସ୍ପତୀନା-ମ୍ଫଲଗ୍ରହି-ସ୍ସ ଏଷାଂ-ଵୀଁର୍ଯାଵା-ନ୍ଫଲଗ୍ରହିର୍ଵେଣୁ-ର୍ଵୈଣଵୀ ଭଵତି ଵୀର୍ଯସ୍ଯା ଵରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ 4 ॥
(କାମଯେତ - ଗାଯତ୍ରୋ - ଽର୍ଧଯେତି - ଚ - ସପ୍ତଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଵ୍ଯୃଦ୍ଧଂ-ଵାଁ ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଦଯଜୁଷ୍କେଣ କ୍ରିଯତ ଇମାମଗୃଭ୍ଣ-ନ୍ରଶନା-ମୃତସ୍ଯେତ୍ଯଶ୍ଵାଭିଧାନୀମା ଦତ୍ତେ ଯଜୁଷ୍କୃତ୍ଯୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ପ୍ରତୂର୍ତଂ-ଵାଁଜିନ୍ନା ଦ୍ରଵେତ୍ଯଶ୍ଵ-ମଭି ଦଧାତି ରୂପମେଵା-ଽସ୍ଯୈତ-ନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ଯୁଞ୍ଜାଥାଗ୍ଂ ରାସଭଂ-ଯୁଁଵମିତି ଗର୍ଦଭ-ମସତ୍ଯେଵ ଗର୍ଦଭ-ମ୍ପ୍ରତି ଷ୍ଠାପଯତି ତସ୍ମାଦଶ୍ଵା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽସତ୍ତରୋ ଯୋଗେଯୋଗେ ତଵସ୍ତରମିତ୍ଯାହ [ତଵସ୍ତରମିତ୍ଯାହ, ଯୋଗେଯୋଗ] 5
ଯୋଗେଯୋଗ ଏଵୈନଂ-ଯୁଁଙ୍କ୍ତେ ଵାଜେଵାଜେ ହଵାମହ ଇତ୍ଯାହାନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜୋ-ଽନ୍ନମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ସଖାଯ ଇନ୍ଦ୍ରମୂତଯ ଇତ୍ଯାହେନ୍ଦ୍ରିଯମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଽଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ତ-ମ୍ପ୍ରଜାପତିରନ୍ଵଵିନ୍ଦ-ତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵୋ ଽଶ୍ଵେନ ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯନୁଵିତ୍ତ୍ଯୈ ପାପଵସ୍ଯସଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍କ୍ରିଯତେ ଯଚ୍ଛ୍ରେଯସା ଚ ପାପୀଯସା ଚ ସମାନ-ଙ୍କର୍ମ କୁର୍ଵନ୍ତି ପାପୀଯାନ୍.- [ପାପୀଯାନ୍, ହ୍ଯଶ୍ଵା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽଶ୍ଵ-] 6
-ହ୍ଯଶ୍ଵା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽଶ୍ଵ-ମ୍ପୂର୍ଵ-ନ୍ନଯନ୍ତି ପାପଵସ୍ଯ-ସସ୍ଯ ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଯାଗ୍ଂସ-ମ୍ପାପୀଯା-ନ୍ପଶ୍ଚାଦନ୍ଵେତି ବହୁର୍ଵୈ ଭଵତୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତୀଵ ଖଲୁ ଵା ଏଷ ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଵଜ୍ର୍ଯଶ୍ଵଃ ପ୍ରତୂର୍ଵନ୍ନେହ୍ଯଵ-କ୍ରାମନ୍ନ-ଶସ୍ତୀରିତ୍ଯାହ ଵଜ୍ରେଣୈଵ ପାପ୍ମାନ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମଵ କ୍ରାମତି ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଗାଣପତ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ ରୌଦ୍ରା ଵୈ ପଶଵୋ ରୁଦ୍ରାଦେଵ [ ] 7
ପଶୂ-ନ୍ନିର୍ଯାଚ୍ଯା-ଽଽତ୍ମନେ କର୍ମ କୁରୁତେ ପୂଷ୍ଣା ସଯୁଜା ସହେତ୍ଯାହ ପୂଷା ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵନାଗ୍ଂ ସନ୍ନେତା ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ପୁରୀଷାଯତନୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିରଙ୍ଗିରସୋ ଵା ଏତମଗ୍ରେ ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ସମଭର-ନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା-ସ୍ସଧସ୍ଥାଦଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦଚ୍ଛେହୀତ୍ଯାହ ସାଯତନମେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ସ୍ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ- ଦଚ୍ଛେମ ଇତ୍ଯାହ ଯେନ [ ] 8
ସଙ୍ଗଚ୍ଛତେ ଵାଜମେଵାସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତିପ୍ରୋଚ୍ଯାଗ୍ନି-ସ୍ସମ୍ଭୃତ୍ଯ ଇତ୍ଯାହୁରିଯଂ-ଵୈଁ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତସ୍ଯା ଏତଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରଂ-ଯଁଦ୍ଵଲ୍ମୀକୋ-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଭରିଷ୍ଯାମ ଇତି ଵଲ୍ମୀକଵପାମୁପ ତିଷ୍ଠତେ ସାକ୍ଷାଦେଵ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତିପ୍ରୋଚ୍ଯା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଭରାମ ଇତ୍ଯାହ ଯେନ ସଗଞ୍ଚ୍ଛତେ ଵାଜମେଵାସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ଽନ୍ଵଗ୍ନିରୁଷସାମଗ୍ର- [-ଽନ୍ଵଗ୍ନିରୁଷସାମଗ୍ରମ୍, ଅଖ୍ଯଦିତ୍ଯାହା-] 9
-ମଖ୍ଯଦିତ୍ଯାହା-ନୁଖ୍ଯାତ୍ଯା ଆଗତ୍ଯ ଵାଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵନ ଆକ୍ରମ୍ଯ ଵାଜି-ନ୍ପୃଥିଵୀମିତ୍ଯାହେଚ୍ଛତ୍ଯେଵୈନ-ମ୍ପୂର୍ଵଯା ଵିନ୍ଦତ୍ଯୁତ୍ତରଯା ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମା କ୍ରମଯତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅନୁରୂପାଭ୍ଯା-ନ୍ତସ୍ମାଦନୁରୂପାଃ ପଶଵଃ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଦ୍ଯୌସ୍ତେ ପୃଷ୍ଠ-ମ୍ପୃଥିଵୀ ସଧସ୍ଥମିତ୍ଯାହୈଭ୍ଯୋ ଵା ଏତଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସମୈରଯ-ଦ୍ରୂପମେଵାସ୍ଯୈ-ତନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ଵଜ୍ରୀ ଵା ଏଷ ଯଦଶ୍ଵୋ ଦ-ଦ୍ଭିରନ୍ଯତୋଦଦ୍ଭ୍ଯୋ ଭୂଯାଂ-ଲୋଁମଭିରୁଭଯାଦଦ୍ଭ୍ଯୋ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ଯା-ତ୍ତମଧସ୍ପଦ-ନ୍ଧ୍ଯାଯେ-ଦ୍ଵଜ୍ରେଣୈଵୈନଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣୁତେ ॥ 10 ॥
ଵ୍ଯୃଦ୍ଧଂ-ଵାଁ ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଦଯଜୁଷ୍କେଣ କ୍ରିଯତ ଇମାମଗୃଭ୍ଣ-ନ୍ରଶନା-ମୃତସ୍ଯେତ୍ଯଶ୍ଵାଭିଧାନୀମା ଦତ୍ତେ ଯଜୁଷ୍କୃତ୍ଯୈ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ସମୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ପ୍ରତୂର୍ତଂ-ଵାଁଜିନ୍ନା ଦ୍ରଵେତ୍ଯଶ୍ଵ-ମଭି ଦଧାତି ରୂପମେଵା-ଽସ୍ଯୈତ-ନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ଯୁଞ୍ଜାଥାଗ୍ଂ ରାସଭଂ-ଯୁଁଵମିତି ଗର୍ଦଭ-ମସତ୍ଯେଵ ଗର୍ଦଭ-ମ୍ପ୍ରତି ଷ୍ଠାପଯତି ତସ୍ମାଦଶ୍ଵା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽସତ୍ତରୋ ଯୋଗେଯୋଗେ ତଵସ୍ତରମିତ୍ଯାହ [ତଵସ୍ତରମିତ୍ଯାହ, ଯୋଗେଯୋଗ] 5
ଯୋଗେଯୋଗ ଏଵୈନଂ-ଯୁଁଙ୍କ୍ତେ ଵାଜେଵାଜେ ହଵାମହ ଇତ୍ଯାହାନ୍ନଂ-ଵୈଁ ଵାଜୋ-ଽନ୍ନମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ସଖାଯ ଇନ୍ଦ୍ରମୂତଯ ଇତ୍ଯାହେନ୍ଦ୍ରିଯମେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଽଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ତ-ମ୍ପ୍ରଜାପତିରନ୍ଵଵିନ୍ଦ-ତ୍ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵୋ ଽଶ୍ଵେନ ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯନୁଵିତ୍ତ୍ଯୈ ପାପଵସ୍ଯସଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍କ୍ରିଯତେ ଯଚ୍ଛ୍ରେଯସା ଚ ପାପୀଯସା ଚ ସମାନ-ଙ୍କର୍ମ କୁର୍ଵନ୍ତି ପାପୀଯାନ୍.- [ପାପୀଯାନ୍, ହ୍ଯଶ୍ଵା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽଶ୍ଵ-] 6
-ହ୍ଯଶ୍ଵା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽଶ୍ଵ-ମ୍ପୂର୍ଵ-ନ୍ନଯନ୍ତି ପାପଵସ୍ଯ-ସସ୍ଯ ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଯାଗ୍ଂସ-ମ୍ପାପୀଯା-ନ୍ପଶ୍ଚାଦନ୍ଵେତି ବହୁର୍ଵୈ ଭଵତୋ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯୋ ଭଵତୀଵ ଖଲୁ ଵା ଏଷ ଯୋ-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚିନୁତେ ଵଜ୍ର୍ଯଶ୍ଵଃ ପ୍ରତୂର୍ଵନ୍ନେହ୍ଯଵ-କ୍ରାମନ୍ନ-ଶସ୍ତୀରିତ୍ଯାହ ଵଜ୍ରେଣୈଵ ପାପ୍ମାନ-ମ୍ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମଵ କ୍ରାମତି ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଗାଣପତ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ ରୌଦ୍ରା ଵୈ ପଶଵୋ ରୁଦ୍ରାଦେଵ [ ] 7
ପଶୂ-ନ୍ନିର୍ଯାଚ୍ଯା-ଽଽତ୍ମନେ କର୍ମ କୁରୁତେ ପୂଷ୍ଣା ସଯୁଜା ସହେତ୍ଯାହ ପୂଷା ଵା ଅଦ୍ଧ୍ଵନାଗ୍ଂ ସନ୍ନେତା ସମଷ୍ଟ୍ଯୈ ପୁରୀଷାଯତନୋ ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିରଙ୍ଗିରସୋ ଵା ଏତମଗ୍ରେ ଦେଵତାନାଗ୍ଂ ସମଭର-ନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା-ସ୍ସଧସ୍ଥାଦଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦଚ୍ଛେହୀତ୍ଯାହ ସାଯତନମେଵୈନ-ନ୍ଦେଵତାଭି-ସ୍ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ- ଦଚ୍ଛେମ ଇତ୍ଯାହ ଯେନ [ ] 8
ସଙ୍ଗଚ୍ଛତେ ଵାଜମେଵାସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତିପ୍ରୋଚ୍ଯାଗ୍ନି-ସ୍ସମ୍ଭୃତ୍ଯ ଇତ୍ଯାହୁରିଯଂ-ଵୈଁ ପ୍ରଜାପତିସ୍ତସ୍ଯା ଏତଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରଂ-ଯଁଦ୍ଵଲ୍ମୀକୋ-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଭରିଷ୍ଯାମ ଇତି ଵଲ୍ମୀକଵପାମୁପ ତିଷ୍ଠତେ ସାକ୍ଷାଦେଵ ପ୍ରଜାପତଯେ ପ୍ରତିପ୍ରୋଚ୍ଯା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ-ମ୍ଭରତ୍ଯଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯ-ମଙ୍ଗିରସ୍ଵ-ଦ୍ଭରାମ ଇତ୍ଯାହ ଯେନ ସଗଞ୍ଚ୍ଛତେ ଵାଜମେଵାସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ଽନ୍ଵଗ୍ନିରୁଷସାମଗ୍ର- [-ଽନ୍ଵଗ୍ନିରୁଷସାମଗ୍ରମ୍, ଅଖ୍ଯଦିତ୍ଯାହା-] 9
-ମଖ୍ଯଦିତ୍ଯାହା-ନୁଖ୍ଯାତ୍ଯା ଆଗତ୍ଯ ଵାଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵନ ଆକ୍ରମ୍ଯ ଵାଜି-ନ୍ପୃଥିଵୀମିତ୍ଯାହେଚ୍ଛତ୍ଯେଵୈନ-ମ୍ପୂର୍ଵଯା ଵିନ୍ଦତ୍ଯୁତ୍ତରଯା ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମା କ୍ରମଯତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅନୁରୂପାଭ୍ଯା-ନ୍ତସ୍ମାଦନୁରୂପାଃ ପଶଵଃ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଦ୍ଯୌସ୍ତେ ପୃଷ୍ଠ-ମ୍ପୃଥିଵୀ ସଧସ୍ଥମିତ୍ଯାହୈଭ୍ଯୋ ଵା ଏତଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜାପତି-ସ୍ସମୈରଯ-ଦ୍ରୂପମେଵାସ୍ଯୈ-ତନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ଵଜ୍ରୀ ଵା ଏଷ ଯଦଶ୍ଵୋ ଦ-ଦ୍ଭିରନ୍ଯତୋଦଦ୍ଭ୍ଯୋ ଭୂଯାଂ-ଲୋଁମଭିରୁଭଯାଦଦ୍ଭ୍ଯୋ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵିଷ୍ଯା-ତ୍ତମଧସ୍ପଦ-ନ୍ଧ୍ଯାଯେ-ଦ୍ଵଜ୍ରେଣୈଵୈନଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣୁତେ ॥ 10 ॥
(ଆହ - ପାପୀଯାନ୍ - ରୁଦ୍ରାଦେଵ - ଯେନା - ଽଗ୍ରଂ - ଁଵଜ୍ରୀ ଵୈ - ସପ୍ତଦଶ ଚ) (ଅ. 2)
ଉତ୍କ୍ରାମୋ-ଦକ୍ରମୀଦିତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମୁତ୍କ୍ରମଯତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅନୁରୂପାଭ୍ଯା-ନ୍ତସ୍ମାଦନୁରୂପାଃ ପଶଵଃ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଽପ ଉପ ସୃଜତି ଯତ୍ର ଵା ଆପ ଉପ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତଦୋଷଧଯଃ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯୋଷଧୀଃ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠନ୍ତୀଃ ପଶଵୋ-ଽନୁ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପଶୂନ୍. ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞଂ-ଯଁଜମାନୋ ଯଜମାନ-ମ୍ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ମାଦପ ଉପ ସୃଜତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଯଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ରନଗ୍ନାଵାହୁତି-ଞ୍ଜୁହୁଯାଦନ୍ଧୋ ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ- [-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ, ସ୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି] 11
