6.3 - চাত্ৱালা দ্ধিষ্ণিযা নুপৱপতি - কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদ তৈত্তিৰীয সংহিতা পাঠঃ

কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং ষষ্ঠকাণ্ডে তৃতীযঃ প্ৰশ্নঃ - সোমমন্ত্ৰব্ৰাহ্মণনিৰূপণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
চাত্ৱালা-দ্ধিষ্ণিযানুপ ৱপতি যোনিৰ্ৱৈ যজ্ঞস্য চাত্ৱালং-যঁজ্ঞস্য সযোনিত্ৱায দেৱা ৱৈ যজ্ঞ-ম্পৰা-ঽজযন্ত তমাগ্নীদ্ধ্ৰা-ত্পুনৰপাজযন্নেতদ্ৱৈ যজ্ঞস্যা-পৰাজিতং-যঁদাগ্নীদ্ধ্ৰং-যঁদাগ্নীদ্ধ্ৰাদ্ধিষ্ণিযান্. ৱিহৰতি যদেৱ যজ্ঞস্যা-পৰাজিত-ন্তত এৱৈন-ম্পুনস্তনুতে পৰাজিত্যেৱ খলু ৱা এতে যন্তি যে বহিষ্পৱমানগ্ং সৰ্পন্তি বহিষ্পৱমানে স্তুত [স্তুতে, আহাগ্নীদগ্নীন্. ৱি] 1
আহাগ্নীদগ্নীন্. ৱি হৰ বৰ্হি-স্স্তৃণাহি পুৰোডাশাগ্ং অল-ঙ্কুৰ্ৱিতি যজ্ঞমেৱাপজিত্য পুনস্তন্ৱানা যন্ত্যঙ্গাৰৈৰ্দ্ৱে সৱনে ৱি হৰতি শলাকাভি-স্তৃতীযগ্ং সশুক্ৰত্ৱাযাথো স-ম্ভৰত্যেৱৈনদ্ধিষ্ণিযা ৱা অমুষ্মিন্ ঁলোকে সোমমৰক্ষ-ন্তেভ্যো-ঽধি সোমমা-ঽহৰ-ন্ত মন্ৱৱাযন্ত-ম্পৰ্যৱিশন্. য এৱং-ৱেঁদ ৱিন্দতে [য এৱং-ৱেঁদ ৱিন্দতে, পৰিৱেষ্টাৰ-ন্তে] 2
পৰিৱেষ্টাৰ-ন্তে সোমপীথেন ৱ্যাৰ্ধ্যন্ত তে দেৱেষু সোমপীথমৈচ্ছন্ত তা-ন্দেৱা অব্ৰুৱ-ন্দ্ৱেদ্ৱে নামনী কুৰুদ্ধ্ৱমথ প্ৰ ৱা-ঽঽফ্স্যথ ন ৱেত্যগ্নযো ৱা অথ ধিষ্ণিযাস্তস্মা-দ্দ্ৱিনামা ব্ৰাহ্মণো-ঽৰ্ধুকস্তেষাং-যেঁ নেদিষ্ঠ-ম্পৰ্যৱিশ-ন্তে সোমপীথ-ম্প্ৰা-ঽপ্নুৱন্নাহৱনীয আগ্নীদ্ধ্ৰীযো হোত্ৰীযো মাৰ্জালীযস্তস্মা-ত্তেষু জুহ্ৱত্যতিহায ৱষ-ট্কৰোতি ৱি হ্যে [ৱি হি, এতে সোমপীথেনা-ঽঽৰ্ধ্যন্ত] 3
-তে সোমপীথেনা-ঽঽৰ্ধ্যন্ত দেৱা ৱৈ যাঃ প্ৰাচী-ৰাহুতী-ৰজুহৱুৰ্যে পুৰস্তাদসুৰা আস-ন্তাগ্ স্তাভিঃ প্ৰাণুদন্ত যাঃ প্ৰতীচীৰ্যে পশ্চাদসুৰা আস-ন্তাগ্স্তাভি-ৰপানুদন্ত প্ৰাচীৰন্যা আহুতযো হূযন্তে প্ৰত্যঙ্ঙাসীনো ধিষ্ণিযান্. ৱ্যাঘাৰযতি পশ্চাচ্চৈৱ পুৰস্তাচ্চ যজমানো ভ্ৰাতৃৱ্যা-ন্প্ৰ ণুদতে তস্মা-ত্পৰাচীঃ প্ৰজাঃ প্ৰ ৱীযন্তে প্ৰতীচী- [প্ৰতীচীঃ, জাযন্তে প্ৰাণা ৱা এতে] 4
-ৰ্জাযন্তে প্ৰাণা ৱা এতে যদ্ধিষ্ণিযা যদদ্ধ্ৱৰ্যুঃ প্ৰত্য-ন্ধিষ্ণিযা-নতিসৰ্পে-ত্প্ৰাণান্-থ্সঙ্কৰ্ষে-ত্প্ৰমাযুক-স্স্যান্নাভিৰ্ৱা এষা যজ্ঞস্য যদ্ধোতোৰ্ধ্ৱঃ খলু ৱৈ নাভ্যৈ প্ৰাণো-ঽৱাংঅপানো যদধ্ৱৰ্যুঃ প্ৰত্যং হোতাৰমতিসৰ্পেদপানে প্ৰাণ-ন্দধ্যা-ত্প্ৰমাযুক-স্স্যান্নাদ্ধ্ৱৰ্যুৰুপ গাযে-দ্ৱাগ্ৱীৰ্যো ৱা অদ্ধ্ৱৰ্যু-ৰ্যদদ্ধ্ৱৰ্যুৰুপ-গাযেদু-দ্গাত্ৰে [ ] 5
ৱাচগ্ং স-ম্প্ৰ যচ্ছে-দুপদাসুকা-ঽস্য ৱা-খ্স্যাদ্ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্তি নাসগ্গ্স্থিতে সোমে-ঽদ্ধ্ৱৰ্যুঃ প্ৰত্যঙ্-খ্সদো-ঽতীযাদথ কথা দাক্ষিণানি হোতুমেতি যামো হি স তেষা-ঙ্কস্মা অহ দেৱা যামং-ৱাঁ-ঽযামং-ৱাঁ-ঽনু জ্ঞাস্যন্তীত্যু-ত্তৰেণা-ঽঽগ্নীদ্ধ্ৰ-ম্পৰীত্য জুহোতি দাক্ষিণানি ন প্ৰাণান্থ্স-ঙ্কৰ্ষতি ন্যন্যে ধিষ্ণিযা উপ্যন্তে নান্যে যা-ন্নিৱপতি তেন তা-ন্প্ৰীণাতি যা-ন্ননিৱপতি যদনুদিশতি তেন তান্ ॥ 6 ॥

(স্তুতে - ৱিন্দতে - হি - ৱীযন্তে প্ৰতীচী - ৰুদ্গ্ৰাত্ৰ - উপ্যন্তে - চতুৰ্দশ চ) (অ. 1)
সুৱৰ্গায ৱা এতানি লোকায হূযন্তে য-দ্ৱৈসৰ্জনানি দ্ৱাভ্যা-ঙ্গাৰ্হপত্যে জুহোতি দ্ৱিপা-দ্যজমানঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যা আগ্নীদ্ধ্ৰে জুহোত্যন্তৰিক্ষ এৱা-ঽঽক্ৰমত আহৱনীযে জুহোতি সুৱৰ্গমেৱৈনং-লোঁক-ঙ্গমযতি দেৱান্. ৱৈ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁতো ৰক্ষাগ্স্য জিঘাগ্ংসন্তে সোমেন ৰাজ্ঞা ৰক্ষাগ্-স্যপহত্যাপ্তু-মাত্মান-ঙ্কৃত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্ৰক্ষসা-মনুপলাভাযা ঽঽত্ত-স্সোমো ভৱত্যথ [ভৱত্যথ, ৱৈসৰ্জনানি জুহোতি] 7
