କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ସୋମମନ୍ତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣନିରୂପଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଚାତ୍ଵା॑ଲା॒-ଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ନୁପ॑ ଵପତି॒ ଯୋନି॒ର୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଚାତ୍ଵା॑ଲଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସଯୋନି॒ତ୍ଵାଯ॑ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପରା॑-ଽଜଯନ୍ତ॒ ତମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରା॒-ତ୍ପୁନ॒ରପା॑ଜଯନ୍ନେ॒ତଦ୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା-ପ॑ରାଜିତଂ॒-ଯଁଦାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରଂ॒-ଯଁଦାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରା॒ଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯାନ୍. ଵି॒ହର॑ତି॒ ଯଦେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା-ପ॑ରାଜିତ॒-ନ୍ତତ॑ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପୁନ॑ସ୍ତନୁତେ ପରା॒ଜିତ୍ଯେ॑ଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଯ॑ନ୍ତି॒ ଯେ ବ॑ହିଷ୍ପଵମା॒ନଗ୍ଂ ସର୍ପ॑ନ୍ତି ବହିଷ୍ପଵମା॒ନେ ସ୍ତୁ॒ତ [ସ୍ତୁ॒ତେ, ଆ॒ହାଗ୍ନୀ॑ଦ॒ଗ୍ନୀନ୍. ଵି] 1
ଆ॒ହାଗ୍ନୀ॑ଦ॒ଗ୍ନୀନ୍. ଵି ହ॑ର ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସ୍ତୃ॑ଣାହି ପୁରୋ॒ଡାଶା॒ଗ୍ଂ॒ ଅଲ॑-ଙ୍କୁ॒ର୍ଵିତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାପ॒ଜିତ୍ଯ॒ ପୁନ॑ସ୍ତନ୍ଵା॒ନା ଯ॒ନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗା॑ରୈ॒ର୍ଦ୍ଵେ ସଵ॑ନେ॒ ଵି ହ॑ରତି ଶ॒ଲାକା॑ଭି-ସ୍ତୃ॒ତୀଯଗ୍ଂ॑ ସଶୁକ୍ର॒ତ୍ଵାଯାଥୋ॒ ସ-ମ୍ଭ॑ରତ୍ଯେ॒ଵୈନ॒ଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ ଵା ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ସୋମ॑ମରକ୍ଷ॒-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ସୋମ॒ମା-ଽହ॑ର॒-ନ୍ତ ମ॑ନ୍ଵ॒ଵାଯ॒ନ୍ତ-ମ୍ପର୍ଯ॑ଵିଶ॒ନ୍॒. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଵି॒ନ୍ଦତେ॑ [ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚, ପ॒ରି॒ଵେ॒ଷ୍ଟାର॒-ନ୍ତେ] 2
ପରିଵେ॒ଷ୍ଟାର॒-ନ୍ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥେନ॒ ଵ୍ଯା᳚ର୍ଧ୍ଯନ୍ତ॒ ତେ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ସୋମପୀ॒ଥମୈ᳚ଚ୍ଛନ୍ତ॒ ତା-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ଦ୍ଵେଦ୍ଵେ॒ ନାମ॑ନୀ କୁରୁଦ୍ଧ୍ଵ॒ମଥ॒ ପ୍ର ଵା॒-ଽଽଫ୍ସ୍ଯଥ॒ ନ ଵେତ୍ଯ॒ଗ୍ନଯୋ॒ ଵା ଅଥ॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ନାମା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ-ଽର୍ଧୁ॑କ॒ସ୍ତେଷାଂ॒-ଯେଁ ନେଦି॑ଷ୍ଠ-ମ୍ପ॒ର୍ଯଵି॑ଶ॒-ନ୍ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥ-ମ୍ପ୍ରା-ଽପ୍ନୁ॑ଵନ୍ନାହଵ॒ନୀଯ॑ ଆଗ୍ନୀ॒ଦ୍ଧ୍ରୀଯୋ॑ ହୋ॒ତ୍ରୀଯୋ॑ ମାର୍ଜା॒ଲୀଯ॒ସ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ତେଷୁ॑ ଜୁହ୍ଵତ୍ଯତି॒ହାଯ॒ ଵଷ॑-ଟ୍କରୋତି॒ ଵି ହ୍ଯେ॑ [ଵି ହି, ଏ॒ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥେନା-ଽଽର୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତ] 3
-ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥେନା-ଽଽର୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯାଃ ପ୍ରାଚୀ॒-ରାହୁ॑ତୀ॒-ରଜୁ॑ହଵୁ॒ର୍ଯେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦସୁ॑ରା॒ ଆସ॒-ନ୍ତାଗ୍ ସ୍ତାଭିଃ॒ ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ॒ ଯାଃ ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ର୍ଯେ ପ॒ଶ୍ଚାଦସୁ॑ରା॒ ଆସ॒-ନ୍ତାଗ୍ସ୍ତାଭି॒-ରପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ପ୍ରାଚୀ॑ର॒ନ୍ଯା ଆହୁ॑ତଯୋ ହୂ॒ଯନ୍ତେ᳚ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଙାସୀ॑ନୋ॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ନ୍. ଵ୍ଯାଘା॑ରଯତି ପ॒ଶ୍ଚାଚ୍ଚୈ॒ଵ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଚ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒-ନ୍ପ୍ର ଣୁ॑ଦତେ॒ ତସ୍ମା॒-ତ୍ପରା॑ଚୀଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଵୀ॑ଯନ୍ତେ ପ୍ର॒ତୀଚୀ᳚- [ପ୍ର॒ତୀଚୀଃ᳚, ଜା॒ଯ॒ନ୍ତେ॒ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଏ॒ତେ] 4
-ର୍ଜାଯନ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଏ॒ତେ ଯଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯ-ନ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା-ନତି॒ସର୍ପେ᳚-ତ୍ପ୍ରା॒ଣାନ୍-ଥ୍ସଙ୍କ॑ର୍ଷେ-ତ୍ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ନ୍ନାଭି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦ୍ଧୋତୋ॒ର୍ଧ୍ଵଃ ଖଲୁ॒ ଵୈ ନାଭ୍ଯୈ᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ-ଽଵାଂ॑ଅପା॒ନୋ ଯଦ॑ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଂ ହୋତା॑ରମତି॒ସର୍ପେ॑ଦପା॒ନେ ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ଦ॑ଧ୍ଯା-ତ୍ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ନ୍ନାଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରୁପ॑ ଗାଯେ॒-ଦ୍ଵାଗ୍ଵୀ᳚ର୍ଯୋ॒ ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର୍ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରୁ॑ପ॒-ଗାଯେ॑ଦୁ-ଦ୍ଗା॒ତ୍ରେ [ ] 5
ଵାଚ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛେ-ଦୁପ॒ଦାସୁ॑କା-ଽସ୍ଯ॒ ଵା-ଖ୍ସ୍ଯା᳚ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ନାସଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଥିତେ॒ ସୋମେ᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍-ଖ୍ସଦୋ-ଽତୀ॑ଯା॒ଦଥ॑ କ॒ଥା ଦା᳚କ୍ଷି॒ଣାନି॒ ହୋତୁ॑ମେତି॒ ଯାମୋ॒ ହି ସ ତେଷା॒-ଙ୍କସ୍ମା॒ ଅହ॑ ଦେ॒ଵା ଯାମଂ॒-ଵାଁ-ଽଯା॑ମଂ॒-ଵାଁ-ଽନୁ॑ ଜ୍ଞାସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତ୍ଯୁ-ତ୍ତ॑ରେ॒ଣା-ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର-ମ୍ପ॒ରୀତ୍ଯ॑ ଜୁହୋତି ଦାକ୍ଷି॒ଣାନି॒ ନ ପ୍ରା॒ଣାନ୍ଥ୍ସ-ଙ୍କ॑ର୍ଷତି॒ ନ୍ଯ॑ନ୍ଯେ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା ଉ॒ପ୍ଯନ୍ତେ॒ ନାନ୍ଯେ ଯା-ନ୍ନି॒ଵପ॑ତି॒ ତେନ॒ ତା-ନ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଯା-ନ୍ନନି॒ଵପ॑ତି॒ ଯଦ॑ନୁଦି॒ଶତି॒ ତେନ॒ ତାନ୍ ॥ 6 ॥
ଚାତ୍ଵା॑ଲା॒-ଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ନୁପ॑ ଵପତି॒ ଯୋନି॒ର୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଚାତ୍ଵା॑ଲଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସଯୋନି॒ତ୍ଵାଯ॑ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପରା॑-ଽଜଯନ୍ତ॒ ତମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରା॒-ତ୍ପୁନ॒ରପା॑ଜଯନ୍ନେ॒ତଦ୍ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା-ପ॑ରାଜିତଂ॒-ଯଁଦାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରଂ॒-ଯଁଦାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରା॒ଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯାନ୍. ଵି॒ହର॑ତି॒ ଯଦେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯା-ପ॑ରାଜିତ॒-ନ୍ତତ॑ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପୁନ॑ସ୍ତନୁତେ ପରା॒ଜିତ୍ଯେ॑ଵ॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଯ॑ନ୍ତି॒ ଯେ ବ॑ହିଷ୍ପଵମା॒ନଗ୍ଂ ସର୍ପ॑ନ୍ତି ବହିଷ୍ପଵମା॒ନେ ସ୍ତୁ॒ତ [ସ୍ତୁ॒ତେ, ଆ॒ହାଗ୍ନୀ॑ଦ॒ଗ୍ନୀନ୍. ଵି] 1
ଆ॒ହାଗ୍ନୀ॑ଦ॒ଗ୍ନୀନ୍. ଵି ହ॑ର ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସ୍ତୃ॑ଣାହି ପୁରୋ॒ଡାଶା॒ଗ୍ଂ॒ ଅଲ॑-ଙ୍କୁ॒ର୍ଵିତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାପ॒ଜିତ୍ଯ॒ ପୁନ॑ସ୍ତନ୍ଵା॒ନା ଯ॒ନ୍ତ୍ଯଙ୍ଗା॑ରୈ॒ର୍ଦ୍ଵେ ସଵ॑ନେ॒ ଵି ହ॑ରତି ଶ॒ଲାକା॑ଭି-ସ୍ତୃ॒ତୀଯଗ୍ଂ॑ ସଶୁକ୍ର॒ତ୍ଵାଯାଥୋ॒ ସ-ମ୍ଭ॑ରତ୍ଯେ॒ଵୈନ॒ଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ ଵା ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ସୋମ॑ମରକ୍ଷ॒-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ-ଽଧି॒ ସୋମ॒ମା-ଽହ॑ର॒-ନ୍ତ ମ॑ନ୍ଵ॒ଵାଯ॒ନ୍ତ-ମ୍ପର୍ଯ॑ଵିଶ॒ନ୍॒. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଵି॒ନ୍ଦତେ॑ [ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚, ପ॒ରି॒ଵେ॒ଷ୍ଟାର॒-ନ୍ତେ] 2
ପରିଵେ॒ଷ୍ଟାର॒-ନ୍ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥେନ॒ ଵ୍ଯା᳚ର୍ଧ୍ଯନ୍ତ॒ ତେ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ସୋମପୀ॒ଥମୈ᳚ଚ୍ଛନ୍ତ॒ ତା-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ଦ୍ଵେଦ୍ଵେ॒ ନାମ॑ନୀ କୁରୁଦ୍ଧ୍ଵ॒ମଥ॒ ପ୍ର ଵା॒-ଽଽଫ୍ସ୍ଯଥ॒ ନ ଵେତ୍ଯ॒ଗ୍ନଯୋ॒ ଵା ଅଥ॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ସ୍ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ନାମା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ-ଽର୍ଧୁ॑କ॒ସ୍ତେଷାଂ॒-ଯେଁ ନେଦି॑ଷ୍ଠ-ମ୍ପ॒ର୍ଯଵି॑ଶ॒-ନ୍ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥ-ମ୍ପ୍ରା-ଽପ୍ନୁ॑ଵନ୍ନାହଵ॒ନୀଯ॑ ଆଗ୍ନୀ॒ଦ୍ଧ୍ରୀଯୋ॑ ହୋ॒ତ୍ରୀଯୋ॑ ମାର୍ଜା॒ଲୀଯ॒ସ୍ତସ୍ମା॒-ତ୍ତେଷୁ॑ ଜୁହ୍ଵତ୍ଯତି॒ହାଯ॒ ଵଷ॑-ଟ୍କରୋତି॒ ଵି ହ୍ଯେ॑ [ଵି ହି, ଏ॒ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥେନା-ଽଽର୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତ] 3
-ତେ ସୋ॑ମପୀ॒ଥେନା-ଽଽର୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ତ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯାଃ ପ୍ରାଚୀ॒-ରାହୁ॑ତୀ॒-ରଜୁ॑ହଵୁ॒ର୍ଯେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦସୁ॑ରା॒ ଆସ॒-ନ୍ତାଗ୍ ସ୍ତାଭିଃ॒ ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ॒ ଯାଃ ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ର୍ଯେ ପ॒ଶ୍ଚାଦସୁ॑ରା॒ ଆସ॒-ନ୍ତାଗ୍ସ୍ତାଭି॒-ରପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ପ୍ରାଚୀ॑ର॒ନ୍ଯା ଆହୁ॑ତଯୋ ହୂ॒ଯନ୍ତେ᳚ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଙାସୀ॑ନୋ॒ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ନ୍. ଵ୍ଯାଘା॑ରଯତି ପ॒ଶ୍ଚାଚ୍ଚୈ॒ଵ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଚ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒-ନ୍ପ୍ର ଣୁ॑ଦତେ॒ ତସ୍ମା॒-ତ୍ପରା॑ଚୀଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର ଵୀ॑ଯନ୍ତେ ପ୍ର॒ତୀଚୀ᳚- [ପ୍ର॒ତୀଚୀଃ᳚, ଜା॒ଯ॒ନ୍ତେ॒ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଏ॒ତେ] 4
-ର୍ଜାଯନ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଏ॒ତେ ଯଦ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା॒ ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯ-ନ୍ଧିଷ୍ଣି॑ଯା-ନତି॒ସର୍ପେ᳚-ତ୍ପ୍ରା॒ଣାନ୍-ଥ୍ସଙ୍କ॑ର୍ଷେ-ତ୍ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ନ୍ନାଭି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦ୍ଧୋତୋ॒ର୍ଧ୍ଵଃ ଖଲୁ॒ ଵୈ ନାଭ୍ଯୈ᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ-ଽଵାଂ॑ଅପା॒ନୋ ଯଦ॑ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଂ ହୋତା॑ରମତି॒ସର୍ପେ॑ଦପା॒ନେ ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ଦ॑ଧ୍ଯା-ତ୍ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ନ୍ନାଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରୁପ॑ ଗାଯେ॒-ଦ୍ଵାଗ୍ଵୀ᳚ର୍ଯୋ॒ ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର୍ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରୁ॑ପ॒-ଗାଯେ॑ଦୁ-ଦ୍ଗା॒ତ୍ରେ [ ] 5
ଵାଚ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଚ୍ଛେ-ଦୁପ॒ଦାସୁ॑କା-ଽସ୍ଯ॒ ଵା-ଖ୍ସ୍ଯା᳚ଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ନାସଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଥିତେ॒ ସୋମେ᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍-ଖ୍ସଦୋ-ଽତୀ॑ଯା॒ଦଥ॑ କ॒ଥା ଦା᳚କ୍ଷି॒ଣାନି॒ ହୋତୁ॑ମେତି॒ ଯାମୋ॒ ହି ସ ତେଷା॒-ଙ୍କସ୍ମା॒ ଅହ॑ ଦେ॒ଵା ଯାମଂ॒-ଵାଁ-ଽଯା॑ମଂ॒-ଵାଁ-ଽନୁ॑ ଜ୍ଞାସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତ୍ଯୁ-ତ୍ତ॑ରେ॒ଣା-ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର-ମ୍ପ॒ରୀତ୍ଯ॑ ଜୁହୋତି ଦାକ୍ଷି॒ଣାନି॒ ନ ପ୍ରା॒ଣାନ୍ଥ୍ସ-ଙ୍କ॑ର୍ଷତି॒ ନ୍ଯ॑ନ୍ଯେ ଧିଷ୍ଣି॑ଯା ଉ॒ପ୍ଯନ୍ତେ॒ ନାନ୍ଯେ ଯା-ନ୍ନି॒ଵପ॑ତି॒ ତେନ॒ ତା-ନ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଯା-ନ୍ନନି॒ଵପ॑ତି॒ ଯଦ॑ନୁଦି॒ଶତି॒ ତେନ॒ ତାନ୍ ॥ 6 ॥
(ସ୍ତୁ॒ତେ - ଵି॒ନ୍ଦତେ॒ - ହି - ଵୀ॑ଯନ୍ତେ ପ୍ର॒ତୀଚୀ॑ - ରୁଦ୍ଗ୍ରା॒ତ୍ର - ଉ॒ପ୍ଯନ୍ତେ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 1)
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଲୋ॒କାଯ॑ ହୂଯନ୍ତେ॒ ଯ-ଦ୍ଵୈ॑ସର୍ଜ॒ନାନି॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯେ ଜୁହୋତି ଦ୍ଵି॒ପା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା॒ ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ ଜୁହୋତ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵା-ଽଽକ୍ର॑ମତ ଆହଵ॒ନୀଯେ॑ ଜୁହୋତି ସୁଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତି ଦେ॒ଵାନ୍. ଵୈ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଯଁ॒ତୋ ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯ ଜିଘାଗ୍ଂସ॒ନ୍ତେ ସୋମେ॑ନ॒ ରାଜ୍ଞା॒ ରକ୍ଷାଗ୍॑-ସ୍ଯପ॒ହତ୍ଯା॒ପ୍ତୁ-ମା॒ତ୍ମାନ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମନୁ॑ପଲାଭା॒ଯା ଽଽତ୍ତ॒-ସ୍ସୋମୋ॑ ଭଵ॒ତ୍ଯଥ॑ [ଭଵ॒ତ୍ଯଥ॑, ଵୈ॒ସ॒ର୍ଜ॒ନାନି॑ ଜୁହୋତି॒] 7
ଵୈସର୍ଜ॒ନାନି॑ ଜୁହୋତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ତନୂ॒କୃଦ୍ଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ତନୂ॒କୃଦ୍ଧ୍ଯ॑ଷ ଦ୍ଵେଷୋ᳚ଭ୍ଯୋ॒-ଽନ୍ଯକୃ॑ତେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହା॒ନ୍ଯକୃ॑ତାନି॒ ହି ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯୁ॒ରୁ ଯ॒ନ୍ତା-ଽସି॒ ଵରୂ॑ଥ॒ମିତ୍ଯା॑ହୋ॒ରୁ ଣ॑ସ୍କୃ॒ଧୀତି॒ ଵାଵୈତଦା॑ହ ଜୁଷା॒ଣୋ ଅ॒ପ୍ତୁରାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵେ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହା॒ପ୍ତୁମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମନୁ॑ପଲାଭା॒ଯା-ଽଽ ସୋମ॑-ନ୍ଦଦତ॒ [ସୋମ॑-ନ୍ଦଦତେ, ଆ ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣ॒ ଆ] 8
ଆ ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣ॒ ଆ ଵା॑ଯ॒ଵ୍ଯା᳚ନ୍ଯା ଦ୍ରୋ॑ଣକଲ॒ଶମୁ-ତ୍ପତ୍ନୀ॒ମା ନ॑ଯ॒ନ୍ତ୍ଯନ୍ଵନାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ର ଵ॑ର୍ତଯନ୍ତି॒ ଯାଵ॑ଦେ॒ଵାସ୍ଯାସ୍ତି॒ ତେନ॑ ସ॒ହ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି॒ ନଯ॑ଵତ୍ଯ॒ର୍ଚା-ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ ଜୁହୋତି ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା॒ଭିନୀ᳚ତ୍ଯୈ॒ ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ॑ ଵାଯ॒ଵ୍ଯା॑ନି ଦ୍ରୋଣକଲ॒ଶମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର॒ ଉପ॑ ଵାସଯତି॒ ଵି ହ୍ଯେ॑ନ॒-ନ୍ତୈର୍ଗୃ॒ହ୍ଣତେ॒ ଯ-ଥ୍ସ॒ହୋପ॑ଵା॒ସଯେ॑-ଦପୁଵା॒ଯେତ॑ ସୌ॒ମ୍ଯର୍ଚା ପ୍ର ପା॑ଦଯତି॒ ସ୍ଵଯୈ॒- [ପ୍ର ପା॑ଦଯତି॒ ସ୍ଵଯ᳚, ଏ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒] 9
-ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ପ୍ର ପା॑ଦଯ॒ତ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦୋ॒-ଽସ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦ॒ ଆ ସୀ॒ଦେତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପୁ॒ରା ଗୋ॒ପ୍ତା ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ଷ ଵୋ॑ ଦେଵ ସଵିତ॒-ସ୍ସୋମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତ୍ଯେ॒ତ-ତ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନୁପା॑ଗା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଦେ॒ଵୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ସ- [ଦେ॒ଵୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ସନ୍ନ୍, ଦେ॒ଵାନୁ॒ପୈତୀ॒ଦମ॒ହ-] 10
-ନ୍ଦେ॒ଵାନୁ॒ପୈତୀ॒ଦମ॒ହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ନିତ୍ଯା॑ହ ମନୁ॒ଷ୍ଯୋ᳚(1॒) ହ୍ଯେ॑ଷ ସ-ନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ନୁ॒ପୈତି॒ ଯଦେ॒ତ-ଦ୍ଯଜୁ॒ର୍ନ ବ୍ରୂ॒ଯାଦପ୍ର॑ଜା ଅପ॒ଶୁର୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॒ଣେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜଯୈ॒ଵ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ସ॒ହେମଂ-ଲୋଁ॒କମୁ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ॒ ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ନମସ୍କା॒ରୋ ହି ଦେ॒ଵାନାଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵଧାକା॒ରୋ ହି [ସ୍ଵଧାକା॒ରୋ ହି, ପି॒ତୃ॒ଣାମି॒ଦମ॒ହ-] 11
ପି॑ତୃ॒ଣାମି॒ଦମ॒ହ-ନ୍ନିର୍ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶା॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ଵରୁଣପା॒ଶାଦେ॒ଵ ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯ॒ତେ ଽଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତ ଆ॒ତ୍ମନଃ॒ ପୂର୍ଵା॑ ତ॒ନୂରା॒ଦେଯେତ୍ଯା॑ହୁଃ॒ କୋ ହି ତଦ୍ଵେଦ॒ ଯ-ଦ୍ଵସୀ॑ଯା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେ ଵଶେ॑ ଭୂ॒ତେ ପୁନ॑ର୍ଵା॒ ଦଦା॑ତି॒ ନ ଵେତି॒ ଗ୍ରାଵା॑ଣୋ॒ ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ରାଜ୍ଞୋ॑ ମଲିମ୍ଲୁସେ॒ନା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣ॒ ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର ଉପଵା॒ସଯ॑ତି॒ ନୈନ॑-ମ୍ମଲିମ୍ଲୁସେ॒ନା ଵି॑ନ୍ଦତି ॥ 12 ॥
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଲୋ॒କାଯ॑ ହୂଯନ୍ତେ॒ ଯ-ଦ୍ଵୈ॑ସର୍ଜ॒ନାନି॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯେ ଜୁହୋତି ଦ୍ଵି॒ପା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା॒ ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ ଜୁହୋତ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵା-ଽଽକ୍ର॑ମତ ଆହଵ॒ନୀଯେ॑ ଜୁହୋତି ସୁଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତି ଦେ॒ଵାନ୍. ଵୈ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଯଁ॒ତୋ ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯ ଜିଘାଗ୍ଂସ॒ନ୍ତେ ସୋମେ॑ନ॒ ରାଜ୍ଞା॒ ରକ୍ଷାଗ୍॑-ସ୍ଯପ॒ହତ୍ଯା॒ପ୍ତୁ-ମା॒ତ୍ମାନ॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମନୁ॑ପଲାଭା॒ଯା ଽଽତ୍ତ॒-ସ୍ସୋମୋ॑ ଭଵ॒ତ୍ଯଥ॑ [ଭଵ॒ତ୍ଯଥ॑, ଵୈ॒ସ॒ର୍ଜ॒ନାନି॑ ଜୁହୋତି॒] 7
ଵୈସର୍ଜ॒ନାନି॑ ଜୁହୋତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ॒ ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ତନୂ॒କୃଦ୍ଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ତନୂ॒କୃଦ୍ଧ୍ଯ॑ଷ ଦ୍ଵେଷୋ᳚ଭ୍ଯୋ॒-ଽନ୍ଯକୃ॑ତେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହା॒ନ୍ଯକୃ॑ତାନି॒ ହି ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯୁ॒ରୁ ଯ॒ନ୍ତା-ଽସି॒ ଵରୂ॑ଥ॒ମିତ୍ଯା॑ହୋ॒ରୁ ଣ॑ସ୍କୃ॒ଧୀତି॒ ଵାଵୈତଦା॑ହ ଜୁଷା॒ଣୋ ଅ॒ପ୍ତୁରାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵେ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହା॒ପ୍ତୁମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମନୁ॑ପଲାଭା॒ଯା-ଽଽ ସୋମ॑-ନ୍ଦଦତ॒ [ସୋମ॑-ନ୍ଦଦତେ, ଆ ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣ॒ ଆ] 8
ଆ ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣ॒ ଆ ଵା॑ଯ॒ଵ୍ଯା᳚ନ୍ଯା ଦ୍ରୋ॑ଣକଲ॒ଶମୁ-ତ୍ପତ୍ନୀ॒ମା ନ॑ଯ॒ନ୍ତ୍ଯନ୍ଵନାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ର ଵ॑ର୍ତଯନ୍ତି॒ ଯାଵ॑ଦେ॒ଵାସ୍ଯାସ୍ତି॒ ତେନ॑ ସ॒ହ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି॒ ନଯ॑ଵତ୍ଯ॒ର୍ଚା-ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ ଜୁହୋତି ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା॒ଭିନୀ᳚ତ୍ଯୈ॒ ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ॑ ଵାଯ॒ଵ୍ଯା॑ନି ଦ୍ରୋଣକଲ॒ଶମାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର॒ ଉପ॑ ଵାସଯତି॒ ଵି ହ୍ଯେ॑ନ॒-ନ୍ତୈର୍ଗୃ॒ହ୍ଣତେ॒ ଯ-ଥ୍ସ॒ହୋପ॑ଵା॒ସଯେ॑-ଦପୁଵା॒ଯେତ॑ ସୌ॒ମ୍ଯର୍ଚା ପ୍ର ପା॑ଦଯତି॒ ସ୍ଵଯୈ॒- [ପ୍ର ପା॑ଦଯତି॒ ସ୍ଵଯ᳚, ଏ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒] 9
-ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ପ୍ର ପା॑ଦଯ॒ତ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦୋ॒-ଽସ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦ॒ ଆ ସୀ॒ଦେତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯ॑ ପୁ॒ରା ଗୋ॒ପ୍ତା ଭ॑ଵତ୍ଯେ॒ଷ ଵୋ॑ ଦେଵ ସଵିତ॒-ସ୍ସୋମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛତ୍ଯେ॒ତ-ତ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନୁପା॑ଗା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଦେ॒ଵୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ସ- [ଦେ॒ଵୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ସନ୍ନ୍, ଦେ॒ଵାନୁ॒ପୈତୀ॒ଦମ॒ହ-] 10
-ନ୍ଦେ॒ଵାନୁ॒ପୈତୀ॒ଦମ॒ହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ନିତ୍ଯା॑ହ ମନୁ॒ଷ୍ଯୋ᳚(1॒) ହ୍ଯେ॑ଷ ସ-ନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ନୁ॒ପୈତି॒ ଯଦେ॒ତ-ଦ୍ଯଜୁ॒ର୍ନ ବ୍ରୂ॒ଯାଦପ୍ର॑ଜା ଅପ॒ଶୁର୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯା-ଥ୍ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॒ଣେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜଯୈ॒ଵ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ସ॒ହେମଂ-ଲୋଁ॒କମୁ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ॒ ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ନମସ୍କା॒ରୋ ହି ଦେ॒ଵାନାଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵଧାକା॒ରୋ ହି [ସ୍ଵଧାକା॒ରୋ ହି, ପି॒ତୃ॒ଣାମି॒ଦମ॒ହ-] 11
ପି॑ତୃ॒ଣାମି॒ଦମ॒ହ-ନ୍ନିର୍ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶା॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ଵରୁଣପା॒ଶାଦେ॒ଵ ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ଯ॒ତେ ଽଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତ ଆ॒ତ୍ମନଃ॒ ପୂର୍ଵା॑ ତ॒ନୂରା॒ଦେଯେତ୍ଯା॑ହୁଃ॒ କୋ ହି ତଦ୍ଵେଦ॒ ଯ-ଦ୍ଵସୀ॑ଯା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେ ଵଶେ॑ ଭୂ॒ତେ ପୁନ॑ର୍ଵା॒ ଦଦା॑ତି॒ ନ ଵେତି॒ ଗ୍ରାଵା॑ଣୋ॒ ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ରାଜ୍ଞୋ॑ ମଲିମ୍ଲୁସେ॒ନା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଗ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣ॒ ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର ଉପଵା॒ସଯ॑ତି॒ ନୈନ॑-ମ୍ମଲିମ୍ଲୁସେ॒ନା ଵି॑ନ୍ଦତି ॥ 12 ॥
(ଅଥ॑-ଦଦତେ॒ - ସ୍ଵଯା॒ - ସନ୍ଥ୍ - ସ୍ଵ॑ଧାକା॒ରୋ ହି - ଵି॑ନ୍ଦତି) (ଅ. 2)
ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା ହୁ॒ତ୍ଵା ଯୂପ॒ମଚ୍ଛୈ॑ତି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୋ ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॒ଯା ଽଚ୍ଛୈ॒ତ୍ଯତ୍ଯ॒ନ୍ଯାନଗା॒-ନ୍ନାନ୍ଯା-ନୁପା॑ଗା॒ମିତ୍ଯା॒ହାତି॒ ହ୍ଯ॑ନ୍ଯାନେତି॒ ନାନ୍ଯା-ନୁ॒ପୈତ୍ଯ॒ର୍ଵାକ୍ତ୍ଵା॒ ପରୈ॑ରଵିଦ-ମ୍ପ॒ରୋ-ଽଵ॑ରୈ॒ରିତ୍ଯା॑ହା॒ର୍ଵାଘ୍ଯେ॑ନ॒-ମ୍ପରୈ᳚ର୍ଵି॒ନ୍ଦତି॑ ପ॒ରୋ-ଽଵ॑ରୈ॒ସ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଜୁଷେ [ଜୁଷେ, ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒] 13
ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯୈ॒ ହ୍ଯେ॑ନ-ଞ୍ଜୁ॒ଷତେ॑ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନ॒କ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑-ମନ॒କ୍ତ୍ଯୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵଧି॑ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵଧି॑ତେର୍ଵୃ॒କ୍ଷସ୍ଯ॒ ବିଭ୍ଯ॑ତଃ ପ୍ରଥ॒ମେନ॒ ଶକ॑ଲେନ ସ॒ହ ତେଜଃ॒ ପରା॑ ପତତି॒ ଯଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ଶ୍ଶକ॑ଲଃ ପରା॒ପତେ॒-ତ୍ତମପ୍ଯା ହ॑ରେ॒-ଥ୍ସତେ॑ଜସ- [ହ॑ରେ॒-ଥ୍ସତେ॑ଜସମ୍, ଏ॒ଵୈନ॒ମା] 14
-ମେ॒ଵୈନ॒ମା ହ॑ରତୀ॒ମେ ଵୈ ଲୋ॒କା ଯୂପା᳚-ତ୍ପ୍ରଯ॒ତୋ ବି॑ଭ୍ଯତି॒ ଦିଵ॒ମଗ୍ରେ॑ଣ॒ ମା ଲେ॑ଖୀର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑ନ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହୈ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଭ୍ଯଃ॑ ଶମଯତି॒ ଵନ॑ସ୍ପତେ ଶ॒ତଵ॑ଲ୍ଶୋ॒ ଵି ରୋ॒ହେତ୍ଯା॒ଵ୍ରଶ୍ଚ॑ନେ ଜୁହୋତି॒ ତସ୍ମା॑-ଦା॒ଵ୍ରଶ୍ଚ॑ନା-ଦ୍ଵୃ॒କ୍ଷାଣା॒-ମ୍ଭୂଯାଗ୍ଂ॑ସ॒ ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତି ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶା॒ ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେ॒ମେତ୍ଯା॑ହା॒- ଽଽଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମା ଶା॒ସ୍ତେ ଽନ॑କ୍ଷସଙ୍ଗ- [ଶା॒ସ୍ତେ ଽନ॑କ୍ଷସଙ୍ଗମ୍, ଵୃ॒ଶ୍ଚେ॒-ଦ୍ଯଦ॑କ୍ଷସ॒ଙ୍ଗଂ-] 15
-ଁଵୃଶ୍ଚେ॒-ଦ୍ଯଦ॑କ୍ଷସ॒ଙ୍ଗଂ-ଵୃଁ॒ଶ୍ଚେଦ॑ଧଈ॒ଷଂ-ଯଁଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॒ଦ୍ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॒ତାପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯା॑ରୋ॒ହ-ନ୍ତସ୍ମ॑ ଵୃଶ୍ଚେଦେ॒ଷ ଵୈ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା॒-ମପ୍ର॑ତିଷ୍ଠି॒ତୋ-ଽପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତାପ॒ଶୁ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯ॑ପ॒ର୍ଣ-ନ୍ତସ୍ମୈ॒ ଶୁଷ୍କା᳚ଗ୍ରଂ-ଵୃଁଶ୍ଚେଦେ॒ଷ ଵୈ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା-ମପଶ॒ଵ୍ଯୋ॑-ଽପ॒ଶୁରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ବହୁପ॒ର୍ଣ-ନ୍ତସ୍ମୈ॑ ବହୁଶା॒ଖଂ-ଵୃଁ॑ଶ୍ଚେଦେ॒ଷ ଵୈ [ ] 16
ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା-ମ୍ପଶ॒ଵ୍ଯଃ॑ ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ-ଵୃଁଶ୍ଚେ-ତ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମସ୍ଯୈ॒ଷ ଵୈ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତୋ॒ ଯ-ସ୍ସ॒ମେ ଭୂମ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାଦ୍ଯୋନେ॑ ରୂ॒ଢଃ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଙୁପ॑ନତ॒ସ୍ତଂ-ଵୃଁ॑ଶ୍ଚେ॒-ଥ୍ସ ହି ମେଧ॑ମ॒ଭ୍ଯୁପ॑ନତଃ॒ ପଞ୍ଚା॑ରତ୍ନି॒-ନ୍ତସ୍ମୈ॑ ଵୃଶ୍ଚେ॒ଦ୍ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॒ତୋପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମେ॒ଦିତି॒ ପଞ୍ଚା᳚କ୍ଷରା ପ॒ଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ ଉପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ [ଯ॒ଜ୍ଞଃ, ନ॒ମ॒ତି॒ ଷଡ॑ରତ୍ନି] 17
ନ॑ମତି॒ ଷଡ॑ରତ୍ନି-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମସ୍ଯ॒ ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତୁଷ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ସ॒ପ୍ତାର॑ତ୍ନି-ମ୍ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ଯ ସ॒ପ୍ତପ॑ଦା॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀ ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଶକ୍ଵ॑ରୀ ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ନଵା॑ରତ୍ନି॒-ନ୍ତେଜ॑ସ୍କାମସ୍ଯ ତ୍ରି॒ଵୃତା॒ ସ୍ତୋମେ॑ନ॒ ସମ୍ମି॑ତ॒-ନ୍ତେଜ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଵୃ-ତ୍ତେ॑ଜ॒ସ୍ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵ॒-ତ୍ଯେକା॑ଦଶାରତ୍ନି-ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯକା॑ମ॒-ସ୍ଯୈକା॑ଦଶାକ୍ଷରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗି॑ନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି॒ ପଞ୍ଚ॑ଦଶାରତ୍ନି॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵତଃ ପଞ୍ଚଦ॒ଶୋ ଵଜ୍ରୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶାରତ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଜାକା॑ମସ୍ଯ ସପ୍ତଦ॒ଶଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରାପ୍ତ୍ଯା॒ ଏକ॑ଵିଗ୍ଂଶତ୍ଯରତ୍ନି-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମ-ସ୍ଯୈକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମା॑ନା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅ॒ଷ୍ଟାଶ୍ରି॑ର୍ଭଵ-ତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ତେଜୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ ଯ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖ-ନ୍ତେଜ॑ସୈ॒ଵ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ଯ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖେନ॒ ସମ୍ମି॑ତଃ ॥ 18 ॥
ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା ହୁ॒ତ୍ଵା ଯୂପ॒ମଚ୍ଛୈ॑ତି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୋ ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॒ଯା ଽଚ୍ଛୈ॒ତ୍ଯତ୍ଯ॒ନ୍ଯାନଗା॒-ନ୍ନାନ୍ଯା-ନୁପା॑ଗା॒ମିତ୍ଯା॒ହାତି॒ ହ୍ଯ॑ନ୍ଯାନେତି॒ ନାନ୍ଯା-ନୁ॒ପୈତ୍ଯ॒ର୍ଵାକ୍ତ୍ଵା॒ ପରୈ॑ରଵିଦ-ମ୍ପ॒ରୋ-ଽଵ॑ରୈ॒ରିତ୍ଯା॑ହା॒ର୍ଵାଘ୍ଯେ॑ନ॒-ମ୍ପରୈ᳚ର୍ଵି॒ନ୍ଦତି॑ ପ॒ରୋ-ଽଵ॑ରୈ॒ସ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଜୁଷେ [ଜୁଷେ, ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒] 13
ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯୈ॒ ହ୍ଯେ॑ନ-ଞ୍ଜୁ॒ଷତେ॑ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନ॒କ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑-ମନ॒କ୍ତ୍ଯୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵଧି॑ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵଧି॑ତେର୍ଵୃ॒କ୍ଷସ୍ଯ॒ ବିଭ୍ଯ॑ତଃ ପ୍ରଥ॒ମେନ॒ ଶକ॑ଲେନ ସ॒ହ ତେଜଃ॒ ପରା॑ ପତତି॒ ଯଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ଶ୍ଶକ॑ଲଃ ପରା॒ପତେ॒-ତ୍ତମପ୍ଯା ହ॑ରେ॒-ଥ୍ସତେ॑ଜସ- [ହ॑ରେ॒-ଥ୍ସତେ॑ଜସମ୍, ଏ॒ଵୈନ॒ମା] 14
-ମେ॒ଵୈନ॒ମା ହ॑ରତୀ॒ମେ ଵୈ ଲୋ॒କା ଯୂପା᳚-ତ୍ପ୍ରଯ॒ତୋ ବି॑ଭ୍ଯତି॒ ଦିଵ॒ମଗ୍ରେ॑ଣ॒ ମା ଲେ॑ଖୀର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑ନ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହୈ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଭ୍ଯଃ॑ ଶମଯତି॒ ଵନ॑ସ୍ପତେ ଶ॒ତଵ॑ଲ୍ଶୋ॒ ଵି ରୋ॒ହେତ୍ଯା॒ଵ୍ରଶ୍ଚ॑ନେ ଜୁହୋତି॒ ତସ୍ମା॑-ଦା॒ଵ୍ରଶ୍ଚ॑ନା-ଦ୍ଵୃ॒କ୍ଷାଣା॒-ମ୍ଭୂଯାଗ୍ଂ॑ସ॒ ଉତ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତି ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶା॒ ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେ॒ମେତ୍ଯା॑ହା॒- ଽଽଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମା ଶା॒ସ୍ତେ ଽନ॑କ୍ଷସଙ୍ଗ- [ଶା॒ସ୍ତେ ଽନ॑କ୍ଷସଙ୍ଗମ୍, ଵୃ॒ଶ୍ଚେ॒-ଦ୍ଯଦ॑କ୍ଷସ॒ଙ୍ଗଂ-] 15
-ଁଵୃଶ୍ଚେ॒-ଦ୍ଯଦ॑କ୍ଷସ॒ଙ୍ଗଂ-ଵୃଁ॒ଶ୍ଚେଦ॑ଧଈ॒ଷଂ-ଯଁଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॒ଦ୍ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॒ତାପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯା॑ରୋ॒ହ-ନ୍ତସ୍ମ॑ ଵୃଶ୍ଚେଦେ॒ଷ ଵୈ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା॒-ମପ୍ର॑ତିଷ୍ଠି॒ତୋ-ଽପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତାପ॒ଶୁ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯ॑ପ॒ର୍ଣ-ନ୍ତସ୍ମୈ॒ ଶୁଷ୍କା᳚ଗ୍ରଂ-ଵୃଁଶ୍ଚେଦେ॒ଷ ଵୈ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା-ମପଶ॒ଵ୍ଯୋ॑-ଽପ॒ଶୁରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ବହୁପ॒ର୍ଣ-ନ୍ତସ୍ମୈ॑ ବହୁଶା॒ଖଂ-ଵୃଁ॑ଶ୍ଚେଦେ॒ଷ ଵୈ [ ] 16
ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା-ମ୍ପଶ॒ଵ୍ଯଃ॑ ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଂ-ଵୃଁଶ୍ଚେ-ତ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମସ୍ଯୈ॒ଷ ଵୈ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॑ନା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତୋ॒ ଯ-ସ୍ସ॒ମେ ଭୂମ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାଦ୍ଯୋନେ॑ ରୂ॒ଢଃ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଙୁପ॑ନତ॒ସ୍ତଂ-ଵୃଁ॑ଶ୍ଚେ॒-ଥ୍ସ ହି ମେଧ॑ମ॒ଭ୍ଯୁପ॑ନତଃ॒ ପଞ୍ଚା॑ରତ୍ନି॒-ନ୍ତସ୍ମୈ॑ ଵୃଶ୍ଚେ॒ଦ୍ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॒ତୋପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମେ॒ଦିତି॒ ପଞ୍ଚା᳚କ୍ଷରା ପ॒ଙ୍କ୍ତିଃ ପାଙ୍କ୍ତୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ ଉପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ [ଯ॒ଜ୍ଞଃ, ନ॒ମ॒ତି॒ ଷଡ॑ରତ୍ନି] 17
ନ॑ମତି॒ ଷଡ॑ରତ୍ନି-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମସ୍ଯ॒ ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵ॑ ଋ॒ତୁଷ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ସ॒ପ୍ତାର॑ତ୍ନି-ମ୍ପ॒ଶୁକା॑ମସ୍ଯ ସ॒ପ୍ତପ॑ଦା॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀ ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଶକ୍ଵ॑ରୀ ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ନଵା॑ରତ୍ନି॒-ନ୍ତେଜ॑ସ୍କାମସ୍ଯ ତ୍ରି॒ଵୃତା॒ ସ୍ତୋମେ॑ନ॒ ସମ୍ମି॑ତ॒-ନ୍ତେଜ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଵୃ-ତ୍ତେ॑ଜ॒ସ୍ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵ॒-ତ୍ଯେକା॑ଦଶାରତ୍ନି-ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯକା॑ମ॒-ସ୍ଯୈକା॑ଦଶାକ୍ଷରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗି॑ନ୍ଦ୍ରିଯା॒ଵ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି॒ ପଞ୍ଚ॑ଦଶାରତ୍ନି॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଵତଃ ପଞ୍ଚଦ॒ଶୋ ଵଜ୍ରୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶାରତ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଜାକା॑ମସ୍ଯ ସପ୍ତଦ॒ଶଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରାପ୍ତ୍ଯା॒ ଏକ॑ଵିଗ୍ଂଶତ୍ଯରତ୍ନି-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାକା॑ମ-ସ୍ଯୈକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମା॑ନା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅ॒ଷ୍ଟାଶ୍ରି॑ର୍ଭଵ-ତ୍ଯ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ତେଜୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ ଯ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖ-ନ୍ତେଜ॑ସୈ॒ଵ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ଯ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖେନ॒ ସମ୍ମି॑ତଃ ॥ 18 ॥
(ଜୁ॒ଷେ॒ - ସତେ॑ଜସ॒ - ମନ॑କ୍ଷସଙ୍ଗଂ - ବହୁଶା॒ଖଂ-ଵୃଁ॑ଶ୍ଚେଦେ॒ଷ ଵୈ - ଯ॒ଜ୍ଞ ଉପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞ - ଆପ୍ତ୍ଯା॒ - ଏକା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 3)
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି॒ ପରା᳚ଞ୍ଚ॒-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି॒ ପରା॑ଙିଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ କ୍ରୂ॒ରମି॑ଵ॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍କ॑ରୋତି॒ ଯ-ତ୍ଖନ॑ତ୍ଯ॒ପୋ-ଽଵ॑ ନଯତି॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ଯଵ॑ମତୀ॒ରଵ॑ ନଯ॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ଯଵୋ॒ ଯଜ॑ମାନେନ॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସମ୍ମି॑ତୋ॒ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ତାଵ॑ତୀ-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ନୂର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାତି [ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ନୂର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାତି, ପି॒ତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମ॒ସୀତି॑] 19
ପିତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମ॒ସୀତି॑ ବ॒ର୍॒ହିରଵ॑ ସ୍ତୃଣାତି ପିତୃଦେଵ॒ତ୍ଯା᳚(1॒)ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତ-ଦ୍ଯନ୍ନିଖା॑ତଂ॒-ଯଁ-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିରନ॑ଵସ୍ତୀର୍ଯ ମିନୁ॒ଯା-ତ୍ପି॑ତୃଦେଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ନିଖା॑ତ-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିର॑ଵ॒ସ୍ତୀର୍ଯ॑ ମିନୋତ୍ଯ॒ସ୍ଯାମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମିନୋତି ଯୂପଶକ॒ଲମଵା᳚ସ୍ଯତି॒ ସତେ॑ଜସମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମିନୋତି ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନ॒କ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑ମନକ୍ତି ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଭ୍ଯ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ଇତି॑ ଚ॒ଷାଲ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑- [ଚ॒ଷାଲ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑, ମୁ॒ଞ୍ଚ॒ତି॒ ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଛୀର୍ଷ॒ତ] 20
-ମୁଞ୍ଚତି॒ ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଛୀର୍ଷ॒ତ ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ଫଲ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ତ୍ଯ॒ନକ୍ତି॒ ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନେନାଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ଽଶ୍ରି॒-ସ୍ସମ୍ମି॑ତା॒ ଯଦ॑ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ମଶ୍ରି॑ମ॒ନକ୍ତି॒ ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ତେଜ॑ସା ଽନକ୍ତ୍ଯା॒ନ୍ତ-ମ॑ନକ୍ତ୍ଯା॒ନ୍ତମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ॒-ନ୍ତେଜ॑ସାନକ୍ତି ସ॒ର୍ଵତଃ॒ ପରି॑ ମୃଶ॒ତ୍ଯପ॑ରିଵର୍ଗ-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତେଜୋ॑ ଦଧା॒ତ୍ଯୁ-ଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃ॒ଣେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯୈ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା [ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା, କ॒ଲ୍ପ॒ଯ॒ତି॒ ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵୋ ଵୈ] 21
କ॑ଲ୍ପଯତି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୋ ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା କଲ୍ପଯତି॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କଲ୍ପଯତି ଦ୍ଵି॒ପା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ତେଜ॑ସୈନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯେଯ॒-ମିତ୍ଯ॑ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ତସ୍ଯାଶ୍ରି॑-ମାହଵ॒ନୀଯା॑ଦି॒ତ୍ଥଂ-ଵେଁ॒ତ୍ଥଂ-ଵାଁ-ଽତି॑ ନାଵଯେ॒-ତ୍ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ତେଜ॑ସୈନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ସମ॑ର୍ଧଯେଯ॒ମି- [ସମ॑ର୍ଧଯେଯ॒ମିତି॑, ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-] 22
-ତ୍ଯ॑ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ତସ୍ଯାଶ୍ରି॑ମାହଵ॒ନୀଯେ॑ନ॒ ସ-ମ୍ମି॑ନୁଯା॒-ତ୍ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ବ୍ରହ୍ମ॒ଵନି॑-ନ୍ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନି॒ମିତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ତ୍ପରି॑ ଵ୍ଯଯ॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ର॑ଶ॒ନା ଯଜ॑ମାନେନ॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସମ୍ମି॑ତୋ॒ ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵୋର୍ଜା ସମ॑ର୍ଧଯତି ନାଭିଦ॒ଘ୍ନେ ପରି॑ ଵ୍ଯଯତି ନାଭିଦ॒ଘ୍ନ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାତି॒ ତସ୍ମା᳚ନ୍ନାଭିଦ॒ଘ୍ନ ଊ॒ର୍ଜା ଭୁ॑ଞ୍ଜତେ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତୋ॒ର୍ଜୈନଂ॒- [ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତୋ॒ର୍ଜୈନ᳚ମ୍, ଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯେଯ॒-] 23
ଁଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯେଯ॒-ମିତ୍ଯୂ॒ର୍ଧ୍ଵାଂ-ଵାଁ॒ ତସ୍ଯାଵା॑ଚୀଂ॒-ଵାଁ-ଽଵୋ॑ହେଦୂ॒ର୍ଜୈଵୈନଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ର୍ଧଯତି॒ ଯଦି॑ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଵର୍ଷୁ॑କଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଃ॑ ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯ-ଵା॑ଚୀ॒ମଵୋ॑ହେ॒-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ନି ଯ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯଦି॑ କା॒ମଯେ॒ତାଵ॑ର୍ଷୁକ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯୂ॒ର୍ଧ୍ଵାମୁଦୂ॑ହେ॒-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵୋ-ଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛତି ପିତୃ॒ଣା-ନ୍ନିଖା॑ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣାମୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ନିଖା॑ତା॒ଦା ର॑ଶ॒ନାଯା॒ ଓଷ॑ଧୀନାଗ୍ଂ ରଶ॒ନା ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା- [ଵିଶ୍ଵେ॑ଷାମ୍, ଦେ॒ଵାନା॑-] 24
-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମୂ॒ର୍ଧ୍ଵଗ୍ଂ ର॑ଶ॒ନାଯା॒ ଆ ଚ॒ଷାଲା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଚ॒ଷାଲଗ୍ଂ॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯାନା॒ମତି॑ରିକ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଵା ଏ॒ଷ ସ॑ର୍ଵଦେଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ଯଦ୍ଯୂପୋ॒ ଯଦ୍ଯୂପ॑-ମ୍ମି॒ନୋତି॒ ସର୍ଵା॑ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ନୋ॒-ଽନ୍ଵାଭ॑ଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତେ ଯୂପେ॑ନ ଯୋପଯି॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ ଁଲୋ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ତମୃଷ॑ଯୋ॒ ଯୂପେ॑ନୈ॒ଵାନୁ॒ ପ୍ରାଜା॑ନ॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଯୂପ॑ସ୍ଯ ଯୂପ॒ତ୍ଵଂ- [ଯୂପ॒ତ୍ଵମ୍, ଯ-ଦ୍ଯୂପ॑-] 25
ଁଯ-ଦ୍ଯୂପ॑-ମ୍ମି॒ନୋତି॑ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ପ୍ରଜ୍ଞା᳚ତ୍ଯୈ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ନ୍ମିନୋତି ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ପ୍ରଜ୍ଞା॒ଯତେ ପ୍ର॑ଜ୍ଞାତ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ତ-ଦ୍ଯଦତି॑ପନ୍ନ ଆ॒ହୁରି॒ଦ-ଙ୍କା॒ର୍ଯ॑ମାସୀ॒ଦିତି॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈ ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମତ୍ଯ॑ମନ୍ଯନ୍ତ॒ ତାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନାସ୍ପୃ॑ଶ॒-ତ୍ତାନ୍. ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାତି॑ରିକ୍ତ॒ମାସୀ॒-ତ୍ତଦ॑ସ୍ପୃଶ॒ଦତି॑ରିକ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନାଵ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ହର॒ତ୍ଯତି॑ରିକ୍ତମେ॒ତ- [ପ୍ର॒ହର॒ତ୍ଯତି॑ରିକ୍ତମେ॒ତତ୍, ଯୂପ॑ସ୍ଯ॒] 26
-ଦ୍ଯୂପ॑ସ୍ଯ॒ ଯଦୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଚ॒ଷାଲା॒-ତ୍ତେଷା॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ॒-ନ୍ତାନେ॒ଵ ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି ଦେ॒ଵା ଵୈ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ॒ ସୋମେ॒ ପ୍ର ସ୍ରୁଚୋ-ଽହ॑ର॒-ନ୍ପ୍ର ଯୂପ॒-ନ୍ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ଯଜ୍ଞଵେଶ॒ସଂ-ଵାଁ ଇ॒ଦ-ଙ୍କୁ॑ର୍ମ॒ ଇତି॒ ତେ ପ୍ର॑ସ୍ତ॒ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ରୁ॒ଚା-ନ୍ନି॒ଷ୍କ୍ରଯ॑ଣ-ମପଶ୍ଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵରୁଂ॒-ଯୂଁପ॑ସ୍ଯ॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ॒ ସୋମେ॒ ପ୍ର ପ୍ର॑ସ୍ତ॒ରଗ୍ଂ ହର॑ତି ଜୁ॒ହୋତି॒ ସ୍ଵରୁ॒ମଯ॑ଜ୍ଞଵେଶସାଯ ॥ 27 ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି॒ ପରା᳚ଞ୍ଚ॒-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି॒ ପରା॑ଙିଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ କ୍ରୂ॒ରମି॑ଵ॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍କ॑ରୋତି॒ ଯ-ତ୍ଖନ॑ତ୍ଯ॒ପୋ-ଽଵ॑ ନଯତି॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ଯଵ॑ମତୀ॒ରଵ॑ ନଯ॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ଯଵୋ॒ ଯଜ॑ମାନେନ॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସମ୍ମି॑ତୋ॒ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ତାଵ॑ତୀ-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ନୂର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାତି [ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ନୂର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାତି, ପି॒ତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମ॒ସୀତି॑] 19
ପିତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମ॒ସୀତି॑ ବ॒ର୍॒ହିରଵ॑ ସ୍ତୃଣାତି ପିତୃଦେଵ॒ତ୍ଯା᳚(1॒)ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତ-ଦ୍ଯନ୍ନିଖା॑ତଂ॒-ଯଁ-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିରନ॑ଵସ୍ତୀର୍ଯ ମିନୁ॒ଯା-ତ୍ପି॑ତୃଦେଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ନିଖା॑ତ-ସ୍ସ୍ଯା-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିର॑ଵ॒ସ୍ତୀର୍ଯ॑ ମିନୋତ୍ଯ॒ସ୍ଯାମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମିନୋତି ଯୂପଶକ॒ଲମଵା᳚ସ୍ଯତି॒ ସତେ॑ଜସମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମିନୋତି ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନ॒କ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑ମନକ୍ତି ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଭ୍ଯ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ଇତି॑ ଚ॒ଷାଲ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑- [ଚ॒ଷାଲ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑, ମୁ॒ଞ୍ଚ॒ତି॒ ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଛୀର୍ଷ॒ତ] 20
-ମୁଞ୍ଚତି॒ ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଛୀର୍ଷ॒ତ ଓଷ॑ଧଯଃ॒ ଫଲ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣନ୍ତ୍ଯ॒ନକ୍ତି॒ ତେଜୋ॒ ଵା ଆଜ୍ଯଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନେନାଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ଽଶ୍ରି॒-ସ୍ସମ୍ମି॑ତା॒ ଯଦ॑ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ମଶ୍ରି॑ମ॒ନକ୍ତି॒ ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ତେଜ॑ସା ଽନକ୍ତ୍ଯା॒ନ୍ତ-ମ॑ନକ୍ତ୍ଯା॒ନ୍ତମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନ॒-ନ୍ତେଜ॑ସାନକ୍ତି ସ॒ର୍ଵତଃ॒ ପରି॑ ମୃଶ॒ତ୍ଯପ॑ରିଵର୍ଗ-ମେ॒ଵାସ୍ମି॒-ନ୍ତେଜୋ॑ ଦଧା॒ତ୍ଯୁ-ଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃ॒ଣେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯୈ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା [ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା, କ॒ଲ୍ପ॒ଯ॒ତି॒ ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵୋ ଵୈ] 21
କ॑ଲ୍ପଯତି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୋ ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତ॑ଯା କଲ୍ପଯତି॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କଲ୍ପଯତି ଦ୍ଵି॒ପା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ତେଜ॑ସୈନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯେଯ॒-ମିତ୍ଯ॑ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ତସ୍ଯାଶ୍ରି॑-ମାହଵ॒ନୀଯା॑ଦି॒ତ୍ଥଂ-ଵେଁ॒ତ୍ଥଂ-ଵାଁ-ଽତି॑ ନାଵଯେ॒-ତ୍ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ତେଜ॑ସୈନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ସମ॑ର୍ଧଯେଯ॒ମି- [ସମ॑ର୍ଧଯେଯ॒ମିତି॑, ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-] 22
-ତ୍ଯ॑ଗ୍ନି॒ଷ୍ଠା-ନ୍ତସ୍ଯାଶ୍ରି॑ମାହଵ॒ନୀଯେ॑ନ॒ ସ-ମ୍ମି॑ନୁଯା॒-ତ୍ତେଜ॑ସୈ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ଭିରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ବ୍ରହ୍ମ॒ଵନି॑-ନ୍ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନି॒ମିତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ତ୍ପରି॑ ଵ୍ଯଯ॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ର॑ଶ॒ନା ଯଜ॑ମାନେନ॒ ଯୂପ॒-ସ୍ସମ୍ମି॑ତୋ॒ ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵୋର୍ଜା ସମ॑ର୍ଧଯତି ନାଭିଦ॒ଘ୍ନେ ପରି॑ ଵ୍ଯଯତି ନାଭିଦ॒ଘ୍ନ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ଦଧାତି॒ ତସ୍ମା᳚ନ୍ନାଭିଦ॒ଘ୍ନ ଊ॒ର୍ଜା ଭୁ॑ଞ୍ଜତେ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତୋ॒ର୍ଜୈନଂ॒- [ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତୋ॒ର୍ଜୈନ᳚ମ୍, ଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯେଯ॒-] 23
ଁଵ୍ଯ॑ର୍ଧଯେଯ॒-ମିତ୍ଯୂ॒ର୍ଧ୍ଵାଂ-ଵାଁ॒ ତସ୍ଯାଵା॑ଚୀଂ॒-ଵାଁ-ଽଵୋ॑ହେଦୂ॒ର୍ଜୈଵୈନଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ର୍ଧଯତି॒ ଯଦି॑ କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଵର୍ଷୁ॑କଃ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯଃ॑ ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯ-ଵା॑ଚୀ॒ମଵୋ॑ହେ॒-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ନି ଯ॑ଚ୍ଛତି॒ ଯଦି॑ କା॒ମଯେ॒ତାଵ॑ର୍ଷୁକ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯୂ॒ର୍ଧ୍ଵାମୁଦୂ॑ହେ॒-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵୋ-ଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛତି ପିତୃ॒ଣା-ନ୍ନିଖା॑ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣାମୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ନିଖା॑ତା॒ଦା ର॑ଶ॒ନାଯା॒ ଓଷ॑ଧୀନାଗ୍ଂ ରଶ॒ନା ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା- [ଵିଶ୍ଵେ॑ଷାମ୍, ଦେ॒ଵାନା॑-] 24
-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମୂ॒ର୍ଧ୍ଵଗ୍ଂ ର॑ଶ॒ନାଯା॒ ଆ ଚ॒ଷାଲା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଚ॒ଷାଲଗ୍ଂ॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯାନା॒ମତି॑ରିକ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଵା ଏ॒ଷ ସ॑ର୍ଵଦେଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ଯଦ୍ଯୂପୋ॒ ଯଦ୍ଯୂପ॑-ମ୍ମି॒ନୋତି॒ ସର୍ଵା॑ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ନୋ॒-ଽନ୍ଵାଭ॑ଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତେ ଯୂପେ॑ନ ଯୋପଯି॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ ଁଲୋ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ତମୃଷ॑ଯୋ॒ ଯୂପେ॑ନୈ॒ଵାନୁ॒ ପ୍ରାଜା॑ନ॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଯୂପ॑ସ୍ଯ ଯୂପ॒ତ୍ଵଂ- [ଯୂପ॒ତ୍ଵମ୍, ଯ-ଦ୍ଯୂପ॑-] 25
ଁଯ-ଦ୍ଯୂପ॑-ମ୍ମି॒ନୋତି॑ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ପ୍ରଜ୍ଞା᳚ତ୍ଯୈ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ନ୍ମିନୋତି ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ପ୍ରଜ୍ଞା॒ଯତେ ପ୍ର॑ଜ୍ଞାତ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ତ-ଦ୍ଯଦତି॑ପନ୍ନ ଆ॒ହୁରି॒ଦ-ଙ୍କା॒ର୍ଯ॑ମାସୀ॒ଦିତି॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈ ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମତ୍ଯ॑ମନ୍ଯନ୍ତ॒ ତାନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନାସ୍ପୃ॑ଶ॒-ତ୍ତାନ୍. ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାତି॑ରିକ୍ତ॒ମାସୀ॒-ତ୍ତଦ॑ସ୍ପୃଶ॒ଦତି॑ରିକ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନାଵ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ହର॒ତ୍ଯତି॑ରିକ୍ତମେ॒ତ- [ପ୍ର॒ହର॒ତ୍ଯତି॑ରିକ୍ତମେ॒ତତ୍, ଯୂପ॑ସ୍ଯ॒] 26
-ଦ୍ଯୂପ॑ସ୍ଯ॒ ଯଦୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଚ॒ଷାଲା॒-ତ୍ତେଷା॒-ନ୍ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ॒-ନ୍ତାନେ॒ଵ ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି ଦେ॒ଵା ଵୈ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ॒ ସୋମେ॒ ପ୍ର ସ୍ରୁଚୋ-ଽହ॑ର॒-ନ୍ପ୍ର ଯୂପ॒-ନ୍ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ଯଜ୍ଞଵେଶ॒ସଂ-ଵାଁ ଇ॒ଦ-ଙ୍କୁ॑ର୍ମ॒ ଇତି॒ ତେ ପ୍ର॑ସ୍ତ॒ରଗ୍ଗ୍ ସ୍ରୁ॒ଚା-ନ୍ନି॒ଷ୍କ୍ରଯ॑ଣ-ମପଶ୍ଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵରୁଂ॒-ଯୂଁପ॑ସ୍ଯ॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ॒ ସୋମେ॒ ପ୍ର ପ୍ର॑ସ୍ତ॒ରଗ୍ଂ ହର॑ତି ଜୁ॒ହୋତି॒ ସ୍ଵରୁ॒ମଯ॑ଜ୍ଞଵେଶସାଯ ॥ 27 ॥
(ଦ॒ଧା॒ତି॒ - ପ୍ରତ୍ଯୃ॒ - ଚା - ସମ॑ର୍ଧଯେଯ॒ମିତ୍ଯୂ॒ - ର୍ଜୈନଂ॒ - ଁଵିଶ୍ଵେ॑ଷାଂ - ଁଯୂପ॒ତ୍ଵ - ମତି॑ରିକ୍ତମେ॒ତ-ଦ୍- ଦ୍ଵିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ସ୍ମିଁଲ୍ଲୋ॒କ ଆ॑ସ॒-ନ୍ନାନ୍ଯ-ତ୍କି॑-ଞ୍ଚ॒ନ ମି॒ଷ-ତ୍ତେ᳚-ଽଗ୍ନିମେ॒ଵାଗ୍ନଯେ॒ ମେଧା॒ଯା ଽଲ॑ଭନ୍ତ॒ ନ ହ୍ଯ॑ନ୍ଯଦା॑ଲ॒ଭ୍ଯଂ॑-ମଵି॑ନ୍ଦ॒-ନ୍ତତୋ॒ ଵା ଇ॒ମାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରାଜା॑ଯନ୍ତ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନାଵ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ହର॑ତି ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯଜ॑ମାନଃ ପ॒ଶୁର୍ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ୍ଥେ᳚-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒- [ଯଜ॑ମାନମ୍, ଅପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-] 28
-ମପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ତ୍ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ହ॒ଵିରେ॒ତଦ୍ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁରିତି॒ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ୍ଥ॑ତି ହ॒ଵ୍ଯାଯୈ॒ଵା-ଽଽସ॑ନ୍ନାଯ॒ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଜନଯ-ତ୍ଯୁପା॒କୃତ୍ଯୈ॒ଵ ମନ୍ଥ୍ଯ॒-ସ୍ତନ୍ନେଵା-ଽଽଲ॑ବ୍ଧ॒-ନ୍ନେଵାନା॑ଲବ୍ଧ-ମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଜ॒ନିତ୍ର॑-ମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହା॒ଗ୍ନେର୍ହ୍ଯେ॑ତ-ଜ୍ଜ॒ନିତ୍ରଂ॒-ଵୃଁଷ॑ଣୌ ସ୍ଥ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଷ॑ଣୌ॒ [ଵୃଷ॑ଣୌ, ହ୍ଯେ॑ତା-] 29
ହ୍ଯେ॑ତା-ଵୁ॒ର୍ଵଶ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ଯୁ-ର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତେ ଵୃଷ॑ଣ-ନ୍ଦଧାଥା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଷ॑ଣ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତେ ଦଧା॑ତେ॒ ଯେ ଅ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ଯ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ର ଜ॑ନଯତ୍ଯ॒ଗ୍ନଯେ॑ ମ॒ଥ୍ଯମା॑ନା॒ଯାନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ ସାଵି॒ତ୍ରୀମୃଚ॒ମନ୍ଵା॑ହ ସଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମନ୍ଥତି ଜା॒ତାଯାନୁ॑ ବ୍ରୂହି [ବ୍ରୂହି, ପ୍ର॒ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣା॒ଯା-ଽନୁ॑] 30
ପ୍ରହ୍ରି॒ଯମା॑ଣା॒ଯା-ଽନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ କାଣ୍ଡେ॑କାଣ୍ଡ ଏ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କ୍ରି॒ଯମା॑ଣେ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ସ୍ସର୍ଵା॒ ଅନ୍ଵା॑ହ ଗାଯ॒ତ୍ରଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵେନୈ॒ଵୈନ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ସମ॑ର୍ଧଯତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଃ ପୁ॒ରା ଭଵ॑ତ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ତୌ ସ॒ଭଂଵଁ॑ନ୍ତୌ॒ ଯଜ॑ମାନମ॒ଭି ସ-ମ୍ଭ॑ଵତୋ॒ ଭଵ॑ତ-ନ୍ନ॒-ସ୍ସମ॑ନସା॒ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ପ୍ର॒ହୃତ୍ଯ॑ ଜୁହୋତି ଜା॒ତାଯୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମପି॑ ଦଧା॒ତ୍ଯାଜ୍ଯେ॑ନ ଜୁହୋତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॒ ଯଦାଜ୍ଯ॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତେଜ॑ସା ॥ 31 ॥
ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯା ଵୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ସ୍ମିଁଲ୍ଲୋ॒କ ଆ॑ସ॒-ନ୍ନାନ୍ଯ-ତ୍କି॑-ଞ୍ଚ॒ନ ମି॒ଷ-ତ୍ତେ᳚-ଽଗ୍ନିମେ॒ଵାଗ୍ନଯେ॒ ମେଧା॒ଯା ଽଲ॑ଭନ୍ତ॒ ନ ହ୍ଯ॑ନ୍ଯଦା॑ଲ॒ଭ୍ଯଂ॑-ମଵି॑ନ୍ଦ॒-ନ୍ତତୋ॒ ଵା ଇ॒ମାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରାଜା॑ଯନ୍ତ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନାଵ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ହର॑ତି ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯଜ॑ମାନଃ ପ॒ଶୁର୍ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ୍ଥେ᳚-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒- [ଯଜ॑ମାନମ୍, ଅପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-] 28
-ମପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ତ୍ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ହ॒ଵିରେ॒ତଦ୍ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁରିତି॒ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ୍ଥ॑ତି ହ॒ଵ୍ଯାଯୈ॒ଵା-ଽଽସ॑ନ୍ନାଯ॒ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଜନଯ-ତ୍ଯୁପା॒କୃତ୍ଯୈ॒ଵ ମନ୍ଥ୍ଯ॒-ସ୍ତନ୍ନେଵା-ଽଽଲ॑ବ୍ଧ॒-ନ୍ନେଵାନା॑ଲବ୍ଧ-ମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଜ॒ନିତ୍ର॑-ମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହା॒ଗ୍ନେର୍ହ୍ଯେ॑ତ-ଜ୍ଜ॒ନିତ୍ରଂ॒-ଵୃଁଷ॑ଣୌ ସ୍ଥ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଷ॑ଣୌ॒ [ଵୃଷ॑ଣୌ, ହ୍ଯେ॑ତା-] 29
ହ୍ଯେ॑ତା-ଵୁ॒ର୍ଵଶ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ଯୁ-ର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତେ ଵୃଷ॑ଣ-ନ୍ଦଧାଥା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵୃଷ॑ଣ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ତେ ଦଧା॑ତେ॒ ଯେ ଅ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ଯ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ର ଜ॑ନଯତ୍ଯ॒ଗ୍ନଯେ॑ ମ॒ଥ୍ଯମା॑ନା॒ଯାନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ ସାଵି॒ତ୍ରୀମୃଚ॒ମନ୍ଵା॑ହ ସଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମନ୍ଥତି ଜା॒ତାଯାନୁ॑ ବ୍ରୂହି [ବ୍ରୂହି, ପ୍ର॒ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣା॒ଯା-ଽନୁ॑] 30
