ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
উথ্সন্ন যজ্ঞো ৱা এষ যদগ্নিঃ কিং-ৱাঁ-ঽহৈতস্য ক্ৰিযতে কিং-ৱাঁ ন যদ্ৱৈ যজ্ঞস্য ক্ৰিযমাণস্যা-ন্তৰ্যন্তি পূযতি ৱা অস্য তদাশ্ৱিনীৰুপ দধাত্যশ্ৱিনৌ ৱৈ দেৱানা-ম্ভিষজৌ তাভ্যামেৱাস্মৈ ভেষজ-ঙ্কৰোতি পঞ্চোপ দধাতি পাঙ্ক্তো যজ্ঞো যাৱানেৱ যজ্ঞস্তস্মৈ ভেষজ-ঙ্কৰোত্যৃতৱ্যা উপ দধাত্যৃতূনা-ঙ্কৢপ্ত্যৈ [কৢপ্ত্যৈ, পঞ্চোপ] 1
পঞ্চোপ দধাতি পঞ্চ ৱা ঋতৱো যাৱন্ত এৱৰ্তৱস্তান্ কল্পযতি সমানপ্ৰভৃতযো ভৱন্তি সমানোদৰ্কাস্তস্মা-থ্সমানা ঋতৱ একেন পদেন ৱ্যাৱৰ্তন্তে তস্মাদ্-ঋতৱো ৱ্যাৱৰ্তন্তে প্ৰাণভৃত উপ দধাত্যৃতুষ্ৱেৱ প্ৰাণা-ন্দধাতি তস্মা-থ্সমানা-স্সন্ত ঋতৱো ন জীৰ্যন্ত্যথো প্ৰজনযত্যেৱৈনানেষ ৱৈ ৱাযুৰ্য-ত্প্ৰাণো যদ্-ঋতৱ্যা উপধায প্ৰাণভৃত [প্ৰাণভৃতঃ, উপদধাতি] 2
উপদধাতি তস্মা-থ্সৰ্ৱানৃতূননু ৱাযুৰা ৱৰীৱৰ্তি ৱৃষ্টিসনীৰুপ দধাতি ৱৃষ্টিমেৱাৱ ৰুন্ধে যদেকধোপদদ্ধ্যা-দেকমৃতুং-ৱঁৰ্ষেদনুপৰিহাৰগ্ং সাদযতি তস্মা-থ্সৰ্ৱানৃতূন্. ৱৰ্ষতি য-ত্প্ৰাণভৃত উপধায ৱৃষ্টিসনীৰুপদধাতি তস্মা-দ্ৱাযুপ্ৰচ্যুতা দিৱো ৱৃষ্টিৰীৰ্তে পশৱো ৱৈ ৱযস্যা নানামনসঃ খলু ৱৈ পশৱো নানাৱ্ৰতাস্তে-ঽপ এৱাভি সমনসো [সমনসঃ, য-ঙ্কামযেতা-] 3
য-ঙ্কামযেতা-ঽপশু-স্স্যাদিতি ৱযস্যাস্তস্যো-পধাযাপস্যা উপ দদ্ধ্যা-দসং(2)জ্ঞান-মেৱাস্মৈ পশুভিঃ কৰোত্যপশুৰেৱ ভৱতি য-ঙ্কামযেত পশুমান্-থ্স্যাদিত্য-পস্যাস্তস্যোপধায ৱযস্যা উপ দদ্ধ্যা-থ্সং(2)জ্ঞানমেৱাস্মৈ পশুভিঃ কৰোতি পশুমানেৱ ভৱতি চতস্ৰঃ পুৰস্তাদুপ দধাতি তস্মাচ্চত্ৱাৰি চক্ষুষো ৰূপাণি দ্ৱে শুক্লে দ্ৱে কৃষ্ণে [কৃষ্ণে, মূৰ্ধন্ৱতী-] 4
মূৰ্ধন্ৱতী-ৰ্ভৱন্তি তস্মা-ত্পুৰস্তান্মূৰ্ধা পঞ্চ দক্ষিণাযাগ্ শ্ৰোণ্যামুপ দধাতি পঞ্চোত্তৰস্যা-ন্তস্মা-ত্পশ্চা-দ্ৱৰ্ষীযা-ন্পুৰস্তা-ত্প্ৰৱণঃ পশুৰ্বস্তো ৱয ইতি দক্ষিণে-ঽগ্ংস উপ দধাতি ৱৃষ্ণিৰ্ৱয ইত্যুত্তৰে ঽগ্ংসাৱেৱ প্ৰতি দধাতি ৱ্যাঘ্ৰো ৱয ইতি দক্ষিণে পক্ষ উপ দধাতি সিগ্ংহো ৱয ইত্যুত্তৰে পক্ষযোৰেৱ ৱীৰ্য-ন্দধাতি পুৰুষো ৱয ইতি মদ্ধ্যে তস্মা-ত্পুৰুষঃ পশূনামধিপতিঃ ॥ 5 ॥
ইন্দ্ৰাগ্নী অৱ্যথমানামিতি স্ৱযমাতৃণ্ণামুপ দধাতীন্দ্ৰাগ্নিভ্যাং-ৱাঁ ইমৌ লোকৌ ৱিধৃতাৱনযো-ৰ্লোকযো-ৰ্ৱিধৃত্যা অধৃতেৱ ৱা এষা যন্মদ্ধ্যমা চিতিৰন্তৰিক্ষমিৱ ৱা এষেন্দ্ৰাগ্নী ইত্যাহেন্দ্ৰাগ্নী ৱৈ দেৱানামোজো ভৃতাৱোজসৈৱৈনা-মন্তৰিক্ষে চিনুতে ধৃত্যৈ স্ৱযমাতৃণ্ণামুপ দধাত্যন্তৰিক্ষং-ৱৈঁ স্ৱযমাতৃণ্ণা ঽন্তৰিক্ষমেৱোপ ধত্তে ঽশ্ৱমুপ [ধত্তে ঽশ্ৱমুপ, ঘ্ৰাপযতি প্ৰাণমেৱা-] 6
ঘ্ৰাপযতি প্ৰাণমেৱা-ঽস্যা-ন্দধাত্যথো প্ৰাজাপত্যো ৱা অশ্ৱঃ প্ৰজাপতিনৈৱাগ্নি-ঞ্চিনুতে স্ৱযমাতৃণ্ণা ভৱতি প্ৰাণানামুথ্সৃষ্ট্যা অথো সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যৈ দেৱানাং-ৱৈঁ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁতা-ন্দিশ-স্সমৱ্লীযন্ত ত এতা দিশ্যা অপশ্য-ন্তা উপাদধত তাভিৰ্ৱৈ তে দিশো-ঽদৃগ্ংহন্ যদ্দিশ্যা উপদধাতি দিশাং-ৱিঁধৃত্যৈ দশ প্ৰাণভৃতঃ পুৰস্তাদুপ [পুৰস্তাদুপ, দধাতি নৱ ৱৈ পুৰুষে] 7