ৱৈসৰ্জনানি জুহোতি ৰক্ষসামপহত্যৈ ত্ৱগ্ং সোম তনূকৃদ্ভ্য ইত্যাহ তনূকৃদ্ধ্যষ দ্ৱেষোভ্যো-ঽন্যকৃতেভ্য ইত্যাহান্যকৃতানি হি ৰক্ষাগ্স্যুৰু যন্তা-ঽসি ৱৰূথমিত্যাহোৰু ণস্কৃধীতি ৱাৱৈতদাহ জুষাণো অপ্তুৰাজ্যস্য ৱেত্ৱিত্যাহাপ্তুমেৱ যজমান-ঙ্কৃত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁক-ঙ্গমযতি ৰক্ষসা-মনুপলাভাযা-ঽঽ সোম-ন্দদত [সোম-ন্দদতে, আ গ্ৰাৱ্ণ্ণ আ] 8
আ গ্ৰাৱ্ণ্ণ আ ৱাযৱ্যান্যা দ্ৰোণকলশমু-ত্পত্নীমা নযন্ত্যন্ৱনাগ্ংসি প্ৰ ৱৰ্তযন্তি যাৱদেৱাস্যাস্তি তেন সহ সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি নযৱত্যৰ্চা-ঽঽগ্নীদ্ধ্ৰে জুহোতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যাভিনীত্যৈ গ্ৰাৱ্ণ্ণো ৱাযৱ্যানি দ্ৰোণকলশমাগ্নীদ্ধ্ৰ উপ ৱাসযতি ৱি হ্যেন-ন্তৈৰ্গৃহ্ণতে য-থ্সহোপৱাসযে-দপুৱাযেত সৌম্যৰ্চা প্ৰ পাদযতি স্ৱযৈ- [প্ৰ পাদযতি স্ৱয, এৱৈন-ন্দেৱতযা] 9
-ৱৈন-ন্দেৱতযা প্ৰ পাদযত্যদিত্যা-স্সদো-ঽস্যদিত্যা-স্সদ আ সীদেত্যাহ যথাযজুৰেৱৈত-দ্যজমানো ৱা এতস্য পুৰা গোপ্তা ভৱত্যেষ ৱো দেৱ সৱিত-স্সোম ইত্যাহ সৱিতৃপ্ৰসূত এৱৈন-ন্দেৱতাভ্য-স্স-ম্প্ৰযচ্ছত্যেত-ত্ত্ৱগ্ং সোম দেৱো দেৱানুপাগা ইত্যাহ দেৱো হ্যেষ স- [দেৱো হ্যেষ সন্ন্, দেৱানুপৈতীদমহ-] 10
-ন্দেৱানুপৈতীদমহ-ম্মনুষ্যো মনুষ্যানিত্যাহ মনুষ্যো(1) হ্যেষ স-ন্মনুষ্যানুপৈতি যদেত-দ্যজুৰ্ন ব্ৰূযাদপ্ৰজা অপশুৰ্যজমান-স্স্যা-থ্সহ প্ৰজযা সহ ৰাযস্পোষেণেত্যাহ প্ৰজযৈৱ পশুভিঃ সহেমং-লোঁকমুপাৱৰ্ততে নমো দেৱেভ্য ইত্যাহ নমস্কাৰো হি দেৱানাগ্ স্ৱধা পিতৃভ্য ইত্যাহ স্ৱধাকাৰো হি [স্ৱধাকাৰো হি, পিতৃণামিদমহ-] 11
পিতৃণামিদমহ-ন্নিৰ্ৱৰুণস্য পাশাদিত্যাহ ৱৰুণপাশাদেৱ নিৰ্মুচ্যতে ঽগ্নে ৱ্ৰতপত আত্মনঃ পূৰ্ৱা তনূৰাদেযেত্যাহুঃ কো হি তদ্ৱেদ য-দ্ৱসীযান্-থ্স্ৱে ৱশে ভূতে পুনৰ্ৱা দদাতি ন ৱেতি গ্ৰাৱাণো ৱৈ সোমস্য ৰাজ্ঞো মলিম্লুসেনা য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্গ্ৰাৱ্ণ্ণ আগ্নীদ্ধ্ৰ উপৱাসযতি নৈন-ম্মলিম্লুসেনা ৱিন্দতি ॥ 12 ॥

(অথ-দদতে - স্ৱযা - সন্থ্ - স্ৱধাকাৰো হি - ৱিন্দতি) (অ. 2)
ৱৈষ্ণৱ্যৰ্চা হুত্ৱা যূপমচ্ছৈতি ৱৈষ্ণৱো ৱৈ দেৱতযা যূপ-স্স্ৱযৈৱৈন-ন্দেৱতযা ঽচ্ছৈত্যত্যন্যানগা-ন্নান্যা-নুপাগামিত্যাহাতি হ্যন্যানেতি নান্যা-নুপৈত্যৰ্ৱাক্ত্ৱা পৰৈৰৱিদ-ম্পৰো-ঽৱৰৈৰিত্যাহাৰ্ৱাঘ্যেন-ম্পৰৈৰ্ৱিন্দতি পৰো-ঽৱৰৈস্ত-ন্ত্ৱা জুষে [জুষে, ৱৈষ্ণৱ-ন্দেৱযজ্যাযা] 13
ৱৈষ্ণৱ-ন্দেৱযজ্যাযা ইত্যাহ দেৱযজ্যাযৈ হ্যেন-ঞ্জুষতে দেৱস্ত্ৱা সৱিতা মদ্ধ্ৱা-ঽনক্ত্ৱিত্যাহ তেজসৈৱৈন-মনক্ত্যোষধে ত্ৰাযস্ৱৈনগ্গ্ স্ৱধিতে মৈনগ্ং হিগ্ংসীৰিত্যাহ ৱজ্ৰো ৱৈ স্ৱধিতি-শ্শান্ত্যৈ স্ৱধিতেৰ্ৱৃক্ষস্য বিভ্যতঃ প্ৰথমেন শকলেন সহ তেজঃ পৰা পততি যঃ প্ৰথম-শ্শকলঃ পৰাপতে-ত্তমপ্যা হৰে-থ্সতেজস- [হৰে-থ্সতেজসম্, এৱৈনমা] 14
-মেৱৈনমা হৰতীমে ৱৈ লোকা যূপা-ত্প্ৰযতো বিভ্যতি দিৱমগ্ৰেণ মা লেখীৰন্তৰিক্ষ-ম্মদ্ধ্যেন মা হিগ্ংসীৰিত্যাহৈভ্য এৱৈনং-লোঁকেভ্যঃ শমযতি ৱনস্পতে শতৱল্শো ৱি ৰোহেত্যাৱ্ৰশ্চনে জুহোতি তস্মা-দাৱ্ৰশ্চনা-দ্ৱৃক্ষাণা-ম্ভূযাগ্ংস উত্তিষ্ঠন্তি সহস্ৰৱল্শা ৱি ৱযগ্ং ৰুহেমেত্যাহা- ঽঽশিষমেৱৈতামা শাস্তে ঽনক্ষসঙ্গ- [শাস্তে ঽনক্ষসঙ্গম্, ৱৃশ্চে-দ্যদক্ষসঙ্গং-] 15
