o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
yadekḙna sagg sthāpaya̭ti yajñasya santa̭tyā avi̭cchedāyaindrāḥ paśavo ye mṷṣkarā yadaindrā-ssanto-'gnibhya̭ ālabhyantḙ devatābhya-ssamada̭-ndadhātyāgneyī-striṣṭubho̭ yājyānuvākyāḥ kuryā-dyadāgneyīstenā ''gneyā ya-ttriṣṭubha-stenaindrā-ssamṛ̭ddhyai na devatābhya-ssamada̭-ndadhāti vāyavḙ niyutva̭te tūparamā la̭bhate tejo-'gnervāyusteja̭sa eṣa ā la̭bhyate tasmā-dyadriya̭ṅ vāyu- [vāyuḥ, vāti̭] 1
-rvāti̭ tadriya̭ṅṅa-gni-rda̭hati svameva ta-ttejo-'nvḙti yanna niyutva̭te syādunmādye-dyaja̭māno niyutva̭te bhavati yaja̭mānasyā-'nṷnmādāya vāyumatī śvetava̭tī yājyānuvākyḙ bhavata-ssatejastvāya̭ hiraṇyagarbha-ssama̭vartatāgra ityā̭ghāramā ghā̭rayati prajāpa̭tirvai hi̭raṇyagarbhaḥ prajāpa̭te-ranurūpatvāya sarvā̭ṇi vā eṣa rūpāṇi̭ paśūnā-mpratyā la̭bhyate yacchma̭śruṇasta- [yacchma̭śruṇastat, purṷṣāṇāgṃ] 2
-tpurṷṣāṇāgṃ rūpaṃ-ya~-ttṷ̄parasta-daśvā̭nāṃ-ya~danyato̭da-nta-dgavāṃ-ya~davyā̭ iva śaphāstadavī̭nāṃ-ya~dajastadajānāṃ-vā~yurvai pa̭śūnā-mpriya-ndhāma ya-dvā̭yavyo̭ bhava̭tyeta-mevaina̭mabhi sa̭ñjānānāḥ paśava upa̭ tiṣṭhante vāyavyaḥ̭ kāryā(3)ḥ prā̭jāpatyā(3) ityā̭hu-rya-dvā̭yavya̭-ṅkuryā-tprajāpa̭te-riyādya-tprā̭jāpatya-ṅkuryā-dvāyo- [-dvāyoḥ, iyādya-] 3
-ri̭yādya-dvā̭yavyaḥ̭ paśurbhava̭ti tena̭ vāyornaiti ya-tprā̭jāpatyaḥ pṷroḍāśo bhava̭ti tena̭ prajāpa̭ternaiti ya-ddvāda̭śakapālastena̭ vaiśvānarānnaityāgnā vaiṣṇavamekā̭daśa-kapāla-nnirva̭pati dīkṣiṣyamā̭ṇo--'gni-ssarvā̭ devatā viṣṇṷryajño devatāścaiva yajña-ñcā-'' ra̭bhate-'gnira̭vamo devatā̭nāṃ-vi~ṣṇuḥ̭ paramo yadāgnā-vaiṣṇava-mekā̭daśakapāla-nnirvapati devatā̭ [devatāḥ, evobhayataḥ̭] 4
evobhayataḥ̭ parigṛhya yaja̭māno-'va̭ rundhe puroḍāśḙna vai devā amuṣmi̭n ~loka ārdhnuvan caruṇā-'smin. yaḥ kāmayḙtā-'muṣmi̭n ~loka ṛ̭ddhnuyāmiti sa pṷroḍāśa̭-ṅkurvītā-'muṣmi̭nneva loka ṛ̭ddhnoti yadaṣṭāka̭pāla-stenā-''gneyo ya-ttri̭kapālastena̭ vaiṣṇava-ssamṛ̭ddhyai yaḥ kāmayḙtāsmin ~loka ṛ̭ddhnuyāmiti sa caru-ṅkṷrvītāgnerghṛtaṃ-vi~ṣṇo-staṇḍulā-stasmā [-stasmāt, caruḥ kāryo-'sminneva] 5
-ccaruḥ kāryo-'sminneva loka ṛ̭ddhnotyādityo bha̭vatī yaṃ-vā~ adi̭tirasyāmeva prati̭ tiṣṭhatyatho̭ asyāmevādhi̭ yajña-nta̭nute yo vai saṃ̭va~thsaramukhya-mabhṛ̭tvā-'gni-ñci̭nute yathā̭ sāmi garbho̭-'vapadya̭te tādṛgeva tadārtimārcche-dvaiśvānara-ndvāda̭śakapāla-mpurastānnirva̭pe-thsaṃva~thsaro vā agni-rvaiśvānaro yathā̭ saṃva~thsaramāptvā [ ] 6
kāla āga̭te vijāya̭ta evameva saṃ̭va~thsaramāptvā kāla āga̭te-'gni-ñci̭nute nā-''rtimārccha̭tyeṣā vā agneḥ priyā tanūrya-dvaiśvānaraḥ priyāmevāsya̭ tanuvamava̭ rundhe trīṇyetāni̭ havīgṃṣi̭ bhavanti traya̭ ime lokā eṣāṃ-lo~kānāgṃ rohā̭ya || 7 ||
(yadriyaṃ̭-vā~yu - ryacchma̭śruṇasta-d- vāyo - rnirvapa̭ti devatā - stasmā̭ - dāptvā - ṣṭātrigṃ̭śacca ) (a. 1)
