কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্নঃ - ষড্ ৰাত্ৰাদ্যানা-ন্নিৰূপণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
সাদ্ধ্যা ৱৈ দেৱা-স্সুৱৰ্গকামা এতগ্ং ষড্-ৰাত্ৰমপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষড্-ৰাত্ৰমাসতে সুৱৰ্গমেৱ লোকং-যঁন্তি দেৱসত্ৰং-ৱৈঁ ষড্-ৰাত্ৰঃ প্ৰত্যক্ষগ্গ্ হ্যেতানি পৃষ্ঠানি য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষড্-ৰাত্ৰমাসতে সাক্ষাদেৱ দেৱতা অভ্যাৰোহন্তি ষড্-ৰাত্ৰো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি [ ] 1
পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূন-ন্ৱাৰোহন্ত্যৃতুভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টোমো ভৱতি তেজ এৱাৱ ৰুন্ধতে পঞ্চদশো ভৱতীন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধতে সপ্তদশো [সপ্তদশঃ, ভৱত্যন্নাদ্যস্যা-ঽৱৰুদ্ধ্যা] 2
ভৱত্যন্নাদ্যস্যা-ঽৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযন্ত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ সদোহৱিৰ্ধানিন এতেন ষড্-ৰাত্ৰেণ যজেৰন্নাশ্ৱত্থী হৱিৰ্ধান-ঞ্চা-ঽঽগ্নীদ্ধ্ৰ-ঞ্চ ভৱতস্তদ্ধি সুৱৰ্গ্য-ঞ্চক্ৰীৱতী ভৱত-স্সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যা উলূখলবুদ্ধ্নো যূপো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ প্ৰাঞ্চো যান্তি প্ৰাঙিৱ হি সুৱৰ্গো [হি সুৱৰ্গঃ, লোক-স্সৰস্ৱত্যা] 3
লোক-স্সৰস্ৱত্যা যান্ত্যেষ ৱৈ দেৱযানঃ পন্থাস্ত-মেৱা-ন্ৱাৰোহন্ত্যাক্ৰোশন্তো যান্ত্যৱৰ্তি-মেৱান্যস্মি-ন্প্ৰতিষজ্য প্ৰতিষ্ঠা-ঙ্গচ্ছন্তি যদা দশ শত-ঙ্কুৰ্ৱন্ত্যথৈক-মুত্থানগ্ং শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিয আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতি তিষ্ঠন্তি যদা শতগ্ং সহস্ৰ-ঙ্কুৰ্ৱন্ত্যথৈক-মুত্থানগ্ং সহস্ৰসম্মিতো ৱা অসৌ লোকো-ঽমুমেৱ লোকমভি জযন্তি যদৈ -ষা-ম্প্ৰমীযেত যদা ৱা জীযেৰন্নথৈক-মুত্থান-ন্তদ্ধি তীৰ্থম্ ॥ 4 ॥
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
সাদ্ধ্যা ৱৈ দেৱা-স্সুৱৰ্গকামা এতগ্ং ষড্-ৰাত্ৰমপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষড্-ৰাত্ৰমাসতে সুৱৰ্গমেৱ লোকং-যঁন্তি দেৱসত্ৰং-ৱৈঁ ষড্-ৰাত্ৰঃ প্ৰত্যক্ষগ্গ্ হ্যেতানি পৃষ্ঠানি য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষড্-ৰাত্ৰমাসতে সাক্ষাদেৱ দেৱতা অভ্যাৰোহন্তি ষড্-ৰাত্ৰো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি [ ] 1
পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূন-ন্ৱাৰোহন্ত্যৃতুভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টোমো ভৱতি তেজ এৱাৱ ৰুন্ধতে পঞ্চদশো ভৱতীন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধতে সপ্তদশো [সপ্তদশঃ, ভৱত্যন্নাদ্যস্যা-ঽৱৰুদ্ধ্যা] 2
ভৱত্যন্নাদ্যস্যা-ঽৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযন্ত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ সদোহৱিৰ্ধানিন এতেন ষড্-ৰাত্ৰেণ যজেৰন্নাশ্ৱত্থী হৱিৰ্ধান-ঞ্চা-ঽঽগ্নীদ্ধ্ৰ-ঞ্চ ভৱতস্তদ্ধি সুৱৰ্গ্য-ঞ্চক্ৰীৱতী ভৱত-স্সুৱৰ্গস্য লোকস্য সমষ্ট্যা উলূখলবুদ্ধ্নো যূপো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ প্ৰাঞ্চো যান্তি প্ৰাঙিৱ হি সুৱৰ্গো [হি সুৱৰ্গঃ, লোক-স্সৰস্ৱত্যা] 3
লোক-স্সৰস্ৱত্যা যান্ত্যেষ ৱৈ দেৱযানঃ পন্থাস্ত-মেৱা-ন্ৱাৰোহন্ত্যাক্ৰোশন্তো যান্ত্যৱৰ্তি-মেৱান্যস্মি-ন্প্ৰতিষজ্য প্ৰতিষ্ঠা-ঙ্গচ্ছন্তি যদা দশ শত-ঙ্কুৰ্ৱন্ত্যথৈক-মুত্থানগ্ং শতাযুঃ পুৰুষ-শ্শতেন্দ্ৰিয আযুষ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতি তিষ্ঠন্তি যদা শতগ্ং সহস্ৰ-ঙ্কুৰ্ৱন্ত্যথৈক-মুত্থানগ্ং সহস্ৰসম্মিতো ৱা অসৌ লোকো-ঽমুমেৱ লোকমভি জযন্তি যদৈ -ষা-ম্প্ৰমীযেত যদা ৱা জীযেৰন্নথৈক-মুত্থান-ন্তদ্ধি তীৰ্থম্ ॥ 4 ॥
(পৃষ্ঠানি-সপ্তদশঃ-সুৱৰ্গো-জযন্তি যদৈ - কাদশ চ) (অ. 1)
কুসুৰুবিন্দ ঔদ্দালকি-ৰকামযত পশুমান্-থ্স্যামিতি স এতগ্ং সপ্তৰাত্ৰ-মা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত তেন ৱৈ স যাৱন্তো গ্ৰাম্যাঃ পশৱস্তানৱা-ৰুন্ধ য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-থ্সপ্তৰাত্ৰেণ যজতে যাৱন্ত এৱ গ্ৰাম্যাঃ পশৱস্তা-নেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তৰাত্ৰো ভৱতি সপ্ত গ্ৰাম্যাঃ পশৱঃ সপ্তা-ঽঽৰণ্যা-স্সপ্ত ছন্দাগ্-স্যুভযস্যা-ৱৰুদ্ধ্যৈ ত্ৰিৱৃ-দগ্নিষ্টোমো ভৱতি তেজ [তেজঃ, এৱা-ঽৱ ৰুন্ধে] 5
এৱা-ঽৱ ৰুন্ধে পঞ্চদশো ভৱতীন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যৈ পঞ্চৱিগ্ংশো-ঽগ্নিষ্টোমো ভৱতি প্ৰজাপতে-ৰাপ্ত্যৈ মহাৱ্ৰতৱা-নন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যৈ ৱিশ্ৱজি-থ্সৰ্ৱপৃষ্ঠো ঽতিৰাত্ৰো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ য-ত্প্ৰত্যক্ষ-ম্পূৰ্ৱেষ্ৱহস্সু পৃষ্ঠান্যুপেযুঃ প্ৰত্যক্ষং- [প্ৰত্যক্ষম্, ৱিশ্ৱজিতি যথা] 6
-ঁৱিশ্ৱজিতি যথা দুগ্ধা-মুপসীদত্যেৱমুত্তম-মহঃ স্যান্নৈকৰাত্ৰশ্চন স্যা-দ্বৃহ-দ্ৰথন্তৰে পূৰ্ৱেষ্ৱহস্সূপ যন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ ন যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি য-ত্প্ৰত্যক্ষং-ৱিঁশ্ৱজিতি পৃষ্ঠান্যুপযন্তি যথা প্ৰত্তা-ন্দুহে তাদৃগেৱ তত্ ॥ 7 ॥
কুসুৰুবিন্দ ঔদ্দালকি-ৰকামযত পশুমান্-থ্স্যামিতি স এতগ্ং সপ্তৰাত্ৰ-মা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত তেন ৱৈ স যাৱন্তো গ্ৰাম্যাঃ পশৱস্তানৱা-ৰুন্ধ য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-থ্সপ্তৰাত্ৰেণ যজতে যাৱন্ত এৱ গ্ৰাম্যাঃ পশৱস্তা-নেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তৰাত্ৰো ভৱতি সপ্ত গ্ৰাম্যাঃ পশৱঃ সপ্তা-ঽঽৰণ্যা-স্সপ্ত ছন্দাগ্-স্যুভযস্যা-ৱৰুদ্ধ্যৈ ত্ৰিৱৃ-দগ্নিষ্টোমো ভৱতি তেজ [তেজঃ, এৱা-ঽৱ ৰুন্ধে] 5
এৱা-ঽৱ ৰুন্ধে পঞ্চদশো ভৱতীন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যৈ পঞ্চৱিগ্ংশো-ঽগ্নিষ্টোমো ভৱতি প্ৰজাপতে-ৰাপ্ত্যৈ মহাৱ্ৰতৱা-নন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যৈ ৱিশ্ৱজি-থ্সৰ্ৱপৃষ্ঠো ঽতিৰাত্ৰো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ য-ত্প্ৰত্যক্ষ-ম্পূৰ্ৱেষ্ৱহস্সু পৃষ্ঠান্যুপেযুঃ প্ৰত্যক্ষং- [প্ৰত্যক্ষম্, ৱিশ্ৱজিতি যথা] 6
-ঁৱিশ্ৱজিতি যথা দুগ্ধা-মুপসীদত্যেৱমুত্তম-মহঃ স্যান্নৈকৰাত্ৰশ্চন স্যা-দ্বৃহ-দ্ৰথন্তৰে পূৰ্ৱেষ্ৱহস্সূপ যন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ ন যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি য-ত্প্ৰত্যক্ষং-ৱিঁশ্ৱজিতি পৃষ্ঠান্যুপযন্তি যথা প্ৰত্তা-ন্দুহে তাদৃগেৱ তত্ ॥ 7 ॥
(তেজ - উপেযুঃ প্ৰত্যক্ষং - দ্ৱিচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 2)