-ঁৱৃশ্চে-দ্যদক্ষসঙ্গং-ৱৃঁশ্চেদধঈষং-যঁজমানস্য প্ৰমাযুকগ্গ্ স্যাদ্য-ঙ্কামযেতাপ্ৰতিষ্ঠিত-স্স্যাদিত্যাৰোহ-ন্তস্ম ৱৃশ্চেদেষ ৱৈ ৱনস্পতীনা-মপ্ৰতিষ্ঠিতো-ঽপ্ৰতিষ্ঠিত এৱ ভৱতি য-ঙ্কামযেতাপশু-স্স্যাদিত্যপৰ্ণ-ন্তস্মৈ শুষ্কাগ্ৰং-ৱৃঁশ্চেদেষ ৱৈ ৱনস্পতীনা-মপশৱ্যো-ঽপশুৰেৱ ভৱতি য-ঙ্কামযেত পশুমান্-থ্স্যাদিতি বহুপৰ্ণ-ন্তস্মৈ বহুশাখং-ৱৃঁশ্চেদেষ ৱৈ [ ] 16
ৱনস্পতীনা-ম্পশৱ্যঃ পশুমানেৱ ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিতং-ৱৃঁশ্চে-ত্প্ৰতিষ্ঠাকামস্যৈষ ৱৈ ৱনস্পতীনা-ম্প্ৰতিষ্ঠিতো য-স্সমে ভূম্যৈ স্ৱাদ্যোনে ৰূঢঃ প্ৰত্যেৱ তিষ্ঠতি যঃ প্ৰত্যঙ্ঙুপনতস্তং-ৱৃঁশ্চে-থ্স হি মেধমভ্যুপনতঃ পঞ্চাৰত্নি-ন্তস্মৈ ৱৃশ্চেদ্য-ঙ্কামযেতোপৈনমুত্তৰো যজ্ঞো নমেদিতি পঞ্চাক্ষৰা পঙ্ক্তিঃ পাঙ্ক্তো যজ্ঞ উপৈনমুত্তৰো যজ্ঞো [যজ্ঞঃ, নমতি ষডৰত্নি] 17
নমতি ষডৰত্নি-ম্প্ৰতিষ্ঠাকামস্য ষড্ৱা ঋতৱ ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠতি সপ্তাৰত্নি-ম্পশুকামস্য সপ্তপদা শক্ৱৰী পশৱ-শ্শক্ৱৰী পশূনেৱাৱ ৰুন্ধে নৱাৰত্নি-ন্তেজস্কামস্য ত্ৰিৱৃতা স্তোমেন সম্মিত-ন্তেজস্ত্ৰিৱৃ-ত্তেজস্ৱ্যেৱ ভৱ-ত্যেকাদশাৰত্নি-মিন্দ্ৰিযকাম-স্যৈকাদশাক্ষৰা ত্ৰিষ্টুগিন্দ্ৰিয-ন্ত্ৰিষ্টুগিন্দ্ৰিযাৱ্যেৱ ভৱতি পঞ্চদশাৰত্নি-ম্ভ্ৰাতৃৱ্যৱতঃ পঞ্চদশো ৱজ্ৰো ভ্ৰাতৃৱ্যাভিভূত্যৈ সপ্তদশাৰত্নি-ম্প্ৰজাকামস্য সপ্তদশঃ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজাপতেৰাপ্ত্যা একৱিগ্ংশত্যৰত্নি-ম্প্ৰতিষ্ঠাকাম-স্যৈকৱিগ্ংশ-স্স্তোমানা-ম্প্ৰতিষ্ঠা প্ৰতিষ্ঠিত্যা অষ্টাশ্ৰিৰ্ভৱ-ত্যষ্টাক্ষৰা গাযত্ৰী তেজো গাযত্ৰী গাযত্ৰী যজ্ঞমুখ-ন্তেজসৈৱ গাযত্ৰিযা যজ্ঞমুখেন সম্মিতঃ ॥ 18 ॥

(জুষে - সতেজস - মনক্ষসঙ্গং - বহুশাখং-ৱৃঁশ্চেদেষ ৱৈ - যজ্ঞ উপৈনমুত্তৰো যজ্ঞ - আপ্ত্যা - একান্নৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 3)
পৃথিৱ্যৈ ত্ৱা-ঽন্তৰিক্ষায ত্ৱা দিৱে ত্ৱেত্যাহৈভ্য এৱৈনং-লোঁকেভ্যঃ প্ৰোক্ষতি পৰাঞ্চ-ম্প্ৰোক্ষতি পৰাঙিৱ হি সুৱৰ্গো লোকঃ ক্ৰূৰমিৱ ৱা এত-ত্কৰোতি য-ত্খনত্যপো-ঽৱ নযতি শান্ত্যৈ যৱমতীৰৱ নযত্যূৰ্গ্ৱৈ যৱো যজমানেন যূপ-স্সম্মিতো যাৱানেৱ যজমান-স্তাৱতী-মেৱাস্মি-ন্নূৰ্জ-ন্দধাতি [মেৱাস্মি-ন্নূৰ্জ-ন্দধাতি, পিতৃণাগ্ং সদনমসীতি] 19
পিতৃণাগ্ং সদনমসীতি বৰ্হিৰৱ স্তৃণাতি পিতৃদেৱত্যা(1)গ্গ্ হ্যেত-দ্যন্নিখাতং-যঁ-দ্বৰ্হিৰনৱস্তীৰ্য মিনুযা-ত্পিতৃদেৱত্যো নিখাত-স্স্যা-দ্বৰ্হিৰৱস্তীৰ্য মিনোত্যস্যামেৱৈন-ম্মিনোতি যূপশকলমৱাস্যতি সতেজসমেৱৈন-ম্মিনোতি দেৱস্ত্ৱা সৱিতা মদ্ধ্ৱা-ঽনক্ত্ৱিত্যাহ তেজসৈৱৈনমনক্তি সুপিপ্পলাভ্য-স্ত্ৱৌষধীভ্য ইতি চষাল-ম্প্ৰতি- [চষাল-ম্প্ৰতি, মুঞ্চতি তস্মাচ্ছীৰ্ষত] 20
-মুঞ্চতি তস্মাচ্ছীৰ্ষত ওষধযঃ ফল-ঙ্গৃহ্ণন্ত্যনক্তি তেজো ৱা আজ্যং-যঁজমানেনাগ্নিষ্ঠা-ঽশ্ৰি-স্সম্মিতা যদগ্নিষ্ঠা-মশ্ৰিমনক্তি যজমানমেৱ তেজসা ঽনক্ত্যান্ত-মনক্ত্যান্তমেৱ যজমান-ন্তেজসানক্তি সৰ্ৱতঃ পৰি মৃশত্যপৰিৱৰ্গ-মেৱাস্মি-ন্তেজো দধাত্যু-দ্দিৱগ্গ্ স্তভানা-ঽন্তৰিক্ষ-ম্পৃণেত্যাহৈষাং-লোঁকানাং-ৱিঁধৃত্যৈ ৱৈষ্ণৱ্যৰ্চা [ৱৈষ্ণৱ্যৰ্চা, কল্পযতি ৱৈষ্ণৱো ৱৈ] 21