-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ହନ୍ଯୁର୍ହିରଣ୍ଯମୁପାସ୍ଯ ଜୁହୋତ୍ଯଗ୍ନିଵତ୍ଯେଵ ଜୁହୋତି ନାନ୍ଧୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ଭଵତି ନ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଘ୍ନନ୍ତି ଜିଘର୍ମ୍ଯଗ୍ନି-ମ୍ମନସା ଘୃତେନେତ୍ଯାହ ମନସା ହି ପୁରୁଷୋ ଯଜ୍ଞମଭିଗଚ୍ଛତି ପ୍ରତିକ୍ଷ୍ଯନ୍ତ-ମ୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵେତ୍ଯାହ ସର୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେଷ ପ୍ରତ୍ଯ-ଙ୍କ୍ଷେତି ପୃଥୁ-ନ୍ତିରଶ୍ଚା ଵଯସା ବୃହନ୍ତମିତ୍ଯାହା-ଽଲ୍ପୋ ହ୍ଯେଷ ଜାତୋ ମହା- [ମହାନ୍, ଭଵତି] 12
-ନ୍ଭଵତି ଵ୍ଯଚିଷ୍ଠମନ୍ନଗ୍ଂ ରଭସଂ-ଵିଁଦାନମିତ୍ଯାହା ଽନ୍ନମେଵା-ଽସ୍ମୈ ସ୍ଵଦଯତି ସର୍ଵମସ୍ମୈ ସ୍ଵଦତେ ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦା ଽଽତ୍ଵା ଜିଘର୍ମି ଵଚସା ଘୃତେନେତ୍ଯାହ ତସ୍ମା-ଦ୍ଯ-ତ୍ପୁରୁଷୋ ମନସା-ଽଭିଗଚ୍ଛତି ତ-ଦ୍ଵାଚା ଵଦତ୍ଯ ରକ୍ଷସେତ୍ଯାହ ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ମର୍ଯଶ୍ରୀ-ସ୍ସ୍ପୃହଯ-ଦ୍ଵର୍ଣୋ ଅଗ୍ନିରିତ୍ଯାହା-ପଚିତିମେଵା-ଽସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତ୍ଯ-ପଚିତିମା-ନ୍ଭଵତି ଯ ଏଵଂ- [ଯ ଏଵମ୍, ଵେଦ ମନସା ତ୍ଵୈ] 13
-ଁଵେଦ ମନସା ତ୍ଵୈ ତାମାପ୍ତୁମର୍ହତି ଯାମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁର-ନଗ୍ନାଵାହୁତି-ଞ୍ଜୁହୋତି ମନସ୍ଵତୀଭ୍ଯା-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯାହୁତ୍ଯୋରାପ୍ତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଯଜ୍ଞମୁଖେ ଯଜ୍ଞମୁଖେ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣେ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଜିଘାଗ୍ଂ ସନ୍ତ୍ଯେତର୍ହି ଖଲୁ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞମୁଖଂ-ଯଁର୍ହ୍ଯେନ-ଦାହୁତି-ରଶ୍ଞୁତେ ପରି ଲିଖତି ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ତିସୃଭିଃ ପରି ଲିଖତି ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯାଵାନେଵା-ଽଗ୍ନିସ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପ ହନ୍ତି [ହନ୍ତି, ଗାଯତ୍ରିଯା ପରି] 14
ଗାଯତ୍ରିଯା ପରି ଲିଖତି ତେଜୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ ତେଜସୈଵୈନ-ମ୍ପରିଗୃହ୍ଣାତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ପରି ଲିଖତୀନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ତ୍ରିଷ୍ଟୁ-ଗିନ୍ଦ୍ରିଯେଣୈଵୈନ-ମ୍ପରି ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁଭା ପରି ଲିଖତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁ-ଫ୍ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ପରିଭୂଃ ପର୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ-ଽନୁଷ୍ଟୁଭା ଵାଗ୍ଵା ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ତସ୍ମା-ନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ଵାଚା ଵଦାମୋ ଗାଯତ୍ରିଯା ପ୍ରଥମଯା ପରି ଲିଖତ୍ଯଥା-ଽନୁଷ୍ଟୁଭା-ଽଥ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ତେଜୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ ଯଜ୍ଞୋ ଽନୁଷ୍ଟୁଗିନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁ-ପ୍ତେଜସା ଚୈଵେନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଚୋଭଯତୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପରି ଗୃହ୍ଣାତି ॥ 15 ॥
ଉତ୍କ୍ରାମୋ-ଦକ୍ରମୀଦିତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମୁତ୍କ୍ରମଯତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅନୁରୂପାଭ୍ଯା-ନ୍ତସ୍ମାଦନୁରୂପାଃ ପଶଵଃ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଽପ ଉପ ସୃଜତି ଯତ୍ର ଵା ଆପ ଉପ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତଦୋଷଧଯଃ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯୋଷଧୀଃ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠନ୍ତୀଃ ପଶଵୋ-ଽନୁ ପ୍ରତି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପଶୂନ୍. ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞଂ-ଯଁଜମାନୋ ଯଜମାନ-ମ୍ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ମାଦପ ଉପ ସୃଜତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଯଦଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ରନଗ୍ନାଵାହୁତି-ଞ୍ଜୁହୁଯାଦନ୍ଧୋ ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ- [-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁଃ, ସ୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି] 11
-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ହନ୍ଯୁର୍ହିରଣ୍ଯମୁପାସ୍ଯ ଜୁହୋତ୍ଯଗ୍ନିଵତ୍ଯେଵ ଜୁହୋତି ନାନ୍ଧୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ଭଵତି ନ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଘ୍ନନ୍ତି ଜିଘର୍ମ୍ଯଗ୍ନି-ମ୍ମନସା ଘୃତେନେତ୍ଯାହ ମନସା ହି ପୁରୁଷୋ ଯଜ୍ଞମଭିଗଚ୍ଛତି ପ୍ରତିକ୍ଷ୍ଯନ୍ତ-ମ୍ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵେତ୍ଯାହ ସର୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେଷ ପ୍ରତ୍ଯ-ଙ୍କ୍ଷେତି ପୃଥୁ-ନ୍ତିରଶ୍ଚା ଵଯସା ବୃହନ୍ତମିତ୍ଯାହା-ଽଲ୍ପୋ ହ୍ଯେଷ ଜାତୋ ମହା- [ମହାନ୍, ଭଵତି] 12
-ନ୍ଭଵତି ଵ୍ଯଚିଷ୍ଠମନ୍ନଗ୍ଂ ରଭସଂ-ଵିଁଦାନମିତ୍ଯାହା ଽନ୍ନମେଵା-ଽସ୍ମୈ ସ୍ଵଦଯତି ସର୍ଵମସ୍ମୈ ସ୍ଵଦତେ ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦା ଽଽତ୍ଵା ଜିଘର୍ମି ଵଚସା ଘୃତେନେତ୍ଯାହ ତସ୍ମା-ଦ୍ଯ-ତ୍ପୁରୁଷୋ ମନସା-ଽଭିଗଚ୍ଛତି ତ-ଦ୍ଵାଚା ଵଦତ୍ଯ ରକ୍ଷସେତ୍ଯାହ ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ମର୍ଯଶ୍ରୀ-ସ୍ସ୍ପୃହଯ-ଦ୍ଵର୍ଣୋ ଅଗ୍ନିରିତ୍ଯାହା-ପଚିତିମେଵା-ଽସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତ୍ଯ-ପଚିତିମା-ନ୍ଭଵତି ଯ ଏଵଂ- [ଯ ଏଵମ୍, ଵେଦ ମନସା ତ୍ଵୈ] 13
-ଁଵେଦ ମନସା ତ୍ଵୈ ତାମାପ୍ତୁମର୍ହତି ଯାମଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁର-ନଗ୍ନାଵାହୁତି-ଞ୍ଜୁହୋତି ମନସ୍ଵତୀଭ୍ଯା-ଞ୍ଜୁହୋତ୍ଯାହୁତ୍ଯୋରାପ୍ତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଯଜ୍ଞମୁଖେ ଯଜ୍ଞମୁଖେ ଵୈ କ୍ରିଯମାଣେ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଜିଘାଗ୍ଂ ସନ୍ତ୍ଯେତର୍ହି ଖଲୁ ଵା ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞମୁଖଂ-ଯଁର୍ହ୍ଯେନ-ଦାହୁତି-ରଶ୍ଞୁତେ ପରି ଲିଖତି ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ତିସୃଭିଃ ପରି ଲିଖତି ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯାଵାନେଵା-ଽଗ୍ନିସ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପ ହନ୍ତି [ହନ୍ତି, ଗାଯତ୍ରିଯା ପରି] 14
ଗାଯତ୍ରିଯା ପରି ଲିଖତି ତେଜୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ ତେଜସୈଵୈନ-ମ୍ପରିଗୃହ୍ଣାତି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ପରି ଲିଖତୀନ୍ଦ୍ରିଯଂ-ଵୈଁ ତ୍ରିଷ୍ଟୁ-ଗିନ୍ଦ୍ରିଯେଣୈଵୈନ-ମ୍ପରି ଗୃହ୍ଣାତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁଭା ପରି ଲିଖତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁ-ଫ୍ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ପରିଭୂଃ ପର୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈ ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ-ଽନୁଷ୍ଟୁଭା ଵାଗ୍ଵା ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ତସ୍ମା-ନ୍ମଦ୍ଧ୍ଯତୋ ଵାଚା ଵଦାମୋ ଗାଯତ୍ରିଯା ପ୍ରଥମଯା ପରି ଲିଖତ୍ଯଥା-ଽନୁଷ୍ଟୁଭା-ଽଥ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ତେଜୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ ଯଜ୍ଞୋ ଽନୁଷ୍ଟୁଗିନ୍ଦ୍ରିଯ-ନ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁ-ପ୍ତେଜସା ଚୈଵେନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଚୋଭଯତୋ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପରି ଗୃହ୍ଣାତି ॥ 15 ॥
(ଅନ୍ଧୋ-ଽଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ - ର୍ମହାନ୍ - ଭଵତି ଯ ଏଵଗ୍ଂ - ହନ୍ତି - ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭା ତେଜୋ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ - ତ୍ରଯୋଦଶ ଚ) (ଅ. 3)
ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତି ଖନତି ପ୍ରସୂତ୍ଯା ଅଥୋ ଧୂମ-ମେଵୈତେନ ଜନଯତି ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନେ ସୁପ୍ରତୀକ-ମିତ୍ଯାହ ଜ୍ଯୋତିରେଵୈତେନ ଜନଯତି ସୋ-ଽଗ୍ନିର୍ଜାତଃ ପ୍ରଜା-ଶ୍ଶୁଚା-ଽଽର୍ପଯ-ତ୍ତ-ନ୍ଦେଵା ଅର୍ଧର୍ଚେନା-ଶମଯଞ୍ଛିଵ-ମ୍ପ୍ରଜାଭ୍ଯୋ-ଽହିଗ୍ଂ ସନ୍ତମିତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଏଵୈନଗ୍ଂ ଶମଯତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ଙ୍ଖନତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅପା-ମ୍ପୃଷ୍ଠମସୀତି ପୁଷ୍କରପର୍ଣମା [ପୁଷ୍କରପର୍ଣମା, ହରତ୍ଯପାଂ-ଵାଁ] 16
ହରତ୍ଯପାଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍ପୃଷ୍ଠଂ-ଯଁ-ତ୍ପୁଷ୍କରପର୍ଣଗ୍ଂ ରୂପେଣୈଵୈନଦା ହରତି ପୁଷ୍କରପର୍ଣେନ ସ-ମ୍ଭରତି ଯୋନିର୍ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପୁଷ୍କରପର୍ଣଗ୍ଂ ସଯୋନିମେଵାଗ୍ନିଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି କୃଷ୍ଣାଜିନେନ ସମ୍ଭରତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ କୃଷ୍ଣାଜିନଂ-ଯଁଜ୍ଞେନୈଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ଯ-ଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଣା-ମ୍ପଶୂନା-ଞ୍ଚର୍ମଣା ସମ୍ଭରେ-ଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯା-ନ୍ପଶୂଞ୍ଛୁଚା-ଽର୍ପଯେ-ତ୍କୃଷ୍ଣାଜିନେନ ସମ୍ଭରତ୍ଯାରଣ୍ଯାନେଵ ପଶୂ- [ପଶୂନ୍, ଶୁଚା-ଽର୍ପଯତି] 17
-ଞ୍ଛୁଚା-ଽର୍ପଯତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସମାଵ-ତ୍ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଜାଯମାନାନା-ମାରଣ୍ଯାଃ ପଶଵଃ କନୀଯାଗ୍ଂସ-ଶ୍ଶୁଚା ହ୍ଯୃତା ଲୋମତ-ସ୍ସମ୍ଭରତ୍ଯତୋ ହ୍ଯସ୍ଯ ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ଙ୍କୃଷ୍ଣାଜିନ-ଞ୍ଚ ପୁଷ୍କରପର୍ଣ-ଞ୍ଚ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣାତୀଯଂ-ଵୈଁ କୃଷ୍ଣାଜିନମସୌ ପୁଷ୍କରପର୍ଣ-ମାଭ୍ଯା-ମେଵୈନ-ମୁଭଯତଃ ପରିଗୃହ୍ଣାତ୍ଯ-ଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ତମଥର୍ଵା-ଽନ୍ଵପଶ୍ଯଦଥର୍ଵା ତ୍ଵା ପ୍ରଥମୋ ନିରମନ୍ଥଦଗ୍ନ ଇ- [ନିରମନ୍ଥଦଗ୍ନ ଇତି, ଆହ ଯ ଏଵୈନ-] 18