ପ୍ରହ୍ରି॒ଯମା॑ଣା॒ଯା-ଽନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ କାଣ୍ଡେ॑କାଣ୍ଡ ଏ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କ୍ରି॒ଯମା॑ଣେ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ସ୍ସର୍ଵା॒ ଅନ୍ଵା॑ହ ଗାଯ॒ତ୍ରଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵେନୈ॒ଵୈନ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ସମ॑ର୍ଧଯତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଃ ପୁ॒ରା ଭଵ॑ତ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ତୌ ସ॒ଭଂଵଁ॑ନ୍ତୌ॒ ଯଜ॑ମାନମ॒ଭି ସ-ମ୍ଭ॑ଵତୋ॒ ଭଵ॑ତ-ନ୍ନ॒-ସ୍ସମ॑ନସା॒ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ପ୍ର॒ହୃତ୍ଯ॑ ଜୁହୋତି ଜା॒ତାଯୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମପି॑ ଦଧା॒ତ୍ଯାଜ୍ଯେ॑ନ ଜୁହୋତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॒ ଯଦାଜ୍ଯ॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତେଜ॑ସା ॥ 31 ॥
(ଯଜ॑ମାନ-ମାହ॒ ଵୃଷ॑ଣୌ-ଜା॒ତାଯାନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହ୍ଯା-ପ୍ଯ॒ -ଷ୍ଟାଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 5)
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵେତି॑ ବ॒ର୍॒ହିରା ଦ॑ତ୍ତ ଇ॒ଚ୍ଛତ॑ ଇଵ॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ଯୋ ଯଜ॑ତ ଉପ॒ଵୀର॒ସୀତ୍ଯା॒ହୋପ॒ ହ୍ଯେ॑ନାନାକ॒ରୋତ୍ଯୁପୋ॑ ଦେ॒ଵା-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶଃ॒ ପ୍ରାଗୁ॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଦୈଵୀ॒ର୍ହ୍ଯେ॑ତା ଵିଶଃ॑ ସ॒ତୀର୍ଦେ॒ଵାନୁ॑ପ॒ଯନ୍ତି॒ ଵହ୍ନୀ॑ରୁ॒ଶିଜ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ର୍ତ୍ଵିଜୋ॒ ଵୈ ଵହ୍ନ॑ଯ ଉ॒ଶିଜ॒-ସ୍ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଧା॒ରଯା॒ ଵସୂ॒ନୀ- [ଵସୂ॒ନୀତି॑, ଆ॒ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ] 32
-ତ୍ଯା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ହ॒ଵ୍ଯା ତେ᳚ ସ୍ଵଦନ୍ତା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵ॒ଦଯ॑ତ୍ଯେ॒ଵୈନା॒-ନ୍ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଵସୁ॑ ର॒ଣ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନାନାଗ୍ଂ॑ ରୂପ॒କୃ-ଦ୍ରୂ॒ପମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି॒ ରେଵ॑ତୀ॒ ରମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ରେ॒ଵତୀଃ᳚ ପ॒ଶୂନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରମଯତି ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତି॑ [ଇତି॑, ର॒ଶ॒ନାମା ଦ॑ତ୍ତେ॒] 33
ରଶ॒ନାମା ଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯା ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ମିତ୍ଯା॑ହା॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯା॑ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଦେଵହଵିଃ॒ ପାଶେ॒ନା-ଽଽ ର॑ଭ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସ॒ତ୍ଯଂ-ଵାଁ ଋ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯେନୈ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତେନା ଽଽର॑ଭତେ ଽକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା ପରି॑ ହରତି॒ ଵଦ୍ଧ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚ॑-ମ୍ପ୍ରତି ମୁ॒ଞ୍ଚନ୍ତି॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ॒ ଧର୍ଷା॒ ମାନୁ॑ଷା॒ନିତି॒ ନି ଯୁ॑ନକ୍ତି॒ ଧୃତ୍ଯା॑ ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯ- [ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ, ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ॒] 34
-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା॒ମୀତ୍ଯା॑ହା॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ଭଂଵଁ॑ତି॒ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁର॒ପା-ମ୍ପେ॒ରୁର॒ସୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ହ୍ଯ॑ପା-ମ୍ପା॒ତା ଯୋ ମେଧା॑ଯା-ଽଽ ର॒ଭ୍ଯତେ᳚ ସ୍ଵା॒ତ୍ତ-ଞ୍ଚି॒-ଥ୍ସଦେ॑ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵ୍ଯମାପୋ॑ ଦେଵୀ॒-ସ୍ସ୍ଵଦ॑ତୈନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵ॒ଦଯ॑ତ୍ଯେ॒ଵୈନ॑-ମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା॒-ତ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତ୍ଯୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାଦେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଙ୍କରୋତି ପା॒ଯଯ॑ତ୍ଯନ୍ତର॒ତ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଙ୍କରୋତ୍ଯ॒ଧସ୍ତା॒ଦୁପୋ᳚କ୍ଷତି ସ॒ର୍ଵତ॑ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ 35 ॥
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵେତି॑ ବ॒ର୍॒ହିରା ଦ॑ତ୍ତ ଇ॒ଚ୍ଛତ॑ ଇଵ॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ଯୋ ଯଜ॑ତ ଉପ॒ଵୀର॒ସୀତ୍ଯା॒ହୋପ॒ ହ୍ଯେ॑ନାନାକ॒ରୋତ୍ଯୁପୋ॑ ଦେ॒ଵା-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶଃ॒ ପ୍ରାଗୁ॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଦୈଵୀ॒ର୍ହ୍ଯେ॑ତା ଵିଶଃ॑ ସ॒ତୀର୍ଦେ॒ଵାନୁ॑ପ॒ଯନ୍ତି॒ ଵହ୍ନୀ॑ରୁ॒ଶିଜ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ର୍ତ୍ଵିଜୋ॒ ଵୈ ଵହ୍ନ॑ଯ ଉ॒ଶିଜ॒-ସ୍ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଧା॒ରଯା॒ ଵସୂ॒ନୀ- [ଵସୂ॒ନୀତି॑, ଆ॒ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ] 32
-ତ୍ଯା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ହ॒ଵ୍ଯା ତେ᳚ ସ୍ଵଦନ୍ତା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵ॒ଦଯ॑ତ୍ଯେ॒ଵୈନା॒-ନ୍ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଵସୁ॑ ର॒ଣ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମି॑ଥୁ॒ନାନାଗ୍ଂ॑ ରୂପ॒କୃ-ଦ୍ରୂ॒ପମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି॒ ରେଵ॑ତୀ॒ ରମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ରେ॒ଵତୀଃ᳚ ପ॒ଶୂନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରମଯତି ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତି॑ [ଇତି॑, ର॒ଶ॒ନାମା ଦ॑ତ୍ତେ॒] 33
ରଶ॒ନାମା ଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯା ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ମିତ୍ଯା॑ହା॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯା॑ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଦେଵହଵିଃ॒ ପାଶେ॒ନା-ଽଽ ର॑ଭ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସ॒ତ୍ଯଂ-ଵାଁ ଋ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯେନୈ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତେନା ଽଽର॑ଭତେ ଽକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା ପରି॑ ହରତି॒ ଵଦ୍ଧ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚ॑-ମ୍ପ୍ରତି ମୁ॒ଞ୍ଚନ୍ତି॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ॒ ଧର୍ଷା॒ ମାନୁ॑ଷା॒ନିତି॒ ନି ଯୁ॑ନକ୍ତି॒ ଧୃତ୍ଯା॑ ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯ- [ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ, ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ॒] 34
-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା॒ମୀତ୍ଯା॑ହା॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ ହ୍ଯେ॑ଷ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ଭଂଵଁ॑ତି॒ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁର॒ପା-ମ୍ପେ॒ରୁର॒ସୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ହ୍ଯ॑ପା-ମ୍ପା॒ତା ଯୋ ମେଧା॑ଯା-ଽଽ ର॒ଭ୍ଯତେ᳚ ସ୍ଵା॒ତ୍ତ-ଞ୍ଚି॒-ଥ୍ସଦେ॑ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵ୍ଯମାପୋ॑ ଦେଵୀ॒-ସ୍ସ୍ଵଦ॑ତୈନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ସ୍ଵ॒ଦଯ॑ତ୍ଯେ॒ଵୈନ॑-ମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା॒-ତ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତ୍ଯୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାଦେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଙ୍କରୋତି ପା॒ଯଯ॑ତ୍ଯନ୍ତର॒ତ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଙ୍କରୋତ୍ଯ॒ଧସ୍ତା॒ଦୁପୋ᳚କ୍ଷତି ସ॒ର୍ଵତ॑ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ 35 ॥
(ଵସୂ॒ନୀତି॑-ପ୍ରସ॒ଵ ଇତ୍ଯ॒-ଦ୍ଭ୍ଯୋ᳚-ଽନ୍ତର॒ତ ଏ॒ଵୈନଂ॒ - ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 6)
ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ଵୈ ହୋତ୍ରା॑ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରା-ନ॒ଭ୍ଯ॑ଭଵ-ନ୍ନ॒ଗ୍ନଯେ॑ ସମି॒ଦ୍ଧ୍ଯମା॑ନା॒ଯାନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ ସାମିଧେ॒ନୀରନ୍ଵା॑ହ ସପ୍ତଦ॒ଶଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରାପ୍ତ୍ଯୈ॑ ସ॒ପ୍ତଦ॒ଶାନ୍ଵା॑ହ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵ॒-ସ୍ସ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତେ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ଦେ॒ଵା ଵୈ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନାନ୍ଵ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ସ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ମା॑ଘା॒ର- [-ମା॑ଘା॒ରମ୍, ଆ ଽଘା॑ରଯ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ] 36
-ମା ଽଘା॑ରଯ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମନ୍ଵ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍॒. ଯ-ତ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ମା॑ଘା॒ର-ମା॑ଘା॒ରଯ॑ତି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯା॒ ଅସୁ॑ରେଷୁ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞ ଆ॑ସୀ॒-ତ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵାସ୍ତୂ᳚ଷ୍ଣୀଗ୍ଂ ହୋ॒ମେନା॑ଵୃଞ୍ଜତ॒ ଯ-ତ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ମା॑ଘା॒ର-ମା॑ଘା॒ରଯ॑ତି॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯୈ॒ ଵ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵୃଁ॑ଙ୍କ୍ତେ ପରି॒ଧୀ॑ନ୍-ଥ୍ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଷ୍ଟି ପୁ॒ନାତ୍ଯେ॒ଵୈନା॒-ନ୍ତ୍ରିସ୍ତ୍ରି॒-ସ୍ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଷ୍ଟି॒ ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽଥୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ [ଦ୍ଵାଦ॑ଶ, ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-] 37
ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣା॒ତ୍ଯଥୋ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵାସ୍ମା॒ ଉପ॑ ଦଧାତି ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ଶିରୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦା॑ଘା॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଯଦା॑ଘା॒ର-ମା॑ଘା॒ରଯ॑ତି ଶୀର୍ଷ॒ତ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଅଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଶିରୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦା॑ଘା॒ର ଆ॒ତ୍ମା ପ॒ଶୁରା॑ଘା॒ରମା॒ଘାର୍ଯ॑ ପ॒ଶୁଗ୍ଂ ସମ॑ନକ୍ତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ [ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑, ଶିରଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଦଧାତି॒] 38
ଶିରଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଦଧାତି॒ ସ-ନ୍ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା॒ଯୁନା॑ ଗଚ୍ଛତା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ଵାଯୁଦେଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ଵୈ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା॒ଯାଵେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି॒ ସଂ-ଯଁଜ॑ତ୍ରୈ॒ରଙ୍ଗା॑ନି॒ ସଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତିରା॒ଶିଷେତ୍ଯା॑ହ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିମେ॒ଵାସ୍ଯା॒-ଽଽଶିଷ॑-ଙ୍ଗମଯତି ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପୋ॒ ଵୈ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ର ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ତ୍ପ॒ଶୁମ॒ଭ୍ଯ॑ଵମୀ॒-ତ୍ତସ୍ମା॑-ଦୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ତ୍ପ॒ଶୋର୍ନାଵ॑ ଦ୍ଯନ୍ତି॒ ଯଦୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ତ୍ପ॒ଶୁଗ୍ଂ ସ॑ମ॒ନକ୍ତି॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ମେ॒ଵୈ- [ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ମେ॒ଵ, ଏ॒ନ॒-ଙ୍କ॒ରୋ॒ତ୍ଯୃ॒ତ୍ଵିଜୋ॑] 39
-ନ॑-ଙ୍କରୋତ୍ଯୃ॒ତ୍ଵିଜୋ॑ ଵୃଣୀତେ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯେ॒ଵ ଵୃ॑ଣୀତେ ସ॒ପ୍ତ ଵୃ॑ଣୀତେ ସ॒ପ୍ତ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ॒ପ୍ତା-ଽଽର॒ଣ୍ଯା-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯୁ॒ଭଯ॒ସ୍ଯା ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଏକା॑ଦଶ ପ୍ରଯା॒ଜାନ୍. ଯ॑ଜତି॒ ଦଶ॒ ଵୈ ପ॒ଶୋଃ ପ୍ରା॒ଣା ଆ॒ତ୍ମୈକା॑ଦ॒ଶୋ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ପ॒ଶୁସ୍ତ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଜତି ଵ॒ପାମେକଃ॒ ପରି॑ ଶଯ ଆ॒ତ୍ମୈଵା-ଽଽତ୍ମାନ॒-ମ୍ପରି॑ ଶଯେ॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵଧି॑ତି॒ର୍ଵଜ୍ରୋ॑ ଯୂପଶକ॒ଲୋ ଘୃ॒ତ-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଵଜ୍ର॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସୋମ॑ମଘ୍ନ-ନ୍ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତୌ ପ॒ଶୁ-ନ୍ତ୍ରା॑ଯେଥା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵୈନଂ॒-ଵଁଶେ॑ କୃ॒ତ୍ଵା-ଽଽଲ॑ଭତେ ॥ 40 ॥
ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ଵୈ ହୋତ୍ରା॑ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରା-ନ॒ଭ୍ଯ॑ଭଵ-ନ୍ନ॒ଗ୍ନଯେ॑ ସମି॒ଦ୍ଧ୍ଯମା॑ନା॒ଯାନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ ସ॒ପ୍ତଦ॑ଶ ସାମିଧେ॒ନୀରନ୍ଵା॑ହ ସପ୍ତଦ॒ଶଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରାପ୍ତ୍ଯୈ॑ ସ॒ପ୍ତଦ॒ଶାନ୍ଵା॑ହ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସାଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତଵ॒-ସ୍ସ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତେ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ଦେ॒ଵା ଵୈ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନାନ୍ଵ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ସ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ମା॑ଘା॒ର- [-ମା॑ଘା॒ରମ୍, ଆ ଽଘା॑ରଯ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ] 36