কল্পযতি ৱৈষ্ণৱো ৱৈ দেৱতযা যূপ-স্স্ৱযৈৱৈন-ন্দেৱতযা কল্পযতি দ্ৱাভ্যা-ঙ্কল্পযতি দ্ৱিপা-দ্যজমানঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ য-ঙ্কামযেত তেজসৈন-ন্দেৱতাভিৰিন্দ্ৰিযেণ ৱ্যৰ্ধযেয-মিত্যগ্নিষ্ঠা-ন্তস্যাশ্ৰি-মাহৱনীযাদিত্থং-ৱেঁত্থং-ৱাঁ-ঽতি নাৱযে-ত্তেজসৈৱৈন-ন্দেৱতাভিৰিন্দ্ৰিযেণ ৱ্যৰ্ধযতি য-ঙ্কামযেত তেজসৈন-ন্দেৱতাভিৰিন্দ্ৰিযেণ সমৰ্ধযেযমি- [সমৰ্ধযেযমিতি, অগ্নিষ্ঠা-] 22
-ত্যগ্নিষ্ঠা-ন্তস্যাশ্ৰিমাহৱনীযেন স-ম্মিনুযা-ত্তেজসৈৱৈন-ন্দেৱতাভিৰিন্দ্ৰিযেণ সমৰ্ধযতি ব্ৰহ্মৱনি-ন্ত্ৱা ক্ষত্ৰৱনিমিত্যাহ যথাযজুৰেৱৈত-ত্পৰি ৱ্যযত্যূৰ্গ্ৱৈ ৰশনা যজমানেন যূপ-স্সম্মিতো যজমানমেৱোৰ্জা সমৰ্ধযতি নাভিদঘ্নে পৰি ৱ্যযতি নাভিদঘ্ন এৱাস্মা ঊৰ্জ-ন্দধাতি তস্মান্নাভিদঘ্ন ঊৰ্জা ভুঞ্জতে য-ঙ্কামযেতোৰ্জৈনং- [য-ঙ্কামযেতোৰ্জৈনম্, ৱ্যৰ্ধযেয-] 23
ঁৱ্যৰ্ধযেয-মিত্যূৰ্ধ্ৱাং-ৱাঁ তস্যাৱাচীং-ৱাঁ-ঽৱোহেদূৰ্জৈৱৈনং-ৱ্যঁৰ্ধযতি যদি কামযেত ৱৰ্ষুকঃ পৰ্জন্যঃ স্যাদিত্য-ৱাচীমৱোহে-দ্ৱৃষ্টিমেৱ নি যচ্ছতি যদি কামযেতাৱৰ্ষুক-স্স্যাদিত্যূৰ্ধ্ৱামুদূহে-দ্ৱৃষ্টিমেৱো-দ্যচ্ছতি পিতৃণা-ন্নিখাত-ম্মনুষ্যাণামূৰ্ধ্ৱ-ন্নিখাতাদা ৰশনাযা ওষধীনাগ্ং ৰশনা ৱিশ্ৱেষা- [ৱিশ্ৱেষাম্, দেৱানা-] 24
-ন্দেৱানা-মূৰ্ধ্ৱগ্ং ৰশনাযা আ চষালাদিন্দ্ৰস্য চষালগ্ং সাদ্ধ্যানামতিৰিক্তগ্ং স ৱা এষ সৰ্ৱদেৱত্যো যদ্যূপো যদ্যূপ-ম্মিনোতি সৰ্ৱা এৱ দেৱতাঃ প্ৰীণাতি যজ্ঞেন ৱৈ দেৱা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্তে-ঽমন্যন্ত মনুষ্যা নো-ঽন্ৱাভৱিষ্যন্তীতি তে যূপেন যোপযিত্ৱা সুৱৰ্গং ঁলোকমায-ন্তমৃষযো যূপেনৈৱানু প্ৰাজান-ন্ত-দ্যূপস্য যূপত্ৱং- [যূপত্ৱম্, য-দ্যূপ-] 25
ঁয-দ্যূপ-ম্মিনোতি সুৱৰ্গস্য লোকস্য প্ৰজ্ঞাত্যৈ পুৰস্তা-ন্মিনোতি পুৰস্তাদ্ধি যজ্ঞস্য প্ৰজ্ঞাযতে প্ৰজ্ঞাতগ্ং হি ত-দ্যদতিপন্ন আহুৰিদ-ঙ্কাৰ্যমাসীদিতি সাদ্ধ্যা ৱৈ দেৱা যজ্ঞমত্যমন্যন্ত তান্. যজ্ঞো নাস্পৃশ-ত্তান্. য-দ্যজ্ঞস্যাতিৰিক্তমাসী-ত্তদস্পৃশদতিৰিক্তং-ৱাঁ এত-দ্যজ্ঞস্য যদগ্নাৱগ্নি-ম্মথিত্ৱা প্ৰহৰত্যতিৰিক্তমেত- [প্ৰহৰত্যতিৰিক্তমেতত্, যূপস্য] 26
-দ্যূপস্য যদূৰ্ধ্ৱ-ঞ্চষালা-ত্তেষা-ন্ত-দ্ভাগধেয-ন্তানেৱ তেন প্ৰীণাতি দেৱা ৱৈ সগ্গ্স্থিতে সোমে প্ৰ স্ৰুচো-ঽহৰ-ন্প্ৰ যূপ-ন্তে-ঽমন্যন্ত যজ্ঞৱেশসং-ৱাঁ ইদ-ঙ্কুৰ্ম ইতি তে প্ৰস্তৰগ্গ্ স্ৰুচা-ন্নিষ্ক্ৰযণ-মপশ্যন্-থ্স্ৱৰুং-যূঁপস্য সগ্গ্স্থিতে সোমে প্ৰ প্ৰস্তৰগ্ং হৰতি জুহোতি স্ৱৰুমযজ্ঞৱেশসায ॥ 27 ॥

(দধাতি - প্ৰত্যৃ - চা - সমৰ্ধযেযমিত্যূ - ৰ্জৈনং - ঁৱিশ্ৱেষাং - ঁযূপত্ৱ - মতিৰিক্তমেত-দ্- দ্ৱিচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 4)
সাদ্ধ্যা ৱৈ দেৱা অস্মিঁল্লোক আস-ন্নান্য-ত্কি-ঞ্চন মিষ-ত্তে-ঽগ্নিমেৱাগ্নযে মেধাযা ঽলভন্ত ন হ্যন্যদালভ্যং-মৱিন্দ-ন্ততো ৱা ইমাঃ প্ৰজাঃ প্ৰাজাযন্ত যদগ্নাৱগ্নি-ম্মথিত্ৱা প্ৰহৰতি প্ৰজানা-ম্প্ৰজননায ৰুদ্ৰো ৱা এষ যদগ্নিৰ্যজমানঃ পশুৰ্য-ত্পশুমালভ্যাগ্নি-ম্মন্থে-দ্ৰুদ্ৰায যজমান- [যজমানম্, অপি দদ্ধ্যা-] 28
-মপি দদ্ধ্যা-ত্প্ৰমাযুক-স্স্যাদথো খল্ৱাহুৰগ্নি-স্সৰ্ৱা দেৱতা হৱিৰেতদ্য-ত্পশুৰিতি য-ত্পশুমালভ্যাগ্নি-ম্মন্থতি হৱ্যাযৈৱা-ঽঽসন্নায সৰ্ৱা দেৱতা জনয-ত্যুপাকৃত্যৈৱ মন্থ্য-স্তন্নেৱা-ঽঽলব্ধ-ন্নেৱানালব্ধ-মগ্নে-ৰ্জনিত্ৰ-মসীত্যাহাগ্নেৰ্হ্যেত-জ্জনিত্ৰং-ৱৃঁষণৌ স্থ ইত্যাহ ৱৃষণৌ [ৱৃষণৌ, হ্যেতা-] 29
হ্যেতা-ৱুৰ্ৱশ্যস্যাযু-ৰসীত্যাহ মিথুনত্ৱায ঘৃতেনাক্তে ৱৃষণ-ন্দধাথামিত্যাহ ৱৃষণগ্গ্ হ্যেতে দধাতে যে অগ্নি-ঙ্গাযত্ৰ-ঞ্ছন্দো-ঽনু প্ৰ জাযস্ৱেত্যাহ ছন্দোভিৰেৱৈন-ম্প্ৰ জনযত্যগ্নযে মথ্যমানাযানু ব্ৰূহীত্যাহ সাৱিত্ৰীমৃচমন্ৱাহ সৱিতৃপ্ৰসূত এৱৈন-ম্মন্থতি জাতাযানু ব্ৰূহি [ব্ৰূহি, প্ৰহ্ৰিযমাণাযা-ঽনু] 30