-ତ୍ଯାହ ଯ ଏଵୈନ-ମନ୍ଵପଶ୍ଯ-ତ୍ତେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ପୁଷ୍କରାଦଧୀତ୍ଯାହ ପୁଷ୍କରପର୍ଣେ ହ୍ଯେନମୁପଶ୍ରିତ-ମଵିନ୍ଦ-ତ୍ତମୁ ତ୍ଵା ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିରିତ୍ଯାହ ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ ଵା ଆଥର୍ଵଣ-ସ୍ତେଜସ୍ଵ୍ଯାସୀ-ତ୍ତେଜ ଏଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ତମୁ ତ୍ଵା ପାଥ୍ଯୋ ଵୃଷେତ୍ଯାହ ପୂର୍ଵମେଵୋଦିତ-ମୁତ୍ତରେଣାଭି ଗୃଣାତି [ଗୃଣାତି, ଚତସୃଭି-ସ୍ସମ୍ଭରତି] 19
ଚତସୃଭି-ସ୍ସମ୍ଭରତି ଚତ୍ଵାରି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦୋଭିରେଵ ଗାଯତ୍ରୀଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଗାଯତ୍ରୋ ହି ବ୍ରାହ୍ମଣ-ସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗ୍ଭୀ ରାଜନ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭୋ ହି ରାଜନ୍ଯୋ ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଵସୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତ୍ଯୁଭଯୀଭିସ୍ତସ୍ଯ ସମ୍ଭରେ-ତ୍ତେଜଶ୍ଚୈଵା-ଽସ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ଞ୍ଚ ସମୀଚୀ ଦଧାତ୍ଯଷ୍ଟାଭି-ସ୍ସମ୍ଭରତ୍ଯଷ୍ଟାକ୍ଷରା ଗାଯତ୍ରୀ ଗାଯତ୍ରୋ ଽଗ୍ନିର୍ଯାଵାନେଵା-ଽଗ୍ନିସ୍ତଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ସୀଦ ହୋତରିତ୍ଯା- -ହ ଦେଵତା ଏଵାସ୍ମୈ ସଗ୍ଂ ସାଦଯତି ନି ହୋତେତି ମନୁଷ୍ଯାନ୍-ଥ୍ସଗ୍ଂ ସୀଦସ୍ଵେତି ଵଯାଗ୍ଂସି ଜନିଷ୍ଵା ହି ଜେନ୍ଯୋ ଅଗ୍ରେ ଅହ୍ନାମିତ୍ଯାହ ଦେଵ ମନୁଷ୍ଯାନେଵା-ଽସ୍ମୈ ସଗ୍ଂସନ୍ନା-ନ୍ପ୍ରଜନଯତି ॥ 20
ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵ ଇତି ଖନତି ପ୍ରସୂତ୍ଯା ଅଥୋ ଧୂମ-ମେଵୈତେନ ଜନଯତି ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନେ ସୁପ୍ରତୀକ-ମିତ୍ଯାହ ଜ୍ଯୋତିରେଵୈତେନ ଜନଯତି ସୋ-ଽଗ୍ନିର୍ଜାତଃ ପ୍ରଜା-ଶ୍ଶୁଚା-ଽଽର୍ପଯ-ତ୍ତ-ନ୍ଦେଵା ଅର୍ଧର୍ଚେନା-ଶମଯଞ୍ଛିଵ-ମ୍ପ୍ରଜାଭ୍ଯୋ-ଽହିଗ୍ଂ ସନ୍ତମିତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଏଵୈନଗ୍ଂ ଶମଯତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ଙ୍ଖନତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅପା-ମ୍ପୃଷ୍ଠମସୀତି ପୁଷ୍କରପର୍ଣମା [ପୁଷ୍କରପର୍ଣମା, ହରତ୍ଯପାଂ-ଵାଁ] 16
ହରତ୍ଯପାଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍ପୃଷ୍ଠଂ-ଯଁ-ତ୍ପୁଷ୍କରପର୍ଣଗ୍ଂ ରୂପେଣୈଵୈନଦା ହରତି ପୁଷ୍କରପର୍ଣେନ ସ-ମ୍ଭରତି ଯୋନିର୍ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପୁଷ୍କରପର୍ଣଗ୍ଂ ସଯୋନିମେଵାଗ୍ନିଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି କୃଷ୍ଣାଜିନେନ ସମ୍ଭରତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ କୃଷ୍ଣାଜିନଂ-ଯଁଜ୍ଞେନୈଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ଯ-ଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଣା-ମ୍ପଶୂନା-ଞ୍ଚର୍ମଣା ସମ୍ଭରେ-ଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯା-ନ୍ପଶୂଞ୍ଛୁଚା-ଽର୍ପଯେ-ତ୍କୃଷ୍ଣାଜିନେନ ସମ୍ଭରତ୍ଯାରଣ୍ଯାନେଵ ପଶୂ- [ପଶୂନ୍, ଶୁଚା-ଽର୍ପଯତି] 17
-ଞ୍ଛୁଚା-ଽର୍ପଯତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସମାଵ-ତ୍ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଜାଯମାନାନା-ମାରଣ୍ଯାଃ ପଶଵଃ କନୀଯାଗ୍ଂସ-ଶ୍ଶୁଚା ହ୍ଯୃତା ଲୋମତ-ସ୍ସମ୍ଭରତ୍ଯତୋ ହ୍ଯସ୍ଯ ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ଙ୍କୃଷ୍ଣାଜିନ-ଞ୍ଚ ପୁଷ୍କରପର୍ଣ-ଞ୍ଚ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ତୃଣାତୀଯଂ-ଵୈଁ କୃଷ୍ଣାଜିନମସୌ ପୁଷ୍କରପର୍ଣ-ମାଭ୍ଯା-ମେଵୈନ-ମୁଭଯତଃ ପରିଗୃହ୍ଣାତ୍ଯ-ଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ତମଥର୍ଵା-ଽନ୍ଵପଶ୍ଯଦଥର୍ଵା ତ୍ଵା ପ୍ରଥମୋ ନିରମନ୍ଥଦଗ୍ନ ଇ- [ନିରମନ୍ଥଦଗ୍ନ ଇତି, ଆହ ଯ ଏଵୈନ-] 18
-ତ୍ଯାହ ଯ ଏଵୈନ-ମନ୍ଵପଶ୍ଯ-ତ୍ତେନୈଵୈନଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ତ୍ଵାମଗ୍ନେ ପୁଷ୍କରାଦଧୀତ୍ଯାହ ପୁଷ୍କରପର୍ଣେ ହ୍ଯେନମୁପଶ୍ରିତ-ମଵିନ୍ଦ-ତ୍ତମୁ ତ୍ଵା ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ଙୃଷିରିତ୍ଯାହ ଦଦ୍ଧ୍ଯଙ୍ ଵା ଆଥର୍ଵଣ-ସ୍ତେଜସ୍ଵ୍ଯାସୀ-ତ୍ତେଜ ଏଵାସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ତମୁ ତ୍ଵା ପାଥ୍ଯୋ ଵୃଷେତ୍ଯାହ ପୂର୍ଵମେଵୋଦିତ-ମୁତ୍ତରେଣାଭି ଗୃଣାତି [ଗୃଣାତି, ଚତସୃଭି-ସ୍ସମ୍ଭରତି] 19
ଚତସୃଭି-ସ୍ସମ୍ଭରତି ଚତ୍ଵାରି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦୋଭିରେଵ ଗାଯତ୍ରୀଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଗାଯତ୍ରୋ ହି ବ୍ରାହ୍ମଣ-ସ୍ତ୍ରିଷ୍ଟୁଗ୍ଭୀ ରାଜନ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭୋ ହି ରାଜନ୍ଯୋ ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଵସୀଯାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯାଦିତ୍ଯୁଭଯୀଭିସ୍ତସ୍ଯ ସମ୍ଭରେ-ତ୍ତେଜଶ୍ଚୈଵା-ଽସ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରିଯ-ଞ୍ଚ ସମୀଚୀ ଦଧାତ୍ଯଷ୍ଟାଭି-ସ୍ସମ୍ଭରତ୍ଯଷ୍ଟାକ୍ଷରା ଗାଯତ୍ରୀ ଗାଯତ୍ରୋ ଽଗ୍ନିର୍ଯାଵାନେଵା-ଽଗ୍ନିସ୍ତଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ସୀଦ ହୋତରିତ୍ଯା- -ହ ଦେଵତା ଏଵାସ୍ମୈ ସଗ୍ଂ ସାଦଯତି ନି ହୋତେତି ମନୁଷ୍ଯାନ୍-ଥ୍ସଗ୍ଂ ସୀଦସ୍ଵେତି ଵଯାଗ୍ଂସି ଜନିଷ୍ଵା ହି ଜେନ୍ଯୋ ଅଗ୍ରେ ଅହ୍ନାମିତ୍ଯାହ ଦେଵ ମନୁଷ୍ଯାନେଵା-ଽସ୍ମୈ ସଗ୍ଂସନ୍ନା-ନ୍ପ୍ରଜନଯତି ॥ 20
(ଐ - ଵ ପଶୂ - ନିତି - ଗୃଣାତି - ହୋତରିତି - ସପ୍ତଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 4)
କ୍ରୂରମିଵ ଵା ଅସ୍ଯା ଏତ-ତ୍କରୋତି ଯ-ତ୍ଖନତ୍ଯପ ଉପ ସୃଜତ୍ଯାପୋ ଵୈ ଶାନ୍ତା-ଶ୍ଶାନ୍ତାଭିରେଵା-ଽସ୍ଯୈ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି ସ-ନ୍ତେ ଵାଯୁର୍ମାତରିଶ୍ଵା ଦଧାତ୍ଵିତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣୋ ଵୈ ଵାଯୁଃ ପ୍ରାଣେନୈଵାସ୍ଯୈ ପ୍ରାଣଗ୍ଂ ସ-ନ୍ଦଧାତି ସ-ନ୍ତେ ଵାଯୁରିତ୍ଯାହ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଯୁପ୍ରଚ୍ଯୁତା ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟିରୀର୍ତେ ତସ୍ମୈ ଚ ଦେଵି ଵଷଡସ୍ତୁ [ଵଷଡସ୍ତୁ, ତୁଭ୍ଯମିତ୍ଯାହ] 21
ତୁଭ୍ଯମିତ୍ଯାହ ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଷ୍ଵେଵ ଵୃଷ୍ଟି-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵାନୃତୂନ୍. ଵର୍ଷତି ଯ-ଦ୍ଵଷଟ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଯାତଯାମା-ଽସ୍ଯ ଵଷଟ୍କାର-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯନ୍ନ ଵଷଟ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ହନ୍ଯୁର୍ଵଡିତ୍ଯାହ ପରୋକ୍ଷମେଵ ଵଷ-ଟ୍କରୋତି ନାସ୍ଯ ଯାତଯାମା ଵଷଟ୍କାରୋ ଭଵତି ନ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଘ୍ନନ୍ତି ସୁଜାତୋ ଜ୍ଯୋତିଷା ସହେତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁଭୋପ ନହ୍ଯତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁ- [ନହ୍ଯତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁପ୍, ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି] 22
-ଫ୍ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଖଲୁ ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯା ତନୂଃ ପ୍ରିଯଯୈଵୈନ-ନ୍ତନୁଵା ପରି ଦଧାତି ଵେଦୁକୋ ଵାସୋ ଭଵତିଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ଵାରୁଣୋ ଵା ଅଗ୍ନିରୁପନଦ୍ଧ ଉଦୁ ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଵରୋର୍ଧ୍ଵ ଊ ଷୁଣ ଊତଯ ଇତି ସାଵିତ୍ରୀଭ୍ଯାମୁ-ତ୍ତିଷ୍ଠତି ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵାସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵାଂ-ଵଁରୁଣମେନିମୁ-ଥ୍ସୃଜତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ସ ଜାତୋ ଗର୍ଭୋ ଅସି [ଗର୍ଭୋ ଅସି, ରୋଦସ୍ଯୋରିତ୍ଯାହେମେ] 23
ରୋଦସ୍ଯୋରିତ୍ଯାହେମେ ଵୈ ରୋଦସୀ ତଯୋରେଷ ଗର୍ଭୋ ଯଦଗ୍ନି-ସ୍ତସ୍ମା-ଦେଵମାହାଗ୍ନେ ଚାରୁର୍ଵିଭୃତ ଓଷଧୀଷ୍ଵିତ୍ଯାହ ଯଦା ହ୍ଯେତଂ-ଵିଁଭରନ୍ତ୍ଯଥ ଚାରୁତରୋ ଭଵତି ପ୍ର ମାତୃଭ୍ଯୋ ଅଧି କନିକ୍ରଦ-ଦ୍ଗା ଇତ୍ଯାହୌଷଧଯୋ ଵା ଅସ୍ଯ ମାତରସ୍ତାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପ୍ରଚ୍ଯାଵଯତି ସ୍ଥିରୋ ଭଵ ଵୀଡ୍ଵଙ୍ଗ ଇତି ଗର୍ଦଭ ଆ ସାଦଯତି [ଆ ସାଦଯତି, ସ-ନ୍ନହ୍ଯତ୍ଯେଵୈନ-] 24
ସ-ନ୍ନହ୍ଯତ୍ଯେଵୈନ-ମେତଯା ସ୍ଥେମ୍ନେ ଗର୍ଦଭେନ ସମ୍ଭରତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭଃ ପଶୂନା-ମ୍ଭାରଭାରିତମୋ ଗର୍ଦଭେନ ସ-ମ୍ଭରତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽପ୍ଯନାଲେଶେ-ଽତ୍ଯନ୍ଯା-ନ୍ପଶୂ-ନ୍ମେଦ୍ଯତ୍ଯନ୍ନଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେନେନା-ଽର୍କଗ୍ଂ ସମ୍ଭରନ୍ତି ଗର୍ଦଭେନ ସମ୍ଭରତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ ଦ୍ଵିରେତା-ସ୍ସନ୍ କନିଷ୍ଠ-ମ୍ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଜାଯତେ-ଽଗ୍ନିର୍ହ୍ଯସ୍ଯ ଯୋନି-ନ୍ନିର୍ଦହତି ପ୍ରଜାସୁ ଵା ଏଷ ଏତର୍ହ୍ଯାରୂଢ- [ଏତର୍ହ୍ଯାରୂଢଃ, ସ ଈଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଜା-ଶ୍ଶୁଚା] 25
-ସ୍ସ ଈଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଜା-ଶ୍ଶୁଚା ପ୍ରଦହଃ ଶିଵୋ ଭଵ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଏଵୈନଗ୍ଂ ଶମଯତି ମାନୁଷୀଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵମଙ୍ଗିର ଇତ୍ଯାହ ମାନଵ୍ଯୋ ହି ପ୍ରଜା ମା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଅଭି ଶୂଶୁଚୋ ମା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ମା ଵନସ୍ପତୀନିତ୍ଯାହୈଭ୍ଯ ଏଵୈନଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯଃ ଶମଯତି ପ୍ରୈତୁ ଵାଜୀ କନିକ୍ରଦଦିତ୍ଯାହ ଵାଜୀ ହ୍ଯେଷ ନାନଦ-ଦ୍ରାସଭଃ ପତ୍ଵେ- [ପତ୍ଵେତି, ଆହ ରାସଭ ଇତି] 26
-ତ୍ଯାହ ରାସଭ ଇତି ହ୍ଯେତମୃଷଯୋ-ଽଵଦ-ନ୍ଭରନ୍ନଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯମିତ୍ଯାହା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେଷ ଭରତି ମା ପାଦ୍ଯାଯୁଷଃ ପୁରେତ୍ଯାହା-ଽଽଯୁରେଵା-ଽସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭ-ସ୍ସର୍ଵମାଯୁରେତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭେ ପୁରା-ଽଽଯୁଷଃ ପ୍ରମୀତେ ବିଭ୍ଯତି ଵୃଷା-ଽଗ୍ନିଂ-ଵୃଁଷଣ-ମ୍ଭରନ୍ନିତ୍ଯାହ ଵୃଷା ହ୍ଯେଷ ଵୃଷା-ଽଗ୍ନିରପା-ଙ୍ଗର୍ଭଗ୍ଂ - [ଵୃଷା-ଽଗ୍ନିରପା-ଙ୍ଗର୍ଭମ୍, ସମୁଦ୍ରିଯ-] 27