বৃহস্পতি-ৰকামযত ব্ৰহ্মৱৰ্চসী স্যামিতি স এত-মষ্টৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ স ব্ৰহ্মৱৰ্চস্যভৱদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-নষ্টৰাত্ৰেণ যজতে ব্ৰহ্মৱৰ্চস্যেৱ ভৱত্যষ্টৰাত্ৰো ভৱত্যষ্টাক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰী ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযৈৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধে-ঽষ্টৰাত্ৰো ভৱতি চতস্ৰো ৱৈ দিশশ্চতস্ৰো ঽৱান্তৰদিশা দিগ্ভ্য এৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধে [ ] 8
ত্ৰিৱৃ-দগ্নিষ্টোমো ভৱতি তেজ এৱাৱ ৰুন্ধে পঞ্চদশো ভৱতীন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা-ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ পঞ্চৱিগ্ংশো-ঽগ্নিষ্টোমো ভৱতি প্ৰজাপতেৰাপ্ত্যৈ মহাৱ্ৰতৱা-নন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যৈ ৱিশ্ৱজি-থ্সৰ্ৱপৃষ্ঠো-ঽতিৰাত্ৰো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ ॥ 9 ॥
বৃহস্পতি-ৰকামযত ব্ৰহ্মৱৰ্চসী স্যামিতি স এত-মষ্টৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ স ব্ৰহ্মৱৰ্চস্যভৱদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-নষ্টৰাত্ৰেণ যজতে ব্ৰহ্মৱৰ্চস্যেৱ ভৱত্যষ্টৰাত্ৰো ভৱত্যষ্টাক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰী ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযৈৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধে-ঽষ্টৰাত্ৰো ভৱতি চতস্ৰো ৱৈ দিশশ্চতস্ৰো ঽৱান্তৰদিশা দিগ্ভ্য এৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধে [ ] 8
ত্ৰিৱৃ-দগ্নিষ্টোমো ভৱতি তেজ এৱাৱ ৰুন্ধে পঞ্চদশো ভৱতীন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা-ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ পঞ্চৱিগ্ংশো-ঽগ্নিষ্টোমো ভৱতি প্ৰজাপতেৰাপ্ত্যৈ মহাৱ্ৰতৱা-নন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যৈ ৱিশ্ৱজি-থ্সৰ্ৱপৃষ্ঠো-ঽতিৰাত্ৰো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ ॥ 9 ॥
(দিগ্ভ্য এৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধে - ঽভিজিত্যৈ) (অ. 3)
প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত তা-স্সৃষ্টাঃ, ক্ষুধ-ন্ন্যাযন্থ্স এত-ন্নৱৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ প্ৰজাভ্যো-ঽকল্পত যৰ্হি প্ৰজাঃ, ক্ষুধ-ন্নিগচ্ছেযু-স্তৰ্হি নৱৰাত্ৰেণ যজেতেমে হি ৱা এতাসাং-লোঁকা অকৢপ্তা অথৈতাঃ, ক্ষুধ-ন্নি গচ্ছন্তীমা-নেৱা-ঽঽভ্যো লোকান্ কল্পযতি তান্ কল্পমানা-ন্প্ৰজাভ্যো-ঽনু কল্পতে কল্পন্তে- [কল্পন্তে, অস্মা ইমে লোকা] 10
-ঽস্মা ইমে লোকা ঊৰ্জ-ম্প্ৰজাসু দধাতি ত্ৰিৰাত্ৰেণৈৱেমং-লোঁক-ঙ্কল্পযতি ত্ৰিৰাত্ৰেণান্তৰিক্ষ-ন্ত্ৰিৰাত্ৰেণামুং-লোঁকং-যঁথা গুণে গণ-মন্ৱস্যত্যেৱমেৱ তল্লোকে লোকমন্ৱস্যতি ধৃত্যা অশিথিলম্ভাৱায জ্যোতিৰ্গৌৰাযুৰিতি জ্ঞাতা-স্স্তোমা ভৱন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসা-ৱাযুৰেষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি জ্ঞাত্ৰ-ম্প্ৰজানা- [জ্ঞাত্ৰ-ম্প্ৰজানাম্, গচ্ছতি নৱৰাত্ৰো] 11
-ঙ্গচ্ছতি নৱৰাত্ৰো ভৱত্যভিপূ-ৰ্ৱমেৱা-ঽস্মি-ন্তেজো দধাতি যো জ্যোগামযাৱী স্যা-থ্স নৱৰাত্ৰেণ যজেত প্ৰাণা হি ৱা এতস্যা ধৃতা অথৈতস্য জ্যোগামযতি প্ৰাণানেৱাস্মি-ন্দাধাৰোত যদীতাসুৰ্ভৱতি জীৱত্যেৱ ॥ 12 ॥
(কল্পন্তে-প্ৰজনাং - ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 4)
প্ৰজাপতি-ৰকামযত প্ৰ জাযেযেতি স এত-ন্দশহোতাৰমপশ্য-ত্তমজুহো-ত্তেন দশৰাত্ৰমসৃজত তেন দশৰাত্ৰেণ প্ৰা জাযত দশৰাত্ৰায দীক্ষিষ্যমাণো দশহোতাৰ-ঞ্জুহুযা-দ্দশহোত্ৰৈৱ দশৰাত্ৰগ্ং সৃজতে তেন দশৰাত্ৰেণ প্ৰ জাযতে ৱৈৰাজো ৱা এষ যজ্ঞো যদ্দশৰাত্ৰো য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-দশৰাত্ৰেণ যজতে ৱিৰাজমেৱ গচ্ছতি প্ৰাজাপত্যো ৱা এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰো [য-দ্দশৰাত্ৰঃ, য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-দশৰাত্ৰেণ] 13
য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-দশৰাত্ৰেণ যজতে প্ৰৈৱ জাযত ইন্দ্ৰো ৱৈ সদৃ-ন্দেৱতাভিৰাসী-থ্স ন ৱ্যাৱৃতমগচ্ছ-থ্স প্ৰজাপতি-মুপাধাৱ-ত্তস্মা এত-ন্দশৰাত্ৰ-ম্প্ৰাযচ্ছ-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ সো-ঽন্যাভি-ৰ্দেৱতাভি-ৰ্ৱ্যাৱৃতমগচ্ছদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্দশৰাত্ৰেণ যজতে ৱ্যাৱৃতমেৱ পাপ্মনা ভ্ৰাতৃৱ্যেণ গচ্ছতি ত্ৰিককুদ্ৱা [ত্ৰিককুদ্ৱৈ, এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰঃ] 14
এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰঃ ককু-ত্পঞ্চদশঃ ককুদেকৱিগ্ংশঃ ককু-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশো য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্দশৰাত্ৰেণ যজতে ত্ৰিককুদেৱ সমানানা-ম্ভৱতি যজমানঃ পঞ্চদশো যজমান একৱিগ্ংশো যজমান-স্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশঃ পুৰ ইতৰা অভিচৰ্যমাণো দশৰাত্ৰেণ যজেত দেৱপুৰা এৱ পৰ্যূহতে তস্য ন কুতশ্চনোপাৱ্যাধো ভৱতি নৈনমভিচৰন্-থ্স্তৃণুতে দেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আস-ন্তে দেৱা এতা [এতাঃ, দেৱপুৰা অপশ্যন্] 15
দেৱপুৰা অপশ্যন্ য-দ্দশৰাত্ৰস্তাঃ পৰ্যৌহন্ত তেষা-ন্ন কুতশ্চনোপাৱ্যাধো ঽভৱ-ত্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা যো ভ্ৰাতৃৱ্যৱান্-থ্স্যা-থ্স দশৰাত্ৰেণ যজেত দেৱপুৰা এৱ পৰ্যূহতে তস্য ন কুতশ্চনোপাৱ্যাধো ভৱতি ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱতি স্তোম-স্স্তোমস্যোপস্তিৰ্ভৱতি ভ্ৰাতৃৱ্যমেৱোপস্তি-ঙ্কুৰুতে জামি ৱা [জামি ৱৈ, এত-ত্কুৰ্ৱন্তি] 16
এত-ত্কুৰ্ৱন্তি যজ্জ্যাযাগ্ংসগ্গ্ স্তোমমুপেত্য কনীযাগ্ংসমুপযন্তি যদগ্নিষ্টো-মসামান্যৱস্তাচ্চ পৰস্তাচ্চ ভৱন্ত্যজামিত্ৱায ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টোমো ঽগ্নিষ্টুদাগ্নেযীষু ভৱতি তেজ এৱাৱ ৰুন্ধে পঞ্চদশ উক্থ্য ঐন্দ্ৰীষ্ৱিন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টোমো ৱৈশ্ৱদেৱীষু পুষ্টিমেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তদশো-ঽগ্নিষ্টোমঃ প্ৰাজাপত্যাসু তীৱ্ৰসোমো ঽন্নাদ্যস্যা-ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযত [তেন জাযতে, একৱিগ্ংশ উক্থ্যঃ সৌৰীষু] 17
একৱিগ্ংশ উক্থ্যঃ সৌৰীষু প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে সপ্তদশো-ঽগ্নিষ্টোমঃ প্ৰাজাপত্যাসূপহৱ্য উপহৱমেৱ গচ্ছতি ত্ৰিণৱাৱগ্নিষ্টোমাৱভিত ঐন্দ্ৰীষু ৱিজিত্যৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশ উক্থ্যো ৱৈশ্ৱদেৱীষু প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ৱিশ্ৱজি-থ্সৰ্ৱপৃষ্ঠো-ঽতিৰাত্ৰো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ ॥ 18 ॥
(প্ৰজাপত্যো ৱা এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰ - স্ত্ৰিককুদ্ধা - এতা - ৱৈ - জাযত - একত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 5)
ঋতৱো ৱৈ প্ৰজাকামাঃ প্ৰজা-ন্না-ঽৱিন্দন্ত তে-ঽকামযন্ত প্ৰজাগ্ং সৃজেমহি প্ৰজামৱ ৰুন্ধীমহি প্ৰজাং-ৱিঁন্দেমহি প্ৰজাৱন্ত-স্স্যামেতি ত এতমেকাদশৰাত্ৰমপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে প্ৰজামসৃজন্ত প্ৰজামৱাৰুন্ধত প্ৰজামৱিন্দন্ত প্ৰজাৱন্তো-ঽভৱন্ত ঋতৱো-ঽভৱ-ন্তদাৰ্তৱানা-মাৰ্তৱত্ৱ-মৃতূনাং-ৱাঁ এতে পুত্ৰা-স্তস্মা- [পুত্ৰা-স্তস্মাত্, আৰ্তৱা উচ্যন্তে] 19
-দাৰ্তৱা উচ্যন্তে য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস একাদশৰাত্ৰমাসতে প্ৰজামেৱ সৃজন্তে প্ৰজামৱ ৰুন্ধতে প্ৰজাং-ৱিঁন্দন্তে প্ৰজাৱন্তো ভৱন্তি জ্যোতিৰতিৰাত্ৰো ভৱতি জ্যোতিৰেৱ পুৰস্তা-দ্দধতে সুৱৰ্গস্য লোকস্যা-নুখ্যাত্যৈ পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূন-ন্ৱাৰোহন্ত্যৃতুভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি চতুৰ্ৱিগ্ংশো ভৱতি চতুৰ্ৱিগ্ংশত্যক্ষৰা গাযত্ৰী [গাযত্ৰী, গাযত্ৰ-ম্ব্ৰহ্মৱৰ্চস-] 20
গাযত্ৰ-ম্ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযামেৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসে প্ৰতি তিষ্ঠন্তি চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশো ভৱতি চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশদক্ষৰা ত্ৰিষ্টুগিন্দ্ৰিয-ন্ত্ৰিষ্টু-প্ত্ৰিষ্টুভ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশো ভৱত্যষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশদক্ষৰা জগতী জাগতাঃ পশৱো জগত্যামেৱ পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যে-কাদশৰাত্ৰো ভৱতি পঞ্চ ৱা ঋতৱ আৰ্তৱাঃ পঞ্চৰ্তুষ্ৱেৱা-ঽঽৰ্তৱেষু সংৱঁথ্সৰে প্ৰতিষ্ঠায প্ৰজামৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতঃ প্ৰজাযৈ পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 21 ॥
(তস্মা-দ্- গাযত্ৰ্যে - কান্নপঞ্চাশচ্চ) (অ. 6)
ঐন্দ্ৰৱাযৱাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীযাদ্যঃ কামযেত যথা পূৰ্ৱ-ম্প্ৰজাঃ কল্পেৰন্নিতি যজ্ঞস্য ৱৈ কৢপ্তিমনু প্ৰজাঃ কল্পন্তে যজ্ঞস্যা-ঽকৢপ্তিমনু ন কল্পন্তে যথা পূৰ্ৱমেৱ প্ৰজাঃ কল্পযতি ন জ্যাযাগ্ংস-ঙ্কনীযানতি ক্ৰামত্যৈন্দ্ৰৱাযৱাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীযাদামযাৱিনঃ প্ৰাণেন ৱা এষ ৱ্যৃদ্ধ্যতে যস্যা-ঽঽমযতি প্ৰাণ ঐন্দ্ৰৱাযৱঃ প্ৰাণেনৈৱৈনগ্ং সমৰ্ধযতি মৈত্ৰাৱৰুণাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীৰন্ যেষা-ন্দীক্ষিতানা-ম্প্ৰমীযেত [প্ৰমীযেত, প্ৰাণাপানাভ্যাং-ৱাঁ এতে] 22
প্ৰাণাপানাভ্যাং-ৱাঁ এতে ৱ্যৃদ্ধ্যন্তে যেষা-ন্দীক্ষিতানা-ম্প্ৰমীযতে প্ৰাণাপানৌ মিত্ৰাৱৰুণৌ প্ৰাণাপানাৱেৱ মুখতঃ পৰি হৰন্ত আশ্ৱিনাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীতা ঽঽনুজাৱৰো-ঽশ্ৱিনৌ ৱৈ দেৱানামানুজাৱৰৌ পশ্চেৱাগ্ৰ-ম্পৰ্যৈতা-মশ্ৱিনাৱেতস্য দেৱতা য আনুজাৱৰ-স্তাৱেৱৈনমগ্ৰ-ম্পৰি ণযত-শ্শুক্ৰাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীত গতশ্ৰীঃ প্ৰতিষ্ঠাকামো-ঽসৌ ৱা আদিত্য-শ্শুক্ৰ এষো-ঽন্তো-ঽন্তং মনুষ্য- [এষো-ঽন্তো-ঽন্তং মনুষ্যঃ, শ্ৰিযৈ গত্ৱা নি] 23
-শ্শ্ৰিযৈ গত্ৱা নি ৱৰ্ততে ঽন্তাদেৱা-ঽন্তমা ৰভতে ন ততঃ পাপীযা-ন্ভৱতি মন্থ্যগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীতা-ভিচৰ-ন্নাৰ্তপাত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্য-ন্মন্থিপাত্ৰ-ম্মৃত্যুনৈৱৈন-ঙ্গ্ৰাহযতি তাজগাৰ্তিমাৰ্চ্ছত্যা-গ্ৰযণাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীত যস্য পিতা পিতামহঃ পুণ্য-স্স্যাদথ তন্ন প্ৰাপ্নুযা-দ্ৱাচা ৱা এষ ইন্দ্ৰিযেণ ৱ্যৃদ্ধ্যতে যস্য পিতা পিতামহঃ পুণ্যো [পুণ্যঃ, ভৱত্যথ তন্ন] 24
ভৱত্যথ তন্ন প্ৰাপ্নোত্যুৰ ইৱৈত-দ্যজ্ঞস্য ৱাগিৱ যদাগ্ৰযণো ৱাচৈৱৈনমিন্দ্ৰিযেণ সমৰ্ধযতি ন ততঃ পাপীযা-ন্ভৱত্যুক্থ্যাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীতাভিচৰ্যমাণ-স্সৰ্ৱেষাং-ৱাঁ এত-ত্পাত্ৰাণামিন্দ্ৰিযং-যঁদুক্থ্যপাত্ৰগ্ং সৰ্ৱেণৈৱৈনমিন্দ্ৰিযেণাতি প্ৰযুঙ্ক্তে সৰস্ৱত্যভি নো নেষি ৱস্য ইতি পুৰোৰুচ-ঙ্কুৰ্যা-দ্ৱাগ্ৱৈ [ ] 25
সৰস্ৱতী ৱাচৈৱৈনমতি প্ৰযুঙ্ক্তে মা ত্ৱ-ত্ক্ষেত্ৰাণ্যৰণানি গন্মেত্যাহ মৃত্যোৰ্ৱৈ ক্ষেত্ৰাণ্যৰণানি তেনৈৱ মৃত্যোঃ, ক্ষেত্ৰাণি ন গচ্ছতি পূৰ্ণা-ন্গ্ৰহা-ন্গৃহ্ণীযাদামযাৱিনঃ প্ৰাণান্ ৱা এতস্য শুগৃচ্ছতি যস্যা ঽঽমযতি প্ৰাণা গ্ৰহাঃ প্ৰাণানেৱাস্য শুচো মুঞ্চত্যুত যদীতাসুৰ্ভৱতি জীৱত্যেৱ পূৰ্ণা-ন্গ্ৰহা-ন্গৃহ্ণীযা-দ্যৰ্হি পৰ্জন্যো ন ৱৰ্ষে-ত্প্ৰাণান্ ৱা এতৰ্হি প্ৰজানাগ্ং শুগৃচ্ছতি যৰ্হি পৰ্জন্যো ন ৱৰ্ষতি প্ৰাণা গ্ৰহাঃ প্ৰাণানেৱ প্ৰজানাগ্ং শুচো মুঞ্চতি তাজ-ক্প্ৰ ৱৰ্ষতি ॥ 26 ॥
(প্ৰমীযেত - মনুষ্য - ঋদ্ধ্যতে যস্য পিতা পিতামহঃ পুণ্যো-ৱাগ্ৱা-এৱ পূৰ্ণা-ন্গ্ৰহান্-পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 7)
গাযত্ৰো ৱা ঐন্দ্ৰৱাযৱো গাযত্ৰ-ম্প্ৰাযণীয-মহস্তস্মা-ত্প্ৰাযণীযে-ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাতি ত্ৰৈষ্টুভো ৱৈ শুক্ৰস্ত্ৰৈষ্টুভ-ন্দ্ৱিতীয-মহস্তস্মা-দ্দ্ৱিতীযে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাতি জাগতো ৱা আগ্ৰযণো জাগত-ন্তৃতীয-মহস্তস্মা-ত্তৃতীযে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাত্যেতদ্ৱৈ [ ] 27
যজ্ঞমাপ-দ্যচ্ছন্দাগ্স্যাপ্নোতি যদাগ্ৰযণ-শ্শ্ৱো গৃহ্যতে যত্ৰৈৱ যজ্ঞমদৃশ-ন্তত এৱৈন-ম্পুনঃ প্ৰযুঙ্ক্তে জগন্মুখো ৱৈ দ্ৱিতীযস্ত্ৰিৰাত্ৰো জাগত আগ্ৰযণো যচ্চতুৰ্থে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈন-মাযতনে গৃহ্ণাত্যথো স্ৱমেৱ ছন্দো-ঽনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ৰাথন্তৰো ৱা ঐন্দ্ৰৱাযৱো ৰাথন্তৰ-ম্পঞ্চম-মহ-স্তস্মা-ত্পঞ্চমে-ঽহ- [-স্তস্মা-ত্পঞ্চমে-ঽহন্ন্, ঐন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে] 28
-ন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈন-মাযতনে গৃহ্ণাতি বাৰ্হতো ৱৈ শুক্ৰো বাৰ্হতগ্ং ষষ্ঠ-মহ-স্তস্মা-থ্ষষ্ঠে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈন-মাযতনে গৃহ্ণাত্যেতদ্ৱৈ দ্ৱিতীযং-যঁজ্ঞমাপ-দ্যচ্ছন্দাগ্স্যাপ্নোতি যচ্ছুক্ৰ-শ্শ্ৱো গৃহ্যতে যত্ৰৈৱ যজ্ঞ-মদৃশ-ন্তত এৱৈন-ম্পুনঃ প্ৰযুঙ্ক্তে ত্ৰিষ্টুঙ্মুখো ৱৈ তৃতীয-স্ত্ৰিৰাত্ৰ-স্ত্ৰৈষ্টুভ- [-স্ত্ৰৈষ্টুভঃ, শুক্ৰো] 29
-শ্শুক্ৰো য-থ্সপ্তমে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাত্যথো স্ৱমেৱ ছন্দো-ঽনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ৱাগ্ৱা আগ্ৰযণো ৱাগষ্টমমহ-স্তস্মাদষ্টমে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাতি প্ৰাণো ৱা ঐন্দ্ৰৱাযৱঃ প্ৰাণো নৱম-মহস্তস্মান্নৱমে ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাত্যেত- [গৃহ্ণাত্যেতত্, ৱৈ তৃতীযং-] 30
-দ্ৱৈ তৃতীযং-যঁজ্ঞমাপ-দ্যচ্ছন্দাগ্স্যাপ্নোতি যদৈন্দ্ৰৱাযৱ-শ্শ্ৱো গৃহ্যতে যত্ৰৈৱ যজ্ঞমদৃশ-ন্তত এৱৈন-ম্পুনঃ প্ৰযুঙ্ক্তে ঽথো স্ৱমেৱ ছন্দো-ঽনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে পথো ৱা এতে-ঽদ্ধ্যপথেন যন্তি যে-ঽন্যেনৈন্দ্ৰৱাযৱা-ত্প্ৰতিপদ্যন্তে-ঽন্তঃ খলু ৱা এষ যজ্ঞস্য য-দ্দশম-মহৰ্দশমে ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে যজ্ঞস্যৈ- [যজ্ঞস্য, এৱান্ত-ঙ্গত্ৱা] 31
-ৱান্ত-ঙ্গত্ৱা ঽপথা-ত্পন্থামপি যন্ত্যথো যথা ৱহীযসা প্ৰতিসাৰং-ৱঁহন্তি তাদৃগেৱ তচ্ছন্দাগ্স্যন্যো-ঽন্যস্য লোকমভ্যদ্ধ্যায-ন্তান্যেতেনৈৱ দেৱা ৱ্যৱাহযন্নৈন্দ্ৰৱাযৱস্য ৱা এতদাযতনং-যঁচ্চতুৰ্থ-মহস্তস্মি-ন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে তস্মা-দাগ্ৰযণস্যা ঽঽযতনে নৱমে-ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে শুক্ৰস্য ৱা এতদাযতনং-যঁ-ত্পঞ্চম- [য-ত্পঞ্চমম্, অহস্তস্মি-ন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো] 32
-মহস্তস্মি-ন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে তস্মা-দৈন্দ্ৰৱাযৱস্যা-ঽঽযতনে সপ্তমে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যত আগ্ৰযণস্য ৱা এতদাযতনং-যঁ-থ্ষষ্ঠমহ-স্তস্মিঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে তস্মা-চ্ছুক্ৰস্যা ঽঽযতনে-ঽষ্টমে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে ছন্দাগ্স্যেৱ তদ্ৱি ৱাহযতি প্ৰ ৱস্যসো ৱিৱাহমাপ্নোতি য এৱং-ৱেঁদাথো দেৱতাভ্য এৱ যজ্ঞে সংৱিঁদ-ন্দধাতি তস্মাদিদ-মন্যো-ঽন্যস্মৈ দদাতি ॥ 33 ॥
(এতদ্ৱৈ - পঞ্চমে-ঽহন্ - ত্ৰৈষ্টুভ - এত-দ্- গৃহ্যতে যজ্ঞস্য - পঞ্চম - মন্যস্মা - একঞ্চ) (অ. 8)
প্ৰজাপতিৰকামযত প্ৰ জাযেযেতি স এত-ন্দ্ৱাদশৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ স প্ৰাজাযত যঃ কামযেত প্ৰ জাযেযেতি স দ্ৱাদশৰাত্ৰেণ যজেত প্ৰৈৱ জাযতে ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্ত্যগ্নিষ্টোমপ্ৰাযণা যজ্ঞা অথ কস্মাদতিৰাত্ৰঃ পূৰ্ৱঃ প্ৰ যুজ্যত ইতি চক্ষুষী ৱা এতে যজ্ঞস্য যদতিৰাত্ৰৌ কনীনিকে অগ্নিষ্টোমৌ য- [অগ্নিষ্টোমৌ যত্, অগ্নিষ্টোম-ম্পূৰ্ৱ-] 34
-দগ্নিষ্টোম-ম্পূৰ্ৱ-ম্প্ৰযুঞ্জীৰ-ন্বহিৰ্ধা কনীনিকে দদ্ধ্যুস্তস্মা-দতিৰাত্ৰঃ পূৰ্ৱঃ প্ৰ যুজ্যতে চক্ষুষী এৱ যজ্ঞে ধিত্ৱা মদ্ধ্যতঃ কনীনিকে প্ৰতি দধতি যো ৱৈ গাযত্ৰী-ঞ্জ্যোতিঃপক্ষাং-ৱেঁদ জ্যোতিষা ভাসা সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি যাৱগ্নিষ্টোমৌ তৌ পক্ষৌ যে-ঽন্তৰে-ঽষ্টা-ৱুক্থ্যা-স্স আত্মৈষা ৱৈ গাযত্ৰী জ্যোতিঃপক্ষা য এৱং-ৱেঁদ জ্যোতিষা ভাসা সুৱৰ্গং-লোঁক- [সুৱৰ্গং-লোঁকম্, এতি প্ৰজাপতিৰ্ৱা] 35
-মেতি প্ৰজাপতিৰ্ৱা এষ দ্ৱাদশধা ৱিহিতো য-দ্দ্ৱাদশৰাত্ৰো যাৱতিৰাত্ৰো তৌ পক্ষৌ যে-ঽন্তৰে-ঽষ্টা-ৱুক্থ্যা-স্স আত্মা প্ৰজাপতিৰ্ৱাৱৈষ সন্থ্সদ্ধ ৱৈ সত্ৰেণ স্পৃণোতি প্ৰাণা ৱৈ স-ত্প্ৰাণানেৱ স্পৃণোতি সৰ্ৱাসাং-ৱাঁ এতে প্ৰজানা-ম্প্ৰাণৈৰাসতে যে সত্ৰমাসতে তস্মা-ত্পৃচ্ছন্তি কিমেতে সত্ৰিণ ইতি প্ৰিযঃ প্ৰজানা মুত্থিতো ভৱতি য এৱং ঁৱেদ ॥ 36 ॥
(অগ্নিষ্টোমৌ যথ্ - সুৱৰ্গং-লোঁকং - প্ৰিযঃ প্ৰজানাং - পঞ্চ চ) (অ. 9)
ন ৱা এষো-ঽন্যতোৱৈশ্ৱানৰ-স্সুৱৰ্গায লোকায প্ৰাভৱদূৰ্ধ্ৱো হ ৱা এষ আতত আসী-ত্তে দেৱা এতং-ৱৈঁশ্ৱানৰ-ম্পৰ্যৌহন্-থ্সুৱৰ্গস্য লোকস্য প্ৰভূত্যা ঋতৱো ৱা এতেন প্ৰজাপতিমযাজয-ন্তেষ্ৱাৰ্ধ্নোদধি তদৃদ্ধ্নোতি হ ৱা ঋত্ৱিক্ষু য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্দ্ৱাদশাহেন যজতে তে-ঽস্মিন্নৈচ্ছন্ত স ৰসমহ ৱসন্তায প্ৰাযচ্ছ- [প্ৰাযচ্ছত্, যৱ-ঙ্গ্ৰীষ্মাযৌষধী-] 37
-দ্যৱ-ঙ্গ্ৰীষ্মাযৌষধী-ৰ্ৱৰ্ষাভ্যো ৱ্ৰীহীঞ্ছৰদে মাষতিলৌ হেমন্তশিশিৰাভ্যা-ন্তেনেন্দ্ৰ-ম্প্ৰজাপতিৰযাজয-ত্ততো ৱা ইন্দ্ৰ ইন্দ্ৰো-ঽভৱ-ত্তস্মাদাহু-ৰানুজাৱৰস্য যজ্ঞ ইতি স হ্যেতেনা-ঽগ্ৰে-ঽযজতৈষ হ ৱৈ কুণপমত্তি য-স্সত্ৰে প্ৰতিগৃহ্ণাতি পুৰুষকুণপ-মশ্ৱকুণপ-ঙ্গৌৰ্ৱা অন্নং-যেঁন পাত্ৰেণান্ন-ম্বিভ্ৰতি য-ত্তন্ন নিৰ্ণেনিজতি ততো-ঽধি [ততো-ঽধি, মল-ঞ্জাযত এক এৱ] 38
মল-ঞ্জাযত এক এৱ যজেতৈকো হি প্ৰজাপতি-ৰাৰ্ধ্নো-দ্দ্ৱাদশ ৰাত্ৰীৰ্দীক্ষিত-স্স্যা-দ্দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰঃ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজাপতিৰ্ৱাৱৈষ এষ হ ত্ৱৈ জাযতে যস্তপসো-ঽধি জাযতে চতুৰ্ধা ৱা এতাস্তিস্ৰস্তিস্ৰো ৰাত্ৰযো য-দ্দ্ৱাদশোপসদো যাঃ প্ৰথমা যজ্ঞ-ন্তাভি-স্স-ম্ভৰতি যা দ্ৱিতীযা যজ্ঞ-ন্তাভিৰা ৰভতে [যজ্ঞ-ন্তাভিৰা ৰভতে, যাস্তৃতীযাঃ] 39
যাস্তৃতীযাঃ পাত্ৰাণি তাভিৰ্নিৰ্ণেনিক্তে যাশ্চতুৰ্থীৰপি তাভিৰাত্মান-মন্তৰত-শ্শুন্ধতে যো ৱা অস্য পশুমত্তি মাগ্ংসগ্ং সো-ঽত্তি যঃ পুৰোডাশ-ম্মস্তিষ্কগ্ং স যঃ পৰিৱাপ-ম্পুৰীষগ্ং স য আজ্য-ম্মজ্জানগ্ং স য-স্সোমগ্গ্ স্ৱেদগ্ং সো-ঽপি হ ৱা অস্য শীৰ্ষণ্যা নিষ্পদঃ প্ৰতি গৃহ্ণাতি যো দ্ৱাদশাহে প্ৰতিগৃহ্ণাতি তস্মা-দ্দ্ৱাদশাহেন ন যাজ্য-ম্পাপ্মনো ৱ্যাৱৃত্ত্যৈ ॥ 40 ॥
(অযচ্ছ - দধি - ৰভতে - দ্ৱাদশাহেন - চত্ৱাৰি চ) (অ. 10)
একস্মৈ স্ৱাহা দ্ৱাভ্যাগ্ স্ৱাহা ত্ৰিভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্ভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা ষড্ভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্য-স্স্ৱাহা দশভ্য-স্স্ৱাহৈ -কাদশভ্য-স্স্ৱাহা দ্ৱাদশভ্য-স্স্ৱাহা ত্ৰযোদশভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্দশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা ষোডশভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তদশভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাদশভ্য-স্স্ৱাহৈ-কান্ন ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা নৱৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহৈ-কান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈ-কান্ন ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা নৱষষ্ট্যৈ স্ৱাহৈ -কান্নাশীত্যৈ স্ৱাহা নৱাশীত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন শতায স্ৱাহা শতায স্ৱাহা দ্ৱাভ্যাগ্ং শতাভ্যাগ্ স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 41 ॥
(নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈ-কান্নৈকৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 11)
একস্মৈ স্ৱাহা ত্ৰিভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্য-স্স্ৱাহৈ- কাদশভ্য-স্স্ৱাহা ত্ৰযোদশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তদশভ্য-স্স্ৱাহৈকান্ন ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা নৱৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈকান্ন ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা নৱষষ্ট্যৈ স্ৱাহৈকান্না শীত্যৈ স্ৱাহা নৱাশীত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন শতায স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 42 ॥
(একস্মৈ ত্ৰিভ্যঃ - পঞ্চাশত্) (অ. 12)
দ্ৱাভ্যাগ্ স্ৱাহা চতুৰ্ভ্য-স্স্ৱাহা ষড্ভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-স্স্ৱাহা দশভ্য-স্স্ৱাহা দ্ৱাদশভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্দশভ্য-স্স্ৱাহা ষোডশভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাদশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা ঽষ্টানৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 43 ॥
(দ্ৱাভ্যামষ্টানৱত্যৈ - ষড্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 13)
ত্ৰিভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্য-স্স্ৱাহৈ-কাদশভ্য-স্স্ৱাহা ত্ৰযোদশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তদশভ্য-স্স্ৱাহৈকান্ন ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা নৱৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈকান্ন ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা নৱষষ্ট্যৈ স্ৱাহৈকান্না ঽশীত্যৈ স্ৱাহা নৱাশীত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন শতায স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 44 ॥
(ত্ৰিভ্যো - ঽষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 14)
চতুৰ্ভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-স্স্ৱাহা দ্ৱাদশভ্য-স্স্ৱাহা ষোডশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা ষণ্ণৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 45 ॥
(চতুৰ্ভ্য-ষ্ষণ্ণৱত্যৈ - ষোডশ) (অ. 15)
পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা দশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা পঞ্চনৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 46 ॥
(পঞ্চভ্যঃ পঞ্চনৱত্যৈ - চতুৰ্দশ) (অ. 16)
দশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা ত্ৰিগ্ংশতে স্ৱাহা চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা পঞ্চাশতে স্ৱাহা ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা সপ্তত্যৈ স্ৱাহা ঽশীত্যৈ স্ৱাহা নৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 47 ॥
(দশভ্যো - দ্ৱাৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 17)
ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা ঽশীত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 48 ॥
(ৱিগ্ংশত্যৈ - দ্ৱাদশ) (অ. 18)
পঞ্চাশতে স্ৱাহা শতায স্ৱাহা দ্ৱাভ্যাগ্ং শতাভ্যাগ্ স্ৱাহা ত্ৰিভ্য-শ্শতেভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্ভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা ষড্ভ্য-শ্শতেভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-শ্শতেভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা সহস্ৰায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 49 ॥
(পঞ্চাশতে - দ্ৱাত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 19)
শতায স্ৱাহা সহস্ৰায স্ৱাহা ঽযুতায স্ৱাহা নিযুতায স্ৱাহা প্ৰযুতায স্ৱাহা ঽৰ্বুদায স্ৱাহা ন্যৰ্বুদায স্ৱাহা সমুদ্ৰায স্ৱাহা মদ্ধ্যায স্ৱাহা ঽন্তায স্ৱাহা পৰাৰ্ধায স্ৱাহোষসে স্ৱাহা ৱ্যুষ্ট্যৈ স্ৱাহোদেষ্যতে স্ৱাহোদ্যতে স্ৱাহোদিতায স্ৱাহা সুৱৰ্গায স্ৱাহা লোকায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 50 ॥
(শতাযা-ঽষ্টাত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 20)
(সাধ্যা-ষ্ষড্ ৰাত্ৰং - কুসুৰুবিন্দঃ সপ্তৰাত্ৰং - বৃহস্পতিৰষ্টৰাত্ৰং - প্ৰজাপতিস্তাঃ, ক্ষুধন্নৱৰাত্ৰং - প্ৰজাপতিৰকামযত দশহোতাৰাত্ৰ - মৃতৱ - ঐন্দ্ৰৱাযৱাগ্ৰান্ - গাযত্ৰো ৱৈ - প্ৰজাপতি-স্স দ্ৱাদশৰাত্ৰং - ন ৱা -একস্মা - একস্মৈ - দ্ৱাভ্যাং - ত্ৰিভ্যঃ - চতুৰ্ভ্যঃ - পঞ্চভ্যো - দশভ্যো - ৱিগ্ংশত্যৈ - পঞ্চাশতে - শতায - ৱিগ্ংশতিঃ )
(সাধ্যা - অস্মা ইমে লোকা - গাযত্ৰং - ঁৱৈ তৃতীয - মেকস্মৈ - পঞ্চাশত্ )
(সাধ্যা, স্সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা )
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত তা-স্সৃষ্টাঃ, ক্ষুধ-ন্ন্যাযন্থ্স এত-ন্নৱৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ প্ৰজাভ্যো-ঽকল্পত যৰ্হি প্ৰজাঃ, ক্ষুধ-ন্নিগচ্ছেযু-স্তৰ্হি নৱৰাত্ৰেণ যজেতেমে হি ৱা এতাসাং-লোঁকা অকৢপ্তা অথৈতাঃ, ক্ষুধ-ন্নি গচ্ছন্তীমা-নেৱা-ঽঽভ্যো লোকান্ কল্পযতি তান্ কল্পমানা-ন্প্ৰজাভ্যো-ঽনু কল্পতে কল্পন্তে- [কল্পন্তে, অস্মা ইমে লোকা] 10
-ঽস্মা ইমে লোকা ঊৰ্জ-ম্প্ৰজাসু দধাতি ত্ৰিৰাত্ৰেণৈৱেমং-লোঁক-ঙ্কল্পযতি ত্ৰিৰাত্ৰেণান্তৰিক্ষ-ন্ত্ৰিৰাত্ৰেণামুং-লোঁকং-যঁথা গুণে গণ-মন্ৱস্যত্যেৱমেৱ তল্লোকে লোকমন্ৱস্যতি ধৃত্যা অশিথিলম্ভাৱায জ্যোতিৰ্গৌৰাযুৰিতি জ্ঞাতা-স্স্তোমা ভৱন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসা-ৱাযুৰেষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি জ্ঞাত্ৰ-ম্প্ৰজানা- [জ্ঞাত্ৰ-ম্প্ৰজানাম্, গচ্ছতি নৱৰাত্ৰো] 11
-ঙ্গচ্ছতি নৱৰাত্ৰো ভৱত্যভিপূ-ৰ্ৱমেৱা-ঽস্মি-ন্তেজো দধাতি যো জ্যোগামযাৱী স্যা-থ্স নৱৰাত্ৰেণ যজেত প্ৰাণা হি ৱা এতস্যা ধৃতা অথৈতস্য জ্যোগামযতি প্ৰাণানেৱাস্মি-ন্দাধাৰোত যদীতাসুৰ্ভৱতি জীৱত্যেৱ ॥ 12 ॥
(কল্পন্তে-প্ৰজনাং - ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 4)
প্ৰজাপতি-ৰকামযত প্ৰ জাযেযেতি স এত-ন্দশহোতাৰমপশ্য-ত্তমজুহো-ত্তেন দশৰাত্ৰমসৃজত তেন দশৰাত্ৰেণ প্ৰা জাযত দশৰাত্ৰায দীক্ষিষ্যমাণো দশহোতাৰ-ঞ্জুহুযা-দ্দশহোত্ৰৈৱ দশৰাত্ৰগ্ং সৃজতে তেন দশৰাত্ৰেণ প্ৰ জাযতে ৱৈৰাজো ৱা এষ যজ্ঞো যদ্দশৰাত্ৰো য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-দশৰাত্ৰেণ যজতে ৱিৰাজমেৱ গচ্ছতি প্ৰাজাপত্যো ৱা এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰো [য-দ্দশৰাত্ৰঃ, য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-দশৰাত্ৰেণ] 13
য এৱং-ৱিঁদ্ৱান্-দশৰাত্ৰেণ যজতে প্ৰৈৱ জাযত ইন্দ্ৰো ৱৈ সদৃ-ন্দেৱতাভিৰাসী-থ্স ন ৱ্যাৱৃতমগচ্ছ-থ্স প্ৰজাপতি-মুপাধাৱ-ত্তস্মা এত-ন্দশৰাত্ৰ-ম্প্ৰাযচ্ছ-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ সো-ঽন্যাভি-ৰ্দেৱতাভি-ৰ্ৱ্যাৱৃতমগচ্ছদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্দশৰাত্ৰেণ যজতে ৱ্যাৱৃতমেৱ পাপ্মনা ভ্ৰাতৃৱ্যেণ গচ্ছতি ত্ৰিককুদ্ৱা [ত্ৰিককুদ্ৱৈ, এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰঃ] 14
এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰঃ ককু-ত্পঞ্চদশঃ ককুদেকৱিগ্ংশঃ ককু-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশো য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্দশৰাত্ৰেণ যজতে ত্ৰিককুদেৱ সমানানা-ম্ভৱতি যজমানঃ পঞ্চদশো যজমান একৱিগ্ংশো যজমান-স্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশঃ পুৰ ইতৰা অভিচৰ্যমাণো দশৰাত্ৰেণ যজেত দেৱপুৰা এৱ পৰ্যূহতে তস্য ন কুতশ্চনোপাৱ্যাধো ভৱতি নৈনমভিচৰন্-থ্স্তৃণুতে দেৱাসুৰা-স্সংযঁত্তা আস-ন্তে দেৱা এতা [এতাঃ, দেৱপুৰা অপশ্যন্] 15
দেৱপুৰা অপশ্যন্ য-দ্দশৰাত্ৰস্তাঃ পৰ্যৌহন্ত তেষা-ন্ন কুতশ্চনোপাৱ্যাধো ঽভৱ-ত্ততো দেৱা অভৱ-ন্পৰা-ঽসুৰা যো ভ্ৰাতৃৱ্যৱান্-থ্স্যা-থ্স দশৰাত্ৰেণ যজেত দেৱপুৰা এৱ পৰ্যূহতে তস্য ন কুতশ্চনোপাৱ্যাধো ভৱতি ভৱত্যাত্মনা পৰা-ঽস্য ভ্ৰাতৃৱ্যো ভৱতি স্তোম-স্স্তোমস্যোপস্তিৰ্ভৱতি ভ্ৰাতৃৱ্যমেৱোপস্তি-ঙ্কুৰুতে জামি ৱা [জামি ৱৈ, এত-ত্কুৰ্ৱন্তি] 16
এত-ত্কুৰ্ৱন্তি যজ্জ্যাযাগ্ংসগ্গ্ স্তোমমুপেত্য কনীযাগ্ংসমুপযন্তি যদগ্নিষ্টো-মসামান্যৱস্তাচ্চ পৰস্তাচ্চ ভৱন্ত্যজামিত্ৱায ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টোমো ঽগ্নিষ্টুদাগ্নেযীষু ভৱতি তেজ এৱাৱ ৰুন্ধে পঞ্চদশ উক্থ্য ঐন্দ্ৰীষ্ৱিন্দ্ৰিযমেৱাৱ ৰুন্ধে ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টোমো ৱৈশ্ৱদেৱীষু পুষ্টিমেৱাৱ ৰুন্ধে সপ্তদশো-ঽগ্নিষ্টোমঃ প্ৰাজাপত্যাসু তীৱ্ৰসোমো ঽন্নাদ্যস্যা-ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযত [তেন জাযতে, একৱিগ্ংশ উক্থ্যঃ সৌৰীষু] 17
একৱিগ্ংশ উক্থ্যঃ সৌৰীষু প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধত্তে সপ্তদশো-ঽগ্নিষ্টোমঃ প্ৰাজাপত্যাসূপহৱ্য উপহৱমেৱ গচ্ছতি ত্ৰিণৱাৱগ্নিষ্টোমাৱভিত ঐন্দ্ৰীষু ৱিজিত্যৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশ উক্থ্যো ৱৈশ্ৱদেৱীষু প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ৱিশ্ৱজি-থ্সৰ্ৱপৃষ্ঠো-ঽতিৰাত্ৰো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ ॥ 18 ॥
(প্ৰজাপত্যো ৱা এষ যজ্ঞো য-দ্দশৰাত্ৰ - স্ত্ৰিককুদ্ধা - এতা - ৱৈ - জাযত - একত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 5)
ঋতৱো ৱৈ প্ৰজাকামাঃ প্ৰজা-ন্না-ঽৱিন্দন্ত তে-ঽকামযন্ত প্ৰজাগ্ং সৃজেমহি প্ৰজামৱ ৰুন্ধীমহি প্ৰজাং-ৱিঁন্দেমহি প্ৰজাৱন্ত-স্স্যামেতি ত এতমেকাদশৰাত্ৰমপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে প্ৰজামসৃজন্ত প্ৰজামৱাৰুন্ধত প্ৰজামৱিন্দন্ত প্ৰজাৱন্তো-ঽভৱন্ত ঋতৱো-ঽভৱ-ন্তদাৰ্তৱানা-মাৰ্তৱত্ৱ-মৃতূনাং-ৱাঁ এতে পুত্ৰা-স্তস্মা- [পুত্ৰা-স্তস্মাত্, আৰ্তৱা উচ্যন্তে] 19
-দাৰ্তৱা উচ্যন্তে য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস একাদশৰাত্ৰমাসতে প্ৰজামেৱ সৃজন্তে প্ৰজামৱ ৰুন্ধতে প্ৰজাং-ৱিঁন্দন্তে প্ৰজাৱন্তো ভৱন্তি জ্যোতিৰতিৰাত্ৰো ভৱতি জ্যোতিৰেৱ পুৰস্তা-দ্দধতে সুৱৰ্গস্য লোকস্যা-নুখ্যাত্যৈ পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূন-ন্ৱাৰোহন্ত্যৃতুভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি চতুৰ্ৱিগ্ংশো ভৱতি চতুৰ্ৱিগ্ংশত্যক্ষৰা গাযত্ৰী [গাযত্ৰী, গাযত্ৰ-ম্ব্ৰহ্মৱৰ্চস-] 20
গাযত্ৰ-ম্ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযামেৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসে প্ৰতি তিষ্ঠন্তি চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশো ভৱতি চতুশ্চত্ৱাৰিগ্ংশদক্ষৰা ত্ৰিষ্টুগিন্দ্ৰিয-ন্ত্ৰিষ্টু-প্ত্ৰিষ্টুভ্যেৱেন্দ্ৰিযে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশো ভৱত্যষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশদক্ষৰা জগতী জাগতাঃ পশৱো জগত্যামেৱ পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যে-কাদশৰাত্ৰো ভৱতি পঞ্চ ৱা ঋতৱ আৰ্তৱাঃ পঞ্চৰ্তুষ্ৱেৱা-ঽঽৰ্তৱেষু সংৱঁথ্সৰে প্ৰতিষ্ঠায প্ৰজামৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতঃ প্ৰজাযৈ পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 21 ॥
(তস্মা-দ্- গাযত্ৰ্যে - কান্নপঞ্চাশচ্চ) (অ. 6)
ঐন্দ্ৰৱাযৱাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীযাদ্যঃ কামযেত যথা পূৰ্ৱ-ম্প্ৰজাঃ কল্পেৰন্নিতি যজ্ঞস্য ৱৈ কৢপ্তিমনু প্ৰজাঃ কল্পন্তে যজ্ঞস্যা-ঽকৢপ্তিমনু ন কল্পন্তে যথা পূৰ্ৱমেৱ প্ৰজাঃ কল্পযতি ন জ্যাযাগ্ংস-ঙ্কনীযানতি ক্ৰামত্যৈন্দ্ৰৱাযৱাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীযাদামযাৱিনঃ প্ৰাণেন ৱা এষ ৱ্যৃদ্ধ্যতে যস্যা-ঽঽমযতি প্ৰাণ ঐন্দ্ৰৱাযৱঃ প্ৰাণেনৈৱৈনগ্ং সমৰ্ধযতি মৈত্ৰাৱৰুণাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীৰন্ যেষা-ন্দীক্ষিতানা-ম্প্ৰমীযেত [প্ৰমীযেত, প্ৰাণাপানাভ্যাং-ৱাঁ এতে] 22
প্ৰাণাপানাভ্যাং-ৱাঁ এতে ৱ্যৃদ্ধ্যন্তে যেষা-ন্দীক্ষিতানা-ম্প্ৰমীযতে প্ৰাণাপানৌ মিত্ৰাৱৰুণৌ প্ৰাণাপানাৱেৱ মুখতঃ পৰি হৰন্ত আশ্ৱিনাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীতা ঽঽনুজাৱৰো-ঽশ্ৱিনৌ ৱৈ দেৱানামানুজাৱৰৌ পশ্চেৱাগ্ৰ-ম্পৰ্যৈতা-মশ্ৱিনাৱেতস্য দেৱতা য আনুজাৱৰ-স্তাৱেৱৈনমগ্ৰ-ম্পৰি ণযত-শ্শুক্ৰাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীত গতশ্ৰীঃ প্ৰতিষ্ঠাকামো-ঽসৌ ৱা আদিত্য-শ্শুক্ৰ এষো-ঽন্তো-ঽন্তং মনুষ্য- [এষো-ঽন্তো-ঽন্তং মনুষ্যঃ, শ্ৰিযৈ গত্ৱা নি] 23
-শ্শ্ৰিযৈ গত্ৱা নি ৱৰ্ততে ঽন্তাদেৱা-ঽন্তমা ৰভতে ন ততঃ পাপীযা-ন্ভৱতি মন্থ্যগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীতা-ভিচৰ-ন্নাৰ্তপাত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্য-ন্মন্থিপাত্ৰ-ম্মৃত্যুনৈৱৈন-ঙ্গ্ৰাহযতি তাজগাৰ্তিমাৰ্চ্ছত্যা-গ্ৰযণাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীত যস্য পিতা পিতামহঃ পুণ্য-স্স্যাদথ তন্ন প্ৰাপ্নুযা-দ্ৱাচা ৱা এষ ইন্দ্ৰিযেণ ৱ্যৃদ্ধ্যতে যস্য পিতা পিতামহঃ পুণ্যো [পুণ্যঃ, ভৱত্যথ তন্ন] 24
ভৱত্যথ তন্ন প্ৰাপ্নোত্যুৰ ইৱৈত-দ্যজ্ঞস্য ৱাগিৱ যদাগ্ৰযণো ৱাচৈৱৈনমিন্দ্ৰিযেণ সমৰ্ধযতি ন ততঃ পাপীযা-ন্ভৱত্যুক্থ্যাগ্ৰা-ন্গৃহ্ণীতাভিচৰ্যমাণ-স্সৰ্ৱেষাং-ৱাঁ এত-ত্পাত্ৰাণামিন্দ্ৰিযং-যঁদুক্থ্যপাত্ৰগ্ং সৰ্ৱেণৈৱৈনমিন্দ্ৰিযেণাতি প্ৰযুঙ্ক্তে সৰস্ৱত্যভি নো নেষি ৱস্য ইতি পুৰোৰুচ-ঙ্কুৰ্যা-দ্ৱাগ্ৱৈ [ ] 25
সৰস্ৱতী ৱাচৈৱৈনমতি প্ৰযুঙ্ক্তে মা ত্ৱ-ত্ক্ষেত্ৰাণ্যৰণানি গন্মেত্যাহ মৃত্যোৰ্ৱৈ ক্ষেত্ৰাণ্যৰণানি তেনৈৱ মৃত্যোঃ, ক্ষেত্ৰাণি ন গচ্ছতি পূৰ্ণা-ন্গ্ৰহা-ন্গৃহ্ণীযাদামযাৱিনঃ প্ৰাণান্ ৱা এতস্য শুগৃচ্ছতি যস্যা ঽঽমযতি প্ৰাণা গ্ৰহাঃ প্ৰাণানেৱাস্য শুচো মুঞ্চত্যুত যদীতাসুৰ্ভৱতি জীৱত্যেৱ পূৰ্ণা-ন্গ্ৰহা-ন্গৃহ্ণীযা-দ্যৰ্হি পৰ্জন্যো ন ৱৰ্ষে-ত্প্ৰাণান্ ৱা এতৰ্হি প্ৰজানাগ্ং শুগৃচ্ছতি যৰ্হি পৰ্জন্যো ন ৱৰ্ষতি প্ৰাণা গ্ৰহাঃ প্ৰাণানেৱ প্ৰজানাগ্ং শুচো মুঞ্চতি তাজ-ক্প্ৰ ৱৰ্ষতি ॥ 26 ॥
(প্ৰমীযেত - মনুষ্য - ঋদ্ধ্যতে যস্য পিতা পিতামহঃ পুণ্যো-ৱাগ্ৱা-এৱ পূৰ্ণা-ন্গ্ৰহান্-পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 7)
গাযত্ৰো ৱা ঐন্দ্ৰৱাযৱো গাযত্ৰ-ম্প্ৰাযণীয-মহস্তস্মা-ত্প্ৰাযণীযে-ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাতি ত্ৰৈষ্টুভো ৱৈ শুক্ৰস্ত্ৰৈষ্টুভ-ন্দ্ৱিতীয-মহস্তস্মা-দ্দ্ৱিতীযে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাতি জাগতো ৱা আগ্ৰযণো জাগত-ন্তৃতীয-মহস্তস্মা-ত্তৃতীযে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাত্যেতদ্ৱৈ [ ] 27
যজ্ঞমাপ-দ্যচ্ছন্দাগ্স্যাপ্নোতি যদাগ্ৰযণ-শ্শ্ৱো গৃহ্যতে যত্ৰৈৱ যজ্ঞমদৃশ-ন্তত এৱৈন-ম্পুনঃ প্ৰযুঙ্ক্তে জগন্মুখো ৱৈ দ্ৱিতীযস্ত্ৰিৰাত্ৰো জাগত আগ্ৰযণো যচ্চতুৰ্থে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈন-মাযতনে গৃহ্ণাত্যথো স্ৱমেৱ ছন্দো-ঽনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ৰাথন্তৰো ৱা ঐন্দ্ৰৱাযৱো ৰাথন্তৰ-ম্পঞ্চম-মহ-স্তস্মা-ত্পঞ্চমে-ঽহ- [-স্তস্মা-ত্পঞ্চমে-ঽহন্ন্, ঐন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে] 28
-ন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈন-মাযতনে গৃহ্ণাতি বাৰ্হতো ৱৈ শুক্ৰো বাৰ্হতগ্ং ষষ্ঠ-মহ-স্তস্মা-থ্ষষ্ঠে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈন-মাযতনে গৃহ্ণাত্যেতদ্ৱৈ দ্ৱিতীযং-যঁজ্ঞমাপ-দ্যচ্ছন্দাগ্স্যাপ্নোতি যচ্ছুক্ৰ-শ্শ্ৱো গৃহ্যতে যত্ৰৈৱ যজ্ঞ-মদৃশ-ন্তত এৱৈন-ম্পুনঃ প্ৰযুঙ্ক্তে ত্ৰিষ্টুঙ্মুখো ৱৈ তৃতীয-স্ত্ৰিৰাত্ৰ-স্ত্ৰৈষ্টুভ- [-স্ত্ৰৈষ্টুভঃ, শুক্ৰো] 29
-শ্শুক্ৰো য-থ্সপ্তমে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাত্যথো স্ৱমেৱ ছন্দো-ঽনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ৱাগ্ৱা আগ্ৰযণো ৱাগষ্টমমহ-স্তস্মাদষ্টমে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাতি প্ৰাণো ৱা ঐন্দ্ৰৱাযৱঃ প্ৰাণো নৱম-মহস্তস্মান্নৱমে ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে স্ৱ এৱৈনমাযতনে গৃহ্ণাত্যেত- [গৃহ্ণাত্যেতত্, ৱৈ তৃতীযং-] 30
-দ্ৱৈ তৃতীযং-যঁজ্ঞমাপ-দ্যচ্ছন্দাগ্স্যাপ্নোতি যদৈন্দ্ৰৱাযৱ-শ্শ্ৱো গৃহ্যতে যত্ৰৈৱ যজ্ঞমদৃশ-ন্তত এৱৈন-ম্পুনঃ প্ৰযুঙ্ক্তে ঽথো স্ৱমেৱ ছন্দো-ঽনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে পথো ৱা এতে-ঽদ্ধ্যপথেন যন্তি যে-ঽন্যেনৈন্দ্ৰৱাযৱা-ত্প্ৰতিপদ্যন্তে-ঽন্তঃ খলু ৱা এষ যজ্ঞস্য য-দ্দশম-মহৰ্দশমে ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে যজ্ঞস্যৈ- [যজ্ঞস্য, এৱান্ত-ঙ্গত্ৱা] 31
-ৱান্ত-ঙ্গত্ৱা ঽপথা-ত্পন্থামপি যন্ত্যথো যথা ৱহীযসা প্ৰতিসাৰং-ৱঁহন্তি তাদৃগেৱ তচ্ছন্দাগ্স্যন্যো-ঽন্যস্য লোকমভ্যদ্ধ্যায-ন্তান্যেতেনৈৱ দেৱা ৱ্যৱাহযন্নৈন্দ্ৰৱাযৱস্য ৱা এতদাযতনং-যঁচ্চতুৰ্থ-মহস্তস্মি-ন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে তস্মা-দাগ্ৰযণস্যা ঽঽযতনে নৱমে-ঽহন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে শুক্ৰস্য ৱা এতদাযতনং-যঁ-ত্পঞ্চম- [য-ত্পঞ্চমম্, অহস্তস্মি-ন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো] 32
-মহস্তস্মি-ন্নৈন্দ্ৰৱাযৱো গৃহ্যতে তস্মা-দৈন্দ্ৰৱাযৱস্যা-ঽঽযতনে সপ্তমে-ঽহঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যত আগ্ৰযণস্য ৱা এতদাযতনং-যঁ-থ্ষষ্ঠমহ-স্তস্মিঞ্ছুক্ৰো গৃহ্যতে তস্মা-চ্ছুক্ৰস্যা ঽঽযতনে-ঽষ্টমে-ঽহন্নাগ্ৰযণো গৃহ্যতে ছন্দাগ্স্যেৱ তদ্ৱি ৱাহযতি প্ৰ ৱস্যসো ৱিৱাহমাপ্নোতি য এৱং-ৱেঁদাথো দেৱতাভ্য এৱ যজ্ঞে সংৱিঁদ-ন্দধাতি তস্মাদিদ-মন্যো-ঽন্যস্মৈ দদাতি ॥ 33 ॥
(এতদ্ৱৈ - পঞ্চমে-ঽহন্ - ত্ৰৈষ্টুভ - এত-দ্- গৃহ্যতে যজ্ঞস্য - পঞ্চম - মন্যস্মা - একঞ্চ) (অ. 8)
প্ৰজাপতিৰকামযত প্ৰ জাযেযেতি স এত-ন্দ্ৱাদশৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ স প্ৰাজাযত যঃ কামযেত প্ৰ জাযেযেতি স দ্ৱাদশৰাত্ৰেণ যজেত প্ৰৈৱ জাযতে ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্ত্যগ্নিষ্টোমপ্ৰাযণা যজ্ঞা অথ কস্মাদতিৰাত্ৰঃ পূৰ্ৱঃ প্ৰ যুজ্যত ইতি চক্ষুষী ৱা এতে যজ্ঞস্য যদতিৰাত্ৰৌ কনীনিকে অগ্নিষ্টোমৌ য- [অগ্নিষ্টোমৌ যত্, অগ্নিষ্টোম-ম্পূৰ্ৱ-] 34
-দগ্নিষ্টোম-ম্পূৰ্ৱ-ম্প্ৰযুঞ্জীৰ-ন্বহিৰ্ধা কনীনিকে দদ্ধ্যুস্তস্মা-দতিৰাত্ৰঃ পূৰ্ৱঃ প্ৰ যুজ্যতে চক্ষুষী এৱ যজ্ঞে ধিত্ৱা মদ্ধ্যতঃ কনীনিকে প্ৰতি দধতি যো ৱৈ গাযত্ৰী-ঞ্জ্যোতিঃপক্ষাং-ৱেঁদ জ্যোতিষা ভাসা সুৱৰ্গং-লোঁকমেতি যাৱগ্নিষ্টোমৌ তৌ পক্ষৌ যে-ঽন্তৰে-ঽষ্টা-ৱুক্থ্যা-স্স আত্মৈষা ৱৈ গাযত্ৰী জ্যোতিঃপক্ষা য এৱং-ৱেঁদ জ্যোতিষা ভাসা সুৱৰ্গং-লোঁক- [সুৱৰ্গং-লোঁকম্, এতি প্ৰজাপতিৰ্ৱা] 35
-মেতি প্ৰজাপতিৰ্ৱা এষ দ্ৱাদশধা ৱিহিতো য-দ্দ্ৱাদশৰাত্ৰো যাৱতিৰাত্ৰো তৌ পক্ষৌ যে-ঽন্তৰে-ঽষ্টা-ৱুক্থ্যা-স্স আত্মা প্ৰজাপতিৰ্ৱাৱৈষ সন্থ্সদ্ধ ৱৈ সত্ৰেণ স্পৃণোতি প্ৰাণা ৱৈ স-ত্প্ৰাণানেৱ স্পৃণোতি সৰ্ৱাসাং-ৱাঁ এতে প্ৰজানা-ম্প্ৰাণৈৰাসতে যে সত্ৰমাসতে তস্মা-ত্পৃচ্ছন্তি কিমেতে সত্ৰিণ ইতি প্ৰিযঃ প্ৰজানা মুত্থিতো ভৱতি য এৱং ঁৱেদ ॥ 36 ॥
(অগ্নিষ্টোমৌ যথ্ - সুৱৰ্গং-লোঁকং - প্ৰিযঃ প্ৰজানাং - পঞ্চ চ) (অ. 9)
ন ৱা এষো-ঽন্যতোৱৈশ্ৱানৰ-স্সুৱৰ্গায লোকায প্ৰাভৱদূৰ্ধ্ৱো হ ৱা এষ আতত আসী-ত্তে দেৱা এতং-ৱৈঁশ্ৱানৰ-ম্পৰ্যৌহন্-থ্সুৱৰ্গস্য লোকস্য প্ৰভূত্যা ঋতৱো ৱা এতেন প্ৰজাপতিমযাজয-ন্তেষ্ৱাৰ্ধ্নোদধি তদৃদ্ধ্নোতি হ ৱা ঋত্ৱিক্ষু য এৱং-ৱিঁদ্ৱা-ন্দ্ৱাদশাহেন যজতে তে-ঽস্মিন্নৈচ্ছন্ত স ৰসমহ ৱসন্তায প্ৰাযচ্ছ- [প্ৰাযচ্ছত্, যৱ-ঙ্গ্ৰীষ্মাযৌষধী-] 37
-দ্যৱ-ঙ্গ্ৰীষ্মাযৌষধী-ৰ্ৱৰ্ষাভ্যো ৱ্ৰীহীঞ্ছৰদে মাষতিলৌ হেমন্তশিশিৰাভ্যা-ন্তেনেন্দ্ৰ-ম্প্ৰজাপতিৰযাজয-ত্ততো ৱা ইন্দ্ৰ ইন্দ্ৰো-ঽভৱ-ত্তস্মাদাহু-ৰানুজাৱৰস্য যজ্ঞ ইতি স হ্যেতেনা-ঽগ্ৰে-ঽযজতৈষ হ ৱৈ কুণপমত্তি য-স্সত্ৰে প্ৰতিগৃহ্ণাতি পুৰুষকুণপ-মশ্ৱকুণপ-ঙ্গৌৰ্ৱা অন্নং-যেঁন পাত্ৰেণান্ন-ম্বিভ্ৰতি য-ত্তন্ন নিৰ্ণেনিজতি ততো-ঽধি [ততো-ঽধি, মল-ঞ্জাযত এক এৱ] 38
মল-ঞ্জাযত এক এৱ যজেতৈকো হি প্ৰজাপতি-ৰাৰ্ধ্নো-দ্দ্ৱাদশ ৰাত্ৰীৰ্দীক্ষিত-স্স্যা-দ্দ্ৱাদশ মাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰঃ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজাপতিৰ্ৱাৱৈষ এষ হ ত্ৱৈ জাযতে যস্তপসো-ঽধি জাযতে চতুৰ্ধা ৱা এতাস্তিস্ৰস্তিস্ৰো ৰাত্ৰযো য-দ্দ্ৱাদশোপসদো যাঃ প্ৰথমা যজ্ঞ-ন্তাভি-স্স-ম্ভৰতি যা দ্ৱিতীযা যজ্ঞ-ন্তাভিৰা ৰভতে [যজ্ঞ-ন্তাভিৰা ৰভতে, যাস্তৃতীযাঃ] 39
যাস্তৃতীযাঃ পাত্ৰাণি তাভিৰ্নিৰ্ণেনিক্তে যাশ্চতুৰ্থীৰপি তাভিৰাত্মান-মন্তৰত-শ্শুন্ধতে যো ৱা অস্য পশুমত্তি মাগ্ংসগ্ং সো-ঽত্তি যঃ পুৰোডাশ-ম্মস্তিষ্কগ্ং স যঃ পৰিৱাপ-ম্পুৰীষগ্ং স য আজ্য-ম্মজ্জানগ্ং স য-স্সোমগ্গ্ স্ৱেদগ্ং সো-ঽপি হ ৱা অস্য শীৰ্ষণ্যা নিষ্পদঃ প্ৰতি গৃহ্ণাতি যো দ্ৱাদশাহে প্ৰতিগৃহ্ণাতি তস্মা-দ্দ্ৱাদশাহেন ন যাজ্য-ম্পাপ্মনো ৱ্যাৱৃত্ত্যৈ ॥ 40 ॥
(অযচ্ছ - দধি - ৰভতে - দ্ৱাদশাহেন - চত্ৱাৰি চ) (অ. 10)
একস্মৈ স্ৱাহা দ্ৱাভ্যাগ্ স্ৱাহা ত্ৰিভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্ভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা ষড্ভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্য-স্স্ৱাহা দশভ্য-স্স্ৱাহৈ -কাদশভ্য-স্স্ৱাহা দ্ৱাদশভ্য-স্স্ৱাহা ত্ৰযোদশভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্দশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা ষোডশভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তদশভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাদশভ্য-স্স্ৱাহৈ-কান্ন ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা নৱৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহৈ-কান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈ-কান্ন ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা নৱষষ্ট্যৈ স্ৱাহৈ -কান্নাশীত্যৈ স্ৱাহা নৱাশীত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন শতায স্ৱাহা শতায স্ৱাহা দ্ৱাভ্যাগ্ং শতাভ্যাগ্ স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 41 ॥
(নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈ-কান্নৈকৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 11)
একস্মৈ স্ৱাহা ত্ৰিভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্য-স্স্ৱাহৈ- কাদশভ্য-স্স্ৱাহা ত্ৰযোদশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তদশভ্য-স্স্ৱাহৈকান্ন ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা নৱৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈকান্ন ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা নৱষষ্ট্যৈ স্ৱাহৈকান্না শীত্যৈ স্ৱাহা নৱাশীত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন শতায স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 42 ॥
(একস্মৈ ত্ৰিভ্যঃ - পঞ্চাশত্) (অ. 12)
দ্ৱাভ্যাগ্ স্ৱাহা চতুৰ্ভ্য-স্স্ৱাহা ষড্ভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-স্স্ৱাহা দশভ্য-স্স্ৱাহা দ্ৱাদশভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্দশভ্য-স্স্ৱাহা ষোডশভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাদশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা ঽষ্টানৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 43 ॥
(দ্ৱাভ্যামষ্টানৱত্যৈ - ষড্ৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 13)
ত্ৰিভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্য-স্স্ৱাহৈ-কাদশভ্য-স্স্ৱাহা ত্ৰযোদশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তদশভ্য-স্স্ৱাহৈকান্ন ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা নৱৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা নৱচত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহৈকান্ন ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা নৱষষ্ট্যৈ স্ৱাহৈকান্না ঽশীত্যৈ স্ৱাহা নৱাশীত্যৈ স্ৱাহৈকান্ন শতায স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 44 ॥
(ত্ৰিভ্যো - ঽষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 14)
চতুৰ্ভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-স্স্ৱাহা দ্ৱাদশভ্য-স্স্ৱাহা ষোডশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা ষণ্ণৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 45 ॥
(চতুৰ্ভ্য-ষ্ষণ্ণৱত্যৈ - ষোডশ) (অ. 15)
পঞ্চভ্য-স্স্ৱাহা দশভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চদশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা পঞ্চনৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 46 ॥
(পঞ্চভ্যঃ পঞ্চনৱত্যৈ - চতুৰ্দশ) (অ. 16)
দশভ্য-স্স্ৱাহা ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা ত্ৰিগ্ংশতে স্ৱাহা চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা পঞ্চাশতে স্ৱাহা ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা সপ্তত্যৈ স্ৱাহা ঽশীত্যৈ স্ৱাহা নৱত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 47 ॥
(দশভ্যো - দ্ৱাৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 17)
ৱিগ্ংশত্যৈ স্ৱাহা চত্ৱাৰিগ্ংশতে স্ৱাহা ষষ্ট্যৈ স্ৱাহা ঽশীত্যৈ স্ৱাহা শতায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 48 ॥
(ৱিগ্ংশত্যৈ - দ্ৱাদশ) (অ. 18)
পঞ্চাশতে স্ৱাহা শতায স্ৱাহা দ্ৱাভ্যাগ্ং শতাভ্যাগ্ স্ৱাহা ত্ৰিভ্য-শ্শতেভ্য-স্স্ৱাহা চতুৰ্ভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা পঞ্চভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা ষড্ভ্য-শ্শতেভ্য-স্স্ৱাহা সপ্তভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা ঽষ্টাভ্য-শ্শতেভ্য-স্স্ৱাহা নৱভ্যঃ শতেভ্য-স্স্ৱাহা সহস্ৰায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 49 ॥
(পঞ্চাশতে - দ্ৱাত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 19)
শতায স্ৱাহা সহস্ৰায স্ৱাহা ঽযুতায স্ৱাহা নিযুতায স্ৱাহা প্ৰযুতায স্ৱাহা ঽৰ্বুদায স্ৱাহা ন্যৰ্বুদায স্ৱাহা সমুদ্ৰায স্ৱাহা মদ্ধ্যায স্ৱাহা ঽন্তায স্ৱাহা পৰাৰ্ধায স্ৱাহোষসে স্ৱাহা ৱ্যুষ্ট্যৈ স্ৱাহোদেষ্যতে স্ৱাহোদ্যতে স্ৱাহোদিতায স্ৱাহা সুৱৰ্গায স্ৱাহা লোকায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 50 ॥
(শতাযা-ঽষ্টাত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 20)
(সাধ্যা-ষ্ষড্ ৰাত্ৰং - কুসুৰুবিন্দঃ সপ্তৰাত্ৰং - বৃহস্পতিৰষ্টৰাত্ৰং - প্ৰজাপতিস্তাঃ, ক্ষুধন্নৱৰাত্ৰং - প্ৰজাপতিৰকামযত দশহোতাৰাত্ৰ - মৃতৱ - ঐন্দ্ৰৱাযৱাগ্ৰান্ - গাযত্ৰো ৱৈ - প্ৰজাপতি-স্স দ্ৱাদশৰাত্ৰং - ন ৱা -একস্মা - একস্মৈ - দ্ৱাভ্যাং - ত্ৰিভ্যঃ - চতুৰ্ভ্যঃ - পঞ্চভ্যো - দশভ্যো - ৱিগ্ংশত্যৈ - পঞ্চাশতে - শতায - ৱিগ্ংশতিঃ )
(সাধ্যা - অস্মা ইমে লোকা - গাযত্ৰং - ঁৱৈ তৃতীয - মেকস্মৈ - পঞ্চাশত্ )
(সাধ্যা, স্সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা )
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে দ্ৱিতীযঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