প্ৰহ্ৰিযমাণাযা-ঽনু ব্ৰূহীত্যাহ কাণ্ডেকাণ্ড এৱৈন-ঙ্ক্ৰিযমাণে সমৰ্ধযতি গাযত্ৰী-স্সৰ্ৱা অন্ৱাহ গাযত্ৰছন্দা ৱা অগ্নি-স্স্ৱেনৈৱৈন-ঞ্ছন্দসা সমৰ্ধযত্যগ্নিঃ পুৰা ভৱত্যগ্নি-ম্মথিত্ৱা প্ৰ হৰতি তৌ সভংৱঁন্তৌ যজমানমভি স-ম্ভৱতো ভৱত-ন্ন-স্সমনসাৱিত্যাহ শান্ত্যৈ প্ৰহৃত্য জুহোতি জাতাযৈৱাস্মা অন্নমপি দধাত্যাজ্যেন জুহোত্যেতদ্ৱা অগ্নেঃ প্ৰিয-ন্ধাম যদাজ্য-ম্প্ৰিযেণৈৱৈন-ন্ধাম্না সমৰ্ধযত্যথো তেজসা ॥ 31 ॥

(যজমান-মাহ ৱৃষণৌ-জাতাযানু ব্ৰূহ্যা-প্য -ষ্টাদশ চ) (অ. 5)
ইষে ত্ৱেতি বৰ্হিৰা দত্ত ইচ্ছত ইৱ হ্যেষ যো যজত উপৱীৰসীত্যাহোপ হ্যেনানাকৰোত্যুপো দেৱা-ন্দৈৱীৰ্ৱিশঃ প্ৰাগুৰিত্যাহ দৈৱীৰ্হ্যেতা ৱিশঃ সতীৰ্দেৱানুপযন্তি ৱহ্নীৰুশিজ ইত্যাহৰ্ত্ৱিজো ৱৈ ৱহ্নয উশিজ-স্তস্মাদেৱমাহ বৃহস্পতে ধাৰযা ৱসূনী- [ৱসূনীতি, আহ ব্ৰহ্ম ৱৈ] 32
-ত্যাহ ব্ৰহ্ম ৱৈ দেৱানা-ম্বৃহস্পতি ৰ্ব্ৰহ্মণৈৱাস্মৈ পশূনৱ ৰুন্ধে হৱ্যা তে স্ৱদন্তামিত্যাহ স্ৱদযত্যেৱৈনা-ন্দেৱ ত্ৱষ্টৰ্ৱসু ৰণ্ৱেত্যাহ ত্ৱষ্টা ৱৈ পশূনা-ম্মিথুনানাগ্ং ৰূপকৃ-দ্ৰূপমেৱ পশুষু দধাতি ৰেৱতী ৰমদ্ধ্ৱমিত্যাহ পশৱো ৱৈ ৰেৱতীঃ পশূনেৱাস্মৈ ৰমযতি দেৱস্য ত্ৱা সৱিতুঃ প্ৰসৱ ইতি [ইতি, ৰশনামা দত্তে] 33
ৰশনামা দত্তে প্ৰসূত্যা অশ্ৱিনোৰ্বাহুভ্যা-মিত্যাহাশ্ৱিনৌ হি দেৱানামদ্ধ্ৱৰ্যূ আস্তা-ম্পূষ্ণো হস্তাভ্যামিত্যাহ যত্যা ঋতস্য ত্ৱা দেৱহৱিঃ পাশেনা-ঽঽ ৰভ ইত্যাহ সত্যং-ৱাঁ ঋতগ্ং সত্যেনৈৱৈনমৃতেনা ঽঽৰভতে ঽক্ষ্ণযা পৰি হৰতি ৱদ্ধ্যগ্ং হি প্ৰত্যঞ্চ-ম্প্ৰতি মুঞ্চন্তি ৱ্যাৱৃত্ত্যৈ ধৰ্ষা মানুষানিতি নি যুনক্তি ধৃত্যা অদ্ভ্য- [অদ্ভ্যঃ, ত্ৱৌষধীভ্যঃ] 34
-স্ত্ৱৌষধীভ্যঃ প্ৰোক্ষামীত্যাহাদ্ভ্যো হ্যেষ ওষধীভ্য-স্সভংৱঁতি য-ত্পশুৰপা-ম্পেৰুৰসীত্যাহৈষ হ্যপা-ম্পাতা যো মেধাযা-ঽঽ ৰভ্যতে স্ৱাত্ত-ঞ্চি-থ্সদেৱগ্ং হৱ্যমাপো দেৱী-স্স্ৱদতৈনমিত্যাহ স্ৱদযত্যেৱৈন-মুপৰিষ্টা-ত্প্ৰোক্ষত্যুপৰিষ্টাদেৱৈন-ম্মেদ্ধ্য-ঙ্কৰোতি পাযযত্যন্তৰত এৱৈন-ম্মেদ্ধ্য-ঙ্কৰোত্যধস্তাদুপোক্ষতি সৰ্ৱত এৱৈন-ম্মেদ্ধ্য-ঙ্কৰোতি ॥ 35 ॥

(ৱসূনীতি-প্ৰসৱ ইত্য-দ্ভ্যো-ঽন্তৰত এৱৈনং - দশ চ) (অ. 6)
অগ্নিনা ৱৈ হোত্ৰা দেৱা অসুৰা-নভ্যভৱ-ন্নগ্নযে সমিদ্ধ্যমানাযানু ব্ৰূহীত্যাহ ভ্ৰাতৃৱ্যাভিভূত্যৈ সপ্তদশ সামিধেনীৰন্ৱাহ সপ্তদশঃ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজাপতেৰাপ্ত্যৈ সপ্তদশান্ৱাহ দ্ৱাদশ মাসাঃ পঞ্চৰ্তৱ-স্স সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰ-ম্প্ৰজা অনু প্ৰজাযন্তে প্ৰজানা-ম্প্ৰজননায দেৱা ৱৈ সামিধেনীৰনূচ্য যজ্ঞ-ন্নান্ৱপশ্যন্-থ্স প্ৰজাপতি-স্তূষ্ণী-মাঘাৰ- [-মাঘাৰম্, আ ঽঘাৰয-ত্ততো ৱৈ] 36
-মা ঽঘাৰয-ত্ততো ৱৈ দেৱা যজ্ঞমন্ৱপশ্যন্. য-ত্তূষ্ণী-মাঘাৰ-মাঘাৰযতি যজ্ঞস্যানুখ্যাত্যা অসুৰেষু ৱৈ যজ্ঞ আসী-ত্ত-ন্দেৱাস্তূষ্ণীগ্ং হোমেনাৱৃঞ্জত য-ত্তূষ্ণী-মাঘাৰ-মাঘাৰযতি ভ্ৰাতৃৱ্যস্যৈ ৱ ত-দ্যজ্ঞং-ৱৃঁঙ্ক্তে পৰিধীন্-থ্স-ম্মাৰ্ষ্টি পুনাত্যেৱৈনা-ন্ত্ৰিস্ত্ৰি-স্স-ম্মাৰ্ষ্টি ত্ৰ্যাৱৃদ্ধি যজ্ঞো-ঽথো ৰক্ষসামপহত্যৈ দ্ৱাদশ স-ম্পদ্যন্তে দ্ৱাদশ [দ্ৱাদশ, মাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-] 37
মাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰমেৱ প্ৰীণাত্যথো সংৱঁথ্সৰমেৱাস্মা উপ দধাতি সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যৈ শিৰো ৱা এত-দ্যজ্ঞস্য যদাঘাৰো-ঽগ্নি-স্সৰ্ৱা দেৱতা যদাঘাৰ-মাঘাৰযতি শীৰ্ষত এৱ যজ্ঞস্য যজমান-স্সৰ্ৱা দেৱতা অৱ ৰুন্ধে শিৰো ৱা এত-দ্যজ্ঞস্য যদাঘাৰ আত্মা পশুৰাঘাৰমাঘাৰ্য পশুগ্ং সমনক্ত্যাত্মন্নেৱ যজ্ঞস্য [যজ্ঞস্য, শিৰঃ প্ৰতি দধাতি] 38
শিৰঃ প্ৰতি দধাতি স-ন্তে প্ৰাণো ৱাযুনা গচ্ছতামিত্যাহ ৱাযুদেৱত্যো ৱৈ প্ৰাণো ৱাযাৱেৱাস্য প্ৰাণ-ঞ্জুহোতি সং-যঁজত্ৰৈৰঙ্গানি সং-যঁজ্ঞপতিৰাশিষেত্যাহ যজ্ঞপতিমেৱাস্যা-ঽঽশিষ-ঙ্গমযতি ৱিশ্ৱৰূপো ৱৈ ত্ৱাষ্ট্ৰ উপৰিষ্টা-ত্পশুমভ্যৱমী-ত্তস্মা-দুপৰিষ্টা-ত্পশোৰ্নাৱ দ্যন্তি যদুপৰিষ্টা-ত্পশুগ্ং সমনক্তি মেদ্ধ্যমেৱৈ- [মেদ্ধ্যমেৱ, এন-ঙ্কৰোত্যৃত্ৱিজো] 39
-ন-ঙ্কৰোত্যৃত্ৱিজো ৱৃণীতে ছন্দাগ্স্যেৱ ৱৃণীতে সপ্ত ৱৃণীতে সপ্ত গ্ৰাম্যাঃ পশৱঃ সপ্তা-ঽঽৰণ্যা-স্সপ্ত ছন্দাগ্স্যুভযস্যা ৱৰুদ্ধ্যা একাদশ প্ৰযাজান্. যজতি দশ ৱৈ পশোঃ প্ৰাণা আত্মৈকাদশো যাৱানেৱ পশুস্ত-ম্প্ৰ যজতি ৱপামেকঃ পৰি শয আত্মৈৱা-ঽঽত্মান-ম্পৰি শযে ৱজ্ৰো ৱৈ স্ৱধিতিৰ্ৱজ্ৰো যূপশকলো ঘৃত-ঙ্খলু ৱৈ দেৱা ৱজ্ৰ-ঙ্কৃত্ৱা সোমমঘ্ন-ন্ঘৃতেনাক্তৌ পশু-ন্ত্ৰাযেথামিত্যাহ ৱজ্ৰেণৈৱৈনং-ৱঁশে কৃত্ৱা-ঽঽলভতে ॥ 40 ॥

(আঘাৰং - পদ্যন্তে দ্ৱাদশা - ঽঽত্মন্নেৱ যজ্ঞস্য - মেধ্যমেৱ - খলু ৱা - অষ্টাদশ চ) (অ. 7)
পৰ্যগ্নি কৰোতি সৰ্ৱহুতমেৱৈন-ঙ্কৰোত্য-স্কন্দাযা-স্কন্নগ্ং হি ত-দ্য-দ্ধুতস্য স্কন্দতি ত্ৰিঃ পৰ্যগ্নি কৰোতি ত্ৰ্যাৱৃদ্ধি যজ্ঞো-ঽথো ৰক্ষসামপহত্যৈ ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্ত্যন্ৱাৰভ্যঃ পশূ(3)-ৰ্নান্ৱাৰভ্যা(3) ইতি মৃত্যৱে ৱা এষ নীযতে য-ত্পশুস্তং-যঁদন্ৱাৰভেত প্ৰমাযুকো যজমান-স্স্যাদথো খল্ৱাহু-স্সুৱৰ্গায ৱা এষ লোকায নীযতে য- [যত্, পশুৰিতি] 41
-ত্পশুৰিতি যন্নান্ৱাৰভেত সুৱৰ্গাল্লোকা-দ্যজমানো হীযেত ৱপাশ্ৰপণীভ্যা-মন্ৱাৰভতে তন্নেৱান্ৱাৰব্ধ-ন্নেৱানন্ৱাৰব্ধমুপ প্ৰেষ্য হোতৰ্হৱ্যা দেৱেভ্য ইত্যাহেষিতগ্ং হি কৰ্ম ক্ৰিযতে ৰেৱতীৰ্যজ্ঞপতি-ম্প্ৰিযধা ঽঽৱিশতেত্যাহ যথাযজুৰেৱৈতদগ্নিনা পুৰস্তাদেতি ৰক্ষসামপহত্যৈ পৃথিৱ্যা-স্সপৃঞ্চঃ পাহীতি বৰ্হি- [বৰ্হিঃ, উপা-ঽস্যত্য-স্কন্দাযা-] 42
-ৰুপা-ঽস্যত্য-স্কন্দাযা-স্কন্নগ্ং হি ত-দ্য-দ্বৰ্হিষি স্কন্দত্যথো বৰ্হিষদমেৱৈন-ঙ্কৰোতি পৰাংআ ৱৰ্ততে-ঽদ্ধ্ৱৰ্যুঃ পশো-স্সজ্ঞম্প্যমানা-ত্পশুভ্য এৱ তন্নি হ্নুত আত্মনো-ঽনাৱ্ৰস্কায গচ্ছতি শ্ৰিয-ম্প্ৰ পশূনাপ্নোতি য এৱং-ৱেঁদ পশ্চাল্লোকা ৱা এষা প্ৰাচ্যুদানীযতে য-ত্পত্নী নমস্ত আতানেত্যাহা-ঽঽদিত্যস্য ৱৈ ৰশ্ময [ৰশ্মযঃ, আতানাস্তেভ্য] 43
আতানাস্তেভ্য এৱ নমস্কৰোত্যনৰ্ৱা প্ৰেহীত্যাহ ভ্ৰাতৃৱ্যো ৱা অৰ্ৱা ভ্ৰাতৃৱ্যাপনুত্ত্যৈ ঘৃতস্য কুল্যামনু সহ প্ৰজযা সহ ৰাযস্পোষেণে-ত্যাহা ঽঽশিষমেৱৈতামা শাস্ত আপো দেৱী-শ্শুদ্ধাযুৱ ইত্যাহ যথাযজুৰেৱৈতত্ ॥ 44 ॥

(লোকায নীযতে য-দ্- বৰঃঈ - ৰশ্মযঃ - সপ্তত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 8)
পশোৰ্ৱা আলব্ধস্য প্ৰাণাঞ্ছুগৃচ্ছতি ৱাক্ত আ প্যাযতা-ম্প্ৰাণস্ত আ প্যাযতামিত্যাহ প্ৰাণেভ্য এৱাস্য শুচগ্ং শমযতি সা প্ৰাণেভ্যো-ঽধি পৃথিৱীগ্ং শু-ক্প্ৰ ৱিশতি শমহোভ্যামিতি নি নযত্যহোৰাত্ৰাভ্যামেৱ পৃথিৱ্যৈ শুচগ্ং শমযত্যোষধে ত্ৰাযস্ৱৈনগ্গ্ স্ৱধিতে মৈনগ্ং হিগ্ংসীৰিত্যাহ ৱজ্ৰো ৱৈ স্ৱধিতি- [স্ৱধিতিঃ, শান্ত্যৈ পাৰ্শ্ৱত] 45