ସମୁଦ୍ରିଯ-ମିତ୍ଯାହା-ଽପାଗ୍ ହ୍ଯେଷ ଗର୍ଭୋ ଯଦଗ୍ନିରଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯ ଇତି ଵା ଇମୌ ଲୋକୌ ଵ୍ଯୈତାମଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯ ଇତି ଯଦାହା ଽନଯୋର୍ଲୋକଯୋ-ର୍ଵୀତ୍ଯୈ ପ୍ରଚ୍ଯୁତୋ ଵା ଏଷ ଆଯତନାଦଗତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଗ୍ଂ ସ ଏତର୍ହ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ଞ୍ଚ ଯଜମାନ-ଞ୍ଚ ଦ୍ଧ୍ଯାଯତ୍ଯୃତଗ୍ଂ ସତ୍ଯମିତ୍ଯାହେଯଂ-ଵାଁ ଋତମସୌ [ ] 28
ସତ୍ଯମନଯୋରେଵୈନ-ମ୍ପ୍ରତି ଷ୍ଠାପଯତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ନ ଯଜମାନୋ ଵରୁଣୋ ଵା ଏଷ ଯଜମାନମଭ୍ଯୈତି ଯଦଗ୍ନିରୁପନଦ୍ଧ ଓଷଧଯଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀତାଗ୍ନିମେତ-ମିତ୍ଯାହ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଵ୍ଯସ୍ଯନ୍ ଵିଶ୍ଵା ଅମତୀରରାତୀ-ରିତ୍ଯାହ ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ନିଷୀଦ-ନ୍ନୋ ଅପ ଦୁର୍ମତିଗ୍ଂ ହନଦିତ୍ଯାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଓଷଧଯଃ ପ୍ରତିମୋଦଦ୍ଧ୍ଵ- [ପ୍ରତିମୋଦଦ୍ଧ୍ଵମ୍, ଏନମିତ୍ଯାହୌଷଧଯୋ] 29
-ମେନମିତ୍ଯାହୌଷଧଯୋ ଵା ଅଗ୍ନେର୍ଭାଗଧେଯ-ନ୍ତାଭିରେଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯତି ପୁଷ୍ପାଵତୀ-ସ୍ସୁପିପ୍ପଲା ଇତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦୋଷଧଯଃ ଫଲ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ତ୍ଯ ଯଂ-ଵୋଁ ଗର୍ଭ ଋତ୍ଵିଯଃ ପ୍ରତ୍ନଗ୍ଂ ସଧସ୍ଥମା-ଽସଦଦିତ୍ଯାହ ଯାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପ୍ରଚ୍ଯାଵଯତି ତାସ୍ଵେଵୈନ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମୁପାଵହରତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 30 ॥
କ୍ରୂରମିଵ ଵା ଅସ୍ଯା ଏତ-ତ୍କରୋତି ଯ-ତ୍ଖନତ୍ଯପ ଉପ ସୃଜତ୍ଯାପୋ ଵୈ ଶାନ୍ତା-ଶ୍ଶାନ୍ତାଭିରେଵା-ଽସ୍ଯୈ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି ସ-ନ୍ତେ ଵାଯୁର୍ମାତରିଶ୍ଵା ଦଧାତ୍ଵିତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣୋ ଵୈ ଵାଯୁଃ ପ୍ରାଣେନୈଵାସ୍ଯୈ ପ୍ରାଣଗ୍ଂ ସ-ନ୍ଦଧାତି ସ-ନ୍ତେ ଵାଯୁରିତ୍ଯାହ ତସ୍ମା-ଦ୍ଵାଯୁପ୍ରଚ୍ଯୁତା ଦିଵୋ ଵୃଷ୍ଟିରୀର୍ତେ ତସ୍ମୈ ଚ ଦେଵି ଵଷଡସ୍ତୁ [ଵଷଡସ୍ତୁ, ତୁଭ୍ଯମିତ୍ଯାହ] 21
ତୁଭ୍ଯମିତ୍ଯାହ ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଷ୍ଵେଵ ଵୃଷ୍ଟି-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସର୍ଵାନୃତୂନ୍. ଵର୍ଷତି ଯ-ଦ୍ଵଷଟ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଯାତଯାମା-ଽସ୍ଯ ଵଷଟ୍କାର-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯନ୍ନ ଵଷଟ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ହନ୍ଯୁର୍ଵଡିତ୍ଯାହ ପରୋକ୍ଷମେଵ ଵଷ-ଟ୍କରୋତି ନାସ୍ଯ ଯାତଯାମା ଵଷଟ୍କାରୋ ଭଵତି ନ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି ଘ୍ନନ୍ତି ସୁଜାତୋ ଜ୍ଯୋତିଷା ସହେତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁଭୋପ ନହ୍ଯତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁ- [ନହ୍ଯତ୍ଯନୁଷ୍ଟୁପ୍, ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି] 22
-ଫ୍ସର୍ଵାଣି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଖଲୁ ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯା ତନୂଃ ପ୍ରିଯଯୈଵୈନ-ନ୍ତନୁଵା ପରି ଦଧାତି ଵେଦୁକୋ ଵାସୋ ଭଵତିଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦ ଵାରୁଣୋ ଵା ଅଗ୍ନିରୁପନଦ୍ଧ ଉଦୁ ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଵରୋର୍ଧ୍ଵ ଊ ଷୁଣ ଊତଯ ଇତି ସାଵିତ୍ରୀଭ୍ଯାମୁ-ତ୍ତିଷ୍ଠତି ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵାସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵାଂ-ଵଁରୁଣମେନିମୁ-ଥ୍ସୃଜତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ସ ଜାତୋ ଗର୍ଭୋ ଅସି [ଗର୍ଭୋ ଅସି, ରୋଦସ୍ଯୋରିତ୍ଯାହେମେ] 23
ରୋଦସ୍ଯୋରିତ୍ଯାହେମେ ଵୈ ରୋଦସୀ ତଯୋରେଷ ଗର୍ଭୋ ଯଦଗ୍ନି-ସ୍ତସ୍ମା-ଦେଵମାହାଗ୍ନେ ଚାରୁର୍ଵିଭୃତ ଓଷଧୀଷ୍ଵିତ୍ଯାହ ଯଦା ହ୍ଯେତଂ-ଵିଁଭରନ୍ତ୍ଯଥ ଚାରୁତରୋ ଭଵତି ପ୍ର ମାତୃଭ୍ଯୋ ଅଧି କନିକ୍ରଦ-ଦ୍ଗା ଇତ୍ଯାହୌଷଧଯୋ ଵା ଅସ୍ଯ ମାତରସ୍ତାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପ୍ରଚ୍ଯାଵଯତି ସ୍ଥିରୋ ଭଵ ଵୀଡ୍ଵଙ୍ଗ ଇତି ଗର୍ଦଭ ଆ ସାଦଯତି [ଆ ସାଦଯତି, ସ-ନ୍ନହ୍ଯତ୍ଯେଵୈନ-] 24
ସ-ନ୍ନହ୍ଯତ୍ଯେଵୈନ-ମେତଯା ସ୍ଥେମ୍ନେ ଗର୍ଦଭେନ ସମ୍ଭରତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭଃ ପଶୂନା-ମ୍ଭାରଭାରିତମୋ ଗର୍ଦଭେନ ସ-ମ୍ଭରତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ-ଽପ୍ଯନାଲେଶେ-ଽତ୍ଯନ୍ଯା-ନ୍ପଶୂ-ନ୍ମେଦ୍ଯତ୍ଯନ୍ନଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେନେନା-ଽର୍କଗ୍ଂ ସମ୍ଭରନ୍ତି ଗର୍ଦଭେନ ସମ୍ଭରତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭୋ ଦ୍ଵିରେତା-ସ୍ସନ୍ କନିଷ୍ଠ-ମ୍ପଶୂନା-ମ୍ପ୍ରଜାଯତେ-ଽଗ୍ନିର୍ହ୍ଯସ୍ଯ ଯୋନି-ନ୍ନିର୍ଦହତି ପ୍ରଜାସୁ ଵା ଏଷ ଏତର୍ହ୍ଯାରୂଢ- [ଏତର୍ହ୍ଯାରୂଢଃ, ସ ଈଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଜା-ଶ୍ଶୁଚା] 25
-ସ୍ସ ଈଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଜା-ଶ୍ଶୁଚା ପ୍ରଦହଃ ଶିଵୋ ଭଵ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରଜାଭ୍ଯ ଏଵୈନଗ୍ଂ ଶମଯତି ମାନୁଷୀଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵମଙ୍ଗିର ଇତ୍ଯାହ ମାନଵ୍ଯୋ ହି ପ୍ରଜା ମା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଅଭି ଶୂଶୁଚୋ ମା-ଽନ୍ତରିକ୍ଷ-ମ୍ମା ଵନସ୍ପତୀନିତ୍ଯାହୈଭ୍ଯ ଏଵୈନଂ-ଲୋଁକେଭ୍ଯଃ ଶମଯତି ପ୍ରୈତୁ ଵାଜୀ କନିକ୍ରଦଦିତ୍ଯାହ ଵାଜୀ ହ୍ଯେଷ ନାନଦ-ଦ୍ରାସଭଃ ପତ୍ଵେ- [ପତ୍ଵେତି, ଆହ ରାସଭ ଇତି] 26
-ତ୍ଯାହ ରାସଭ ଇତି ହ୍ଯେତମୃଷଯୋ-ଽଵଦ-ନ୍ଭରନ୍ନଗ୍ନି-ମ୍ପୁରୀଷ୍ଯମିତ୍ଯାହା-ଽଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେଷ ଭରତି ମା ପାଦ୍ଯାଯୁଷଃ ପୁରେତ୍ଯାହା-ଽଽଯୁରେଵା-ଽସ୍ମି-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭ-ସ୍ସର୍ଵମାଯୁରେତି ତସ୍ମା-ଦ୍ଗର୍ଦଭେ ପୁରା-ଽଽଯୁଷଃ ପ୍ରମୀତେ ବିଭ୍ଯତି ଵୃଷା-ଽଗ୍ନିଂ-ଵୃଁଷଣ-ମ୍ଭରନ୍ନିତ୍ଯାହ ଵୃଷା ହ୍ଯେଷ ଵୃଷା-ଽଗ୍ନିରପା-ଙ୍ଗର୍ଭଗ୍ଂ - [ଵୃଷା-ଽଗ୍ନିରପା-ଙ୍ଗର୍ଭମ୍, ସମୁଦ୍ରିଯ-] 27
ସମୁଦ୍ରିଯ-ମିତ୍ଯାହା-ଽପାଗ୍ ହ୍ଯେଷ ଗର୍ଭୋ ଯଦଗ୍ନିରଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯ ଇତି ଵା ଇମୌ ଲୋକୌ ଵ୍ଯୈତାମଗ୍ନ ଆ ଯାହି ଵୀତଯ ଇତି ଯଦାହା ଽନଯୋର୍ଲୋକଯୋ-ର୍ଵୀତ୍ଯୈ ପ୍ରଚ୍ଯୁତୋ ଵା ଏଷ ଆଯତନାଦଗତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଗ୍ଂ ସ ଏତର୍ହ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁ-ଞ୍ଚ ଯଜମାନ-ଞ୍ଚ ଦ୍ଧ୍ଯାଯତ୍ଯୃତଗ୍ଂ ସତ୍ଯମିତ୍ଯାହେଯଂ-ଵାଁ ଋତମସୌ [ ] 28
ସତ୍ଯମନଯୋରେଵୈନ-ମ୍ପ୍ରତି ଷ୍ଠାପଯତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ନ ଯଜମାନୋ ଵରୁଣୋ ଵା ଏଷ ଯଜମାନମଭ୍ଯୈତି ଯଦଗ୍ନିରୁପନଦ୍ଧ ଓଷଧଯଃ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀତାଗ୍ନିମେତ-ମିତ୍ଯାହ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଵ୍ଯସ୍ଯନ୍ ଵିଶ୍ଵା ଅମତୀରରାତୀ-ରିତ୍ଯାହ ରକ୍ଷସାମପହତ୍ଯୈ ନିଷୀଦ-ନ୍ନୋ ଅପ ଦୁର୍ମତିଗ୍ଂ ହନଦିତ୍ଯାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଓଷଧଯଃ ପ୍ରତିମୋଦଦ୍ଧ୍ଵ- [ପ୍ରତିମୋଦଦ୍ଧ୍ଵମ୍, ଏନମିତ୍ଯାହୌଷଧଯୋ] 29
-ମେନମିତ୍ଯାହୌଷଧଯୋ ଵା ଅଗ୍ନେର୍ଭାଗଧେଯ-ନ୍ତାଭିରେଵୈନଗ୍ଂ ସମର୍ଧଯତି ପୁଷ୍ପାଵତୀ-ସ୍ସୁପିପ୍ପଲା ଇତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦୋଷଧଯଃ ଫଲ-ଙ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ତ୍ଯ ଯଂ-ଵୋଁ ଗର୍ଭ ଋତ୍ଵିଯଃ ପ୍ରତ୍ନଗ୍ଂ ସଧସ୍ଥମା-ଽସଦଦିତ୍ଯାହ ଯାଭ୍ଯ ଏଵୈନ-ମ୍ପ୍ରଚ୍ଯାଵଯତି ତାସ୍ଵେଵୈନ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମୁପାଵହରତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 30 ॥
(ଅସ୍ତ୍ଵ - ନୁଷ୍ଟୁ - ବସି - ସାଦଯତ୍ଯା - ରୂଢଃ-ପତ୍ଵେତି-ଗର୍ଭ-ମସୌ - ମୋଦଦ୍ଧ୍ଵଂ - ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଵାରୁଣୋ ଵା ଅଗ୍ନିରୁପନଦ୍ଧୋ ଵି ପାଜସେତି ଵିସ୍ରଗ୍ଂସଯତି ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵାସ୍ଯ ଵିଷୂଚୀଂ-ଵଁରୁଣମେନିଂ-ଵିଁସୃଜତ୍ଯପ ଉପ ସୃଜତ୍ଯାପୋ ଵୈ ଶାନ୍ତା-ଶ୍ଶାନ୍ତାଭିରେଵାସ୍ଯ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି ତିସୃଭିରୁପ ସୃଜତି ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯାଵାନେଵା-ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି ମିତ୍ର-ସ୍ସଗ୍ଂସୃଜ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିତ୍ଯାହ ମିତ୍ରୋ ଵୈ ଶିଵୋ ଦେଵାନା-ନ୍ତେନୈଵୈ- [ଦେଵାନା-ନ୍ତେନୈଵ, ଏନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି] 31
-ନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଯଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଣା-ମ୍ପାତ୍ରାଣା-ଙ୍କପାଲୈ-ସ୍ସଗ୍ଂସୃଜେ-ଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଣି ପାତ୍ରାଣି ଶୁଚା-ଽର୍ପଯେଦର୍ମକପାଲୈ-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜତ୍ଯେତାନି ଵା ଅନୁପଜୀଵନୀଯାନି ତାନ୍ଯେଵ ଶୁଚା-ଽର୍ପଯତି ଶର୍କରାଭି-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ଧୃତ୍ଯା ଅଥୋ ଶନ୍ତ୍ଵାଯା ଜଲୋମୈ-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜତ୍ଯେଷା ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯା ତନୂର୍ଯଦଜା ପ୍ରିଯଯୈଵୈନ-ନ୍ତନୁଵା ସଗ୍ଂ ସୃଜତ୍ଯଥୋ ତେଜସା କୃଷ୍ଣାଜିନସ୍ଯ ଲୋମଭି-ସ୍ସଗ୍ଂ - [ଲୋମଭି-ସ୍ସମ୍, ସୃଜତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ] 32
ସୃଜତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ କୃଷ୍ଣାଜିନଂ-ଯଁଜ୍ଞେନୈଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ରୁଦ୍ରା-ସ୍ସଭୃତ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିତ୍ଯାହୈତା ଵା ଏତ-ନ୍ଦେଵତା ଅଗ୍ରେ ସମଭର-ନ୍ତାଭିରେଵୈନଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ମଖସ୍ଯ ଶିରୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ମଖସ୍ତସ୍ଯୈତ-ଚ୍ଛିରୋ ଯଦୁଖା ତସ୍ମାଦେଵମାହ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପଦେ ସ୍ଥ ଇତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ହ୍ଯେତେ [ ] 33