prajāpa̭tiḥ prajā-ssṛṣṭvā preṇā-'nu prāvi̭śa-ttābhyaḥ puna-ssambha̭vitu-nnāśa̭kno-thso-'bravīdṛddhnavadi-thsa yo metaḥ punaḥ̭ sañcinavaditi ta-ndevā-ssama̭cinva-ntato vai ta ārdhnuvan ya-thsamaci̭nva-ntaccitya̭sya cityatvaṃ-ya~ evaṃ-vi~dvānagni-ñci̭nuta ṛddhnotyeva kasmai kamagniścī̭yata ityā̭huragnivā- [ityā̭huragnivān, asānīti vā] 8
-na̭sānīti vā agniścī̭yate 'gnivāneva bha̭vati kasmai kamagniścī̭yata ityā̭hurdevā mā̭ vedanniti vā agniścī̭yate vidurḙna-ndevāḥ kasmai kamagniścī̭yata ityā̭hurgṛhya̭sānīti vā agniścī̭yate gṛhyḙva bha̭vati kasmai kamagniścī̭yata ityā̭huḥ paśumāna̭sānīti vā agni- [vā agniḥ, cīyate paśumāneva] 9
-ścī̭yate paśumāneva bha̭vati kasmai kamagniścī̭yata ityā̭hu-ssapta mā purṷṣā upa̭ jīvāniti vā agniścī̭yate trayaḥ prāñcastrayaḥ̭ pratyañca̭ ātmā sa̭ptama etāva̭nta evaina̭mamuṣmi̭n ~loka upa̭ jīvanti prajāpa̭tiragnima̭cikīṣata ta-mpṛ̭thivya̭bravīnna mayyagni-ñceṣyase-'ti̭ mā dhakṣyati sā tvā̭-'tidahyamā̭nā vi dha̭viṣye [vi dha̭viṣye, sa pāpī̭yā-] 10
sa pāpī̭yā-nbhaviṣyasīti so-'bravī-ttathā vā aha-ṅka̭riṣyāmi yathā tvā nāti̭dhakṣyatīti sa imāmabhya̭mṛśa-tprajāpa̭tistvā sādayatu tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sīdetīmāmeveṣṭa̭kā-ṅkṛtvopā̭-dhattā-na̭tidāhāya ya-tpratyagni-ñci̭nvīta tadabhi mṛ̭śe-tprajāpa̭tistvā sādayatu tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sīde- [-ddhruvā sī̭da, itīmāmeveṣṭa̭kā] 11
-tīmāmeveṣṭa̭kā-ṅkṛtvopa̭ dhatte-'na̭tidāhāya prajāpa̭tirakāmayata prajā̭yeyeti sa etamukhya̭mapaśya-ttagṃ saṃ̭va~thsarama̭bibhastato vai sa prājā̭yata tasmā-thsaṃva~thsara-mbhāryaḥ̭ praiva jā̭yate taṃ-va~sa̭vo-'bruva-npra tvama̭janiṣṭhā vaya-mprajā̭yāmahā iti taṃ-va~sṷbhyaḥ prāya̭ccha-tta-ntrīṇyahānyabibharu-stena [-stena̭, trīṇi̭] 12
trīṇi̭ ca śatānyasṛ̭janta traya̭strigṃśata-ñca tasmā-ttryaha-mbhāryaḥ̭ praiva jā̭yate tā-nrudrā a̭bruva-npra yūyama̭janiḍhvaṃ-va~ya-mprajā̭yāmahā iti tagṃ rudrebhyaḥ prāya̭ccha-ntagṃ ṣaḍahānyabibharustena trīṇi̭ ca śatānyasṛ̭janta traya̭strigṃśata-ñca tasmā-thṣaḍaha-mbhāryaḥ̭ praiva jā̭yate tānā̭dityā a̭bruva-npra yūyama̭janiḍhvaṃ-va~ya- [-~vayam, pra jā̭yāmahā] 13
-mpra jā̭yāmahā iti tamā̭dityebhyaḥ prāya̭ccha-nta-ndvādaśāhānyabibharustena trīṇi̭ ca śatānyasṛ̭janta traya̭strigṃśata-ñca tasmā-ddvādaśāha-mbhāryaḥ̭ praiva jā̭yate tena vai te sahasra̭masṛjantokhāgṃ sa̭hasratamīṃ-ya~ evamukhyagṃ̭ sāhasraṃ-ve~da pra sahasra̭-mpaśūnāpnoti || 14 ||
(agnivān - pa̭śumāna̭sānīti vā agni - rdha̭viṣye - mṛśe-tprajāpa̭tistvā sādayatu tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva dhruvā sī̭da - tena - tānā̭dityā a̭bruva-npra yūyama̭janiḍhvaṃ-va~yaṃ - ca̭tvārigṃśacca̭) (a. 2)