-ମା ଽଘା॑ରଯ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଯ॒ଜ୍ଞମନ୍ଵ॑ପଶ୍ଯ॒ନ୍॒. ଯ-ତ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ମା॑ଘା॒ର-ମା॑ଘା॒ରଯ॑ତି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯା॒ ଅସୁ॑ରେଷୁ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞ ଆ॑ସୀ॒-ତ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵାସ୍ତୂ᳚ଷ୍ଣୀଗ୍ଂ ହୋ॒ମେନା॑ଵୃଞ୍ଜତ॒ ଯ-ତ୍ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ମା॑ଘା॒ର-ମା॑ଘା॒ରଯ॑ତି॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯୈ॒ ଵ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵୃଁ॑ଙ୍କ୍ତେ ପରି॒ଧୀ॑ନ୍-ଥ୍ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଷ୍ଟି ପୁ॒ନାତ୍ଯେ॒ଵୈନା॒-ନ୍ତ୍ରିସ୍ତ୍ରି॒-ସ୍ସ-ମ୍ମା᳚ର୍ଷ୍ଟି॒ ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽଥୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ସ-ମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ [ଦ୍ଵାଦ॑ଶ, ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-] 37
ମାସା᳚-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣା॒ତ୍ଯଥୋ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵାସ୍ମା॒ ଉପ॑ ଦଧାତି ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ଶିରୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦା॑ଘା॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଯଦା॑ଘା॒ର-ମା॑ଘା॒ରଯ॑ତି ଶୀର୍ଷ॒ତ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଅଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଶିରୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଯଦା॑ଘା॒ର ଆ॒ତ୍ମା ପ॒ଶୁରା॑ଘା॒ରମା॒ଘାର୍ଯ॑ ପ॒ଶୁଗ୍ଂ ସମ॑ନକ୍ତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ [ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑, ଶିରଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଦଧାତି॒] 38
ଶିରଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଦଧାତି॒ ସ-ନ୍ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା॒ଯୁନା॑ ଗଚ୍ଛତା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ଵାଯୁଦେଵ॒ତ୍ଯୋ॑ ଵୈ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା॒ଯାଵେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି॒ ସଂ-ଯଁଜ॑ତ୍ରୈ॒ରଙ୍ଗା॑ନି॒ ସଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତିରା॒ଶିଷେତ୍ଯା॑ହ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିମେ॒ଵାସ୍ଯା॒-ଽଽଶିଷ॑-ଙ୍ଗମଯତି ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପୋ॒ ଵୈ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ର ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ତ୍ପ॒ଶୁମ॒ଭ୍ଯ॑ଵମୀ॒-ତ୍ତସ୍ମା॑-ଦୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ତ୍ପ॒ଶୋର୍ନାଵ॑ ଦ୍ଯନ୍ତି॒ ଯଦୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ତ୍ପ॒ଶୁଗ୍ଂ ସ॑ମ॒ନକ୍ତି॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ମେ॒ଵୈ- [ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑ମେ॒ଵ, ଏ॒ନ॒-ଙ୍କ॒ରୋ॒ତ୍ଯୃ॒ତ୍ଵିଜୋ॑] 39
-ନ॑-ଙ୍କରୋତ୍ଯୃ॒ତ୍ଵିଜୋ॑ ଵୃଣୀତେ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯେ॒ଵ ଵୃ॑ଣୀତେ ସ॒ପ୍ତ ଵୃ॑ଣୀତେ ସ॒ପ୍ତ ଗ୍ରା॒ମ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ॒ପ୍ତା-ଽଽର॒ଣ୍ଯା-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯୁ॒ଭଯ॒ସ୍ଯା ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯା॒ ଏକା॑ଦଶ ପ୍ରଯା॒ଜାନ୍. ଯ॑ଜତି॒ ଦଶ॒ ଵୈ ପ॒ଶୋଃ ପ୍ରା॒ଣା ଆ॒ତ୍ମୈକା॑ଦ॒ଶୋ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ପ॒ଶୁସ୍ତ-ମ୍ପ୍ର ଯ॑ଜତି ଵ॒ପାମେକଃ॒ ପରି॑ ଶଯ ଆ॒ତ୍ମୈଵା-ଽଽତ୍ମାନ॒-ମ୍ପରି॑ ଶଯେ॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵଧି॑ତି॒ର୍ଵଜ୍ରୋ॑ ଯୂପଶକ॒ଲୋ ଘୃ॒ତ-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଵଜ୍ର॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ସୋମ॑ମଘ୍ନ-ନ୍ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତୌ ପ॒ଶୁ-ନ୍ତ୍ରା॑ଯେଥା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵୈନଂ॒-ଵଁଶେ॑ କୃ॒ତ୍ଵା-ଽଽଲ॑ଭତେ ॥ 40 ॥
(ଆ॒ଘା॒ରଂ - ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶା॒ - ଽଽତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ - ମେଧ୍ଯ॑ମେ॒ଵ - ଖଲୁ॒ ଵା - ଅ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 7)
ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି କରୋତି ସର୍ଵ॒ହୁତ॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋ॒ତ୍ଯ-ସ୍କ॑ନ୍ଦା॒ଯା-ସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଧୁ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି॒ ତ୍ରିଃ ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି କରୋତି॒ ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽଥୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତ୍ଯନ୍ଵା॒ରଭ୍ଯଃ॑ ପ॒ଶୂ(3)-ର୍ନାନ୍ଵା॒ରଭ୍ଯା(3) ଇତି॑ ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ଵା ଏ॒ଷ ନୀ॑ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁସ୍ତଂ-ଯଁଦ॑ନ୍ଵା॒ରଭେ॑ତ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କୋ॒ ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯ॑ ନୀଯତେ॒ ଯ- [ଯତ୍, ପ॒ଶୁରିତି॒] 41
-ତ୍ପ॒ଶୁରିତି॒ ଯନ୍ନାନ୍ଵା॒ରଭେ॑ତ ସୁଵ॒ର୍ଗାଲ୍ଲୋ॒କା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ ହୀଯେତ ଵପା॒ଶ୍ରପ॑ଣୀଭ୍ଯା-ମ॒ନ୍ଵାର॑ଭତେ॒ ତନ୍ନେଵା॒ନ୍ଵାର॑ବ୍ଧ॒-ନ୍ନେଵାନ॑ନ୍ଵାରବ୍ଧ॒ମୁପ॒ ପ୍ରେଷ୍ଯ॑ ହୋତର୍ହ॒ଵ୍ଯା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହେଷି॒ତଗ୍ଂ ହି କର୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॒ ରେଵ॑ତୀର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମ୍ପ୍ରିଯ॒ଧା ଽଽଵି॑ଶ॒ତେତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତଦ॒ଗ୍ନିନା॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦେତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ପୃଞ୍ଚଃ॑ ପା॒ହୀତି॑ ବ॒ର୍॒ହି- [ବ॒ର୍॒ହିଃ, ଉପା᳚-ଽସ୍ଯ॒ତ୍ଯ-ସ୍କ॑ନ୍ଦା॒ଯା-] 42
-ରୁପା᳚-ଽସ୍ଯ॒ତ୍ଯ-ସ୍କ॑ନ୍ଦା॒ଯା-ସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॒ ସ୍କନ୍ଦ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ବର୍ହି॒ଷଦ॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି॒ ପରାଂ॒ଆ ଵ॑ର୍ତତେ-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ॒ଶୋ-ସ୍ସ᳚ଜ୍ଞ॒ମ୍ପ୍ଯମା॑ନା-ତ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ତନ୍ନି ହ୍ନୁ॑ତ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽନା᳚ଵ୍ରସ୍କାଯ॒ ଗଚ୍ଛ॑ତି॒ ଶ୍ରିଯ॒-ମ୍ପ୍ର ପ॒ଶୂନା᳚ପ୍ନୋତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ପ॒ଶ୍ଚାଲ୍ଲୋ॑କା॒ ଵା ଏ॒ଷା ପ୍ରାଚ୍ଯୁ॒ଦାନୀ॑ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପତ୍ନୀ॒ ନମ॑ସ୍ତ ଆତା॒ନେତ୍ଯା॑ହା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॒ ଵୈ ର॒ଶ୍ମଯ॑ [ର॒ଶ୍ମଯଃ॑, ଆ॒ତା॒ନାସ୍ତେଭ୍ଯ॑] 43
ଆତା॒ନାସ୍ତେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ନମ॑ସ୍କରୋତ୍ଯନ॒ର୍ଵା ପ୍ରେହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଵା ଅର୍ଵା॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାପନୁତ୍ତ୍ଯୈ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ କୁ॒ଲ୍ଯାମନୁ॑ ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॒ଣେ-ତ୍ଯା॑ହା॒ ଽଽଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମା ଶା᳚ସ୍ତ॒ ଆପୋ॑ ଦେଵୀ-ଶ୍ଶୁଦ୍ଧାଯୁଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥ 44 ॥
ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି କରୋତି ସର୍ଵ॒ହୁତ॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋ॒ତ୍ଯ-ସ୍କ॑ନ୍ଦା॒ଯା-ସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଧୁ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି॒ ତ୍ରିଃ ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି କରୋତି॒ ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽଥୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତ୍ଯନ୍ଵା॒ରଭ୍ଯଃ॑ ପ॒ଶୂ(3)-ର୍ନାନ୍ଵା॒ରଭ୍ଯା(3) ଇତି॑ ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ଵା ଏ॒ଷ ନୀ॑ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁସ୍ତଂ-ଯଁଦ॑ନ୍ଵା॒ରଭେ॑ତ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କୋ॒ ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯ॑ ନୀଯତେ॒ ଯ- [ଯତ୍, ପ॒ଶୁରିତି॒] 41
-ତ୍ପ॒ଶୁରିତି॒ ଯନ୍ନାନ୍ଵା॒ରଭେ॑ତ ସୁଵ॒ର୍ଗାଲ୍ଲୋ॒କା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ ହୀଯେତ ଵପା॒ଶ୍ରପ॑ଣୀଭ୍ଯା-ମ॒ନ୍ଵାର॑ଭତେ॒ ତନ୍ନେଵା॒ନ୍ଵାର॑ବ୍ଧ॒-ନ୍ନେଵାନ॑ନ୍ଵାରବ୍ଧ॒ମୁପ॒ ପ୍ରେଷ୍ଯ॑ ହୋତର୍ହ॒ଵ୍ଯା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହେଷି॒ତଗ୍ଂ ହି କର୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॒ ରେଵ॑ତୀର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମ୍ପ୍ରିଯ॒ଧା ଽଽଵି॑ଶ॒ତେତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତଦ॒ଗ୍ନିନା॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦେତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ପୃଞ୍ଚଃ॑ ପା॒ହୀତି॑ ବ॒ର୍॒ହି- [ବ॒ର୍॒ହିଃ, ଉପା᳚-ଽସ୍ଯ॒ତ୍ଯ-ସ୍କ॑ନ୍ଦା॒ଯା-] 42
-ରୁପା᳚-ଽସ୍ଯ॒ତ୍ଯ-ସ୍କ॑ନ୍ଦା॒ଯା-ସ୍କ॑ନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॒ ସ୍କନ୍ଦ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ବର୍ହି॒ଷଦ॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି॒ ପରାଂ॒ଆ ଵ॑ର୍ତତେ-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପ॒ଶୋ-ସ୍ସ᳚ଜ୍ଞ॒ମ୍ପ୍ଯମା॑ନା-ତ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ତନ୍ନି ହ୍ନୁ॑ତ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽନା᳚ଵ୍ରସ୍କାଯ॒ ଗଚ୍ଛ॑ତି॒ ଶ୍ରିଯ॒-ମ୍ପ୍ର ପ॒ଶୂନା᳚ପ୍ନୋତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ପ॒ଶ୍ଚାଲ୍ଲୋ॑କା॒ ଵା ଏ॒ଷା ପ୍ରାଚ୍ଯୁ॒ଦାନୀ॑ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପତ୍ନୀ॒ ନମ॑ସ୍ତ ଆତା॒ନେତ୍ଯା॑ହା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯ॒ ଵୈ ର॒ଶ୍ମଯ॑ [ର॒ଶ୍ମଯଃ॑, ଆ॒ତା॒ନାସ୍ତେଭ୍ଯ॑] 43
ଆତା॒ନାସ୍ତେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵ ନମ॑ସ୍କରୋତ୍ଯନ॒ର୍ଵା ପ୍ରେହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଵା ଅର୍ଵା॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାପନୁତ୍ତ୍ଯୈ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ କୁ॒ଲ୍ଯାମନୁ॑ ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॒ଣେ-ତ୍ଯା॑ହା॒ ଽଽଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମା ଶା᳚ସ୍ତ॒ ଆପୋ॑ ଦେଵୀ-ଶ୍ଶୁଦ୍ଧାଯୁଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥ 44 ॥
(ଲୋ॒କାଯ॑ ନୀଯତେ॒ ଯ-ଦ୍- ବ॒ର॒ଃଈ - ର॒ଶ୍ମଯଃ॑ - ସ॒ପ୍ତତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 8)
ପ॒ଶୋର୍ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ ପ୍ରା॒ଣାଞ୍ଛୁଗୃ॑ଚ୍ଛତି॒ ଵାକ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା-ମ୍ପ୍ରା॒ଣସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି॒ ସା ପ୍ରା॒ଣେଭ୍ଯୋ-ଽଧି॑ ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ଶୁ-କ୍ପ୍ର ଵି॑ଶତି॒ ଶମହୋ᳚ଭ୍ଯା॒ମିତି॒ ନି ନ॑ଯତ୍ଯହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯୈ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯ॒ତ୍ଯୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରା॑ଯସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵଧି॑ତି॒- [ସ୍ଵଧି॑ତିଃ, ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॑ ପାର୍ଶ୍ଵ॒ତ] 45
-ଶ୍ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॑ ପାର୍ଶ୍ଵ॒ତ ଆ ଚ୍ଛ୍ଯ॑ତି ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ହି ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଆ॒ ଚ୍ଛ୍ଯନ୍ତି॑ ତିର॒ଶ୍ଚୀନ॒ମା ଚ୍ଛ୍ଯ॑ତ୍ଯନୂ॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଆ॒ଚ୍ଛ୍ଯନ୍ତି॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ॒ ରକ୍ଷ॑ସା-ମ୍ଭା॒ଗୋ॑-ଽସୀତି॑ ସ୍ଥଵିମ॒ତୋ ବ॒ର୍॒ହିର॒କ୍ତ୍ଵା-ଽପା᳚ସ୍ଯତ୍ଯ॒ସ୍ନୈଵ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ରଵ॑ଦଯତ ଇ॒ଦମ॒ହଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ॑-ଽଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯାମି॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁ॑ଷୌ॒ ଯ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ [ ] 46
ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯଶ୍ଚୈ॑ନ॒-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତାଵୁ॒ଭାଵ॑ଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯତୀ॒ଷେ ତ୍ଵେତି॑ ଵ॒ପାମୁତ୍ଖି॑ଦତୀ॒ଚ୍ଛତ॑ ଇଵ॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ଯୋ ଯଜ॑ତେ॒ ଯଦୁ॑ପତୃ॒ନ୍ଦ୍ଯା-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽସ୍ଯ ପ॒ଶୂ-ନ୍ଘାତୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଯନ୍ନୋପ॑ତୃ॒ନ୍ଦ୍ଯା-ଦଯ॑ତା ସ୍ଯା-ଦ॒ନ୍ଯଯୋ॑ପତୃ॒ଣତ୍ତ୍ଯ॒ନ୍ଯଯା॒ ନ ଧୃତ୍ଯୈ॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ପ୍ରୋର୍ଣ୍ଵା॑ଥା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଏ॒ଵ ରସେ॑ନାନ॒କ୍ତ୍ଯଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ [ରସେ॑ନାନ॒କ୍ତ୍ଯଚ୍ଛି॑ନ୍ନଃ, ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀର॒] 47
ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀର॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ତ୍କ୍ରୂ॒ରମି॑ଵ॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍କ॑ରୋତି॒ ଯ-ଦ୍ଵ॒ପା-ମୁ॑ତ୍ଖି॒ଦ-ତ୍ଯୁ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମନ୍ଵି॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ପ୍ର ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽସ୍ମାଲ୍ଲୋ॒କାଚ୍ଚ୍ଯ॑ଵତେ॒ ଯଃ ପ॒ଶୁ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॑ ନୀ॒ଯମା॑ନମନ୍ଵା॒ରଭ॑ତେ ଵପା॒ଶ୍ରପ॑ଣୀ॒ ପୁନ॑ର॒ନ୍ଵାର॑ଭତେ॒-ଽସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତ୍ଯ॒ଗ୍ନିନା॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦେତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯା॒ ଅଥୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵ ହ॒ଵ୍ଯେନା- [ଏ॒ଵ ହ॒ଵ୍ଯେନ॑, ଅନ୍ଵେ॑ତି॒] 48
-ନ୍ଵେ॑ତି॒ ନାନ୍ତ॒ମମଙ୍ଗା॑ର॒ମତି॑ ହରେ॒-ଦ୍ଯଦ॑ନ୍ତ॒ମମଙ୍ଗା॑ରମତି॒ ହରେ᳚-ଦ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଅତି॑ ମନ୍ଯେତ॒ ଵାଯୋ॒ ଵୀହି॑ ସ୍ତୋ॒କାନା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଵିଭ॑କ୍ତା-ସ୍ସ୍ତୋ॒କା ଅଵ॑ ପଦ୍ଯ॒ନ୍ତେ-ଽଗ୍ରଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ତ୍ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵ॒ପା-ଽଗ୍ର॒ମୋଷ॑ଧୀନା-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିରଗ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵାଗ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଓଷ॑ଧୀଷ୍ଵେ॒ଵ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି॒ ସ୍ଵାହା॑କୃତୀଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରେଷ୍ଯେତ୍ଯା॑ହ [ ] 49
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସମି॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯମା॒ତ୍ମା ଵ॒ପା ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯମ॑ଭି॒ଘାର୍ଯ॑ ଵ॒ପାମ॒ଭି ଘା॑ରଯତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନୌ ଦ॑ଧାତି॒ ସ୍ଵାହୋ॒ର୍ଧ୍ଵନ॑ଭସ-ମ୍ମାରୁ॒ତ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତ॒ମିତ୍ଯା॑ହୋ॒ର୍ଧ୍ଵନ॑ଭା ହ ସ୍ମ॒ ଵୈ ମା॑ରୁ॒ତୋ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵଁପା॒ଶ୍ରପ॑ଣୀ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ତେନୈ॒ଵୈନେ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ଵିଷୂ॑ଚୀ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଵିଷ୍ଵ॑ଞ୍ଚୌ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ॥ 50 ॥
ପ॒ଶୋର୍ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ ପ୍ରା॒ଣାଞ୍ଛୁଗୃ॑ଚ୍ଛତି॒ ଵାକ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା-ମ୍ପ୍ରା॒ଣସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରା॒ଣେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି॒ ସା ପ୍ରା॒ଣେଭ୍ଯୋ-ଽଧି॑ ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ଶୁ-କ୍ପ୍ର ଵି॑ଶତି॒ ଶମହୋ᳚ଭ୍ଯା॒ମିତି॒ ନି ନ॑ଯତ୍ଯହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯୈ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯ॒ତ୍ଯୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରା॑ଯସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଵଧି॑ତି॒- [ସ୍ଵଧି॑ତିଃ, ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॑ ପାର୍ଶ୍ଵ॒ତ] 45
-ଶ୍ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॑ ପାର୍ଶ୍ଵ॒ତ ଆ ଚ୍ଛ୍ଯ॑ତି ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ହି ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଆ॒ ଚ୍ଛ୍ଯନ୍ତି॑ ତିର॒ଶ୍ଚୀନ॒ମା ଚ୍ଛ୍ଯ॑ତ୍ଯନୂ॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ହି ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଆ॒ଚ୍ଛ୍ଯନ୍ତି॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ॒ ରକ୍ଷ॑ସା-ମ୍ଭା॒ଗୋ॑-ଽସୀତି॑ ସ୍ଥଵିମ॒ତୋ ବ॒ର୍॒ହିର॒କ୍ତ୍ଵା-ଽପା᳚ସ୍ଯତ୍ଯ॒ସ୍ନୈଵ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ରଵ॑ଦଯତ ଇ॒ଦମ॒ହଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ॑-ଽଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯାମି॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁ॑ଷୌ॒ ଯ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ [ ] 46
ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯଶ୍ଚୈ॑ନ॒-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତାଵୁ॒ଭାଵ॑ଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯତୀ॒ଷେ ତ୍ଵେତି॑ ଵ॒ପାମୁତ୍ଖି॑ଦତୀ॒ଚ୍ଛତ॑ ଇଵ॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ଯୋ ଯଜ॑ତେ॒ ଯଦୁ॑ପତୃ॒ନ୍ଦ୍ଯା-ଦ୍ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽସ୍ଯ ପ॒ଶୂ-ନ୍ଘାତୁ॑କ-ସ୍ସ୍ଯା॒-ଦ୍ଯନ୍ନୋପ॑ତୃ॒ନ୍ଦ୍ଯା-ଦଯ॑ତା ସ୍ଯା-ଦ॒ନ୍ଯଯୋ॑ପତୃ॒ଣତ୍ତ୍ଯ॒ନ୍ଯଯା॒ ନ ଧୃତ୍ଯୈ॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ପ୍ରୋର୍ଣ୍ଵା॑ଥା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଏ॒ଵ ରସେ॑ନାନ॒କ୍ତ୍ଯଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ [ରସେ॑ନାନ॒କ୍ତ୍ଯଚ୍ଛି॑ନ୍ନଃ, ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀର॒] 47
ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀର॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ତ୍କ୍ରୂ॒ରମି॑ଵ॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍କ॑ରୋତି॒ ଯ-ଦ୍ଵ॒ପା-ମୁ॑ତ୍ଖି॒ଦ-ତ୍ଯୁ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମନ୍ଵି॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ପ୍ର ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽସ୍ମାଲ୍ଲୋ॒କାଚ୍ଚ୍ଯ॑ଵତେ॒ ଯଃ ପ॒ଶୁ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॑ ନୀ॒ଯମା॑ନମନ୍ଵା॒ରଭ॑ତେ ଵପା॒ଶ୍ରପ॑ଣୀ॒ ପୁନ॑ର॒ନ୍ଵାର॑ଭତେ॒-ଽସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତ୍ଯ॒ଗ୍ନିନା॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦେତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯା॒ ଅଥୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵ ହ॒ଵ୍ଯେନା- [ଏ॒ଵ ହ॒ଵ୍ଯେନ॑, ଅନ୍ଵେ॑ତି॒] 48
-ନ୍ଵେ॑ତି॒ ନାନ୍ତ॒ମମଙ୍ଗା॑ର॒ମତି॑ ହରେ॒-ଦ୍ଯଦ॑ନ୍ତ॒ମମଙ୍ଗା॑ରମତି॒ ହରେ᳚-ଦ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଅତି॑ ମନ୍ଯେତ॒ ଵାଯୋ॒ ଵୀହି॑ ସ୍ତୋ॒କାନା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଵିଭ॑କ୍ତା-ସ୍ସ୍ତୋ॒କା ଅଵ॑ ପଦ୍ଯ॒ନ୍ତେ-ଽଗ୍ରଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ତ୍ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵ॒ପା-ଽଗ୍ର॒ମୋଷ॑ଧୀନା-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିରଗ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵାଗ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॒ ଓଷ॑ଧୀଷ୍ଵେ॒ଵ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି॒ ସ୍ଵାହା॑କୃତୀଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରେଷ୍ଯେତ୍ଯା॑ହ [ ] 49
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସମି॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯମା॒ତ୍ମା ଵ॒ପା ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯମ॑ଭି॒ଘାର୍ଯ॑ ଵ॒ପାମ॒ଭି ଘା॑ରଯତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନୌ ଦ॑ଧାତି॒ ସ୍ଵାହୋ॒ର୍ଧ୍ଵନ॑ଭସ-ମ୍ମାରୁ॒ତ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତ॒ମିତ୍ଯା॑ହୋ॒ର୍ଧ୍ଵନ॑ଭା ହ ସ୍ମ॒ ଵୈ ମା॑ରୁ॒ତୋ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵଁପା॒ଶ୍ରପ॑ଣୀ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ତେନୈ॒ଵୈନେ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ଵିଷୂ॑ଚୀ॒ ପ୍ର ହ॑ରତି॒ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଵିଷ୍ଵ॑ଞ୍ଚୌ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ॥ 50 ॥
(ସ୍ଵଧି॑ତି - ଶ୍ଚୈ॒ଵା - ଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ - ହ॒ଵ୍ଯେନେ॒ - ଷ୍ଯେତ୍ଯା॑ହ॒ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 9)
ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି॒ ସମେ॑ଧମେ॒ଵୈନ॒ମା ଲ॑ଭତେ ଵ॒ପଯା᳚ ପ୍ର॒ଚର୍ଯ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶେ॑ନ॒ ପ୍ର ଚ॑ର॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶ॒ ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଦ॑ଧା॒ତ୍ଯଥୋ॑ ପ॒ଶୋରେ॒ଵ ଛି॒ଦ୍ରମପି॑ ଦଧାତି ପୃଷଦା॒ଜ୍ଯସ୍ଯୋ॑ପ॒ହତ୍ଯ॒ ତ୍ରିଃ ପୃ॑ଚ୍ଛତି ଶୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ଵୀ(3)-ଶ୍ଶ॑ମିତ॒ରିତି॒ ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵା ଯୋ-ଽଶୃ॑ତଗ୍ଂ ଶୃ॒ତମାହ॒ ସ ଏନ॑ସା ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ- [ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାମ୍, ଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଶୋଃ] 51
-ଁଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଶୋଃ ଖଲୁ॒ ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ॒ ହୃଦ॑ଯମା॒ତ୍ମା-ଽଭି ସମେ॑ତି॒ ଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯେନ॒ ହୃଦ॑ଯ-ମଭିଘା॒ରଯ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନୌ ଦ॑ଧାତି ପ॒ଶୁନା॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ନୋ॒-ଽନ୍ଵାଭ॑ଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ ଛି॒ତ୍ତ୍ଵା ମେଧ॒-ମ୍ପ୍ରାକ୍ଷା॑ରଯ॒ନ୍ଥ୍ସ ପ୍ର॒କ୍ଷୋ॑-ଽଭଵ॒-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ପ୍ରକ୍ଷ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପ୍ଲ॑କ୍ଷଶା॒ଖୋ-ତ୍ତ॑ରବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଭଵ॑ତି॒ ସମେ॑ଧସ୍ଯୈ॒ଵ [ ] 52
ପ॒ଶୋରଵ॑ ଦ୍ଯତି ପ॒ଶୁଂ-ଵୈଁ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନୁ॑ ସଚନ୍ତେ-ଽନ୍ତ॒ରା ଯୂପ॑-ଞ୍ଚା-ଽଽହଵ॒ନୀଯ॑-ଞ୍ଚ ହରତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ପ॒ଶୋର୍ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ॒ ମନୋ-ଽପ॑ କ୍ରାମତି ମ॒ନୋତା॑ଯୈ ହ॒ଵିଷୋ॑-ଽଵଦୀ॒ଯମା॑ନ॒ସ୍ଯାନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ମନ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯାଵ॑ ରୁନ୍ଧ॒ ଏକା॑ଦଶାଵ॒ଦାନା॒ନ୍ଯଵ॑ ଦ୍ଯତି॒ ଦଶ॒ ଵୈ ପ॒ଶୋଃ ପ୍ରା॒ଣା ଆ॒ତ୍ମୈକା॑ଦ॒ଶୋ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ପ॒ଶୁସ୍ତସ୍ଯା-ଽଵ॑- [ପ॒ଶୁସ୍ତସ୍ଯା-ଽଵ॑, ଦ୍ଯ॒ତି॒ ହୃଦ॑ଯ॒ସ୍ଯା-] 53
-ଦ୍ଯତି॒ ହୃଦ॑ଯ॒ସ୍ଯା-ଗ୍ରେ-ଽଵ॑ ଦ୍ଯ॒ତ୍ଯଥ॑ ଜି॒ହ୍ଵାଯା॒ ଅଥ॒ ଵକ୍ଷ॑ସୋ॒ ଯଦ୍ଵୈ ହୃଦ॑ଯେନାଭି॒ଗଚ୍ଛ॑ତି॒ ତଜ୍ଜି॒ହ୍ଵଯା॑ ଵଦତି॒ ଯଜ୍ଜି॒ହ୍ଵଯା॒ ଵଦ॑ତି॒ ତଦୁର॒ସୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ଵ॑ଦତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॒ଶୋର୍ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ଵଂ-ଯଁସ୍ଯୈ॒ଵମ॑ଵ॒ଦାଯ॑ ଯଥା॒କାମ॒-ମୁତ୍ତ॑ରେଷାମଵ॒ଦ୍ଯତି॑ ଯଥା ପୂ॒ର୍ଵମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ॒ଶୋରଵ॑ତ୍ତ-ମ୍ଭଵତି ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଗୁ॒ଦସ୍ଯାଵ॑ ଦ୍ଯତି ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ହି ପ୍ରା॒ଣ ଉ॑ତ୍ତ॒ମସ୍ଯାଵ॑ ଦ୍ଯ- [ଉ॑ତ୍ତ॒ମସ୍ଯାଵ॑ ଦ୍ଯତି, ଉ॒ତ୍ତ॒ମୋ ହି ପ୍ରା॒ଣୋ] 54
-ତ୍ଯୁତ୍ତ॒ମୋ ହି ପ୍ରା॒ଣୋ ଯଦୀତ॑ରଂ॒-ଯଁଦୀତ॑ର-ମୁ॒ଭଯ॑ମେ॒ଵାଜା॑ମି॒ ଜାଯ॑ମାନୋ॒ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ-ସ୍ତ୍ରି॒ଭିର୍-ଋ॑ଣ॒ଵା ଜା॑ଯତେ ବ୍ରହ୍ମ॒ଚର୍ଯେ॒ଣର୍ଷି॑ଭ୍ଯୋ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପି॒ତୃଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ନୃ॒ଣୋ ଯଃ ପୁ॒ତ୍ରୀ ଯଜ୍ଵା᳚ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଵା॒ସୀ ତଦ॑ଵ॒ଦାନୈ॑-ରେ॒ଵା-ଽଵ॑ ଦଯତେ॒ ତଦ॑ଵ॒ଦାନା॑ନା-ମଵଦାନ॒ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନିମ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ତ୍ଵଯା॑ ଵୀ॒ରେଣାସୁ॑ରାନ॒ଭି ଭ॑ଵା॒ମେତି॒ [ଭ॑ଵା॒ମେତି॑, ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ] 55
ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ ପ॒ଶୋରୁ॑ଦ୍ଧା॒ରମୁଦ୍ଧ॑ରା॒ ଇତି॒ ସ ଏ॒ତମୁ॑ଦ୍ଧା॒ରମୁଦ॑ହରତ॒ ଦୋଃ ପୂ᳚ର୍ଵା॒ର୍ଧସ୍ଯ॑ ଗୁ॒ଦ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ-ଶ୍ଶ୍ରୋଣି॑-ଞ୍ଜଘନା॒ର୍ଧସ୍ଯ॒ ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵ॒-ନ୍ପରା-ଽସୁ॑ରା॒ ଯ-ତ୍ତ୍ର୍ଯ॒ଙ୍ଗାଣାଗ୍ଂ॑ ସମଵ॒ଦ୍ଯତି॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତ୍ଯକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା-ଽଵ॑ ଦ୍ଯତି॒ ତସ୍ମା॑ଦକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା ପ॒ଶଵୋ-ଽଙ୍ଗା॑ନି॒ ପ୍ର ହ॑ରନ୍ତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 56 ॥
ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି॒ ସମେ॑ଧମେ॒ଵୈନ॒ମା ଲ॑ଭତେ ଵ॒ପଯା᳚ ପ୍ର॒ଚର୍ଯ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶେ॑ନ॒ ପ୍ର ଚ॑ର॒ତ୍ଯୂର୍ଗ୍ଵୈ ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶ॒ ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଦ॑ଧା॒ତ୍ଯଥୋ॑ ପ॒ଶୋରେ॒ଵ ଛି॒ଦ୍ରମପି॑ ଦଧାତି ପୃଷଦା॒ଜ୍ଯସ୍ଯୋ॑ପ॒ହତ୍ଯ॒ ତ୍ରିଃ ପୃ॑ଚ୍ଛତି ଶୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ଵୀ(3)-ଶ୍ଶ॑ମିତ॒ରିତି॒ ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵା ଯୋ-ଽଶୃ॑ତଗ୍ଂ ଶୃ॒ତମାହ॒ ସ ଏନ॑ସା ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ- [ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାମ୍, ଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଶୋଃ] 51
-ଁଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଶୋଃ ଖଲୁ॒ ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ॒ ହୃଦ॑ଯମା॒ତ୍ମା-ଽଭି ସମେ॑ତି॒ ଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯେନ॒ ହୃଦ॑ଯ-ମଭିଘା॒ରଯ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନୌ ଦ॑ଧାତି ପ॒ଶୁନା॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒-ନ୍ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ନୋ॒-ଽନ୍ଵାଭ॑ଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ ଛି॒ତ୍ତ୍ଵା ମେଧ॒-ମ୍ପ୍ରାକ୍ଷା॑ରଯ॒ନ୍ଥ୍ସ ପ୍ର॒କ୍ଷୋ॑-ଽଭଵ॒-ତ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒କ୍ଷସ୍ଯ॑ ପ୍ରକ୍ଷ॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପ୍ଲ॑କ୍ଷଶା॒ଖୋ-ତ୍ତ॑ରବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଭଵ॑ତି॒ ସମେ॑ଧସ୍ଯୈ॒ଵ [ ] 52