দধাতি নৱ ৱৈ পুৰুষে প্ৰাণা নাভিৰ্দশমী প্ৰাণানেৱ পুৰস্তাদ্ধত্তে তস্মা-ত্পুৰস্তা-ত্প্ৰাণা জ্যোতিষ্মতী-মুত্তমামুপ দধাতি তস্মা-ত্প্ৰাণানাং-ৱাঁগ্জ্যোতিৰুত্তমা দশোপ দধাতি দশাক্ষৰা ৱিৰা-ড্ৱিৰাট্ ছন্দসা-ঞ্জ্যোতিৰ্জ্যোতিৰেৱ পুৰস্তাদ্ধত্তে তস্মা-ত্পুৰস্তাজ্জ্যোতিৰুপা ঽঽস্মহে ছন্দাগ্ংসি পশুষ্ৱাজিমযুস্তা-ন্বৃহত্যুদজয-ত্তস্মা-দ্বাৰ্হতাঃ [তস্মা-দ্বাৰ্হতাঃ, পশৱ উচ্যন্তে মা] 8
পশৱ উচ্যন্তে মা ছন্দ ইতি দক্ষিণত উপ দধাতি তস্মা-দ্দক্ষিণা ৱৃতো মাসাঃ পৃথিৱী ছন্দ ইতি পশ্চা-ত্প্ৰতিষ্ঠিত্যা অগ্নিৰ্দেৱতেত্যুত্তৰত ওজো ৱা অগ্নিৰোজ এৱোত্তৰতো ধত্তে তস্মাদুত্তৰতো ঽভিপ্ৰযাযী জযতি ষট্ত্ৰিগ্ংশ-থ্সম্পদ্যন্তে ষট্ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা বৃহতী বাৰ্হতাঃ পশৱো বৃহত্যৈৱাস্মৈ পশূনৱ ৰুন্ধে বৃহতী ছন্দসাগ্ স্ৱাৰাজ্য-ম্পৰীযায যস্যৈতা [যস্যৈতাঃ, উপধীযন্তে গচ্ছতি] 9
উপধীযন্তে গচ্ছতি স্ৱাৰাজ্যগ্ং সপ্ত ৱালখিল্যাঃ পুৰস্তাদুপ দধাতি সপ্ত পশ্চা-থ্সপ্ত ৱৈ শীৰ্ষণ্যাঃ প্ৰাণা দ্ৱাৱৱাঞ্চৌ প্ৰাণানাগ্ং সৱীৰ্যত্ৱায মূৰ্ধা-ঽসি ৰাডিতি পুৰস্তাদুপ দধাতি যন্ত্ৰী ৰাডিতি পশ্চা-ত্প্ৰাণানেৱাস্মৈ সমীচো দধাতি ॥ 10 ॥
দেৱা ৱৈ য-দ্যজ্ঞে ঽকুৰ্ৱত তদসুৰা অকুৰ্ৱত তে দেৱা এতা অক্ষ্ণযাস্তোমীযা অপশ্য-ন্তা অন্যথা ঽনূচ্যা-ন্যথোপাদধত তদসুৰা নান্ৱৱায-ন্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা যদক্ষ্ণযাস্তোমীযা অন্যথা ঽনূচ্যান্যথোপ দধাতি ভ্ৰাতৃৱ্যাভিভূত্যৈ ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱত্যা-শুস্ত্ৰিৱৃদিতি পুৰস্তাদুপ দধাতি যজ্ঞমুখং-ৱৈঁ ত্ৰিৱৃ- [ত্ৰিৱৃত্, যজ্ঞমুখমেৱ] 11
-দ্যজ্ঞমুখমেৱ পুৰস্তাদ্ৱি যাতযতি ৱ্যোম সপ্তদশ ইতি দক্ষিণতো ঽন্নং-ৱৈঁ ৱ্যোমা-ঽন্নগ্ং সপ্তদশো-ঽন্নমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণেনান্নমদ্যতে ধৰুণ একৱিগ্ংশ ইতি পশ্চা-ত্প্ৰতিষ্ঠা ৱা একৱিগ্ংশঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ভান্তঃ পঞ্চদশ ইত্যুত্তৰত ওজো ৱৈ ভান্ত ওজঃ পঞ্চদশ ওজ এৱোত্তৰতো ধত্তে তস্মাদুত্তৰতো ঽভিপ্ৰযাযী জযতি প্ৰতূৰ্তিৰষ্টাদশ ইতি পুৰস্তা- [ইতি পুৰস্তাত্, উপ দধাতি দ্ৱৌ] 12
-দুপ দধাতি দ্ৱৌ ত্ৰিৱৃতাৱভিপূৰ্ৱং-যঁজ্ঞমুখে ৱি যাতযত্যভিৱৰ্ত-স্সৱিগ্ংশ ইতি দক্ষিণতো-ঽন্নং-ৱাঁ অভিৱৰ্তো-ঽন্নগ্ং সৱিগ্ংশো-ঽন্নমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণেনান্নমদ্যতে ৱৰ্চো দ্ৱাৱিগ্ংশ ইতি পশ্চা-দ্য-দ্ৱিগ্ংশতিৰ্দ্ৱে তেন ৱিৰাজৌ য-দ্দ্ৱে প্ৰতিষ্ঠা তেন ৱিৰাজোৰেৱা-ভিপূৰ্ৱমন্নাদ্যে প্ৰতিতিষ্ঠতি তপো নৱদশ ইত্যুত্তৰত স্তস্মা-থ্সৱ্যো [ইত্যুত্তৰত স্তস্মা-থ্সৱ্যঃ, হস্তযো-] 13