yajṷṣā vā eṣā kri̭yate yajṷṣā pacyate yajṷṣā vi mṷcyate yadukhā sā vā eṣaitarhi̭ yātayāmnī sā na punaḥ̭ prayujyetyā̭huragnḙ yukṣvā hi ye tava̭ yukṣvā hi dḙvahūta̭māgṃ ityukhāyā-ñjuhoti tenaivainā-mpunaḥ prayṷṅkte tenāyā̭tayāmnī yo vā agniṃ-yo~ga āga̭te yunakti̭ yuṅkte yṷñjāneṣvagnḙ [yṷñjāneṣvagne, yukṣvā hi] 15
yukṣvā hi ye tava̭ yukṣvā hi dḙvahūta̭māgṃ ityā̭haiṣa vā agneryogastenaivainaṃ̭-yu~nakti yuṅkte yṷñjāneṣṷ brahmavādino̭ vadanti nya̭ṅṅagniścḙtavyā(3) ṷttānā(3) iti vaya̭sāṃ-vā~ eṣa pra̭timayā̭ cīyate yadagniryannya̭ñca-ñcinuyā-tpṛ̭ṣṭita ḙnamāhṷtaya ṛccheyuryadṷttāna-nna pati̭tugṃ śaknuyādasṷvargyo-'sya syā-tprācīna̭-muttāna- [-muttānam, puruṣaśīrṣamupa̭ dadhāti] 16
-mpṷruṣaśīrṣamupa̭ dadhāti mukhata evainamāhṷtaya ṛcchanti nottāna-ñci̭nute suvargyo-'sya bhavati sauryā jṷhoti cakṣṷrevāsmi-nprati̭ dadhāti dvirjṷhoti dve hi cakṣṷṣī samānyā jṷhoti samānagṃ hi cakṣu-ssamṛ̭ddhyai devāsurā-ssaṃya~̭ttā āsa-nte vāmaṃ-va~su sa-nnya̭dadhata taddevā vā̭mabhṛtā̭-'vṛñjata tadvā̭mabhṛto̭ vāmabhṛttvaṃ-ya~dvā̭mabhṛta̭ mupadadhā̭ti vāmameva tayā vasu yaja̭māno bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte hira̭ṇyamūrdhnī bhavati jyotirvai hira̭ṇya-ñjyoti̭rvāma-ñjyoti̭ṣaivāsya jyoti̭rvāmaṃ-vṛ~̭ṅkte dviyajurbha̭vati prati̭ṣṭhityai || 17 ||
(yuñjāneṣvagne-prācīna̭muttānaṃ - ~vā̭mabhṛtaṃ - catṷrvigṃśatiśca) (a. 3)
āpo varṷṇasya patna̭ya āsa-ntā agnirabhya̭ddhyāya-ttā-ssama̭bhava-ttasya retaḥ parā̭-'pata-ttadiyama̭bhavadya-ddvitīya̭-mparā-'pa̭ta-ttadasāva̭bhavadiyaṃ-vai~ virāḍasau svarāḍ ya-dvirājā̭vupadadhā̭tīme evopa̭ dhatte yadvā asau retaḥ̭ siñcati tadasyā-mprati̭ tiṣṭhati ta-tpra jā̭yate tā oṣa̭dhayo [oṣa̭dhayaḥ, vīrudho̭] 18
vīrudho̭ bhavanti tā agnira̭tti ya evaṃ-ve~da praiva jā̭yate-'nnādo bha̭vati yo rḙtasvī syā-tpra̭thamāyā-ntasya cityā̭mubhe upa̭ daddhyādime evāsmai̭ samīcī retaḥ̭ siñcato ya-ssiktarḙtā-ssyā-tpra̭thamāyā-ntasya cityā̭manyāmupa̭ daddhyāduttamāyā̭manyāgṃ reta̭ evāsya̭ siktamābhyāmṷbhayataḥ pari̭ gṛhṇāti saṃva~thsara-nna ka- [saṃva~thsara-nna kam, cana pratyava̭rohenna] 19
-ñcana pratyava̭rohenna hīme kañcana pra̭tyavaroha̭tastadḙnayorvrataṃ-yo~ vā apa̭ śīrṣāṇamagni-ñci̭nute-'pa̭śīrṣā-'muṣmi̭n ~loke bha̭vati ya-ssaśī̭rṣāṇa-ñcinute saśī̭rṣā 'muṣmi̭n ~loke bha̭vati citti̭-ñjuhomi mana̭sā ghṛtena yathā̭ devā ihā-''gama̭n vītihotrā ṛtāvṛdhaḥ̭ samudrasya̭ vayuna̭sya patma̭n juhomi̭ viśvaka̭rmaṇe viśvā-'hā-'ma̭rtyagṃ haviriti̭ svayamātṛṇṇāmṷpadhāya̭ juho- [juhoti, etadvā] 20
-tyetadvā agne-śśira-ssaśī̭rṣāṇamevāgni-ñci̭nute saśī̭rṣā-'muṣmi̭n ~loke bha̭vati ya evaṃ-ve~da̭ suvargāya vā eṣa lokāya̭ cīyate yadagnistasya yadaya̭thāpūrva-ṅkriyate 'sṷvargyamasya ta-thsṷvargyo 'gniściti̭mupadhāyābhi mṛ̭śeccittimaci̭tti-ñcinavadvi vidvā-npṛṣṭheva̭ vītā vṛ̭jinā ca martā-nrāye ca̭ na-ssvapatyāya̭ deva diti̭-ñca rāsvā-di̭timuruṣyeti̭ yathāpūrvamevaināmupa̭ dhatte prāñca̭mena-ñcinute suvargyo-'sya bhavati || 21 ||