ପ॒ଶୋରଵ॑ ଦ୍ଯତି ପ॒ଶୁଂ-ଵୈଁ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନୁ॑ ସଚନ୍ତେ-ଽନ୍ତ॒ରା ଯୂପ॑-ଞ୍ଚା-ଽଽହଵ॒ନୀଯ॑-ଞ୍ଚ ହରତି॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ପ॒ଶୋର୍ଵା ଆଲ॑ବ୍ଧସ୍ଯ॒ ମନୋ-ଽପ॑ କ୍ରାମତି ମ॒ନୋତା॑ଯୈ ହ॒ଵିଷୋ॑-ଽଵଦୀ॒ଯମା॑ନ॒ସ୍ଯାନୁ॑ ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ମନ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯାଵ॑ ରୁନ୍ଧ॒ ଏକା॑ଦଶାଵ॒ଦାନା॒ନ୍ଯଵ॑ ଦ୍ଯତି॒ ଦଶ॒ ଵୈ ପ॒ଶୋଃ ପ୍ରା॒ଣା ଆ॒ତ୍ମୈକା॑ଦ॒ଶୋ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ପ॒ଶୁସ୍ତସ୍ଯା-ଽଵ॑- [ପ॒ଶୁସ୍ତସ୍ଯା-ଽଵ॑, ଦ୍ଯ॒ତି॒ ହୃଦ॑ଯ॒ସ୍ଯା-] 53
-ଦ୍ଯତି॒ ହୃଦ॑ଯ॒ସ୍ଯା-ଗ୍ରେ-ଽଵ॑ ଦ୍ଯ॒ତ୍ଯଥ॑ ଜି॒ହ୍ଵାଯା॒ ଅଥ॒ ଵକ୍ଷ॑ସୋ॒ ଯଦ୍ଵୈ ହୃଦ॑ଯେନାଭି॒ଗଚ୍ଛ॑ତି॒ ତଜ୍ଜି॒ହ୍ଵଯା॑ ଵଦତି॒ ଯଜ୍ଜି॒ହ୍ଵଯା॒ ଵଦ॑ତି॒ ତଦୁର॒ସୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ଵ॑ଦତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॒ଶୋର୍ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ଵଂ-ଯଁସ୍ଯୈ॒ଵମ॑ଵ॒ଦାଯ॑ ଯଥା॒କାମ॒-ମୁତ୍ତ॑ରେଷାମଵ॒ଦ୍ଯତି॑ ଯଥା ପୂ॒ର୍ଵମେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ପ॒ଶୋରଵ॑ତ୍ତ-ମ୍ଭଵତି ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଗୁ॒ଦସ୍ଯାଵ॑ ଦ୍ଯତି ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ହି ପ୍ରା॒ଣ ଉ॑ତ୍ତ॒ମସ୍ଯାଵ॑ ଦ୍ଯ- [ଉ॑ତ୍ତ॒ମସ୍ଯାଵ॑ ଦ୍ଯତି, ଉ॒ତ୍ତ॒ମୋ ହି ପ୍ରା॒ଣୋ] 54
-ତ୍ଯୁତ୍ତ॒ମୋ ହି ପ୍ରା॒ଣୋ ଯଦୀତ॑ରଂ॒-ଯଁଦୀତ॑ର-ମୁ॒ଭଯ॑ମେ॒ଵାଜା॑ମି॒ ଜାଯ॑ମାନୋ॒ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ-ସ୍ତ୍ରି॒ଭିର୍-ଋ॑ଣ॒ଵା ଜା॑ଯତେ ବ୍ରହ୍ମ॒ଚର୍ଯେ॒ଣର୍ଷି॑ଭ୍ଯୋ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପି॒ତୃଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ନୃ॒ଣୋ ଯଃ ପୁ॒ତ୍ରୀ ଯଜ୍ଵା᳚ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଵା॒ସୀ ତଦ॑ଵ॒ଦାନୈ॑-ରେ॒ଵା-ଽଵ॑ ଦଯତେ॒ ତଦ॑ଵ॒ଦାନା॑ନା-ମଵଦାନ॒ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନିମ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ତ୍ଵଯା॑ ଵୀ॒ରେଣାସୁ॑ରାନ॒ଭି ଭ॑ଵା॒ମେତି॒ [ଭ॑ଵା॒ମେତି॑, ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ] 55
ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୈ ପ॒ଶୋରୁ॑ଦ୍ଧା॒ରମୁଦ୍ଧ॑ରା॒ ଇତି॒ ସ ଏ॒ତମୁ॑ଦ୍ଧା॒ରମୁଦ॑ହରତ॒ ଦୋଃ ପୂ᳚ର୍ଵା॒ର୍ଧସ୍ଯ॑ ଗୁ॒ଦ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ-ଶ୍ଶ୍ରୋଣି॑-ଞ୍ଜଘନା॒ର୍ଧସ୍ଯ॒ ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵ॒-ନ୍ପରା-ଽସୁ॑ରା॒ ଯ-ତ୍ତ୍ର୍ଯ॒ଙ୍ଗାଣାଗ୍ଂ॑ ସମଵ॒ଦ୍ଯତି॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ॒ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତ୍ଯକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା-ଽଵ॑ ଦ୍ଯତି॒ ତସ୍ମା॑ଦକ୍ଷ୍ଣ॒ଯା ପ॒ଶଵୋ-ଽଙ୍ଗା॑ନି॒ ପ୍ର ହ॑ରନ୍ତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ 56 ॥
(ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍ଂ - ସମେ॑ଧସ୍ଯୈ॒ଵ - ତସ୍ଯା-ଽଵୋ᳚ - ତ୍ତ॒ମସ୍ଯାଵ॑ ଦ୍ଯ॒ତୀ - ତି॒ - ପଞ୍ଚ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ମେଦ॑ସା॒ ସ୍ରୁଚୌ॒ ପ୍ରୋର୍ଣୋ॑ତି॒ ମେଦୋ॑ରୂପା॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॑ ରୂ॒ପମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି ଯୂ॒ଷନ୍ନ॑ଵ॒ଧାଯ॒ ପ୍ରୋର୍ଣୋ॑ତି॒ ରସୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁଦ୍ଯୂ ରସ॑ମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି ପା॒ର୍ଶ୍ଵେନ॑ ଵସାହୋ॒ମ-ମ୍ପ୍ରଯୌ॑ତି॒ ମଦ୍ଧ୍ଯଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ତ୍ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପା॒ର୍ଶ୍ଵଗ୍ଂ ରସ॑ ଏ॒ଷ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁଦ୍ଵସା॒ ଯ-ତ୍ପା॒ର୍ଶ୍ଵେନ॑ ଵସାହୋ॒ମ-ମ୍ପ୍ର॒ଯୌତି॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ ଏ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ରସ॑-ନ୍ଦଧାତି॒ ଘ୍ନନ୍ତି॒ [ଘ୍ନନ୍ତି॑, ଵା ଏ॒ତ-ତ୍ପ॒ଶୁ-] 57
ଵା ଏ॒ତ-ତ୍ପ॒ଶୁଂ-ଯଁ-ଥ୍ସ᳚ଜ୍ଞ॒ମ୍ପଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରଃ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ୍ରା॒ଣ ଐ॒ନ୍ଦ୍ରୋ॑-ଽପା॒ନ ଐ॒ନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଅଙ୍ଗେ॑ଅଙ୍ଗେ॒ ନି ଦେ᳚ଦ୍ଧ୍ଯ॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି॒ ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଭୂରି॑ ତେ॒ ସଗ୍ଂ ସ॑ମେ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରା ହି ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ॒ଶଵୋ॒ ଵିଷୁ॑ରୂପା॒ ଯ-ଥ୍ସଲ॑କ୍ଷ୍ମାଣୋ॒ ଭଵ॒ଥେତ୍ଯା॑ହ॒ ଵିଷୁ॑ରୂପା॒ ହ୍ଯେ॑ତେ ସନ୍ତ॒-ସ୍ସଲ॑କ୍ଷ୍ମାଣ ଏ॒ତର୍ହି॒ ଭଵ॑ନ୍ତି ଦେଵ॒ତ୍ରା ଯନ୍ତ॒- [ଦେଵ॒ତ୍ରା ଯନ୍ତ᳚ମ୍, ଅଵ॑ସେ॒] 58
-ମଵ॑ସେ॒ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॑ ତ୍ଵା ମା॒ତା ପି॒ତରୋ॑ ମଦ॒ନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॒ହା-ନୁ॑ମତମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମା॒ତ୍ରା ପି॒ତ୍ରା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତ୍ଯର୍ଧ॒ର୍ଚେ ଵ॑ସାହୋ॒ମ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତ୍ଯ॒ସୌ ଵା ଅ॑ର୍ଧ॒ର୍ଚ ଇ॒ଯମ॑ର୍ଧ॒ର୍ଚ ଇ॒ମେ ଏ॒ଵ ରସେ॑ନାନକ୍ତି॒ ଦିଶୋ॑ ଜୁହୋତି॒ ଦିଶ॑ ଏ॒ଵ ରସେ॑ନାନ॒କ୍ତ୍ଯଥୋ॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୋର୍ଜ॒ଗ୍ଂ॒ ରସ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯଂ-ଵାଁ॑ନସ୍ପ॒ତ୍ଯାଃ ଖଲୁ॒ [ଖଲୁ॑, ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ॒ଶଵୋ॒] 59
ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ॒ଶଵୋ॒ ଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯସ୍ଯୋ॑-ପ॒ହତ୍ଯା-ଽଽହ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॒ଯେ-ଽନୁ॑ ବ୍ରୂହି॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒ ପ୍ରେଷ୍ଯେତି॑ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତ୍ଯ॒ନ୍ଯସ୍ଯା᳚ନ୍ଯସ୍ଯ ସମଵ॒ତ୍ତଗ୍ଂ ସ॒ମଵ॑ଦ୍ଯତି॒ ତସ୍ମା॒ନ୍ନାନା॑ରୂପାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଯୂ॒ଷ୍ଣୋପ॑ ସିଞ୍ଚତି॒ ରସୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁଦ୍ଯୂ ରସ॑ମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧା॒ତୀଡା॒ମୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଇଡା॑ ପ॒ଶୂନେ॒ଵୋପ॑ ହ୍ଵଯତେ ଚ॒ତୁରୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ॒ [ଚ॒ତୁରୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ, ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦୋ॒ ହି] 60
ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦୋ॒ ହି ପ॒ଶଵୋ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତା ପ॒ଶୁ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯ॑ମେ॒ଦସ୍କ॒-ନ୍ତସ୍ମା॒ ଆ ଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯା॒ନ୍ମେଦୋ॑ରୂପା॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ॒ ନିର୍ଭ॑ଜତ୍ଯପ॒ଶୁରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॒ ମେଦ॑ସ୍ଵ॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ ଆ ଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯା॒ନ୍ମେଦୋ॑ରୂପା॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ସୃଜତ॒ ସ ଆଜ୍ଯ॑- [ସ ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍, ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦସୃଜତ] 61
-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦସୃଜତ ପ॒ଶୁ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ତସ୍ମା॒ଦାଜ୍ଯେ॑ନ ପ୍ରଯା॒ଜା ଇ॑ଜ୍ଯନ୍ତେ ପ॒ଶୁନା॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯେନା॑-ନୂଯା॒ଜା-ସ୍ତସ୍ମା॑ଦେ॒ତନ୍ମି॒ଶ୍ରମି॑ଵ ପଶ୍ଚା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେକା॑ଦଶାନୂଯା॒ଜାନ୍. ଯ॑ଜତି॒ ଦଶ॒ ଵୈ ପ॒ଶୋଃ ପ୍ରା॒ଣା ଆ॒ତ୍ମୈକା॑ଦ॒ଶୋ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ପ॒ଶୁସ୍ତମନୁ॑ ଯଜତି॒ ଘ୍ନନ୍ତି॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍ପ॒ଶୁଂ-ଯଁ-ଥ୍ସଂ᳚(2)ଜ୍ଞ॒ପଯ॑ନ୍ତି ଵା ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯେନା॑ ନୂଯା॒ଜାନ୍. ଯଜ॑ତି ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି ॥ 62 ॥
ମେଦ॑ସା॒ ସ୍ରୁଚୌ॒ ପ୍ରୋର୍ଣୋ॑ତି॒ ମେଦୋ॑ରୂପା॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॑ ରୂ॒ପମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି ଯୂ॒ଷନ୍ନ॑ଵ॒ଧାଯ॒ ପ୍ରୋର୍ଣୋ॑ତି॒ ରସୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁଦ୍ଯୂ ରସ॑ମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି ପା॒ର୍ଶ୍ଵେନ॑ ଵସାହୋ॒ମ-ମ୍ପ୍ରଯୌ॑ତି॒ ମଦ୍ଧ୍ଯଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ତ୍ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପା॒ର୍ଶ୍ଵଗ୍ଂ ରସ॑ ଏ॒ଷ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁଦ୍ଵସା॒ ଯ-ତ୍ପା॒ର୍ଶ୍ଵେନ॑ ଵସାହୋ॒ମ-ମ୍ପ୍ର॒ଯୌତି॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ ଏ॒ଵ ପ॑ଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ରସ॑-ନ୍ଦଧାତି॒ ଘ୍ନନ୍ତି॒ [ଘ୍ନନ୍ତି॑, ଵା ଏ॒ତ-ତ୍ପ॒ଶୁ-] 57
ଵା ଏ॒ତ-ତ୍ପ॒ଶୁଂ-ଯଁ-ଥ୍ସ᳚ଜ୍ଞ॒ମ୍ପଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରଃ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ୍ରା॒ଣ ଐ॒ନ୍ଦ୍ରୋ॑-ଽପା॒ନ ଐ॒ନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଅଙ୍ଗେ॑ଅଙ୍ଗେ॒ ନି ଦେ᳚ଦ୍ଧ୍ଯ॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି॒ ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଭୂରି॑ ତେ॒ ସଗ୍ଂ ସ॑ମେ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ତ୍ଵା॒ଷ୍ଟ୍ରା ହି ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ॒ଶଵୋ॒ ଵିଷୁ॑ରୂପା॒ ଯ-ଥ୍ସଲ॑କ୍ଷ୍ମାଣୋ॒ ଭଵ॒ଥେତ୍ଯା॑ହ॒ ଵିଷୁ॑ରୂପା॒ ହ୍ଯେ॑ତେ ସନ୍ତ॒-ସ୍ସଲ॑କ୍ଷ୍ମାଣ ଏ॒ତର୍ହି॒ ଭଵ॑ନ୍ତି ଦେଵ॒ତ୍ରା ଯନ୍ତ॒- [ଦେଵ॒ତ୍ରା ଯନ୍ତ᳚ମ୍, ଅଵ॑ସେ॒] 58
-ମଵ॑ସେ॒ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॑ ତ୍ଵା ମା॒ତା ପି॒ତରୋ॑ ମଦ॒ନ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॒ହା-ନୁ॑ମତମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମା॒ତ୍ରା ପି॒ତ୍ରା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯତ୍ଯର୍ଧ॒ର୍ଚେ ଵ॑ସାହୋ॒ମ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତ୍ଯ॒ସୌ ଵା ଅ॑ର୍ଧ॒ର୍ଚ ଇ॒ଯମ॑ର୍ଧ॒ର୍ଚ ଇ॒ମେ ଏ॒ଵ ରସେ॑ନାନକ୍ତି॒ ଦିଶୋ॑ ଜୁହୋତି॒ ଦିଶ॑ ଏ॒ଵ ରସେ॑ନାନ॒କ୍ତ୍ଯଥୋ॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଏ॒ଵୋର୍ଜ॒ଗ୍ଂ॒ ରସ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯଂ-ଵାଁ॑ନସ୍ପ॒ତ୍ଯାଃ ଖଲୁ॒ [ଖଲୁ॑, ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ॒ଶଵୋ॒] 59
ଵୈ ଦେ॒ଵତ॑ଯା ପ॒ଶଵୋ॒ ଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯସ୍ଯୋ॑-ପ॒ହତ୍ଯା-ଽଽହ॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॒ଯେ-ଽନୁ॑ ବ୍ରୂହି॒ ଵନ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒ ପ୍ରେଷ୍ଯେତି॑ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତ୍ଯ॒ନ୍ଯସ୍ଯା᳚ନ୍ଯସ୍ଯ ସମଵ॒ତ୍ତଗ୍ଂ ସ॒ମଵ॑ଦ୍ଯତି॒ ତସ୍ମା॒ନ୍ନାନା॑ରୂପାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଯୂ॒ଷ୍ଣୋପ॑ ସିଞ୍ଚତି॒ ରସୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁଦ୍ଯୂ ରସ॑ମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧା॒ତୀଡା॒ମୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଇଡା॑ ପ॒ଶୂନେ॒ଵୋପ॑ ହ୍ଵଯତେ ଚ॒ତୁରୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ॒ [ଚ॒ତୁରୁପ॑ ହ୍ଵଯତେ, ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦୋ॒ ହି] 60
ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦୋ॒ ହି ପ॒ଶଵୋ॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତା ପ॒ଶୁ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯ॑ମେ॒ଦସ୍କ॒-ନ୍ତସ୍ମା॒ ଆ ଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯା॒ନ୍ମେଦୋ॑ରୂପା॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ॒ ନିର୍ଭ॑ଜତ୍ଯପ॒ଶୁରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॒ ମେଦ॑ସ୍ଵ॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ ଆ ଦ॑ଦ୍ଧ୍ଯା॒ନ୍ମେଦୋ॑ରୂପା॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ପଶୁ॒ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ସୃଜତ॒ ସ ଆଜ୍ଯ॑- [ସ ଆଜ୍ଯ᳚ମ୍, ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦସୃଜତ] 61
-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦସୃଜତ ପ॒ଶୁ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ତସ୍ମା॒ଦାଜ୍ଯେ॑ନ ପ୍ରଯା॒ଜା ଇ॑ଜ୍ଯନ୍ତେ ପ॒ଶୁନା॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯେନା॑-ନୂଯା॒ଜା-ସ୍ତସ୍ମା॑ଦେ॒ତନ୍ମି॒ଶ୍ରମି॑ଵ ପଶ୍ଚା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେକା॑ଦଶାନୂଯା॒ଜାନ୍. ଯ॑ଜତି॒ ଦଶ॒ ଵୈ ପ॒ଶୋଃ ପ୍ରା॒ଣା ଆ॒ତ୍ମୈକା॑ଦ॒ଶୋ ଯାଵା॑ନେ॒ଵ ପ॒ଶୁସ୍ତମନୁ॑ ଯଜତି॒ ଘ୍ନନ୍ତି॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍ପ॒ଶୁଂ-ଯଁ-ଥ୍ସଂ᳚(2)ଜ୍ଞ॒ପଯ॑ନ୍ତି ଵା ପ୍ରାଣାପା॒ନୌ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ତୌ ପ॑ଶୂ॒ନାଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯେନା॑ ନୂଯା॒ଜାନ୍. ଯଜ॑ତି ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି ॥ 62 ॥
(ଘ୍ନନ୍ତି॒ - ଯନ୍ତଂ॒ - ଖଲୁ॑ - ଚ॒ତୁରୁପ॑ ହ୍ଵଯତ॒ - ଆଜ୍ଯଂ॒ - ଁଯ-ତ୍ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ଯେନ॒ - ଷଟ୍ ଚ॑) (ଅ. 11)
(ଚାତ୍ଵା॑ଲାଥ୍ - ସୁଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଯ-ଦ୍ଵୈ॑ସର୍ଜ॒ନାନି॑ - ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା - ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯୈ - ସା॒ଧ୍ଯା - ଇ॒ଷେ ତ୍ଵେ - ତ୍ଯ॒ଗ୍ନିନା॒ - ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି - ପ॒ଶୋଃ - ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯ॒ - ମେଦ॑ସା॒ ସ୍ରୁଚା॒ - ଵେକା॑ଦଶ)
(ଚାତ୍ଵା॑ଲା-ଦ୍- ଦେ॒ଵାନୁ॒ପୈତି॑ - ମୁଞ୍ଚତି - ପ୍ରହ୍ରି॒ଯମା॑ଣାଯ॒ - ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି - ପ॒ଶୁମା॒ଲଭ୍ଯ॒ - ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦୋ॒ - ଦ୍ଵିଷ॑ଷ୍ଟିଃ)
(ଚାତ୍ଵା॑ଲା, ତ୍ପ॒ଶୁଷୁ॑ ଦଧାତି)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯାଂ ଷଷ୍ଠକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