ପଦେ ଅଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ପ୍ରା-ଽନ୍ଯାଭି-ର୍ଯଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ଵନ୍ଯୈ-ର୍ମନ୍ତ୍ରଯତେ ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ତ୍ର୍ଯୁଦ୍ଧି-ଙ୍କରୋତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଷାଂ-ଲୋଁକାନାମାପ୍ତ୍ଯୈ ଛନ୍ଦୋଭିଃ କରୋତି ଵୀର୍ଯଂ-ଵୈଁ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଵୀର୍ଯେଣୈଵୈନା-ଙ୍କରୋତି ଯଜୁଷା ବିଲ-ଙ୍କରୋତି ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯା ଇଯତୀ-ଙ୍କରୋତି ପ୍ରଜାପତିନା ଯଜ୍ଞମୁଖେନ ସମ୍ମିତା-ନ୍ଦ୍ଵିସ୍ତନା-ଙ୍କରୋତି ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋର୍ଦୋହାଯ ଚତୁଃସ୍ତନା-ଙ୍କରୋତି ପଶୂନା-ନ୍ଦୋହାଯାଷ୍ଟାସ୍ତନା-ଙ୍କରୋତି ଛନ୍ଦସା-ନ୍ଦୋହାଯ ନଵାଶ୍ରି-ମଭିଚରତଃ କୁର୍ଯା-ତ୍ତ୍ରିଵୃତମେଵ ଵଜ୍ରଗ୍ଂ ସମ୍ଭୃତ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାଯ ପ୍ରହରତି ସ୍ତୃତ୍ଯୈ କୃତ୍ଵାଯ ସା ମହୀମୁଖାମିତି ନି ଦଧାତି ଦେଵତାସ୍ଵେଵୈନା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ॥ 34 ॥
ଵାରୁଣୋ ଵା ଅଗ୍ନିରୁପନଦ୍ଧୋ ଵି ପାଜସେତି ଵିସ୍ରଗ୍ଂସଯତି ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵାସ୍ଯ ଵିଷୂଚୀଂ-ଵଁରୁଣମେନିଂ-ଵିଁସୃଜତ୍ଯପ ଉପ ସୃଜତ୍ଯାପୋ ଵୈ ଶାନ୍ତା-ଶ୍ଶାନ୍ତାଭିରେଵାସ୍ଯ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି ତିସୃଭିରୁପ ସୃଜତି ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵା ଅଗ୍ନିର୍ଯାଵାନେଵା-ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ ଶୁଚଗ୍ଂ ଶମଯତି ମିତ୍ର-ସ୍ସଗ୍ଂସୃଜ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିତ୍ଯାହ ମିତ୍ରୋ ଵୈ ଶିଵୋ ଦେଵାନା-ନ୍ତେନୈଵୈ- [ଦେଵାନା-ନ୍ତେନୈଵ, ଏନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି] 31
-ନଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଯଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଣା-ମ୍ପାତ୍ରାଣା-ଙ୍କପାଲୈ-ସ୍ସଗ୍ଂସୃଜେ-ଦ୍ଗ୍ରାମ୍ଯାଣି ପାତ୍ରାଣି ଶୁଚା-ଽର୍ପଯେଦର୍ମକପାଲୈ-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜତ୍ଯେତାନି ଵା ଅନୁପଜୀଵନୀଯାନି ତାନ୍ଯେଵ ଶୁଚା-ଽର୍ପଯତି ଶର୍କରାଭି-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ଧୃତ୍ଯା ଅଥୋ ଶନ୍ତ୍ଵାଯା ଜଲୋମୈ-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜତ୍ଯେଷା ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯା ତନୂର୍ଯଦଜା ପ୍ରିଯଯୈଵୈନ-ନ୍ତନୁଵା ସଗ୍ଂ ସୃଜତ୍ଯଥୋ ତେଜସା କୃଷ୍ଣାଜିନସ୍ଯ ଲୋମଭି-ସ୍ସଗ୍ଂ - [ଲୋମଭି-ସ୍ସମ୍, ସୃଜତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ] 32
ସୃଜତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ କୃଷ୍ଣାଜିନଂ-ଯଁଜ୍ଞେନୈଵ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସଗ୍ଂ ସୃଜତି ରୁଦ୍ରା-ସ୍ସଭୃତ୍ଯ ପୃଥିଵୀମିତ୍ଯାହୈତା ଵା ଏତ-ନ୍ଦେଵତା ଅଗ୍ରେ ସମଭର-ନ୍ତାଭିରେଵୈନଗ୍ଂ ସମ୍ଭରତି ମଖସ୍ଯ ଶିରୋ-ଽସୀତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ମଖସ୍ତସ୍ଯୈତ-ଚ୍ଛିରୋ ଯଦୁଖା ତସ୍ମାଦେଵମାହ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପଦେ ସ୍ଥ ଇତ୍ଯାହ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ହ୍ଯେତେ [ ] 33
ପଦେ ଅଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ପ୍ରା-ଽନ୍ଯାଭି-ର୍ଯଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ଵନ୍ଯୈ-ର୍ମନ୍ତ୍ରଯତେ ମିଥୁନତ୍ଵାଯ ତ୍ର୍ଯୁଦ୍ଧି-ଙ୍କରୋତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଷାଂ-ଲୋଁକାନାମାପ୍ତ୍ଯୈ ଛନ୍ଦୋଭିଃ କରୋତି ଵୀର୍ଯଂ-ଵୈଁ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଵୀର୍ଯେଣୈଵୈନା-ଙ୍କରୋତି ଯଜୁଷା ବିଲ-ଙ୍କରୋତି ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯା ଇଯତୀ-ଙ୍କରୋତି ପ୍ରଜାପତିନା ଯଜ୍ଞମୁଖେନ ସମ୍ମିତା-ନ୍ଦ୍ଵିସ୍ତନା-ଙ୍କରୋତି ଯାଵାପୃଥିଵ୍ଯୋର୍ଦୋହାଯ ଚତୁଃସ୍ତନା-ଙ୍କରୋତି ପଶୂନା-ନ୍ଦୋହାଯାଷ୍ଟାସ୍ତନା-ଙ୍କରୋତି ଛନ୍ଦସା-ନ୍ଦୋହାଯ ନଵାଶ୍ରି-ମଭିଚରତଃ କୁର୍ଯା-ତ୍ତ୍ରିଵୃତମେଵ ଵଜ୍ରଗ୍ଂ ସମ୍ଭୃତ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାଯ ପ୍ରହରତି ସ୍ତୃତ୍ଯୈ କୃତ୍ଵାଯ ସା ମହୀମୁଖାମିତି ନି ଦଧାତି ଦେଵତାସ୍ଵେଵୈନା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ॥ 34 ॥
(ତେନୈଵ - ଲୋମଭି-ସ୍ସ - ମେତେ - ଅଭିଚରତ - ଏକଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 6)
ସପ୍ତଭିର୍ଧୂପଯତି ସପ୍ତ ଵୈ ଶୀର୍ଷଣ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣା-ଶ୍ଶିର ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଦୁଖା ଶୀର୍ଷନ୍ନେଵ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପ୍ରାଣା-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସପ୍ତ ଶୀର୍ଷ-ନ୍ପ୍ରାଣା ଅଶ୍ଵଶକେନ ଧୂପଯତି ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ ସଯୋନିତ୍ଵାଯା-ଦିତିସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହେଯଂ-ଵାଁ ଅଦିତିରଦିତ୍ଯୈଵାଦିତ୍ଯା-ଙ୍ଖନତ୍ଯସ୍ଯା ଅକ୍ରୂରଙ୍କାରାଯ ନ ହି ସ୍ଵ-ସ୍ସ୍ଵଗ୍ଂ ହିନସ୍ତି ଦେଵାନା-ନ୍ତ୍ଵା ପତ୍ନୀରିତ୍ଯାହ ଦେଵାନାଂ- [ଦେଵାନାମ୍, ଵା ଏତା-ମ୍ପତ୍ନଯୋ-ଽଗ୍ରେ-ଽ] 35
-ଁଵା ଏତା-ମ୍ପତ୍ନଯୋ-ଽଗ୍ରେ-ଽ-କୁର୍ଵ-ନ୍ତାଭିରେଵୈନା-ନ୍ଦଧାତି ଧିଷଣାସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ଵିଦ୍ଯା ଵୈ ଧିଷଣା ଵିଦ୍ଯାଭି-ରେଵୈନା-ମଭୀନ୍ଧେ ଗ୍ନାସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଵୈ ଗ୍ନା ଶ୍ଛନ୍ଦୋଭି-ରେଵୈନାଗ୍ ଶ୍ରପଯତି ଵରୂତ୍ରଯସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ହୋତ୍ରା ଵୈ ଵରୂତ୍ରଯୋ ହୋତ୍ରାଭିରେଵୈନା-ମ୍ପଚତି ଜନଯସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ଦେଵାନାଂ-ଵୈଁ ପତ୍ନୀ- [ପତ୍ନୀଃ, ଜନଯସ୍ତାଭି-] 36
-ର୍ଜନଯସ୍ତାଭି-ରେଵୈନା-ମ୍ପଚତି ଷଡ୍ଭିଃ ପଚତି ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଭିରେଵୈନା-ମ୍ପଚତି ଦ୍ଵିଃ ପଚନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯାହ ତସ୍ମା-ଦ୍ଦ୍ଵି-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ସସ୍ଯ-ମ୍ପଚ୍ଯତେ ଵାରୁଣ୍ଯୁଖା-ଽଭୀଦ୍ଧା ମୈତ୍ରିଯୋପୈତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତୋ-ଦ୍ଵପତ୍ଵିତ୍ଯାହ ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵୈନା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଦେଵତାଭିରୁ-ଦ୍ଵପତ୍ଯପଦ୍ଯମାନା ପୃଥିଵ୍ଯାଶା ଦିଶ ଆ ପୃଣେ- [ଆ ପୃଣ, ଇତ୍ଯାହ] 37
-ତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽନୁ ଵିଭାତ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠ ବୃହତୀ ଭଵୋର୍ଧ୍ଵା ତିଷ୍ଠ ଧ୍ରୁଵା ତ୍ଵମିତ୍ଯାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅସୁର୍ଯ-ମ୍ପାତ୍ରମନାଚ୍ଛୃଣ୍ଣମା-ଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ଦେଵତ୍ରା-ଽକରଜକ୍ଷୀରେଣା-ଽଽଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ପରମଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍ପଯୋ ଯଦଜକ୍ଷୀର-ମ୍ପରମେଣୈଵୈନା-ମ୍ପଯସା-ଽଽଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ଯଜୁଷା ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ଛନ୍ଦୋଭିରା ଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ଛନ୍ଦୋଭିର୍ଵା ଏଷା କ୍ରିଯତେ ଛନ୍ଦୋଭିରେଵ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯା ଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ॥ 38 ॥
ସପ୍ତଭିର୍ଧୂପଯତି ସପ୍ତ ଵୈ ଶୀର୍ଷଣ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣା-ଶ୍ଶିର ଏତ-ଦ୍ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଯଦୁଖା ଶୀର୍ଷନ୍ନେଵ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ପ୍ରାଣା-ନ୍ଦଧାତି ତସ୍ମା-ଥ୍ସପ୍ତ ଶୀର୍ଷ-ନ୍ପ୍ରାଣା ଅଶ୍ଵଶକେନ ଧୂପଯତି ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ ସଯୋନିତ୍ଵାଯା-ଦିତିସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହେଯଂ-ଵାଁ ଅଦିତିରଦିତ୍ଯୈଵାଦିତ୍ଯା-ଙ୍ଖନତ୍ଯସ୍ଯା ଅକ୍ରୂରଙ୍କାରାଯ ନ ହି ସ୍ଵ-ସ୍ସ୍ଵଗ୍ଂ ହିନସ୍ତି ଦେଵାନା-ନ୍ତ୍ଵା ପତ୍ନୀରିତ୍ଯାହ ଦେଵାନାଂ- [ଦେଵାନାମ୍, ଵା ଏତା-ମ୍ପତ୍ନଯୋ-ଽଗ୍ରେ-ଽ] 35
-ଁଵା ଏତା-ମ୍ପତ୍ନଯୋ-ଽଗ୍ରେ-ଽ-କୁର୍ଵ-ନ୍ତାଭିରେଵୈନା-ନ୍ଦଧାତି ଧିଷଣାସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ଵିଦ୍ଯା ଵୈ ଧିଷଣା ଵିଦ୍ଯାଭି-ରେଵୈନା-ମଭୀନ୍ଧେ ଗ୍ନାସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଵୈ ଗ୍ନା ଶ୍ଛନ୍ଦୋଭି-ରେଵୈନାଗ୍ ଶ୍ରପଯତି ଵରୂତ୍ରଯସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ହୋତ୍ରା ଵୈ ଵରୂତ୍ରଯୋ ହୋତ୍ରାଭିରେଵୈନା-ମ୍ପଚତି ଜନଯସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯାହ ଦେଵାନାଂ-ଵୈଁ ପତ୍ନୀ- [ପତ୍ନୀଃ, ଜନଯସ୍ତାଭି-] 36
-ର୍ଜନଯସ୍ତାଭି-ରେଵୈନା-ମ୍ପଚତି ଷଡ୍ଭିଃ ପଚତି ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଭିରେଵୈନା-ମ୍ପଚତି ଦ୍ଵିଃ ପଚନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯାହ ତସ୍ମା-ଦ୍ଦ୍ଵି-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ଯ ସସ୍ଯ-ମ୍ପଚ୍ଯତେ ଵାରୁଣ୍ଯୁଖା-ଽଭୀଦ୍ଧା ମୈତ୍ରିଯୋପୈତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ଦେଵସ୍ତ୍ଵା ସଵିତୋ-ଦ୍ଵପତ୍ଵିତ୍ଯାହ ସଵିତୃପ୍ରସୂତ ଏଵୈନା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଦେଵତାଭିରୁ-ଦ୍ଵପତ୍ଯପଦ୍ଯମାନା ପୃଥିଵ୍ଯାଶା ଦିଶ ଆ ପୃଣେ- [ଆ ପୃଣ, ଇତ୍ଯାହ] 37
-ତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽନୁ ଵିଭାତ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠ ବୃହତୀ ଭଵୋର୍ଧ୍ଵା ତିଷ୍ଠ ଧ୍ରୁଵା ତ୍ଵମିତ୍ଯାହ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅସୁର୍ଯ-ମ୍ପାତ୍ରମନାଚ୍ଛୃଣ୍ଣମା-ଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ଦେଵତ୍ରା-ଽକରଜକ୍ଷୀରେଣା-ଽଽଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ପରମଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍ପଯୋ ଯଦଜକ୍ଷୀର-ମ୍ପରମେଣୈଵୈନା-ମ୍ପଯସା-ଽଽଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ଯଜୁଷା ଵ୍ଯାଵୃତ୍ତ୍ଯୈ ଛନ୍ଦୋଭିରା ଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ଛନ୍ଦୋଭିର୍ଵା ଏଷା କ୍ରିଯତେ ଛନ୍ଦୋଭିରେଵ ଛନ୍ଦାଗ୍ସ୍ଯା ଚ୍ଛୃଣତ୍ତି ॥ 38 ॥
(ଆହ ଦେଵାନାଂ - ଁଵୈ ପତ୍ନୀଃ - ପୃଣୈ - ଷା - ଷଟ୍ ଚ) (ଅ. 7)
ଏକଵିଗ୍ଂଶତ୍ଯା ମାଷୈଃ ପୁରୁଷଶୀର୍ଷ-ମଚ୍ଛୈତ୍ଯମେଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈ ମାଷା ଅମେଦ୍ଧ୍ଯ-ମ୍ପୁରୁଷଶୀର୍ଷ-ମମେଦ୍ଧ୍ଯୈରେଵା-ସ୍ଯା-ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ନିରଵଦାଯ ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଽଽହରତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶତି-ର୍ଭଵନ୍ତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶୋ ଵୈ ପୁରୁଷଃ ପୁରୁଷସ୍ଯା-ଽଽପ୍ତ୍ଯୈ ଵ୍ଯୃଦ୍ଧଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍ପ୍ରାଣୈରମେଦ୍ଧ୍ଯଂ-ଯଁ-ତ୍ପୁରୁଷଶୀର୍ଷଗ୍ଂ ସପ୍ତଧା ଵିତୃଣ୍ଣାଂ-ଵଁଲ୍ମୀକଵପା-ମ୍ପ୍ରତି ନି ଦଧାତି ସପ୍ତ ଵୈ ଶୀର୍ଷଣ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଣୈରେଵୈନ-ଥ୍ସମର୍ଧଯତି ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ ଯାଵନ୍ତୋ [ଯାଵନ୍ତଃ, ଵୈ ମୃତ୍ଯୁବନ୍ଧଵ-] 39