(oṣa̭dhayaḥ - kaṃ - jṷhoti - svapatyāyā - ṣṭāda̭śa ca) (a. 4)
viśvaka̭rmā diśā-mpati-ssa naḥ̭ paśū-npā̭tu so-'smā-npā̭tu tasmai namaḥ̭ prajāpa̭tī rudro varṷṇo 'gnirdiśā-mpati-ssa naḥ̭ paśū-npā̭tu so-'smā-npā̭tu tasmai nama̭ etā vai devatā̭ eteṣā-mpaśūnā-madhi̭pataya-stābhyo vā eṣa ā vṛ̭ścyate yaḥ pa̭śuśīrṣāṇyṷpa dadhā̭ti hiraṇyeṣṭakā upa̭ dadhātyetābhya̭ eva devatābhyo nama̭skaroti brahmavādino̭ [brahmavādinaḥ̭, vadantyagnau grāmyā-] 22
vadantyagnau grāmyā-npaśū-npra da̭dhāti śucā-''raṇyāna̭rpayati ki-ntata ucchigṃ̭ṣatīti yaddhi̭raṇyeṣṭakā ṷpadadhātyamṛtaṃ-vai~ hira̭ṇyamamṛtḙnaiva grāmyebhyaḥ̭ paśubhyo̭ bheṣaja-ṅka̭roti naināṋ hinasti prāṇo vai pra̭thamā sva̭yamātṛṇṇā vyāno dvitīyā̭-'pānastṛtīyā-'nu prā-'ṇyā-tprathamāg sva̭yamātṛṇṇāmṷpadhāya̭ prāṇenaiva prāṇagṃ sama̭rdhayati vya̭nyā- [sama̭rdhayati vya̭nyāt, dvitīyā̭mupadhāya̭] 23
-ddvitīyā̭mupadhāya̭ vyānenaiva vyānagṃ sama̭rdhayatyapān yāttṛtīyā̭mupadhāyā̭-pānenaivāpānagṃ sama̭rdhayatyatho prāṇairevainagṃ sami̭ndhe bhūrbhuva-ssuvariti̭ svayamātṛṇṇā upa̭ dadhātīme vai lokā-ssva̭yamātṛṇṇā etābhiḥ khaluvai vyāhṛ̭tībhiḥ prajāpa̭tiḥ prā-'jā̭yata yadetābhirvyāhṛ̭tībhi-ssvayamātṛṇṇā ṷpadadhā̭tīmāneva lokānṷpadhāyaiṣu [ ] 24
lokeṣvadhi prajā̭yate prāṇāya̭ vyānāyā̭pānāya̭ vāce tvā cakṣṷṣe tvā tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sī̭dāgninā vai devā-ssṷvargaṃ-lo~kama̭jigāgṃsa-ntena pati̭tu-nnāśa̭knuva-nta etāścata̭sra-ssvayamātṛṇṇā a̭paśya-ntā dikṣūpā̭dadhata tena̭ sarvata̭ścakṣuṣā suvargaṃ-lo~kamā̭yan yaccata̭sra-ssvayamātṛṇṇā dikṣṷ̄padadhā̭ti sarvata̭ścakṣuṣaiva tadagninā yaja̭māna-ssuvargaṃ-lo~kamḙti || 25 ||
(brahmavādino - vya̭nyā - deṣu - yaja̭māna - strīṇi̭ ca) (a. 5)
agna ā yā̭hi vītaya ityāhā-hva̭taivaina̭-magni-ndūtaṃ-vṛ~̭ṇīmaha ityā̭ha hūtvaivainaṃ̭-vṛ~ṇīte 'gninā-'gni-ssami̭ddhyata ityā̭ha sami̭ndha evaina̭magnirvṛtrāṇi̭ jaṅghanadityā̭ha sami̭ddha evāsmi̭nnindriya-nda̭dhātyagne-sstoma̭-mmanāmaha ityā̭ha manuta evaina̭metāni vā ahnāgṃ̭ rūpā- [rūpāṇi̭, anvahamevaina̭-] 26
-ṇya̭nvahamevaina̭-ñcinute 'vāhnāgṃ̭ rūpāṇi̭ rundhe brahmavādino̭ vadanti kasmā-thsatyādyātayāmnīranyā iṣṭa̭kā ayā̭tayāmnī loka-mpṛṇetyaindrāgnī hi bā̭rhaspatyeti̭ brūyādindrāgnī ca hi devānā-mbṛhaspatiścā-yā̭tayāmāno 'nucarava̭tī bhavatyajā̭mitvāyā -nuṣṭubhā-'nṷ caratyātmā vai lo̭ka-mpṛṇā prāṇo̭ 'nuṣṭu-ptasmā-tprāṇa-ssarvāṇyaṅgānyanṷ carati tā a̭sya sūda̭dohasa [sūda̭dohasaḥ, ityā̭ha] 27
ityā̭ha tasmā-tparṷṣiparuṣi rasa-ssomagg̭ śrīṇanti pṛśña̭ya ityāhānnaṃ-vai~ pṛśñyanna̭mevāva̭ rundhe-'rko vā agnirarko-'nnamanna̭mevāva̭ rundhe janma̭-ndevānāṃ-vi~śa̭striṣvā ro̭cane diva ityā̭hemānevāsmai̭ lokān jyoti̭ṣmataḥ karoti yo vā iṣṭa̭kānā-mpratiṣṭhāṃ-ve~da pratyeva ti̭ṣṭhati tayā̭ devata̭yā-'ṅgirasva-ddhruvā sīdetyā̭haiṣā vā iṣṭa̭kānā-mpratiṣṭhā ya evaṃ-ve~da pratyevati̭ṣṭhati || 28 ||