হস্তযো-স্তপস্ৱিতৰো যোনিশ্চতুৰ্ৱিগ্ংশ ইতি পুৰস্তাদুপ দধাতি চতুৰ্ৱিগ্ংশত্যক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰী যজ্ঞমুখং-যঁজ্ঞমুখমেৱ পুৰস্তা-দ্ৱিযাতযতি গৰ্ভাঃ পঞ্চৱিগ্ংশ ইতি দক্ষিণতো-ঽন্নং-ৱৈঁ গৰ্ভা অন্ন-ম্পঞ্চৱিগ্ংশোন্নমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণেনান্নমদ্যত ওজস্ত্ৰিণৱ ইতি পশ্চাদিমে ৱৈ লোকাস্ত্ৰিণৱ এষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতিতিষ্ঠতি সভংৰণস্ত্ৰযোৱিগ্ংশ ই- [সভংৰণস্ত্ৰযোৱিগ্ংশ ইতি, উত্তৰত-] 14
-ত্যুত্তৰত-স্তস্মা-থ্সৱ্যো হস্তযো-স্সম্ভাৰ্যতৰঃ ক্ৰতুৰেকত্ৰিগ্ংশ ইতি পুৰস্তাদুপ দধাতি ৱাগ্ৱৈ ক্ৰতুৰ্যজ্ঞমুখং-ৱাঁগ্যজ্ঞমুখমেৱ পুৰস্তাদ্ৱি যাতযতি ব্ৰদ্ধ্নস্য ৱিষ্টপ-ঞ্চতুস্ত্ৰিগ্ংশ ইতি দক্ষিণতো-ঽসৌ ৱা আদিত্যো ব্ৰদ্ধ্নস্য ৱিষ্টপ-ম্ব্ৰহ্মৱৰ্চসমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণো-ঽৰ্ধো ব্ৰহ্মৱৰ্চসিতৰঃ প্ৰতিষ্ঠা ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশ ইতি পশ্চা-ত্প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ নাকঃ ষট্ত্ৰিগ্ংশ ইত্যুত্তৰত-স্সুৱৰ্গো ৱৈ লোকো নাকঃ সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যৈ ॥ 15 ॥
(আশু - ৰ্ৱ্যোম - ধৰুণো - ভান্তঃ - প্ৰতূৰ্তিৰ -ভিৱৰ্তো - ৱৰ্চ - স্তপো - যোনি - ৰ্গৰ্ভা - ওজঃ - সভংৰণঃ - ক্ৰতু - ৰ্ব্ৰদ্ধ্ৰস্য - প্ৰতিষ্ঠা - নাকঃ - ষোডশ)
অগ্নেৰ্ভাগো-ঽসীতি পুৰস্তাদুপ দধাতি যজ্ঞমুখং-ৱাঁ অগ্নিৰ্যজ্ঞমুখ-ন্দীক্ষা যজ্ঞমুখ-ম্ব্ৰহ্ম যজ্ঞমুখ-ন্ত্ৰিৱৃ-দ্যজ্ঞমুখমেৱ পুৰস্তাদ্ৱি যাতযতি নৃচক্ষসা-ম্ভাগো-ঽসীতি দক্ষিণত-শ্শুশ্ৰুৱাগ্ংসো ৱৈ নৃচক্ষসো-ঽন্ন-ন্ধাতা জাতাযৈৱাস্মা অন্নমপি দধাতি তস্মাজ্জাতো-ঽন্নমত্তি জনিত্ৰগ্গ্ স্পৃতগ্ং সপ্তদশ-স্স্তোম ইত্যাহা-ঽন্নং-ৱৈঁ জনিত্ৰ- [জনিত্ৰম্, অন্নগ্ং সপ্তদশো-ঽন্নমেৱ] 16
-মন্নগ্ং সপ্তদশো-ঽন্নমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণেনা-ন্নমদ্যতে মিত্ৰস্য ভাগো-ঽসীতি পশ্চা-ত্প্ৰাণো ৱৈ মিত্ৰো-ঽপানো ৱৰুণঃ প্ৰাণাপানাৱেৱাস্মি-ন্দধাতি দিৱো ৱৃষ্টিৰ্ৱাতা-স্স্পৃতা একৱিগ্ংশ-স্স্তোম ইত্যাহ প্ৰতিষ্ঠা ৱা একৱিগ্ংশঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যা ইন্দ্ৰস্য ভাগো-ঽসীত্যুত্তৰত ওজো ৱা ইন্দ্ৰ ওজো ৱিষ্ণুৰোজঃ ক্ষত্ৰমোজঃ পঞ্চদশ [পঞ্চদশঃ, ওজ এৱোত্তৰতো ধত্তে] 17