ଵୈ ମୃତ୍ଯୁବନ୍ଧଵ-ସ୍ତେଷାଂ-ଯଁମ ଆଧିପତ୍ଯ-ମ୍ପରୀଯାଯ ଯମଗାଥାଭିଃ ପରିଗାଯତି ଯମାଦେଵୈନ-ଦ୍ଵୃଙ୍କ୍ତେ ତିସୃଭିଃ ପରିଗାଯତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଭ୍ଯ ଏଵୈନଲ୍ଲୋକେଭ୍ଯୋ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ତସ୍ମା-ଦ୍ଗାଯତେ ନ ଦେଯ-ଙ୍ଗାଥା ହି ତ-ଦ୍ଵୃଙ୍କ୍ତେ ଽଗ୍ନିଭ୍ଯଃ ପଶୂନା ଲଭତେ କାମା ଵା ଅଗ୍ନଯଃ କାମାନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଯ-ତ୍ପଶୂ-ନ୍ନା-ଽଽଲଭେତା-ଽନଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ [ ] 40
ପଶଵଃ ସ୍ଯୁର୍ଯ-ତ୍ପର୍ଯଗ୍ନିକୃତାନୁ-ଥ୍ସୃଜେ-ଦ୍ଯଜ୍ଞଵେଶସ-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଯ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥାପଯେ-ଦ୍ଯାତଯାମାନି ଶୀର୍ଷାଣି ସ୍ଯୁର୍ଯ-ତ୍ପଶୂନାଲଭତେ ତେନୈଵ ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ଯ-ତ୍ପର୍ଯଗ୍ନିକୃତାନୁ-ଥ୍ସୃଜତି ଶୀର୍ଷ୍ଣା-ମଯାତଯାମତ୍ଵାଯ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେନ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥାପଯତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିର୍ଯଜ୍ଞ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ସ ରିରିଚାନୋ-ଽମନ୍ଯତ ସ ଏତା ଆପ୍ରୀରପଶ୍ଯ-ତ୍ତାଭିର୍ଵୈ ସ ମୁଖତ [ସ ମୁଖତଃ, ଆତ୍ମାନମା ଽପ୍ରୀଣୀତ] 41
ଆତ୍ମାନମା ଽପ୍ରୀଣୀତ ଯଦେତା ଆପ୍ରିଯୋ ଭଵନ୍ତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଯଜ୍ଞମେଵୈତାଭିର୍ମୁଖତ ଆ ପ୍ରୀଣାତ୍ଯ-ପରିମିତଛନ୍ଦସୋ ଭଵନ୍ତ୍ଯପରିମିତଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯା ଊନାତିରିକ୍ତା ମିଥୁନାଃ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ଲୋମଶଂ-ଵୈଁ ନାମୈତଚ୍ଛନ୍ଦଃ ପ୍ରଜାପତେଃ ପଶଵୋ ଲୋମଶାଃ ପଶୂନେଵା-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ସର୍ଵାଣି ଵା ଏତା ରୂପାଣି ସର୍ଵାଣି ରୂପାଣ୍ଯଗ୍ନୌ ଚିତ୍ଯେ କ୍ରିଯନ୍ତେ ତସ୍ମାଦେତା ଅଗ୍ନେଶ୍ଚିତ୍ଯସ୍ଯ [ଅଗ୍ନେଶ୍ଚିତ୍ଯସ୍ଯ, ଭଵନ୍ତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂ ଶତିଗ୍ଂ] 42
ଭଵନ୍ତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂ ଶତିଗ୍ଂ ସାମିଧେନୀରନ୍ଵାହ ରୁଗ୍ଵା ଏକଵିଗ୍ଂଶୋ ରୁଚମେଵ ଗଚ୍ଛତ୍ଯଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମେଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶ-ଶ୍ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିମନ୍ଵାହ ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିରର୍ଧମାସା-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସର-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରୋ-ଽଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନର-ସ୍ସାକ୍ଷାଦେଵ ଵୈଶ୍ଵାନରମଵ ରୁନ୍ଧେ ପରାଚୀରନ୍ଵାହ ପରାଙିଵ ହି ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକ-ସ୍ସମାସ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନ ଋତଵୋ ଵର୍ଧଯନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯାହ ସମାଭିରେଵା-ଽଗ୍ନିଂ-ଵଁର୍ଧଯ- [-ଽଗ୍ନିଂ-ଵଁର୍ଧଯତି, ଋତୁଭିଃ ସଂଵଁଥ୍ସରଂ-ଵିଁଶ୍ଵା] 43
-ତ୍ଯୃତୁଭିଃ ସଂଵଁଥ୍ସରଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ଆ ଭାହି ପ୍ରଦିଶଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଇତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽନୁ ଵିଭାତି ପ୍ରତ୍ଯୌହତାମଶ୍ଵିନା ମୃତ୍ଯୁମସ୍ମାଦିତ୍ଯାହ ମୃତ୍ଯୁମେଵା-ଽସ୍ମାଦପ ନୁଦତ୍ଯୁଦ୍ଵଯ-ନ୍ତମସସ୍ପରୀତ୍ଯାହ ପାପ୍ମା ଵୈ ତମଃ ପାପ୍ମାନମେଵାସ୍ମାଦପ ହନ୍ତ୍ଯଗନ୍ମ ଜ୍ଯୋତିରୁତ୍ତମ-ମିତ୍ଯାହା-ଽସୌ ଵା ଆଦିତ୍ଯୋ ଜ୍ଯୋତିରୁତ୍ତମ-ମାଦିତ୍ଯସ୍ଯୈଵ ସାଯୁଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ନ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ତିଷ୍ଠତି ନାସ୍ଯ ଶ୍ରୀସ୍ତିଷ୍ଠତି ଯସ୍ଯୈତାଃ କ୍ରିଯନ୍ତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ମୁତ୍ତମାମନ୍ଵାହ ଜ୍ଯୋତିରେଵାସ୍ମା ଉପରିଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତି ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯାନୁଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ॥ 44 ॥
ଏକଵିଗ୍ଂଶତ୍ଯା ମାଷୈଃ ପୁରୁଷଶୀର୍ଷ-ମଚ୍ଛୈତ୍ଯମେଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈ ମାଷା ଅମେଦ୍ଧ୍ଯ-ମ୍ପୁରୁଷଶୀର୍ଷ-ମମେଦ୍ଧ୍ଯୈରେଵା-ସ୍ଯା-ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ନିରଵଦାଯ ମେଦ୍ଧ୍ଯ-ଙ୍କୃତ୍ଵା ଽଽହରତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶତି-ର୍ଭଵନ୍ତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶୋ ଵୈ ପୁରୁଷଃ ପୁରୁଷସ୍ଯା-ଽଽପ୍ତ୍ଯୈ ଵ୍ଯୃଦ୍ଧଂ-ଵାଁ ଏତ-ତ୍ପ୍ରାଣୈରମେଦ୍ଧ୍ଯଂ-ଯଁ-ତ୍ପୁରୁଷଶୀର୍ଷଗ୍ଂ ସପ୍ତଧା ଵିତୃଣ୍ଣାଂ-ଵଁଲ୍ମୀକଵପା-ମ୍ପ୍ରତି ନି ଦଧାତି ସପ୍ତ ଵୈ ଶୀର୍ଷଣ୍ଯାଃ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଣୈରେଵୈନ-ଥ୍ସମର୍ଧଯତି ମେଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଵାଯ ଯାଵନ୍ତୋ [ଯାଵନ୍ତଃ, ଵୈ ମୃତ୍ଯୁବନ୍ଧଵ-] 39
ଵୈ ମୃତ୍ଯୁବନ୍ଧଵ-ସ୍ତେଷାଂ-ଯଁମ ଆଧିପତ୍ଯ-ମ୍ପରୀଯାଯ ଯମଗାଥାଭିଃ ପରିଗାଯତି ଯମାଦେଵୈନ-ଦ୍ଵୃଙ୍କ୍ତେ ତିସୃଭିଃ ପରିଗାଯତି ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଭ୍ଯ ଏଵୈନଲ୍ଲୋକେଭ୍ଯୋ ଵୃଙ୍କ୍ତେ ତସ୍ମା-ଦ୍ଗାଯତେ ନ ଦେଯ-ଙ୍ଗାଥା ହି ତ-ଦ୍ଵୃଙ୍କ୍ତେ ଽଗ୍ନିଭ୍ଯଃ ପଶୂନା ଲଭତେ କାମା ଵା ଅଗ୍ନଯଃ କାମାନେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଯ-ତ୍ପଶୂ-ନ୍ନା-ଽଽଲଭେତା-ଽନଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ଯ [ ] 40
ପଶଵଃ ସ୍ଯୁର୍ଯ-ତ୍ପର୍ଯଗ୍ନିକୃତାନୁ-ଥ୍ସୃଜେ-ଦ୍ଯଜ୍ଞଵେଶସ-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ଯ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥାପଯେ-ଦ୍ଯାତଯାମାନି ଶୀର୍ଷାଣି ସ୍ଯୁର୍ଯ-ତ୍ପଶୂନାଲଭତେ ତେନୈଵ ପଶୂନଵ ରୁନ୍ଧେ ଯ-ତ୍ପର୍ଯଗ୍ନିକୃତାନୁ-ଥ୍ସୃଜତି ଶୀର୍ଷ୍ଣା-ମଯାତଯାମତ୍ଵାଯ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯେନ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥାପଯତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିର୍ଯଜ୍ଞ ଏଵ ଯଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ସ ରିରିଚାନୋ-ଽମନ୍ଯତ ସ ଏତା ଆପ୍ରୀରପଶ୍ଯ-ତ୍ତାଭିର୍ଵୈ ସ ମୁଖତ [ସ ମୁଖତଃ, ଆତ୍ମାନମା ଽପ୍ରୀଣୀତ] 41
ଆତ୍ମାନମା ଽପ୍ରୀଣୀତ ଯଦେତା ଆପ୍ରିଯୋ ଭଵନ୍ତି ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତି-ର୍ଯଜ୍ଞମେଵୈତାଭିର୍ମୁଖତ ଆ ପ୍ରୀଣାତ୍ଯ-ପରିମିତଛନ୍ଦସୋ ଭଵନ୍ତ୍ଯପରିମିତଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯା ଊନାତିରିକ୍ତା ମିଥୁନାଃ ପ୍ରଜାତ୍ଯୈ ଲୋମଶଂ-ଵୈଁ ନାମୈତଚ୍ଛନ୍ଦଃ ପ୍ରଜାପତେଃ ପଶଵୋ ଲୋମଶାଃ ପଶୂନେଵା-ଽଵ ରୁନ୍ଧେ ସର୍ଵାଣି ଵା ଏତା ରୂପାଣି ସର୍ଵାଣି ରୂପାଣ୍ଯଗ୍ନୌ ଚିତ୍ଯେ କ୍ରିଯନ୍ତେ ତସ୍ମାଦେତା ଅଗ୍ନେଶ୍ଚିତ୍ଯସ୍ଯ [ଅଗ୍ନେଶ୍ଚିତ୍ଯସ୍ଯ, ଭଵନ୍ତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂ ଶତିଗ୍ଂ] 42
ଭଵନ୍ତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂ ଶତିଗ୍ଂ ସାମିଧେନୀରନ୍ଵାହ ରୁଗ୍ଵା ଏକଵିଗ୍ଂଶୋ ରୁଚମେଵ ଗଚ୍ଛତ୍ଯଥୋ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମେଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶ-ଶ୍ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିମନ୍ଵାହ ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିରର୍ଧମାସା-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସର-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସରୋ-ଽଗ୍ନିର୍ଵୈଶ୍ଵାନର-ସ୍ସାକ୍ଷାଦେଵ ଵୈଶ୍ଵାନରମଵ ରୁନ୍ଧେ ପରାଚୀରନ୍ଵାହ ପରାଙିଵ ହି ସୁଵର୍ଗୋ ଲୋକ-ସ୍ସମାସ୍ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନ ଋତଵୋ ଵର୍ଧଯନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯାହ ସମାଭିରେଵା-ଽଗ୍ନିଂ-ଵଁର୍ଧଯ- [-ଽଗ୍ନିଂ-ଵଁର୍ଧଯତି, ଋତୁଭିଃ ସଂଵଁଥ୍ସରଂ-ଵିଁଶ୍ଵା] 43
-ତ୍ଯୃତୁଭିଃ ସଂଵଁଥ୍ସରଂ-ଵିଁଶ୍ଵା ଆ ଭାହି ପ୍ରଦିଶଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଇତ୍ଯାହ ତସ୍ମାଦଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା ଦିଶୋ-ଽନୁ ଵିଭାତି ପ୍ରତ୍ଯୌହତାମଶ୍ଵିନା ମୃତ୍ଯୁମସ୍ମାଦିତ୍ଯାହ ମୃତ୍ଯୁମେଵା-ଽସ୍ମାଦପ ନୁଦତ୍ଯୁଦ୍ଵଯ-ନ୍ତମସସ୍ପରୀତ୍ଯାହ ପାପ୍ମା ଵୈ ତମଃ ପାପ୍ମାନମେଵାସ୍ମାଦପ ହନ୍ତ୍ଯଗନ୍ମ ଜ୍ଯୋତିରୁତ୍ତମ-ମିତ୍ଯାହା-ଽସୌ ଵା ଆଦିତ୍ଯୋ ଜ୍ଯୋତିରୁତ୍ତମ-ମାଦିତ୍ଯସ୍ଯୈଵ ସାଯୁଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ନ ସଂଵଁଥ୍ସରସ୍ତିଷ୍ଠତି ନାସ୍ଯ ଶ୍ରୀସ୍ତିଷ୍ଠତି ଯସ୍ଯୈତାଃ କ୍ରିଯନ୍ତେ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମତୀ-ମୁତ୍ତମାମନ୍ଵାହ ଜ୍ଯୋତିରେଵାସ୍ମା ଉପରିଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତି ସୁଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯାନୁଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ॥ 44 ॥
(ଯାଵନ୍ତୋ - ଽସ୍ଯ - ମୁଖତ - ଶ୍ଚିତ୍ଯସ୍ଯ - ଵର୍ଧଯ - ତ୍ଯାଦିତ୍ଯୋ - ଽଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 8)
ଷଡ୍ଭିର୍ଦୀକ୍ଷଯତି ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦୀକ୍ଷଯତି ସପ୍ତଭିର୍ଦୀକ୍ଷଯତି ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦୋଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦୀକ୍ଷଯତି ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵସ୍ଯ ନେତୁରିତ୍ଯ-ନୁଷ୍ଟୁଭୋତ୍ତମଯା ଜୁହୋତି ଵାଗ୍ଵା ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଣାନାଂ-ଵାଁଗୁତ୍ତମୈ- କସ୍ମାଦକ୍ଷରାଦନାପ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପଦ-ନ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵାଚୋ-ଽନାପ୍ତ-ନ୍ତନ୍ମନୁଷ୍ଯା ଉପ ଜୀଵନ୍ତି ପୂର୍ଣଯା ଜୁହୋତି ପୂର୍ଣ ଇଵ ହି ପ୍ରଜାପତିଃ [ପ୍ରଜାପତିଃ, ପ୍ରଜାପତେରାପତ୍ଯୈ] 45
ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ ନ୍ଯୂନଯା ଜୁହୋତି ନ୍ଯୂନାଦ୍ଧି ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ପ୍ରଜାନାଗ୍ଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ଯଦର୍ଚିଷି ପ୍ରଵୃଞ୍ଜ୍ଯା-ଦ୍ଭୂତମଵ ରୁନ୍ଧୀତ ଯଦଙ୍ଗାରେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯଦଙ୍ଗାରେଷୁ ପ୍ରଵୃଣକ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯ ଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଭଵିଷ୍ଯଦ୍ଧି ଭୂଯୋ ଭୂତା-ଦ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଵୃଣକ୍ତି ଦ୍ଵିପା-ଦ୍ଯଜମାନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵା ଏଷା ଯଜୁଷା ସମ୍ଭୃତା ଯଦୁଖା ସା ଯଦ୍ଭିଦ୍ଯେତା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେ- [-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେତ୍, ଯଜମାନୋ] 46