(rūpāṇi - sūda̭dohasa - stayā - ṣoḍa̭śa ca) (a. 6)
suvargāya vā eṣa lokāya̭ cīyate yadagnirvajra̭ ekādaśinī yadagnāvḙkādaśinī-mminuyā-dvajrḙṇainagṃ suvargāllokādantarda̭ddhyādyanna mi̭nuyā-thsvarṷbhiḥ paśūn vya̭rdhayedekayūpa-mmi̭noti nainaṃ-va~jrḙṇa suvargāllokāda̭ntardadhā̭ti na svarṷbhiḥ paśūn vya̭rdhayati vi vā eṣa i̭ndriyeṇa̭ vīryḙṇardhyate yo-'gni-ñcinva-nna̭dhikrāma̭tyaindriya- [-nna̭dhikrāma̭tyaindriyā, ṛcā ''krama̭ṇa-] 29
-rcā ''krama̭ṇa-mpratīṣṭa̭kāmupa̭ daddhyānnendriyeṇa̭ vīryḙṇa vyṛ̭ddhyate rudro vā eṣa yadagnistasya̭ tisra-śśa̭ravyāḥ pratīcī̭ tiraścyanūcī tābhyo vā eṣa ā vṛ̭ścyate yo-'gni-ñci̭nute 'gni-ñcitvā ti̭sṛdhanvamayā̭cita-mbrāhmaṇāya̭ dadyā-ttābhya̭ eva nama̭skarotyatho tābhya̭ evā-''tmāna-nniṣkrī̭ṇīte yattḙ rudra puro [rudra puraḥ, dhanusta-dvāto] 30
dhanusta-dvāto anṷ vātu te tasmai tḙ rudra saṃva~thsareṇa nama̭skaromi yattḙ rudra dakṣiṇā dhanusta-dvāto anṷ vātu te tasmai̭ te rudra parivathsareṇa nama̭skaromi yattḙ rudra paścāddhanusta-dvāto anṷ vātu te tasmai̭ te rudredāvathsareṇa nama̭skaromi yattḙ rudrottarā-ddhanusta- [ddhanustat, vāto] 31
-dvāto anṷ vātu te tasmai̭ te rudreduvathsareṇa nama̭skaromi yattḙ rudropari dhanusta-dvāto anṷ vātu te tasmai̭ te rudra vathsareṇa nama̭skaromi rudro vā eṣa yadagni-ssa yathā vyāghraḥ kruddha-stiṣṭha̭tyevaṃ-vā~ eṣa etarhi sañci̭tametairupa̭ tiṣṭhate namaskārai-revainagṃ̭ śamayati ye-'gnayaḥ̭ - [ye-'gnayaḥ̭, purīṣyāḥ] 32
purīṣyāḥ pravi̭ṣṭāḥ pṛthivīmanṷ | teṣā-ntvama̭syuttamaḥ praṇo̭ jīvāta̭ve suva || āpa̭-ntvā-'gne manasā ''pa̭-ntvā-'gne tapasā ''pa̭-ntvā-'gne dīkṣayā ''pa̭-ntvā-'gna upasadbhirāpa̭-ntvā-'gne sutyayā-''pa̭-ntvā-'gne dakṣi̭ṇābhirāpa̭-ntvā-'gne 'vabhṛthenāpa̭-ntvā-'gne vaśayā ''pa̭-ntvā-'gne svagākāreṇetyā̭hai ṣā vā agnerāptistayaivaina̭māpnoti || 33 ||
(aindriyā - pura - ṷttarāddhanusta- dagnaya̭ - āhā - ṣṭau ca̭) (a. 7)
gāyatreṇa̭ purastādupa̭ tiṣṭhate prāṇamevāsmi̭-ndadhāti bṛha-drathantarābhyā-mpakṣāvoja̭ evāsmi̭-ndadhātyṛtusthāya̭jñā-yajñiyḙna puccha̭mṛtuṣveva prati̭ tiṣṭhati pṛṣṭhairupa̭ tiṣṭhate tejo vai pṛṣṭhāni teja̭ evāsmi̭-ndadhāti prajāpa̭tiragnima̭sṛjata so-'smā-thsṛṣṭaḥ parāṃ̭ai-ttaṃ-vā~̭ravantīyḙnā-vārayata ta-dvā̭ravantīya̭sya vāravantīyatvagg śyaitena̭ śyetī a̭kuruta tacchyaitasya̭ śyaitatvaṃ- [śyaitatvam, ya-dvā̭ravantīyḙnopatiṣṭha̭te] 34
-~ya-dvā̭ravantīyḙnopatiṣṭha̭te vāraya̭ta evainagg̭ śyaitena̭ śyetī kṷrute prajāpa̭terhṛda̭yenā-pipakṣa-mpratyupa̭ tiṣṭhate premāṇa̭mevāsya̭ gacchati prācyā tvā diśā sā̭dayāmi gāyatreṇa chanda̭sā-'gninā̭ devata̭yā-'gne-śśīrṣṇāgne-śśira upa̭ dadhāmi dakṣi̭ṇayā tvā diśā sā̭dayāmi traiṣṭṷbhena chandasendrḙṇa devata̭yā-'gneḥ pakṣeṇāgneḥ pakṣamupa̭ dadhāmi pratīcyā tvā diśā sā̭dayāmi [diśā sā̭dayāmi, jāga̭tena] 35