-শ্শান্ত্যৈ পাৰ্শ্ৱত আ চ্ছ্যতি মদ্ধ্যতো হি মনুষ্যা আ চ্ছ্যন্তি তিৰশ্চীনমা চ্ছ্যত্যনূচীনগ্ং হি মনুষ্যা আচ্ছ্যন্তি ৱ্যাৱৃত্ত্যৈ ৰক্ষসা-ম্ভাগো-ঽসীতি স্থৱিমতো বৰ্হিৰক্ত্ৱা-ঽপাস্যত্যস্নৈৱ ৰক্ষাগ্ংসি নিৰৱদযত ইদমহগ্ং ৰক্ষো-ঽধম-ন্তমো নযামি যো-ঽস্মা-ন্দ্ৱেষ্টি য-ঞ্চ ৱয-ন্দ্ৱিষ্ম ইত্যাহ দ্ৱৌ ৱাৱ পুৰুষৌ য-ঞ্চৈৱ [ ] 46
দ্ৱেষ্টি যশ্চৈন-ন্দ্ৱেষ্টি তাৱুভাৱধম-ন্তমো নযতীষে ত্ৱেতি ৱপামুত্খিদতীচ্ছত ইৱ হ্যেষ যো যজতে যদুপতৃন্দ্যা-দ্ৰুদ্ৰো-ঽস্য পশূ-ন্ঘাতুক-স্স্যা-দ্যন্নোপতৃন্দ্যা-দযতা স্যা-দন্যযোপতৃণত্ত্যন্যযা ন ধৃত্যৈ ঘৃতেন দ্যাৱাপৃথিৱী প্ৰোৰ্ণ্ৱাথামিত্যাহ দ্যাৱাপৃথিৱী এৱ ৰসেনানক্ত্যচ্ছিন্নো [ৰসেনানক্ত্যচ্ছিন্নঃ, ৰাযঃ সুৱীৰ] 47
ৰাযঃ সুৱীৰ ইত্যাহ যথাযজুৰেৱৈত-ত্ক্ৰূৰমিৱ ৱা এত-ত্কৰোতি য-দ্ৱপা-মুত্খিদ-ত্যুৰ্ৱন্তৰিক্ষ-মন্ৱিহীত্যাহ শান্ত্যৈ প্ৰ ৱা এষো-ঽস্মাল্লোকাচ্চ্যৱতে যঃ পশু-ম্মৃত্যৱে নীযমানমন্ৱাৰভতে ৱপাশ্ৰপণী পুনৰন্ৱাৰভতে-ঽস্মিন্নেৱ লোকে প্ৰতি তিষ্ঠত্যগ্নিনা পুৰস্তাদেতি ৰক্ষসামপহত্যা অথো দেৱতা এৱ হৱ্যেনা- [এৱ হৱ্যেন, অন্ৱেতি] 48
-ন্ৱেতি নান্তমমঙ্গাৰমতি হৰে-দ্যদন্তমমঙ্গাৰমতি হৰে-দ্দেৱতা অতি মন্যেত ৱাযো ৱীহি স্তোকানামিত্যাহ তস্মা-দ্ৱিভক্তা-স্স্তোকা অৱ পদ্যন্তে-ঽগ্ৰং-ৱাঁ এত-ত্পশূনাং-যঁ-দ্ৱপা-ঽগ্ৰমোষধীনা-ম্বৰ্হিৰগ্ৰেণৈৱাগ্ৰগ্ং সমৰ্ধযত্যথো ওষধীষ্ৱেৱ পশূ-ন্প্ৰতিষ্ঠাপযতি স্ৱাহাকৃতীভ্যঃ প্ৰেষ্যেত্যাহ [ ] 49
যজ্ঞস্য সমিষ্ট্যৈ প্ৰাণাপানৌ ৱা এতৌ পশূনাং-যঁ-ত্পৃষদাজ্যমাত্মা ৱপা পৃষদাজ্যমভিঘাৰ্য ৱপামভি ঘাৰযত্যাত্মন্নেৱ পশূনা-ম্প্ৰাণাপানৌ দধাতি স্ৱাহোৰ্ধ্ৱনভস-ম্মাৰুত-ঙ্গচ্ছতমিত্যাহোৰ্ধ্ৱনভা হ স্ম ৱৈ মাৰুতো দেৱানাং-ৱঁপাশ্ৰপণী প্ৰ হৰতি তেনৈৱৈনে প্ৰ হৰতি ৱিষূচী প্ৰ হৰতি তস্মা-দ্ৱিষ্ৱঞ্চৌ প্ৰাণাপানৌ ॥ 50 ॥

(স্ৱধিতি - শ্চৈৱা - চ্ছিন্নো - হৱ্যেনে - ষ্যেত্যাহ - ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 9)
পশুমালভ্য পুৰোডাশ-ন্নিৰ্ৱপতি সমেধমেৱৈনমা লভতে ৱপযা প্ৰচৰ্য পুৰোডাশেন প্ৰ চৰত্যূৰ্গ্ৱৈ পুৰোডাশ ঊৰ্জমেৱ পশূনা-ম্মদ্ধ্যতো দধাত্যথো পশোৰেৱ ছিদ্ৰমপি দধাতি পৃষদাজ্যস্যোপহত্য ত্ৰিঃ পৃচ্ছতি শৃতগ্ং হৱী(3)-শ্শমিতৰিতি ত্ৰিষত্যা হি দেৱা যো-ঽশৃতগ্ং শৃতমাহ স এনসা প্ৰাণাপানৌ ৱা এতৌ পশূনাং- [এতৌ পশূনাম্, য-ত্পৃষদাজ্য-ম্পশোঃ] 51
-ঁয-ত্পৃষদাজ্য-ম্পশোঃ খলু ৱা আলব্ধস্য হৃদযমাত্মা-ঽভি সমেতি য-ত্পৃষদাজ্যেন হৃদয-মভিঘাৰযত্যাত্মন্নেৱ পশূনা-ম্প্ৰাণাপানৌ দধাতি পশুনা ৱৈ দেৱা-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্তে-ঽমন্যন্ত মনুষ্যা নো-ঽন্ৱাভৱিষ্যন্তীতি তস্য শিৰঃ ছিত্ত্ৱা মেধ-ম্প্ৰাক্ষাৰযন্থ্স প্ৰক্ষো-ঽভৱ-ত্ত-ত্প্ৰক্ষস্য প্ৰক্ষত্ৱং-যঁ-ত্প্লক্ষশাখো-ত্তৰবৰ্হি-ৰ্ভৱতি সমেধস্যৈৱ [ ] 52
পশোৰৱ দ্যতি পশুং-ৱৈঁ হ্ৰিযমাণগ্ং ৰক্ষাগ্স্যনু সচন্তে-ঽন্তৰা যূপ-ঞ্চা-ঽঽহৱনীয-ঞ্চ হৰতি ৰক্ষসামপহত্যৈ পশোৰ্ৱা আলব্ধস্য মনো-ঽপ ক্ৰামতি মনোতাযৈ হৱিষো-ঽৱদীযমানস্যানু ব্ৰূহীত্যাহ মন এৱাস্যাৱ ৰুন্ধ একাদশাৱদানান্যৱ দ্যতি দশ ৱৈ পশোঃ প্ৰাণা আত্মৈকাদশো যাৱানেৱ পশুস্তস্যা-ঽৱ- [পশুস্তস্যা-ঽৱ, দ্যতি হৃদযস্যা-] 53
-দ্যতি হৃদযস্যা-গ্ৰে-ঽৱ দ্যত্যথ জিহ্ৱাযা অথ ৱক্ষসো যদ্ৱৈ হৃদযেনাভিগচ্ছতি তজ্জিহ্ৱযা ৱদতি যজ্জিহ্ৱযা ৱদতি তদুৰসো-ঽধি নিৰ্ৱদত্যেতদ্ৱৈ পশোৰ্যথাপূৰ্ৱং-যঁস্যৈৱমৱদায যথাকাম-মুত্তৰেষামৱদ্যতি যথা পূৰ্ৱমেৱাস্য পশোৰৱত্ত-ম্ভৱতি মদ্ধ্যতো গুদস্যাৱ দ্যতি মদ্ধ্যতো হি প্ৰাণ উত্তমস্যাৱ দ্য- [উত্তমস্যাৱ দ্যতি, উত্তমো হি প্ৰাণো] 54