-ଦ୍ଯଜମାନୋ ହନ୍ଯେତା-ଽସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ମିତ୍ରୈତାମୁଖା-ନ୍ତପେତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ମିତ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵୈନା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତି ଯଜମାନୋ ନାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ହନ୍ଯତେ ଯଦି ଭିଦ୍ଯେତ ତୈରେଵ କପାଲୈ-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜେ-ଥ୍ସୈଵ ତତଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତିର୍ଯୋ ଗତଶ୍ରୀ-ସ୍ସ୍ଯାନ୍ମଥିତ୍ଵା ତସ୍ଯାଵ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଦ୍ଭୂତୋ ଵା ଏଷ ସ ସ୍ଵା- [ଏଷ ସ ସ୍ଵାମ୍, ଦେଵତାମୁପୈତି] 47
-ନ୍ଦେଵତାମୁପୈତି ଯୋ ଭୂତିକାମ-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯ ଉଖାଯୈ ସମ୍ଭଵେ-ଥ୍ସ ଏଵ ତସ୍ଯ ସ୍ଯାଦତୋ ହ୍ଯେଷ ସମ୍ଭଵତ୍ଯେଷ ଵୈ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ନାମ ଭଵତ୍ଯେଵ ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେଯମିତ୍ଯ-ନ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯା-ଽଽହୃତ୍ଯା-ଽଵ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଥ୍ସାକ୍ଷାଦେଵାସ୍ମୈ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତ୍ଯମ୍ବରୀଷାଦନ୍ନ କାମସ୍ଯାଵ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦମ୍ବରୀଷେ ଵା ଅନ୍ନ-ମ୍ଭ୍ରିଯତେ ସଯୋନ୍ଯେଵାନ୍ନ- [ସଯୋନ୍ଯେଵାନ୍ନମ୍, ଅଵ ରୁନ୍ଧେ] 48
-ମଵ ରୁନ୍ଧେ ମୁଞ୍ଜାନଵ ଦଧାତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ମୁଞ୍ଜା ଊର୍ଜମେଵାସ୍ମା ଅପି ଦଧାତ୍ଯଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ସ କ୍ରୁମୁକ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଵିଶ-ତ୍କ୍ରୁମୁକମଵ ଦଧାତି ଯଦେଵାସ୍ଯ ତତ୍ର ନ୍ଯକ୍ତ-ନ୍ତ ଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଆଜ୍ଯେନ ସଂ-ଯୌଁତ୍ଯେତଦ୍ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ ଯଦାଜ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରିଯେଣୈଵୈନ-ନ୍ଧାମ୍ନା ସମର୍ଧଯତ୍ଯଥୋ ତେଜସା [ତେଜସା, ଵୈ କକନ୍ତୀମା ଦଧାତି] 49
ଵୈ କଙ୍କତୀମା ଦଧାତି ଭା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଶମୀମଯୀମା ଦଧାତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ସୀଦ ତ୍ଵ-ମ୍ମାତୁରସ୍ଯା ଉପସ୍ଥ ଇତି ତିସୃଭିର୍ଜାତମୁପ ତିଷ୍ଠତେ ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଷ୍ଵେଵ ଲୋକେଷ୍ଵାଵିଦ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯଥୋ ପ୍ରାଣାନେଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ॥ 50 ॥
ଷଡ୍ଭିର୍ଦୀକ୍ଷଯତି ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦୀକ୍ଷଯତି ସପ୍ତଭିର୍ଦୀକ୍ଷଯତି ସପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂସି ଛନ୍ଦୋଭିରେଵୈନ-ନ୍ଦୀକ୍ଷଯତି ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵସ୍ଯ ନେତୁରିତ୍ଯ-ନୁଷ୍ଟୁଭୋତ୍ତମଯା ଜୁହୋତି ଵାଗ୍ଵା ଅନୁଷ୍ଟୁ-ପ୍ତସ୍ମା-ତ୍ପ୍ରାଣାନାଂ-ଵାଁଗୁତ୍ତମୈ- କସ୍ମାଦକ୍ଷରାଦନାପ୍ତ-ମ୍ପ୍ରଥମ-ମ୍ପଦ-ନ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଵାଚୋ-ଽନାପ୍ତ-ନ୍ତନ୍ମନୁଷ୍ଯା ଉପ ଜୀଵନ୍ତି ପୂର୍ଣଯା ଜୁହୋତି ପୂର୍ଣ ଇଵ ହି ପ୍ରଜାପତିଃ [ପ୍ରଜାପତିଃ, ପ୍ରଜାପତେରାପତ୍ଯୈ] 45
ପ୍ରଜାପତେରାପ୍ତ୍ଯୈ ନ୍ଯୂନଯା ଜୁହୋତି ନ୍ଯୂନାଦ୍ଧି ପ୍ରଜାପତିଃ ପ୍ରଜା ଅସୃଜତ ପ୍ରଜାନାଗ୍ଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଯୈ ଯଦର୍ଚିଷି ପ୍ରଵୃଞ୍ଜ୍ଯା-ଦ୍ଭୂତମଵ ରୁନ୍ଧୀତ ଯଦଙ୍ଗାରେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯଦଙ୍ଗାରେଷୁ ପ୍ରଵୃଣକ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯ ଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଭଵିଷ୍ଯଦ୍ଧି ଭୂଯୋ ଭୂତା-ଦ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯା-ମ୍ପ୍ରଵୃଣକ୍ତି ଦ୍ଵିପା-ଦ୍ଯଜମାନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମଣା ଵା ଏଷା ଯଜୁଷା ସମ୍ଭୃତା ଯଦୁଖା ସା ଯଦ୍ଭିଦ୍ଯେତା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେ- [-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛେତ୍, ଯଜମାନୋ] 46
-ଦ୍ଯଜମାନୋ ହନ୍ଯେତା-ଽସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ମିତ୍ରୈତାମୁଖା-ନ୍ତପେତ୍ଯାହ ବ୍ରହ୍ମ ଵୈ ମିତ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଵୈନା-ମ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାପଯତି ନା-ଽଽର୍ତିମାର୍ଚ୍ଛତି ଯଜମାନୋ ନାସ୍ଯ ଯଜ୍ଞୋ ହନ୍ଯତେ ଯଦି ଭିଦ୍ଯେତ ତୈରେଵ କପାଲୈ-ସ୍ସଗ୍ଂ ସୃଜେ-ଥ୍ସୈଵ ତତଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତିର୍ଯୋ ଗତଶ୍ରୀ-ସ୍ସ୍ଯାନ୍ମଥିତ୍ଵା ତସ୍ଯାଵ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଦ୍ଭୂତୋ ଵା ଏଷ ସ ସ୍ଵା- [ଏଷ ସ ସ୍ଵାମ୍, ଦେଵତାମୁପୈତି] 47
-ନ୍ଦେଵତାମୁପୈତି ଯୋ ଭୂତିକାମ-ସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଯ ଉଖାଯୈ ସମ୍ଭଵେ-ଥ୍ସ ଏଵ ତସ୍ଯ ସ୍ଯାଦତୋ ହ୍ଯେଷ ସମ୍ଭଵତ୍ଯେଷ ଵୈ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ନାମ ଭଵତ୍ଯେଵ ଯ-ଙ୍କାମଯେତ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେଯମିତ୍ଯ-ନ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯା-ଽଽହୃତ୍ଯା-ଽଵ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଥ୍ସାକ୍ଷାଦେଵାସ୍ମୈ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତ୍ଯମ୍ବରୀଷାଦନ୍ନ କାମସ୍ଯାଵ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦମ୍ବରୀଷେ ଵା ଅନ୍ନ-ମ୍ଭ୍ରିଯତେ ସଯୋନ୍ଯେଵାନ୍ନ- [ସଯୋନ୍ଯେଵାନ୍ନମ୍, ଅଵ ରୁନ୍ଧେ] 48
-ମଵ ରୁନ୍ଧେ ମୁଞ୍ଜାନଵ ଦଧାତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ମୁଞ୍ଜା ଊର୍ଜମେଵାସ୍ମା ଅପି ଦଧାତ୍ଯଗ୍ନିର୍ଦେଵେଭ୍ଯୋ ନିଲାଯତ ସ କ୍ରୁମୁକ-ମ୍ପ୍ରା-ଽଵିଶ-ତ୍କ୍ରୁମୁକମଵ ଦଧାତି ଯଦେଵାସ୍ଯ ତତ୍ର ନ୍ଯକ୍ତ-ନ୍ତ ଦେଵାଵ ରୁନ୍ଧ ଆଜ୍ଯେନ ସଂ-ଯୌଁତ୍ଯେତଦ୍ଵା ଅଗ୍ନେଃ ପ୍ରିଯ-ନ୍ଧାମ ଯଦାଜ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରିଯେଣୈଵୈନ-ନ୍ଧାମ୍ନା ସମର୍ଧଯତ୍ଯଥୋ ତେଜସା [ତେଜସା, ଵୈ କକନ୍ତୀମା ଦଧାତି] 49
ଵୈ କଙ୍କତୀମା ଦଧାତି ଭା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଶମୀମଯୀମା ଦଧାତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ସୀଦ ତ୍ଵ-ମ୍ମାତୁରସ୍ଯା ଉପସ୍ଥ ଇତି ତିସୃଭିର୍ଜାତମୁପ ତିଷ୍ଠତେ ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଏଷ୍ଵେଵ ଲୋକେଷ୍ଵାଵିଦ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତ୍ଯଥୋ ପ୍ରାଣାନେଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧତ୍ତେ ॥ 50 ॥
( ପ୍ରଜାପତି--ର୍ ଋଚ୍ଛେଥ୍ - ସ୍ଵା - ମେଵାନ୍ନଂ - ତେଜସା - ଚତୁସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)
ନ ହ ସ୍ମ ଵୈ ପୁରା-ଽଗ୍ନିରପରଶୁଵୃକ୍ଣ-ନ୍ଦହତି ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରଯୋଗ ଏଵର୍ଷିରସ୍ଵଦଯ-ଦ୍ଯଦଗ୍ନେ ଯାନି କାନି ଚେତି ସମିଧମା ଦଧାତ୍ଯପରଶୁଵୃକ୍ଣ-ମେଵାସ୍ମୈ ସ୍ଵଦଯତି ସର୍ଵମସ୍ମୈ ସ୍ଵଦତେ ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦୌଦୁମ୍ବରୀମା ଦଧାତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵା ଉଦୁମ୍ବର ଊର୍ଜମେଵାସ୍ମା ଅପି ଦଧାତି ପ୍ରଜାପତିରଗ୍ନି-ମସୃଜତ ତଗ୍ଂ ସୃଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍- [ସୃଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି, ଅଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ଥ୍ସ ଏତ-] 51
-ସ୍ଯଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ଥ୍ସ ଏତ-ଦ୍ରାକ୍ଷୋଘ୍ନମପଶ୍ଯ-ତ୍ତେନ ଵୈ ସରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପା-ଽହତ ଯ-ଦ୍ରାକ୍ଷୋଘ୍ନ-ମ୍ଭଵତ୍ଯଗ୍ନେରେଵ ତେନ ଜାତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପ ହନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଵତ୍ଥୀମା ଦଧାତ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଵୈ ଵନସ୍ପତୀନାଗ୍ଂ ସପତ୍ନସାହୋ ଵିଜିତ୍ଯୈ ଵୈକଙ୍କତୀମା ଦଧାତି ଭା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଶମୀମଯୀମା ଦଧାତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ସଗ୍ଂଶିତ-ମ୍ମେ ବ୍ରହ୍ମୋଦେଷା-ମ୍ବାହୂ ଅତିରମିତ୍ଯୁତ୍ତମେ ଔଦୁମ୍ବରୀ [ଔଦୁମ୍ବରୀ, ଵାଚଯତି ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ] 52
ଵାଚଯତି ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ କ୍ଷତ୍ରଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଯତି କ୍ଷତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମା-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ରାଜନ୍ଯଵାନତ୍ଯନ୍ଯ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ-ନ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ରାଜନ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଵାନତ୍ଯନ୍ଯଗ୍ଂ ରାଜନ୍ଯ-ମ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିରମୃତଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯଗ୍ଂ ରୁକ୍ମମନ୍ତର-ମ୍ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚତେ ଽମୃତମେଵ ମୃତ୍ଯୋରନ୍ତର୍ଧତ୍ତ ଏକଵିଗ୍ଂଶତିନିର୍ବାଧୋ ଭଵତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶତିର୍ଵୈ ଦେଵଲୋକା ଦ୍ଵାଦଶ ମାସାଃ ପଞ୍ଚର୍ତଵସ୍ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଅସାଵାଦିତ୍ଯ [ଅସାଵାଦିତ୍ଯଃ, ଏକଵିଗ୍ଂଶ ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ] 53
ଏକଵିଗ୍ଂଶ ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵଲୋକାସ୍ତେଭ୍ଯ ଏଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମନ୍ତରେତି ନିର୍ବାଧୈର୍ଵୈ ଦେଵା ଅସୁରା-ନ୍ନିର୍ବାଧେ-ଽକୁର୍ଵତ ତନ୍ନିର୍ବାଧାନା-ନ୍ନିର୍ବାଧତ୍ଵ-ନ୍ନିର୍ବାଧୀ ଭଵତି ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନେଵ ନିର୍ବାଧେ କୁରୁତେ ସାଵିତ୍ରିଯା ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ ନକ୍ତୋଷାସେତ୍ଯୁତ୍ତରଯା ଽହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୈନ-ମୁଦ୍ଯଚ୍ଛତେ ଦେଵା ଅଗ୍ନି-ନ୍ଧାରଯ-ନ୍ଦ୍ରଵିଣୋଦା ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣା ଵୈ ଦେଵା ଦ୍ରଵିଣୋଦା ଅହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୈନମୁଦ୍ଯତ୍ଯ [ ] 54
ପ୍ରାଣୈର୍ଦାଧାରା ଽଽସୀନଃ ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚତେ ତସ୍ମାଦାସୀନାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ କୃଷ୍ଣାଜିନମୁତ୍ତର-ନ୍ତେଜୋ ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କୃଷ୍ଣାଜିନ-ନ୍ତେଜସା ଚୈଵୈନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଚୋଭଯତଃ ପରିଗୃହ୍ଣାତି ଷଡୁଦ୍ଯାମଗ୍ଂ ଶିକ୍ଯ-ମ୍ଭଵତି ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଭିରେଵୈନ-ମୁଦ୍ଯଚ୍ଛତେ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵାଦଶୋଦ୍ଯାମଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସରେଣୈଵ ମୌଞ୍ଜ-ମ୍ଭଵତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ମୁଞ୍ଜା ଊର୍ଜୈଵୈନଗ୍ଂ ସ ମର୍ଧଯତି ସୁପର୍ଣୋ-ଽସି ଗରୁତ୍ମାନିତ୍ଯଵେକ୍ଷତେ ରୂପମେଵାସ୍ଯୈତନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ଦିଵ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ସୁଵଃ ପତେତ୍ଯାହ ସୁଵର୍ଗମେଵୈନଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ॥ 55 ॥
ନ ହ ସ୍ମ ଵୈ ପୁରା-ଽଗ୍ନିରପରଶୁଵୃକ୍ଣ-ନ୍ଦହତି ତଦସ୍ମୈ ପ୍ରଯୋଗ ଏଵର୍ଷିରସ୍ଵଦଯ-ଦ୍ଯଦଗ୍ନେ ଯାନି କାନି ଚେତି ସମିଧମା ଦଧାତ୍ଯପରଶୁଵୃକ୍ଣ-ମେଵାସ୍ମୈ ସ୍ଵଦଯତି ସର୍ଵମସ୍ମୈ ସ୍ଵଦତେ ଯ ଏଵଂ-ଵେଁଦୌଦୁମ୍ବରୀମା ଦଧାତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵା ଉଦୁମ୍ବର ଊର୍ଜମେଵାସ୍ମା ଅପି ଦଧାତି ପ୍ରଜାପତିରଗ୍ନି-ମସୃଜତ ତଗ୍ଂ ସୃଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍- [ସୃଷ୍ଟଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂସି, ଅଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ଥ୍ସ ଏତ-] 51
-ସ୍ଯଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ଥ୍ସ ଏତ-ଦ୍ରାକ୍ଷୋଘ୍ନମପଶ୍ଯ-ତ୍ତେନ ଵୈ ସରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପା-ଽହତ ଯ-ଦ୍ରାକ୍ଷୋଘ୍ନ-ମ୍ଭଵତ୍ଯଗ୍ନେରେଵ ତେନ ଜାତା-ଦ୍ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯପ ହନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଵତ୍ଥୀମା ଦଧାତ୍ଯଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଵୈ ଵନସ୍ପତୀନାଗ୍ଂ ସପତ୍ନସାହୋ ଵିଜିତ୍ଯୈ ଵୈକଙ୍କତୀମା ଦଧାତି ଭା ଏଵାଵ ରୁନ୍ଧେ ଶମୀମଯୀମା ଦଧାତି ଶାନ୍ତ୍ଯୈ ସଗ୍ଂଶିତ-ମ୍ମେ ବ୍ରହ୍ମୋଦେଷା-ମ୍ବାହୂ ଅତିରମିତ୍ଯୁତ୍ତମେ ଔଦୁମ୍ବରୀ [ଔଦୁମ୍ବରୀ, ଵାଚଯତି ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ] 52
ଵାଚଯତି ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ କ୍ଷତ୍ରଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଯତି କ୍ଷତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମ ତସ୍ମା-ଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ରାଜନ୍ଯଵାନତ୍ଯନ୍ଯ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ-ନ୍ତସ୍ମା-ଦ୍ରାଜନ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଵାନତ୍ଯନ୍ଯଗ୍ଂ ରାଜନ୍ଯ-ମ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ଵା ଏଷ ଯଦଗ୍ନିରମୃତଗ୍ଂ ହିରଣ୍ଯଗ୍ଂ ରୁକ୍ମମନ୍ତର-ମ୍ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚତେ ଽମୃତମେଵ ମୃତ୍ଯୋରନ୍ତର୍ଧତ୍ତ ଏକଵିଗ୍ଂଶତିନିର୍ବାଧୋ ଭଵତ୍ଯେକଵିଗ୍ଂଶତିର୍ଵୈ ଦେଵଲୋକା ଦ୍ଵାଦଶ ମାସାଃ ପଞ୍ଚର୍ତଵସ୍ତ୍ରଯ ଇମେ ଲୋକା ଅସାଵାଦିତ୍ଯ [ଅସାଵାଦିତ୍ଯଃ, ଏକଵିଗ୍ଂଶ ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ] 53
ଏକଵିଗ୍ଂଶ ଏତାଵନ୍ତୋ ଵୈ ଦେଵଲୋକାସ୍ତେଭ୍ଯ ଏଵ ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯମନ୍ତରେତି ନିର୍ବାଧୈର୍ଵୈ ଦେଵା ଅସୁରା-ନ୍ନିର୍ବାଧେ-ଽକୁର୍ଵତ ତନ୍ନିର୍ବାଧାନା-ନ୍ନିର୍ବାଧତ୍ଵ-ନ୍ନିର୍ବାଧୀ ଭଵତି ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯାନେଵ ନିର୍ବାଧେ କୁରୁତେ ସାଵିତ୍ରିଯା ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରସୂତ୍ଯୈ ନକ୍ତୋଷାସେତ୍ଯୁତ୍ତରଯା ଽହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୈନ-ମୁଦ୍ଯଚ୍ଛତେ ଦେଵା ଅଗ୍ନି-ନ୍ଧାରଯ-ନ୍ଦ୍ରଵିଣୋଦା ଇତ୍ଯାହ ପ୍ରାଣା ଵୈ ଦେଵା ଦ୍ରଵିଣୋଦା ଅହୋରାତ୍ରାଭ୍ଯାମେଵୈନମୁଦ୍ଯତ୍ଯ [ ] 54
ପ୍ରାଣୈର୍ଦାଧାରା ଽଽସୀନଃ ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚତେ ତସ୍ମାଦାସୀନାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ କୃଷ୍ଣାଜିନମୁତ୍ତର-ନ୍ତେଜୋ ଵୈ ହିରଣ୍ଯ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ କୃଷ୍ଣାଜିନ-ନ୍ତେଜସା ଚୈଵୈନ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣା ଚୋଭଯତଃ ପରିଗୃହ୍ଣାତି ଷଡୁଦ୍ଯାମଗ୍ଂ ଶିକ୍ଯ-ମ୍ଭଵତି ଷଡ୍ଵା ଋତଵ ଋତୁଭିରେଵୈନ-ମୁଦ୍ଯଚ୍ଛତେ ଯ-ଦ୍ଦ୍ଵାଦଶୋଦ୍ଯାମଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସରେଣୈଵ ମୌଞ୍ଜ-ମ୍ଭଵତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ମୁଞ୍ଜା ଊର୍ଜୈଵୈନଗ୍ଂ ସ ମର୍ଧଯତି ସୁପର୍ଣୋ-ଽସି ଗରୁତ୍ମାନିତ୍ଯଵେକ୍ଷତେ ରୂପମେଵାସ୍ଯୈତନ୍ମହିମାନଂ-ଵ୍ଯାଁଚଷ୍ଟେ ଦିଵ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ ସୁଵଃ ପତେତ୍ଯାହ ସୁଵର୍ଗମେଵୈନଂ-ଲୋଁକ-ଙ୍ଗମଯତି ॥ 55 ॥
(ରକ୍ଷାଗ୍ସ୍ଯୌ - ଦୁବଂରି - ଆଦିତ୍ଯ - ଉଦ୍ଯତ୍ଯ - ସଂ - ଚତୁର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 10)
ସମିଦ୍ଧୋ ଅଞ୍ଜନ୍ କୃଦର-ମ୍ମତୀନା-ଙ୍ଘୃତମଗ୍ନେ ମଧୁମ-ତ୍ପିନ୍ଵମାନଃ । ଵାଜୀ ଵହନ୍ ଵାଜିନ-ଞ୍ଜାତଵେଦୋ ଦେଵାନାଂ-ଵଁକ୍ଷି ପ୍ରିଯମା ସଧସ୍ଥମ୍ ॥ ଘୃତେନାଞ୍ଜନ୍ଥ୍ସ-ମ୍ପଥୋ ଦେଵଯାନା-ନ୍ପ୍ରଜାନନ୍ ଵାଜ୍ଯପ୍ଯେତୁ ଦେଵାନ୍ । ଅନୁ ତ୍ଵା ସପ୍ତେ ପ୍ରଦିଶଃ ସଚନ୍ତାଗ୍ ସ୍ଵଧାମସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ଧେହି ॥ ଈଡ୍ଯଶ୍ଚାସି ଵନ୍ଦ୍ଯଶ୍ଚ ଵାଜିନ୍ନାଶୁଶ୍ଚାସି ମେଦ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ସପ୍ତେ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟ୍ଵା [ଅଗ୍ନିଷ୍ଟ୍ଵା, ଦେଵୈର୍ଵସୁଭି-ସ୍ସଜୋଷାଃ] 56
ଦେଵୈର୍ଵସୁଭି-ସ୍ସଜୋଷାଃ ପ୍ରୀତଂ-ଵଁହ୍ନିଂ-ଵଁହତୁ ଜାତଵେଦାଃ ॥ ସ୍ତୀର୍ଣ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଷ୍ଟରୀମା ଜୁଷାଣୋରୁ ପୃଥୁ ପ୍ରଥମାନ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ । ଦେଵେଭିର୍ଯୁକ୍ତମଦିତି-ସ୍ସଜୋଷା-ସ୍ସ୍ଯୋନ-ଙ୍କୃଣ୍ଵାନା ସୁଵିତେ ଦଧାତୁ ॥ ଏତା ଉ ଵ-ସ୍ସୁଭଗା ଵିଶ୍ଵରୂପା ଵିପକ୍ଷୋଭି-ଶ୍ଶ୍ରଯମାଣା ଉଦାତୈଃ । ଋଷ୍ଵା-ସ୍ସତୀଃ କଵଷ-ଶ୍ଶୁମ୍ଭମାନା ଦ୍ଵାରୋ ଦେଵୀ-ସ୍ସୁପ୍ରାଯଣା ଭଵନ୍ତୁ ॥ ଅନ୍ତରା ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଚରନ୍ତୀ ମୁଖଂ-ଯଁଜ୍ଞାନାମଭି ସଂଵିଁଦାନେ । ଉଷାସା ଵାଗ୍ଂ [ଉଷାସା ଵାମ୍, ସୁହିରଣ୍ଯେ ସୁଶିଲ୍ପେ] 57
ସୁହିରଣ୍ଯେ ସୁଶିଲ୍ପେ ଋତସ୍ଯ ଯୋନାଵିହ ସାଦଯାମି ॥ ପ୍ରଥମା ଵାଗ୍ଂ ସରଥିନା ସୁଵର୍ଣା ଦେଵୌ ପଶ୍ଯନ୍ତୌ ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା । ଅପିପ୍ରଯ-ଞ୍ଚୋଦନା ଵା-ମ୍ମିମାନା ହୋତାରା ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରଦିଶା ଦିଶନ୍ତା ॥ ଆଦିତ୍ଯୈର୍ନୋ ଭାରତୀ ଵଷ୍ଟୁ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସରସ୍ଵତୀ ସହ ରୁଦ୍ରୈର୍ନ ଆଵୀତ୍ । ଇଡୋପହୂତା ଵସୁଭି-ସ୍ସଜୋଷା ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଦେଵୀରମୃତେଷୁ ଧତ୍ତ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵୀର-ନ୍ଦେଵକାମ-ଞ୍ଜଜାନ ତ୍ଵଷ୍ଟୁରର୍ଵା ଜାଯତ ଆଶୁରଶ୍ଵଃ । 58
ତ୍ଵଷ୍ଟେଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ମ୍ଭୁଵନ-ଞ୍ଜଜାନ ବହୋଃ କର୍ତାରମିହ ଯକ୍ଷି ହୋତଃ ॥ ଅଶ୍ଵୋ ଘୃତେନ ତ୍ମନ୍ଯା ସମକ୍ତ ଉପ ଦେଵାଗ୍ଂ ଋତୁଶଃ ପାଥ ଏତୁ । ଵନସ୍ପତି-ର୍ଦେଵଲୋକ-ମ୍ପ୍ରଜାନନ୍ନଗ୍ନିନା ହଵ୍ଯା ସ୍ଵଦିତାନି ଵକ୍ଷତ୍ ॥ ପ୍ରଜାପତେସ୍ତପସା ଵାଵୃଧାନ-ସ୍ସଦ୍ଯୋ ଜାତୋ ଦଧିଷେ ଯଜ୍ଞମଗ୍ନେ । ସ୍ଵାହାକୃତେନ ହଵିଷା ପୁରୋଗା ଯାହି ସାଦ୍ଧ୍ଯା ହଵିରଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ ॥ 59 ॥
ସମିଦ୍ଧୋ ଅଞ୍ଜନ୍ କୃଦର-ମ୍ମତୀନା-ଙ୍ଘୃତମଗ୍ନେ ମଧୁମ-ତ୍ପିନ୍ଵମାନଃ । ଵାଜୀ ଵହନ୍ ଵାଜିନ-ଞ୍ଜାତଵେଦୋ ଦେଵାନାଂ-ଵଁକ୍ଷି ପ୍ରିଯମା ସଧସ୍ଥମ୍ ॥ ଘୃତେନାଞ୍ଜନ୍ଥ୍ସ-ମ୍ପଥୋ ଦେଵଯାନା-ନ୍ପ୍ରଜାନନ୍ ଵାଜ୍ଯପ୍ଯେତୁ ଦେଵାନ୍ । ଅନୁ ତ୍ଵା ସପ୍ତେ ପ୍ରଦିଶଃ ସଚନ୍ତାଗ୍ ସ୍ଵଧାମସ୍ମୈ ଯଜମାନାଯ ଧେହି ॥ ଈଡ୍ଯଶ୍ଚାସି ଵନ୍ଦ୍ଯଶ୍ଚ ଵାଜିନ୍ନାଶୁଶ୍ଚାସି ମେଦ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ସପ୍ତେ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟ୍ଵା [ଅଗ୍ନିଷ୍ଟ୍ଵା, ଦେଵୈର୍ଵସୁଭି-ସ୍ସଜୋଷାଃ] 56
ଦେଵୈର୍ଵସୁଭି-ସ୍ସଜୋଷାଃ ପ୍ରୀତଂ-ଵଁହ୍ନିଂ-ଵଁହତୁ ଜାତଵେଦାଃ ॥ ସ୍ତୀର୍ଣ-ମ୍ବର୍ହି-ସ୍ସୁଷ୍ଟରୀମା ଜୁଷାଣୋରୁ ପୃଥୁ ପ୍ରଥମାନ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ । ଦେଵେଭିର୍ଯୁକ୍ତମଦିତି-ସ୍ସଜୋଷା-ସ୍ସ୍ଯୋନ-ଙ୍କୃଣ୍ଵାନା ସୁଵିତେ ଦଧାତୁ ॥ ଏତା ଉ ଵ-ସ୍ସୁଭଗା ଵିଶ୍ଵରୂପା ଵିପକ୍ଷୋଭି-ଶ୍ଶ୍ରଯମାଣା ଉଦାତୈଃ । ଋଷ୍ଵା-ସ୍ସତୀଃ କଵଷ-ଶ୍ଶୁମ୍ଭମାନା ଦ୍ଵାରୋ ଦେଵୀ-ସ୍ସୁପ୍ରାଯଣା ଭଵନ୍ତୁ ॥ ଅନ୍ତରା ମିତ୍ରାଵରୁଣା ଚରନ୍ତୀ ମୁଖଂ-ଯଁଜ୍ଞାନାମଭି ସଂଵିଁଦାନେ । ଉଷାସା ଵାଗ୍ଂ [ଉଷାସା ଵାମ୍, ସୁହିରଣ୍ଯେ ସୁଶିଲ୍ପେ] 57
ସୁହିରଣ୍ଯେ ସୁଶିଲ୍ପେ ଋତସ୍ଯ ଯୋନାଵିହ ସାଦଯାମି ॥ ପ୍ରଥମା ଵାଗ୍ଂ ସରଥିନା ସୁଵର୍ଣା ଦେଵୌ ପଶ୍ଯନ୍ତୌ ଭୁଵନାନି ଵିଶ୍ଵା । ଅପିପ୍ରଯ-ଞ୍ଚୋଦନା ଵା-ମ୍ମିମାନା ହୋତାରା ଜ୍ଯୋତିଃ ପ୍ରଦିଶା ଦିଶନ୍ତା ॥ ଆଦିତ୍ଯୈର୍ନୋ ଭାରତୀ ଵଷ୍ଟୁ ଯଜ୍ଞଗ୍ଂ ସରସ୍ଵତୀ ସହ ରୁଦ୍ରୈର୍ନ ଆଵୀତ୍ । ଇଡୋପହୂତା ଵସୁଭି-ସ୍ସଜୋଷା ଯଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ ଦେଵୀରମୃତେଷୁ ଧତ୍ତ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା ଵୀର-ନ୍ଦେଵକାମ-ଞ୍ଜଜାନ ତ୍ଵଷ୍ଟୁରର୍ଵା ଜାଯତ ଆଶୁରଶ୍ଵଃ । 58
ତ୍ଵଷ୍ଟେଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ-ମ୍ଭୁଵନ-ଞ୍ଜଜାନ ବହୋଃ କର୍ତାରମିହ ଯକ୍ଷି ହୋତଃ ॥ ଅଶ୍ଵୋ ଘୃତେନ ତ୍ମନ୍ଯା ସମକ୍ତ ଉପ ଦେଵାଗ୍ଂ ଋତୁଶଃ ପାଥ ଏତୁ । ଵନସ୍ପତି-ର୍ଦେଵଲୋକ-ମ୍ପ୍ରଜାନନ୍ନଗ୍ନିନା ହଵ୍ଯା ସ୍ଵଦିତାନି ଵକ୍ଷତ୍ ॥ ପ୍ରଜାପତେସ୍ତପସା ଵାଵୃଧାନ-ସ୍ସଦ୍ଯୋ ଜାତୋ ଦଧିଷେ ଯଜ୍ଞମଗ୍ନେ । ସ୍ଵାହାକୃତେନ ହଵିଷା ପୁରୋଗା ଯାହି ସାଦ୍ଧ୍ଯା ହଵିରଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ ॥ 59 ॥
(ଅଗ୍ନିଷ୍ଟ୍ଵା - ଵା - ମଶ୍ଵୋ - ଦ୍ଵିଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 11)
(ସାଵିତ୍ରାଣି - ଵ୍ଯୃଦ୍ଧ - ମୁତ୍କ୍ରାମ - ଦେଵସ୍ଯ ଖନତି - କ୍ରୂରଂ -ଁଵାରୁଣଃ - ସପ୍ତଭି - ରେକଵିଗ୍ଂଶତ୍ଯା - ଷଡ୍ଭି - ର୍ନ ହ ସ୍ମ - ସମିଦ୍ଧୋ ଅଞ୍ଜ - ନ୍ନେକାଦଶ )
(ସାଵିତ୍ରା - ଣ୍ଯୁତ୍କ୍ରାମ - କ୍ରୂରଂ -ଁଵାରୁଣଃ - ପଶଵଃ ସ୍ଯୁ - ର୍ନ ହ ସ୍ମ - ନଵପଞ୍ଚାଶତ୍)
(ସାଵିତ୍ରାଣି, ହଵିରଦନ୍ତୁ ଦେଵାଃ)
॥ ହରିଃ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