jāga̭tena chanda̭sā savitrā devata̭yā-'gneḥ pucchḙnāgneḥ pucchamupa̭ dadhāmyudīcyā tvā diśā sā̭dayāmyānṷṣṭubhena chanda̭sā mitrāvarṷṇābhyāṃ evata̭yā-'gneḥ pakṣeṇāgneḥ pakṣamupa̭ dadhāmyūrdhvayā tvā diśā sā̭dayāmi pāṅktḙna chanda̭sā bṛhaspati̭nā devata̭yā-'gneḥ pṛṣṭhenāgneḥ pṛṣṭhamupa̭ dadhāmi yo vā apātmānamagni-ñci̭nute-'pātmā-'muṣmi̭n ~loke bha̭vati ya-ssātmā̭na-ñcinute sātmā-'muṣmi̭n ~loke bha̭vatyātmeṣṭakā upa̭ dadhātyeṣa vā agnerātmā sātmā̭namevāgni-ñci̭nute sātmā-'muṣmi̭n ~loke bha̭vati ya evaṃ-ve~da̭ || 36 ||
(śyaitatvaṃ - pratīcyā tvā diśā sā̭dayāmi - ya-ssātmā̭na-ñcinute - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
agna̭ udadhe yā ta iṣṷryuvā nāma tayā̭ no mṛḍa tasyāste namastasyāsta upa jīva̭nto bhūyāsmāgnḙ duddhra gahya kigṃśila vanya yā ta iṣṷryuvā nāma tayā̭ no mṛḍa tasyāste namastasyāsta upa jīva̭nto bhūyāsma pañca vā ete-'gnayo yaccita̭ya udadhireva nāma̭ prathamo duddhro [duddhraḥ, dvitīyo] 37
dvitīyo gahya̭stṛtīyaḥ̭ kigṃśilaśca̭turtho vanyaḥ̭ pañcamastebhyo yadāhṷtīrna jṷhuyāda̭ddhvaryu-ñca yaja̭māna-ñca pra da̭heyuryadetā āhṷtīrjuhoti̭ bhāgadheyḙnaivaināñchamayati nā-''rtimārccha̭tyaddhvaryurna yaja̭māno vāmma̭ āsa-nnasoḥ prāṇo-'kṣyoścakṣuḥ karṇa̭yo-śśrotra̭-mbāhuvorbala̭-mūruvorojo-'ri̭ṣṭā viśvānyaṅgā̭ni tanū- [tanūḥ, tanuvā̭ me] 38
-stanuvā̭ me saha nama̭ste astu mā mā̭ higṃsīrapa vā etasmā-tprāṇāḥ krā̭manti yo-'gni-ñcinvanna̭dhi krāma̭ti vāmma̭ āsa-nnasoḥ prāṇa ityā̭ha prāṇānevā-''tma-ndha̭tte yo rudro agnau yo aphsu ya oṣa̭dhīṣu yo rudro viśvā bhuva̭nā-''viveśa tasmai̭ rudrāya namo̭ astvāhṷtibhāgā vā anye rudrā havirbhā̭gā [rudrā havirbhā̭gāḥ, anye śa̭tarudrīyagṃ̭] 39
anye śa̭tarudrīyagṃ̭ hutvā gā̭vīdhuka-ñcarumetena yajṷṣā caramāyāmiṣṭa̭kāyā-nni da̭ddhyā-dbhāgadheyḙnaivainagṃ̭ śamayati tasya tvai śa̭tarudrīyagṃ̭ hutamityā̭huryasyaitadagnau kriyata iti vasa̭vastvā rudraiḥ purastā-tpāntu pitara̭stvā yamarā̭jānaḥ pitṛbhi̭rdakṣiṇataḥ pāntvādityāstvā viśvairdevaiḥ paścā-tpāntu dyutānastvā̭ māruto marudbhi̭ruttarataḥ pā̭tu [ ] 40
devāstvendra̭jyeṣṭhā varṷṇarājāno 'dhastācco-pari̭ṣṭācca pāntu na vā etena̭ pūto na meddhyo na prokṣi̭to yadḙnamataḥ̭ prācīna̭-mprokṣati ya-thsañci̭tamājyḙna prokṣati tena̭ pūtastena meddhyastena prokṣi̭taḥ || 41 ||
(dudhra - stanū - rhavirbhā̭gāḥ - pātu - dvātrigṃ̭śacca) (a. 9)
samīcī nāmā̭si prācī diktasyāste 'gniradhi̭pati rasito ra̭kṣitā yaścādhi̭pati ryaśca̭ goptā tābhyā-nnamastauno̭ mṛḍayatā-nte ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vā~-ñjambhḙ dadhāmyojasvinī nāmā̭si dakṣiṇā di-ktasyāsta indro-'dhi̭patiḥ pṛdā̭kuḥ prācī nāmā̭si pratīcī di-ktasyāste [di-ktasyāste, somo-'dhi̭pati-] 42