-ত্যুত্তমো হি প্ৰাণো যদীতৰং-যঁদীতৰ-মুভযমেৱাজামি জাযমানো ৱৈ ব্ৰাহ্মণ-স্ত্ৰিভিৰ্-ঋণৱা জাযতে ব্ৰহ্মচৰ্যেণৰ্ষিভ্যো যজ্ঞেন দেৱেভ্যঃ প্ৰজযা পিতৃভ্য এষ ৱা অনৃণো যঃ পুত্ৰী যজ্ৱা ব্ৰহ্মচাৰিৱাসী তদৱদানৈ-ৰেৱা-ঽৱ দযতে তদৱদানানা-মৱদানত্ৱ-ন্দেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আস-ন্তে দেৱা অগ্নিমব্ৰুৱ-ন্ত্ৱযা ৱীৰেণাসুৰানভি ভৱামেতি [ভৱামেতি, সো-ঽব্ৰৱী-দ্ৱৰং-ৱৃঁণৈ] 55
সো-ঽব্ৰৱী-দ্ৱৰং-ৱৃঁণৈ পশোৰুদ্ধাৰমুদ্ধৰা ইতি স এতমুদ্ধাৰমুদহৰত দোঃ পূৰ্ৱাৰ্ধস্য গুদ-ম্মদ্ধ্যত-শ্শ্ৰোণি-ঞ্জঘনাৰ্ধস্য ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা য-ত্ত্ৰ্যঙ্গাণাগ্ং সমৱদ্যতি ভ্ৰাতৃৱ্যাভিভূত্যৈ ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱত্যক্ষ্ণযা-ঽৱ দ্যতি তস্মাদক্ষ্ণযা পশৱো-ঽঙ্গানি প্ৰ হৰন্তি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ॥ 56 ॥

(এতৌ পশূনাগ্ং - সমেধস্যৈৱ - তস্যা-ঽৱো - ত্তমস্যাৱ দ্যতী - তি - পঞ্চচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 10)
মেদসা স্ৰুচৌ প্ৰোৰ্ণোতি মেদোৰূপা ৱৈ পশৱো ৰূপমেৱ পশুষু দধাতি যূষন্নৱধায প্ৰোৰ্ণোতি ৰসো ৱা এষ পশূনাং-যঁদ্যূ ৰসমেৱ পশুষু দধাতি পাৰ্শ্ৱেন ৱসাহোম-ম্প্ৰযৌতি মদ্ধ্যং-ৱাঁ এত-ত্পশূনাং-যঁ-ত্পাৰ্শ্ৱগ্ং ৰস এষ পশূনাং-যঁদ্ৱসা য-ত্পাৰ্শ্ৱেন ৱসাহোম-ম্প্ৰযৌতি মদ্ধ্যত এৱ পশূনাগ্ং ৰস-ন্দধাতি ঘ্নন্তি [ঘ্নন্তি, ৱা এত-ত্পশু-] 57
ৱা এত-ত্পশুং-যঁ-থ্সজ্ঞম্পযন্ত্যৈন্দ্ৰঃ খলু ৱৈ দেৱতযা প্ৰাণ ঐন্দ্ৰো-ঽপান ঐন্দ্ৰঃ প্ৰাণো অঙ্গেঅঙ্গে নি দেদ্ধ্যদিত্যাহ প্ৰাণাপানাৱেৱ পশুষু দধাতি দেৱ ত্ৱষ্টৰ্ভূৰি তে সগ্ং সমেত্ৱিত্যাহ ত্ৱাষ্ট্ৰা হি দেৱতযা পশৱো ৱিষুৰূপা য-থ্সলক্ষ্মাণো ভৱথেত্যাহ ৱিষুৰূপা হ্যেতে সন্ত-স্সলক্ষ্মাণ এতৰ্হি ভৱন্তি দেৱত্ৰা যন্ত- [দেৱত্ৰা যন্তম্, অৱসে] 58
-মৱসে সখাযো-ঽনু ত্ৱা মাতা পিতৰো মদন্ত্ৱিত্যাহা-নুমতমেৱৈন-ম্মাত্ৰা পিত্ৰা সুৱৰ্গং-লোঁক-ঙ্গমযত্যৰ্ধৰ্চে ৱসাহোম-ঞ্জুহোত্যসৌ ৱা অৰ্ধৰ্চ ইযমৰ্ধৰ্চ ইমে এৱ ৰসেনানক্তি দিশো জুহোতি দিশ এৱ ৰসেনানক্ত্যথো দিগ্ভ্য এৱোৰ্জগ্ং ৰসমৱ ৰুন্ধে প্ৰাণাপানৌ ৱা এতৌ পশূনাং-যঁ-ত্পৃষদাজ্যং-ৱাঁনস্পত্যাঃ খলু [খলু, ৱৈ দেৱতযা পশৱো] 59
ৱৈ দেৱতযা পশৱো য-ত্পৃষদাজ্যস্যো-পহত্যা-ঽঽহ ৱনস্পতযে-ঽনু ব্ৰূহি ৱনস্পতযে প্ৰেষ্যেতি প্ৰাণাপানাৱেৱ পশুষু দধাত্যন্যস্যান্যস্য সমৱত্তগ্ং সমৱদ্যতি তস্মান্নানাৰূপাঃ পশৱো যূষ্ণোপ সিঞ্চতি ৰসো ৱা এষ পশূনাং-যঁদ্যূ ৰসমেৱ পশুষু দধাতীডামুপ হ্ৱযতে পশৱো ৱা ইডা পশূনেৱোপ হ্ৱযতে চতুৰুপ হ্ৱযতে [চতুৰুপ হ্ৱযতে, চতুষ্পাদো হি] 60
চতুষ্পাদো হি পশৱো য-ঙ্কামযেতা পশু-স্স্যাদিত্যমেদস্ক-ন্তস্মা আ দদ্ধ্যান্মেদোৰূপা ৱৈ পশৱো ৰূপেণৈৱৈন-ম্পশুভ্যো নিৰ্ভজত্যপশুৰেৱ ভৱতি য-ঙ্কামযেত পশুমান্-থ্স্যাদিতি মেদস্ৱ-ত্তস্মা আ দদ্ধ্যান্মেদোৰূপা ৱৈ পশৱো ৰূপেণৈৱাস্মৈ পশূনৱ ৰুন্ধে পশুমানেৱ ভৱতি প্ৰজাপতিৰ্যজ্ঞমসৃজত স আজ্য- [স আজ্যম্, পুৰস্তাদসৃজত] 61
-ম্পুৰস্তাদসৃজত পশু-ম্মদ্ধ্যতঃ পৃষদাজ্য-ম্পশ্চা-ত্তস্মাদাজ্যেন প্ৰযাজা ইজ্যন্তে পশুনা মদ্ধ্যতঃ পৃষদাজ্যেনা-নূযাজা-স্তস্মাদেতন্মিশ্ৰমিৱ পশ্চা-থ্সৃষ্টগ্গ্ হ্যেকাদশানূযাজান্. যজতি দশ ৱৈ পশোঃ প্ৰাণা আত্মৈকাদশো যাৱানেৱ পশুস্তমনু যজতি ঘ্নন্তি ৱা এত-ত্পশুং-যঁ-থ্সং(2)জ্ঞপযন্তি ৱা প্ৰাণাপানৌ খলু ৱা এতৌ পশূনাং-যঁ-ত্পৃষদাজ্যং-যঁ-ত্পৃষদাজ্যেনা নূযাজান্. যজতি প্ৰাণাপানাৱেৱ পশুষু দধাতি ॥ 62 ॥