ওজ এৱোত্তৰতো ধত্তে তস্মাদুত্তৰতো-ঽভিপ্ৰযাযী জযতি ৱসূনা-ম্ভাগো-ঽসীতি পুৰস্তাদুপ দধাতি যজ্ঞমুখং-ৱৈঁ ৱসৱো যজ্ঞমুখগ্ং ৰুদ্ৰা যজ্ঞমুখ-ঞ্চতুৰ্ৱিগ্ংশো যজ্ঞমুখমেৱ পুৰস্তাদ্ৱি যাতযত্যাদিত্যানা-ম্ভাগো-ঽসীতি দক্ষিণতো-ঽন্নং-ৱাঁ আদিত্যা অন্ন-ম্মৰুতো-ঽন্ন-ঙ্গৰ্ভা অন্ন-ম্পঞ্চৱিগ্ংশো-ঽন্নমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণেনা-ঽন্নমদ্যতে ঽদিত্যৈ ভাগো- [-ঽদিত্যৈ ভাগঃ, অসীতি পশ্চা-ত্প্ৰতিষ্ঠা] 18
-ঽসীতি পশ্চা-ত্প্ৰতিষ্ঠা ৱা অদিতিঃ প্ৰতিষ্ঠা পূষা প্ৰতিষ্ঠা ত্ৰিণৱঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ দেৱস্য সৱিতুৰ্ভাগো-ঽ সীত্যুত্তৰতো ব্ৰহ্ম ৱৈ দেৱ-স্সৱিতা ব্ৰহ্ম বৃহস্পতিৰ্ব্ৰহ্ম চতুষ্টোমো ব্ৰহ্মৱৰ্চসমেৱোত্তৰতো ধত্তে তস্মাদুত্তৰো-ঽৰ্ধো ব্ৰহ্মৱৰ্চসিতৰ-স্সাৱিত্ৰৱতী ভৱতি প্ৰসূত্যৈ তস্মা-দ্ব্ৰাহ্মণানামুদীচী সনিঃ প্ৰসূতা ধৰ্ত্ৰশ্চতুষ্টোম ইতি পুৰস্তাদুপ দধাতি যজ্ঞমুখং-ৱৈঁ ধৰ্ত্ৰো [ধৰ্ত্ৰঃ, যজ্ঞমুখ-ঞ্চতুষ্টোমো] 19
যজ্ঞমুখ-ঞ্চতুষ্টোমো যজ্ঞমুখমেৱ পুৰস্তাদ্ৱি যাতযতি যাৱানা-ম্ভাগো-ঽসীতি দক্ষিণতো মাসা ৱৈ যাৱা অৰ্ধমাসা অযাৱা-স্তস্মা-দ্দক্ষিণাৱৃতো মাসা অন্নং-ৱৈঁ যাৱা অন্ন-ম্প্ৰজা অন্নমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণেনা-ন্নমদ্যত ঋভূণা-ম্ভাগো-ঽসীতি পশ্চা-ত্প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ৱিৱৰ্তো ঽষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশ ইত্যুত্তৰতো-ঽনযোৰ্লোকযো-স্সৱীৰ্যত্ৱায তস্মাদিমৌ লোকৌ সমাৱ-দ্ৱীৰ্যৌ [সমাৱ-দ্ৱীৰ্যৌ, যস্য মুখ্যৱতীঃ] 20
যস্য মুখ্যৱতীঃ পুৰস্তাদুপধীযন্তে মুখ্য এৱ ভৱত্যা-ঽস্য মুখ্যো জাযতে যস্যা-ন্নৱতী - ৰ্দক্ষিণতো-ঽত্ত্যন্নমা-ঽস্যান্নাদো জাযতে যস্য প্ৰতিষ্ঠাৱতীঃ পশ্চা-ত্প্ৰত্যেৱ তিষ্ঠতি যস্যৌজস্ৱতীৰুত্তৰত ওজস্ৱ্যেৱ ভৱত্যা-ঽস্যৌজস্ৱী জাযতে ঽৰ্কো ৱা এষ যদগ্নিস্তস্যৈতদেৱ স্তোত্ৰমেতচ্ছস্ত্ৰং-যঁদেষা ৱিধা [ৱিধা, ৱিধীযতে-ঽৰ্ক এৱ] 21
ৱিধীযতে-ঽৰ্ক এৱ তদৰ্ক্যমনু ৱি ধীযতে ঽত্ত্যন্নমা-ঽস্যান্নাদো জাযতে যস্যৈষা ৱিধা ৱিধীযতে য উ চৈনামেৱং-ৱেঁদ সৃষ্টীৰুপ দধাতি যথাসৃষ্টমেৱাৱ ৰুন্ধে ন ৱা ইদ-ন্দিৱা ন নক্তমাসীদৱ্যাৱৃত্ত-ন্তে দেৱা এতা ৱ্যুষ্টীৰপশ্য-ন্তা উপাদধত ততো ৱা ইদং ঁৱ্যৌচ্ছ-দ্যস্যৈতা উপধীযন্তে ৱ্যেৱাস্মা উচ্ছত্যথো তম এৱাপহতে ॥ 22 ॥
(অগ্নে - ৰ্নৃচক্ষসাং - জনিত্ৰং - মিত্ৰ - স্যেন্দ্ৰস্য -ৱসূনা - মাদিত্যানা - মদিত্যৈ - দেৱস্য সৱিতুঃ - সাৱিত্ৰৱতী - ধৰ্ত্ৰো - যাৱানা-মৃভূণাং - ঁৱিৱৰ্ত - শ্চতুৰ্দশ)
অগ্নে জাতা-ন্প্ৰণুদা ন-স্সপত্নানিতি পুৰস্তাদুপ দধাতি জাতানেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যা-ন্প্ৰণুদতে সহসা জাতানিতি পশ্চাজ্জনিষ্যমাণানেৱ প্ৰতি নুদতে চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশ-স্স্তোম ইতি দক্ষিণতো ব্ৰহ্মৱৰ্চসং-ৱৈঁ চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশো ব্ৰহ্মৱৰ্চসমেৱ দক্ষিণতো ধত্তে তস্মা-দ্দক্ষিণো-ঽৰ্ধো ব্ৰহ্মৱৰ্চসিতৰ-ষ্ষোডশ-স্স্তোম ইত্যুত্তৰত ওজো ৱৈ ষোডশ ওজ এৱোত্তৰতো ধত্তে তস্মা- [তস্মাত্, উত্তৰতো-ঽভিপ্ৰযাযী] 23
-দুত্তৰতো-ঽভিপ্ৰযাযী জযতি ৱজ্ৰো ৱৈ চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশো ৱজ্ৰঃ ষোডশো যদেতে ইষ্টকে উপদধাতি জাতাগ্শ্চৈৱ জনিষ্যমাণাগ্শ্চ ভ্ৰাতৃৱ্যা-ন্প্ৰণুদ্য ৱজ্ৰমনু প্ৰহৰতি স্তৃত্যৈ পুৰীষৱতী-ম্মদ্ধ্য উপদধাতি পুৰীষং-ৱৈঁ মদ্ধ্যমাত্মন-স্সাত্মানমেৱাগ্নি-ঞ্চিনুতে সাত্মা-ঽমুষ্মিন্ ঁলোকে ভৱতি য এৱং-ৱেঁদৈতা ৱা অসপত্না নামেষ্টকা যস্যৈতা উপধীযন্তে [উপধীযন্তে, না-ঽস্য] 24
না-ঽস্য সপত্নো ভৱতি পশুৰ্ৱা এষ যদগ্নিৰ্ৱিৰাজ উত্তমাযা-ঞ্চিত্যামুপ দধাতি ৱিৰাজমেৱোত্তমা-ম্পশুষু দধাতি তস্মা-ত্পশুমানুত্তমাং-ৱাঁচং-ৱঁদতি দশদশোপ দধাতি সৱীৰ্যত্ৱাযা-ঽক্ষ্ণযোপ দধাতি তস্মাদক্ষ্ণযা পশৱো-ঽঙ্গানি প্ৰহৰন্তি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ যানি ৱৈ ছন্দাগ্ংসি সুৱৰ্গ্যাণ্যাস-ন্তৈৰ্দেৱা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্তেনৰ্ষযো- [-ঁলোকমায-ন্তেনৰ্ষযঃ, অশ্ৰাম্য-ন্তে তপো-ঽতপ্যন্ত] 25
-ঽশ্ৰাম্য-ন্তে তপো-ঽতপ্যন্ত তানি তপসা-ঽপশ্য-ন্তেভ্য এতা ইষ্টকা নিৰমিমতেৱশ্ছন্দো ৱৰিৱশ্ছন্দ ইতি তা উপাদধত তাভিৰ্ৱৈ তে সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্. যদেতা ইষ্টকা উপদধাতি যান্যেৱ ছন্দাগ্ংসি সুৱৰ্গ্যাণি তৈৰেৱ যজমান-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি যজ্ঞেন ৱৈ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত তা-স্স্তোম ভাগৈৰেৱা-ঽসৃজত য- [-ঽসৃজত যত্, স্তোম ভাগা উপদধাতি] 26
-থ্স্তোম ভাগা উপদধাতি প্ৰজা এৱ ত-দ্যজমান-স্সৃজতে বৃহস্পতিৰ্ৱা এত-দ্যজ্ঞস্য তেজ-স্সমভৰদ্য-থ্স্তোমভাগা য-থ্স্তোমভাগা উপদধাতি সতেজসমেৱাগ্নি-ঞ্চিনুতে বৃহস্পতিৰ্ৱা এতাং-যঁজ্ঞস্য প্ৰতিষ্ঠামপশ্যদ্য-থ্স্তোমভাগা য-থ্স্তোমভাগা উপদধাতি যজ্ঞস্য প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ সপ্তসপ্তোপ দধাতি সৱীৰ্যত্ৱায তিস্ৰো মদ্ধ্যে প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ॥ 27 ॥
ৰশ্মিৰিত্যেৱা ঽঽদিত্যমসৃজত প্ৰেতিৰিতি ধৰ্মমন্ৱিতিৰিতি দিৱগ্ং সধিংৰিত্যন্তৰিক্ষ-ম্প্ৰতিধিৰিতি পৃথিৱীং-ৱিঁষ্টম্ভ ইতি ৱৃষ্টি-ম্প্ৰৱেত্যহৰনুৱেতি ৰাত্ৰিমুশিগিতি ৱসূ-ন্প্ৰকেত ইতি ৰুদ্ৰান্-থ্সুদীতিৰিত্যাদিত্যানোজ ইতি পিতৄগ্স্তন্তুৰিতি প্ৰজাঃ পৃতনাষাডিতি পশূ-ন্ৰেৱদিত্যো-ষধীৰভিজিদসি যুক্তগ্ৰাৱে- [যুক্তগ্ৰাৱা, ইন্দ্ৰায ত্ৱেন্দ্ৰ-ঞ্জিন্ৱেত্যেৱ] 28
-ন্দ্ৰায ত্ৱেন্দ্ৰ-ঞ্জিন্ৱেত্যেৱ দক্ষিণতো ৱজ্ৰ-ম্পৰ্যৌহদভিজিত্যৈ তাঃ প্ৰজা অপপ্ৰাণা অসৃজত তাস্ৱধিপতিৰসীত্যেৱ প্ৰাণমদধা-দ্যন্তেত্যপানগ্ং সগ্ংসৰ্প ইতি চক্ষুৰ্ৱযোধা ইতি শ্ৰোত্ৰ-ন্তাঃ প্ৰজাঃ প্ৰাণতীৰপানতীঃ পশ্যন্তী-শ্শৃণ্ৱতীৰ্ন মিথুনী অভৱ-ন্তাসু ত্ৰিৱৃদসীত্যেৱ মিথুনমদধা-ত্তাঃ প্ৰজা মিথুনী [ ] 29
ভৱন্তীৰ্ন প্ৰাজাযন্ত তা-স্সগ্ংৰোহো-ঽসি নীৰোহো-ঽসীত্যেৱ প্ৰা-ঽজনয-ত্তাঃ প্ৰজাঃ প্ৰজাতা ন প্ৰত্যতিষ্ঠ-ন্তা ৱসুকো-ঽসি ৱেষশ্ৰিৰসি ৱস্যষ্টিৰসীত্যেৱৈষু লোকেষু প্ৰত্যস্থাপযদ্যদাহ ৱসুকো-ঽসি ৱেষশ্ৰিৰসি ৱস্যষ্টিৰসীতি প্ৰজা এৱ প্ৰজাতা এষু লোকেষু প্ৰতিষ্ঠাপযতি সাত্মা-ঽন্তৰিক্ষগ্ং ৰোহতি সপ্ৰাণো-ঽমুষ্মিন্ ঁলোকে প্ৰতি তিষ্ঠত্যৱ্যৰ্ধুকঃ প্ৰাণাপানাভ্যা-ম্ভৱতি য এৱং-ৱেঁদ ॥ 30 ॥
নাকসদ্ভিৰ্ৱৈ দেৱা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্তন্নাকসদা-ন্নাকসত্ত্ৱং-যঁন্নাকসদ উপদধাতি নাকসদ্ভিৰেৱ ত-দ্যজমান-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি সুৱৰ্গো ৱৈ লোকো নাকো যস্যৈতা উপধীযন্তে নাস্মা অক-ম্ভৱতি যজমানাযতনং-ৱৈঁ নাকসদো যন্নাকসদ উপদধাত্যাযতনমেৱ ত-দ্যজমানঃ কুৰুতে পৃষ্ঠানাং-ৱাঁ এত-ত্তেজ-স্সম্ভৃতং-যঁন্নাকসদো যন্নাকসদ [যন্নাকসদঃ, উপদধাতি পৃষ্ঠানামেৱ] 31
উপদধাতি পৃষ্ঠানামেৱ তেজো-ঽৱ ৰুন্ধে পঞ্চচোডা উপ দধাত্যফ্সৰস এৱৈনমেতা ভূতা অমুষ্মিন্ ঁলোক উপ শেৰে-ঽথো তনূপানীৰেৱৈতা যজমানস্য য-ন্দ্ৱিষ্যা-ত্তমুপদধদ্ধ্যাযেদেতাভ্য এৱৈন-ন্দেৱতাভ্য আ ৱৃশ্চতি তাজগাৰ্তিমাৰ্চ্ছত্যুত্তৰা নাকসদ্ভ্য উপদধাতি যথা জাযামানীয গৃহেষু নিষাদযতি তাদৃগেৱ ত- [তাদৃগেৱ তত্, পশ্চা-ত্প্ৰাচী-] 32
-ত্পশ্চা-ত্প্ৰাচী-মুত্তমামুপ দধাতি তস্মা-ত্পশ্চা-ত্প্ৰাচী পত্ন্যন্ৱাস্তে স্ৱযমাতৃণ্ণা-ঞ্চ ৱিকৰ্ণী-ঞ্চোত্তমে উপ দধাতি প্ৰাণো ৱৈ স্ৱযমাতৃণ্ণা-ঽঽযুৰ্ৱিকৰ্ণী প্ৰাণ-ঞ্চৈৱা-ঽঽযুশ্চ প্ৰাণানামুত্তমৌ ধত্তে তস্মা-ত্প্ৰাণশ্চা-ঽঽযুশ্চ প্ৰাণানামুত্তমৌ নান্যামুত্তৰামিষ্টকামুপ দদ্ধ্যা-দ্যদন্যামুত্তৰা-মিষ্টকা-মুপদদ্ধ্যা-ত্পশূনা- [-মুপদদ্ধ্যা-ত্পশূনাম্, চ যজমানস্য চ] 33
-ঞ্চ যজমানস্য চ প্ৰাণ-ঞ্চা-ঽঽযুশ্চাপি দদ্ধ্যা-ত্তস্মান্না-ন্যোত্তৰেষ্টকোপধেযা স্ৱযমাতৃণ্ণামুপ দধাত্যসৌ ৱৈ স্ৱযমাতৃণ্ণা- ঽমূমেৱোপ ধত্তে ঽশ্ৱমুপ ঘ্ৰাপযতি প্ৰাণমেৱাস্যা-ন্দধাত্যথো প্ৰাজাপত্যো ৱা অশ্ৱঃ প্ৰজাপতিনৈৱাগ্নি-ঞ্চিনুতে স্ৱযমাতৃণ্ণা ভৱতি প্ৰাণানামুথ্সৃষ্ট্যা অথো সুৱৰ্গস্য লোকস্যা-ঽনুখ্যাত্যা এষা ৱৈ দেৱানাং-ৱিঁক্ৰান্তিৰ্য-দ্ৱিকৰ্ণী য-দ্ৱিকৰ্ণীমুপদধাতি দেৱানামেৱ ৱিক্ৰান্তিমনু ৱিক্ৰমত উত্তৰত উপদধাতি তস্মাদুত্তৰত উপচাৰো-ঽগ্নি ৰ্ৱাযুমতী ভৱতি সমিদ্ধ্যৈ ॥ 34 ॥
ছন্দাগ্স্যুপ দধাতি পশৱো ৱৈ ছন্দাগ্ংসি পশূনেৱাৱ ৰুন্ধে ছন্দাগ্ংসি ৱৈ দেৱানাং-ৱাঁম-ম্পশৱো ৱামমেৱ পশূনৱ ৰুন্ধ এতাগ্ং হ ৱৈ যজ্ঞসেন-শ্চৈত্ৰিযাযণ-শ্চিতিং-ৱিঁদা-ঞ্চকাৰ তযা ৱৈ স পশূনৱাৰুন্ধ যদেতামুপদধাতি পশূনেৱাৱ ৰুন্ধে গাযত্ৰীঃ পুৰস্তাদুপ দধাতি তেজো ৱৈ গাযত্ৰী তেজ এৱ [তেজ এৱ, মুখতো ধত্তে] 35
মুখতো ধত্তে মূৰ্ধন্ৱতীৰ্ভৱন্তি মূৰ্ধানমেৱৈনগ্ং সমানানা-ঙ্কৰোতি ত্ৰিষ্টুভ উপ দধাতীন্দ্ৰিযং-ৱৈঁ ত্ৰিষ্টুগিন্দ্ৰিযমেৱ মদ্ধ্যতো ধত্তে জগতীৰুপ দধাতি জাগতা ৱৈ পশৱঃ পশূনেৱাৱ ৰুন্ধে ঽনুষ্টুভ উপ দধাতি প্ৰাণা ৱা অনুষ্টুপ্ প্ৰাণানামুথ্সৃষ্ট্যৈ বৃহতীৰুষ্ণিহাঃ পঙ্ক্তীৰক্ষৰপঙ্ক্তীৰিতি ৱিষুৰূপাণি ছন্দাগ্স্যুপ দধাতি ৱিষুৰূপা ৱৈ পশৱঃ পশৱ- [পশৱঃ পশৱঃ, ছন্দাগ্ংসি ৱিষুৰূপানেৱ] 36
-শ্ছন্দাগ্ংসি ৱিষুৰূপানেৱ পশূনৱ ৰুন্ধে ৱিষুৰূপমস্য গৃহে দৃশ্যতে যস্যৈতা উপধীযন্তে য উ চৈনা এৱং-ৱেঁদা-ঽতিচ্ছন্দসমুপ দধাত্যতিচ্ছন্দা ৱৈ সৰ্ৱাণি ছন্দাগ্ংসি সৰ্ৱেভিৰেৱৈন-ঞ্ছন্দোভিশ্চিনুতে ৱৰ্ষ্ম ৱা এষা ছন্দসাং-যঁদতিচ্ছন্দা যদতিচ্ছন্দস-মুপদধাতি ৱৰ্ষ্মৈৱৈনগ্ং সমানানা-ঙ্কৰোতি দ্ৱিপদা উপ দধাতি দ্ৱিপা-দ্যজমানঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ॥ 37 ॥
সৰ্ৱাভ্যো ৱৈ দেৱতাভ্যো-ঽগ্নিশ্চীযতে য-থ্সযুজো নোপদদ্ধ্যা-দ্দেৱতা অস্যাগ্নিং-ৱৃঁঞ্জীৰন্. য-থ্সযুজ উপদধাত্যাত্মনৈৱৈনগ্ং সযুজ-ঞ্চিনুতে নাগ্নিনা ৱ্যৃদ্ধ্যতে-ঽথো যথা পুৰুষ-স্স্নাৱভি-স্সন্তত এৱমেৱৈতাভিৰগ্নি-স্সন্ততো ঽগ্নিনা ৱৈ দেৱা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্তা অমূঃ কৃত্তিকা অভৱন্ যস্যৈতা উপ ধীযন্তে সুৱৰ্গমেৱ [ ] 38
লোকমেতি গচ্ছতি প্ৰকাশ-ঞ্চিত্ৰমেৱ ভৱতি মণ্ডলেষ্টকা উপ দধাতীমে ৱৈ লোকা মণ্ডলেষ্টকা ইমে খলু ৱৈ লোকা দেৱপুৰা দেৱপুৰা এৱ প্ৰৱিশতি না-ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছত্যগ্নি-ঞ্চিক্যানো ৱিশ্ৱজ্যোতিষ উপ দধাতীমানেৱৈতাভি-ৰ্লোকান্ জ্যোতিষ্মতঃ কুৰুতে-ঽথো প্ৰাণানেৱৈতা যজমানস্য দাদ্ধ্ৰত্যেতা ৱৈ দেৱতা-স্সুৱৰ্গ্যাস্তা এৱা- -ন্ৱাৰভ্য সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি ॥ 39 ॥
ৱৃষ্টিসনীৰুপ দধাতি ৱৃষ্টিমেৱাৱ ৰুন্ধে যদেকধোপদদ্ধ্যাদেকমৃতুং-ৱঁৰ্ষেদনুপৰিহাৰগ্ং সাদযতি তস্মা-থ্সৰ্ৱানৃতূন্. ৱৰ্ষতি পুৰোৱাতসনি-ৰসীত্যাহৈতদ্ৱৈ ৱৃষ্ট্যৈ ৰূপগ্ং ৰূপেণৈৱ ৱৃষ্টিমৱ ৰুন্ধে সংযাঁনীভিৰ্ৱৈ দেৱা ইমান্ ঁলোকান্-থ্সমযুস্ত-থ্সংযাঁনীনাগ্ং সংযাঁনিত্ৱং-যঁ-থ্সংযাঁনীৰুপদধাতি যথা-ঽফ্সু নাৱা সংযাঁত্যেৱ- [সংযাঁত্যেৱম্, এৱৈতাভি] 40
-মেৱৈতাভি ৰ্যজমান ইমান্ ঁলোকান্-থ্সং-যাঁতি প্লৱো ৱা এষো-ঽগ্নেৰ্য-থ্সংযাঁনীৰ্য-থ্সংযাঁনীৰুপদধাতি প্লৱমেৱৈতমগ্নয উপদধাত্যুত যস্যৈতাসূপহিতাস্ৱাপো-ঽগ্নিগ্ং হৰন্ত্যহৃত এৱাস্যা-গ্নিৰাদিত্যেষ্টকা উপ দধাত্যাদিত্যা ৱা এত-ম্ভূত্যৈ প্ৰতিনুদন্তে যো-ঽল-ম্ভূত্যৈ স-ন্ভূতি-ন্ন প্ৰাপ্নোত্যাদিত্যা [প্ৰাপ্নোত্যাদিত্যাঃ, এৱৈন-ম্ভূতি-] 41
এৱৈন-ম্ভূতি-ঙ্গমযন্ত্যসৌ ৱা এতস্যা-ঽঽদিত্যো ৰুচমা দত্তে যো-ঽগ্নি-ঞ্চিত্ৱা ন ৰোচতে যদাদিত্যেষ্টকা উপদধাত্যসাৱে-ৱাস্মিন্নাদিত্যো ৰুচ-ন্দধাতি যথা-ঽসৌ দেৱানাগ্ং ৰোচত এৱমেৱৈষ মনুষ্যাণাগ্ং ৰোচতে ঘৃতেষ্টকা উপ দধাত্যেতদ্ৱা অগ্নেঃ প্ৰিয-ন্ধাম য-দ্ঘৃত-ম্প্ৰিযেণৈৱৈন-ন্ধাম্না সমৰ্ধয- [সমৰ্ধযতি, অথো] 42
-ত্যথো তেজসা ঽনুপৰিহাৰগ্ং সাদয-ত্যপৰিৱৰ্গ-মেৱাস্মি-ন্তেজো দধাতি প্ৰজাপতিৰগ্নিমচিনুত স যশসা ৱ্যাৰ্ধ্যত স এতা যশোদা অপশ্য-ত্তা উপাধত্ত তাভিৰ্ৱৈ স যশ আত্মন্নধত্ত যদ্যশোদা উপদধাতি যশ এৱ তাভিৰ্যজমান আত্ম-ন্ধত্তে পঞ্চোপ দধাতি পাঙ্ক্তঃ পুৰুষো যাৱানেৱ পুৰুষস্তস্মিন্ যশো দধাতি ॥ 43 ॥
দেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আসন্ কনীযাগ্ংসো দেৱা আস-ন্ভূযাগ্ংসো-ঽসুৰাস্তে দেৱা এতা ইষ্টকা অপশ্য-ন্তা উপাদধত ভূযস্কৃদসীত্যেৱ ভূযাগ্ংসো-ঽভৱন্ ৱনস্পতিভি-ৰোষধীভি-ৰ্ৱৰিৱস্কৃদসীতী-মামজয-ন্প্ৰাচ্যসীতি প্ৰাচী-ন্দিশমজযন্নূৰ্ধ্ৱা ঽসীত্যমূমজয-ন্নন্তৰিক্ষসদস্যন্তৰিক্ষে সীদেত্য-ন্তৰিক্ষমজয-ন্ততো দেৱা অভৱ- [দেৱা অভৱন্ন্, পৰা-ঽসুৰা] 44
-ন্পৰা-ঽসুৰা যস্যৈতা উপধীযন্তে ভূযানেৱ ভৱত্যভীমান্ ঁলোকান্ জযতি ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱত্যফ্সুষদসি শ্যেনসদসীত্যাহৈতদ্ৱা অগ্নে ৰূপগ্ং ৰূপেণৈৱাগ্নিমৱ ৰুন্ধে পৃথিৱ্যাস্ত্ৱা দ্ৰৱিণে সাদযামী-ত্যাহেমানেৱৈতাভি-ৰ্লোকা-ন্দ্ৰৱিণাৱতঃ কুৰুত আযুষ্যা উপ দধাত্যাযুৰেৱা- [উপ দধাত্যাযুৰেৱ, অস্মি-ন্দধাত্যগ্নে] 45
-ঽস্মি-ন্দধাত্যগ্নে যত্তে পৰগ্ং হৃন্নামেত্যাহৈতদ্ৱা অগ্নেঃ প্ৰিয-ন্ধাম প্ৰিযমেৱাস্য ধামোপা-ঽঽপ্নোতি তাৱেহি সগ্ং ৰভাৱহা ইত্যাহ ৱ্যেৱৈনেন পৰি ধত্তে পাঞ্চজন্যেষ্ৱপ্যেদ্ধ্যগ্ন ইত্যাহৈষ ৱা অগ্নিঃ পাঞ্চজন্যো যঃ পঞ্চচিতীক-স্তস্মাদেৱমাহৰ্তৱ্যা উপ দধাত্যেতদ্ৱা ঋতূনা-ম্প্ৰিয-ন্ধাম যদৃতৱ্যা ঋতূনামেৱ প্ৰিয-ন্ধামাৱ ৰুন্ধে সুমেক ইত্যাহ সংৱঁথ্সৰো ৱৈ সুমেকঃ সংৱঁথ্সৰস্যৈৱ প্ৰিয-ন্ধামোপা-ঽঽপ্নোতি ॥ 46 ॥
প্ৰজাপতেৰক্ষ্যশ্ৱয-ত্ত-ত্পৰা-ঽপত-ত্তদশ্ৱো-ঽভৱ-দ্যদশ্ৱয-ত্তদশ্ৱস্যাশ্ৱত্ৱ-ন্তদ্দেৱা অশ্ৱমেধেনৈৱ প্ৰত্যদধুৰেষ ৱৈ প্ৰজাপতিগ্ং সৰ্ৱ-ঙ্কৰোতি যো-ঽশ্ৱমেধেন যজতে সৰ্ৱ এৱ ভৱতি সৰ্ৱস্য ৱা এষা প্ৰাযশ্চিত্তি-স্সৰ্ৱস্য ভেষজগ্ং সৰ্ৱং-ৱাঁ এতেন পাপ্মান-ন্দেৱা অতৰন্নপি ৱা এতেন ব্ৰহ্মহত্যা-মতৰন্-থ্সৰ্ৱ-ম্পাপ্মান- [-মতৰন্-থ্সৰ্ৱ-ম্পাপ্মানম্, তৰতি তৰতি] 47
-ন্তৰতি তৰতি ব্ৰহ্মহত্যাং-যোঁ-ঽশ্ৱমেধেন যজতে য উ চৈনমেৱং-ৱেঁদোত্তৰং-ৱৈঁ ত-ত্প্ৰজাপতেৰক্ষ্যশ্ৱয-ত্তস্মাদশ্ৱস্যোত্তৰতো-ঽৱ দ্যন্তি দক্ষিণতো-ঽন্যেষা-ম্পশূনাং-ৱৈঁতসঃ কটো ভৱত্যফ্সুযোনিৰ্ৱা অশ্ৱো-ঽফ্সুজো ৱেতস-স্স্ৱ এৱৈনং-যোঁনৌ প্ৰতিষ্ঠাপযতি চতুষ্টোম-স্স্তোমো ভৱতি সৰড্ঢ ৱা অশ্ৱস্য সক্থ্যা-ঽৱৃহ-ত্ত-দ্দেৱাশ্চতুষ্টোমেনৈৱ প্ৰত্যদধুৰ্যচ্চতুষ্টোম-স্স্তোমো ভৱত্যশ্ৱস্য সৰ্ৱত্ৱায ॥ 48 ॥