somo-'dhi̭pati-ssvajo̭ 'vasthāvā nāmā-syudī̭cī di-ktasyāste varuṇo-'dhi̭pati-stiraśca̭ rāji-radhi̭patnī nāmā̭si bṛhatī di-ktasyāste bṛhaspati-radhi̭pati-śśvitro vaśinī nāmā̭sīya-ndi-ktasyāste yamo-'dhi̭patiḥ kalmāṣa̭ grīvo rakṣitā yaścādhi̭pati ryaśca̭ goptā tābhyā-nnamastau no̭ mṛḍayatā-nte ya-ndviṣmo yaśca̭ [ ] 43
no dveṣṭi taṃ-vā~-ñjambhḙ dadhāmyetā vai devatā̭ agni-ñcitagṃ ra̭kṣanti tābhyo yadāhṷtīrna jṷhuyā-da̭ddhvaryu-ñca yaja̭māna-ñca dhyāyeyuryadetā āhṷtīrjuhoti̭ bhāgadheyḙnaivainā-ñchamayati nā-''rti-mārccha̭tyaddhvaryurna yaja̭māno hetayo nāma̭ stha teṣāṃ-vaḥ ~puro gṛhā agnirva iṣa̭va-ssalilo ni̭lipā-nnāma̭ [ ] 44
stha teṣāṃ-vo~ dakṣiṇā gṛhāḥ pitaro̭ va iṣa̭va-ssaga̭ro vajriṇo nāma̭ stha teṣāṃ-vaḥ ~paścā-dgṛhā-ssvapno̭ va iṣa̭vo gahva̭ro 'vasthāvā̭no nāma̭ stha teṣāṃ-va~ uttarā-dgṛhā āpo̭ va iṣa̭va-ssamudro-'dhi̭patayo nāma̭ stha teṣāṃ-va~ upari̭ gṛhā varṣaṃ-va~ iṣavo-'va̭svān kravyā nāma̭ stha pārthi̭vā-steṣāṃ-va~ iha gṛhā [gṛhāḥ, annaṃ̭-va~] 45
annaṃ̭-va~ iṣa̭vo 'nimiṣo vā̭tanāma-ntebhyo̭ vo namaste no̭ mṛḍayata te ya-ndviṣmo yaśca̭ no dveṣṭi taṃ-vo~ jambhḙ dadhāmi hutādo vā anye devā a̭hutādo-'nye tāna̭gnicidevobhayā-nprīṇāti daddhnā ma̭dhumiśreṇaitā āhṷtīrjuhoti bhāgadheyḙnaivainā-nprīṇātyatho khalvā̭huriṣṭa̭kā vai devā a̭hutāda i- [a̭hutāda iti̭, anuparikrāma̭-] 46
-tya̭nuparikrāma̭-ñjuhotyapa̭rivargamevainā-nprīṇātīmagg stanamūrja̭svanta-ndhayāpā-mprapyā̭tamagne sarirasya maddhye | uthsa̭-ñjuṣasva madhṷmantamūrva samudriyagṃ sada̭namā vi̭śasva || yo vā agni-mprayujya na vi̭muñcati yathā-'śvo̭ yukto-'vi̭mucyamānaḥ, kṣuddhya̭-nparābhava̭tyevama̭syāgniḥ parā̭ bhavati ta-mpa̭rābhava̭ntaṃ-ya~ja̭māno-'nu parā̭ bhavati so-'gni-ñcitvā lūkṣo [lūkṣaḥ, bhavatīmagg stana] 47
bha̭vatīmagg stana-mūrja̭svanta-ndhayāpāmityājya̭sya pūrṇāg sruca̭-ñjuhotyeṣa vā agnervi̭moko vimucyaivāsmā annamapi̭ dadhāti tasmā̭dāhuryaścaivaṃ-ve~da yaśca na sudhāyagṃ̭ ha vai vājī suhi̭to dadhātītyagnirvāva vājī tameva ta-tprī̭ṇāti sa ḙna-mprītaḥ prī̭ṇāti vasī̭yā-nbhavati || 48 ||
(pratīcī diktasyāste-dviṣmo yaśca̭-nilimpā nā-me ha gṛhā-iti̭-lūkṣo-vasī̭yā-nbhavati) (a. 10)
indrā̭ya rājñḙ sūkaro varṷṇāya rājñe kṛṣṇo̭ yamāya rājña ṛśya̭ ṛṣabhāya rājñḙ gavaya-śśārdūlāya rājñḙ gauraḥ pṷruṣarājāya̭ markaṭaḥ̭ kṣipraśyenasya varti̭kā nīla̭ṅgoḥ krimi-ssoma̭sya rājñaḥ̭ kuluṅga-ssindho-śśigṃśumāro̭ himava̭to hastī || 49
(indrā̭ya rājñe-'ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 11)
mayuḥ prā̭jāpatya ūlo halīkṣṇo vṛṣadagṃśaste dhātu-ssara̭svatyai śāriḥ̭ śyetā pṷruṣavā-khsara̭svate śukaḥ̭ śyetaḥ pṷruṣavāgā̭raṇyo̭-'jo na̭kula-śśakā te pauṣṇā vāce krauñcaḥ || 50 ||
(mayu - strayo̭vigṃśatiḥ) (a. 12)
apā-nnaptrḙ jaṣo nākro maka̭raḥ kulīkayaste-'kṷ̄pārasya vāce paiṅgarājo bhagā̭ya kuṣīta̭ka ātī vā̭haso darvi̭dā te vā̭yavyā̭ digbhyaśca̭kravākaḥ || 51 ||
(apā - mekānnavigṃ̭śatiḥ) (a. 13)
balā̭yājagara ākhu-ssṛ̭jayā śayaṇḍa̭kaste maitrā mṛtyavḙ-'sito manyave svajaḥ kuṃ̭bhīnasaḥ̭ puṣkarasādo lo̭hitāhiste tvāṣṭrāḥ pra̭tiśrutkā̭yai vāhasaḥ || 52 ||
(balā̭yā - ṣṭāda̭śa) (a. 14)
puruṣamṛgaścandrama̭se godhā kāla̭kā dārvāghāṭaste vanaspatī̭nāmeṇyahne kṛṣṇo rātri̭yai pikaḥ, kṣviṅkā nīla̭śīrṣṇī te-'ryamṇe dhātuḥ ka̭tkaṭaḥ || 53 ||
(puruṣamṛgo-'ṣṭāda̭śa) (a. 15)
saurī balākarśyo̭ mayūraḥ̭ śyenaste ga̭ndharvāṇāṃ-va~sṷ̄nā-ṅkapiñja̭lo rudrāṇā-ntittirī rohi-tkṷṇḍṛṇācī̭ golatti̭kā tā a̭phsarasā-mara̭ṇyāya sṛmaraḥ || 54 ||
(sau-rya̭ṣṭāda̭śa) (a. 16)
pṛṣato vaiśvadevaḥ pitvo nyaṅkuḥ kaśaste-'nṷmatyā anyavāpo-'rdhamāsānā-mmāsā-ṅkaśyapaḥ kvayiḥ̭ kuṭarṷrdātyauhaste si̭nīvālyai bṛhaspata̭ye śitpuṭaḥ || 55 ||
(pṛṣatā- 'ṣṭāda̭śa) (a. 17)
śakā̭ bhaumī pāntraḥ kaśo̭ mānthīlavaste pi̭tṛṇā-mṛ̭tūnā-ñjaha̭kā saṃva~thsarāya lopā̭ kapota ulṷ̄ka-śśaśaste nair̭ṛtāḥ kṛ̭kavākuḥ̭ sāvitraḥ || 56 ||
(śakā - 'ṣṭāda̭śa ) (a. 18)
rurṷ̄ raudraḥ kṛ̭kalāsa-śśakuniḥ pippa̭kā te śa̭ravyā̭yai hariṇo mā̭ruto brahma̭ṇe śārgastarakṣuḥ̭ kṛṣṇa-śśvā ca̭turakṣo ga̭rdabhasta i̭tarajanānā̭magnaye dhūṅkṣṇā || 57 ||
(rurṷ - rvigṃśatiḥ) (a. 19)
alaja āntarikṣa udro madguḥ plavastḙ-'pāmadi̭tyai hagṃsasāci̭rindrāṇyai kīrśā gṛddhraḥ̭ śitikakṣī vārdhrāṇasaste divyā dyā̭vāpṛthivyā śvāvit || 58 ||
(alajo - 'ṣṭāda̭śa ) (a. 20)
suparṇaḥ pārjanyo hagṃso vṛko̭ vṛṣadagṃśasta aindrā apāmudro 'ryamṇe lo̭pāśa-ssigṃho na̭kulo vyāghraste ma̭hendrāya kāmā̭ya para̭svān || 59 ||
(supaṇo - 'ṣṭāda̭śa) (a. 21)
āgneyaḥ kṛṣṇagrī̭va-ssārasvatī meṣī babhru-ssaumyaḥ pauṣṇa-śśyāma-śśi̭tipṛṣṭho bā̭rhaspatya-śśilpo vaiśvadeva aindro̭-'ruṇo mā̭rutaḥ kalmāṣa̭ aindrāgna-ssagṃ̭hito̭ 'dhorā̭ma-ssāvitro vā̭ruṇaḥ petvaḥ̭ || 60 ||
(āgneyo - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 22)
aśva̭stūparo go̭mṛgaste prā̭jāpatyā āgneyau kṛṣṇagrī̭vau tvāṣṭrau lo̭maśasakthau śi̭tipṛṣṭhau bā̭rhaspatyau dhātre pṛ̭ṣodara-ssauryo balakṣaḥ petvaḥ̭ || 61 ||
(aśvaḥ - ṣoḍa̭śa) (a. 23)
agnaye-'nī̭kavate rohi̭tāñji-ranaḍvā-nadhorā̭mau sāvitrau pauṣṇau ra̭jatanā̭bhī vaiśvadevau piśaṅgaṷ tūparau mā̭rutaḥ kalmāṣa̭ āgneyaḥ kṛṣṇo̭-'ja-ssā̭rasvatī meṣī vā̭ruṇaḥ kṛṣṇa eka̭śitipā-tpetvaḥ̭ || 62 ||
(agnaye - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 24)
(yadekḙna - prajāpa̭tiḥ preṇā-'nu - yajuṣā - ''po̭ - viśvakarmā - 'gna ā yā̭hi - suvargāya vajro̭ - gāyatreṇā - gna̭ udadhe - samīcī - ndrā̭ya - mayu - rapāṃ - balā̭ya - puruṣamṛgaḥ - saurī - pṛ̭ṣataḥ - śakā - rurṷ - ralajaḥ - sṷparṇa - āgneyo - 'śvo - 'gnaye-'nī̭kavate - catṷrvigṃśatiḥ)
(yadekḙna - sa pāpī̭yā - netadvā agne - rdhanusta-d- devāstvendra̭jyeṣṭhā - apā-nnaptre - 'śva̭stūparo - dviṣa̭ṣṭiḥ)
(yadeke, naika̭śitipā-tpetvaḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
