కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే ద్వితీయః ప్రశ్నః - షడ్ రాత్రాద్యానా-న్నిరూపణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
సాద్ధ్యా వై దేవా-స్సువర్గకామా ఏతగ్ం షడ్-రాత్రమపశ్య-న్తమా-ఽహర-న్తేనాయజన్త తతో వై తే సువర్గం-లోఁకమాయన్. య ఏవం-విఁద్వాగ్ంసః షడ్-రాత్రమాసతే సువర్గమేవ లోకం-యఁన్తి దేవసత్రం-వైఁ షడ్-రాత్రః ప్రత్యక్షగ్గ్ హ్యేతాని పృష్ఠాని య ఏవం-విఁద్వాగ్ంసః షడ్-రాత్రమాసతే సాక్షాదేవ దేవతా అభ్యారోహన్తి షడ్-రాత్రో భవతి ష-డ్వా ఋతవ-ష్షట్ పృష్ఠాని [ ] 1
పృష్ఠైరేవర్తూన-న్వారోహన్త్యృతుభిః సంవఁథ్సర-న్తే సంవఁథ్సర ఏవ ప్రతి తిష్ఠన్తి బృహ-ద్రథన్తరాభ్యాం-యఁన్తీయం-వాఁవ రథన్తరమసౌ బృహదాభ్యామేవ యన్త్యథో అనయోరేవ ప్రతి తిష్ఠన్త్యేతే వై యజ్ఞస్యాఞ్జసాయనీ స్రుతీ తాభ్యామేవ సువర్గం-లోఁకం-యఁన్తి త్రివృదగ్నిష్టోమో భవతి తేజ ఏవావ రున్ధతే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధతే సప్తదశో [సప్తదశః, భవత్యన్నాద్యస్యా-ఽవరుద్ధ్యా] 2
భవత్యన్నాద్యస్యా-ఽవరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయన్త ఏకవిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్దధతే త్రిణవో భవతి విజిత్యై త్రయస్త్రిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై సదోహవిర్ధానిన ఏతేన షడ్-రాత్రేణ యజేరన్నాశ్వత్థీ హవిర్ధాన-ఞ్చా-ఽఽగ్నీద్ధ్ర-ఞ్చ భవతస్తద్ధి సువర్గ్య-ఞ్చక్రీవతీ భవత-స్సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యా ఉలూఖలబుద్ధ్నో యూపో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై ప్రాఞ్చో యాన్తి ప్రాఙివ హి సువర్గో [హి సువర్గః, లోక-స్సరస్వత్యా] 3
లోక-స్సరస్వత్యా యాన్త్యేష వై దేవయానః పన్థాస్త-మేవా-న్వారోహన్త్యాక్రోశన్తో యాన్త్యవర్తి-మేవాన్యస్మి-న్ప్రతిషజ్య ప్రతిష్ఠా-ఙ్గచ్ఛన్తి యదా దశ శత-ఙ్కుర్వన్త్యథైక-ముత్థానగ్ం శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియ ఆయుష్యేవేన్ద్రియే ప్రతి తిష్ఠన్తి యదా శతగ్ం సహస్ర-ఙ్కుర్వన్త్యథైక-ముత్థానగ్ం సహస్రసమ్మితో వా అసౌ లోకో-ఽముమేవ లోకమభి జయన్తి యదై -షా-మ్ప్రమీయేత యదా వా జీయేరన్నథైక-ముత్థాన-న్తద్ధి తీర్థమ్ ॥ 4 ॥
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
సాద్ధ్యా వై దేవా-స్సువర్గకామా ఏతగ్ం షడ్-రాత్రమపశ్య-న్తమా-ఽహర-న్తేనాయజన్త తతో వై తే సువర్గం-లోఁకమాయన్. య ఏవం-విఁద్వాగ్ంసః షడ్-రాత్రమాసతే సువర్గమేవ లోకం-యఁన్తి దేవసత్రం-వైఁ షడ్-రాత్రః ప్రత్యక్షగ్గ్ హ్యేతాని పృష్ఠాని య ఏవం-విఁద్వాగ్ంసః షడ్-రాత్రమాసతే సాక్షాదేవ దేవతా అభ్యారోహన్తి షడ్-రాత్రో భవతి ష-డ్వా ఋతవ-ష్షట్ పృష్ఠాని [ ] 1
పృష్ఠైరేవర్తూన-న్వారోహన్త్యృతుభిః సంవఁథ్సర-న్తే సంవఁథ్సర ఏవ ప్రతి తిష్ఠన్తి బృహ-ద్రథన్తరాభ్యాం-యఁన్తీయం-వాఁవ రథన్తరమసౌ బృహదాభ్యామేవ యన్త్యథో అనయోరేవ ప్రతి తిష్ఠన్త్యేతే వై యజ్ఞస్యాఞ్జసాయనీ స్రుతీ తాభ్యామేవ సువర్గం-లోఁకం-యఁన్తి త్రివృదగ్నిష్టోమో భవతి తేజ ఏవావ రున్ధతే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధతే సప్తదశో [సప్తదశః, భవత్యన్నాద్యస్యా-ఽవరుద్ధ్యా] 2
భవత్యన్నాద్యస్యా-ఽవరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయన్త ఏకవిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్దధతే త్రిణవో భవతి విజిత్యై త్రయస్త్రిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై సదోహవిర్ధానిన ఏతేన షడ్-రాత్రేణ యజేరన్నాశ్వత్థీ హవిర్ధాన-ఞ్చా-ఽఽగ్నీద్ధ్ర-ఞ్చ భవతస్తద్ధి సువర్గ్య-ఞ్చక్రీవతీ భవత-స్సువర్గస్య లోకస్య సమష్ట్యా ఉలూఖలబుద్ధ్నో యూపో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై ప్రాఞ్చో యాన్తి ప్రాఙివ హి సువర్గో [హి సువర్గః, లోక-స్సరస్వత్యా] 3
లోక-స్సరస్వత్యా యాన్త్యేష వై దేవయానః పన్థాస్త-మేవా-న్వారోహన్త్యాక్రోశన్తో యాన్త్యవర్తి-మేవాన్యస్మి-న్ప్రతిషజ్య ప్రతిష్ఠా-ఙ్గచ్ఛన్తి యదా దశ శత-ఙ్కుర్వన్త్యథైక-ముత్థానగ్ం శతాయుః పురుష-శ్శతేన్ద్రియ ఆయుష్యేవేన్ద్రియే ప్రతి తిష్ఠన్తి యదా శతగ్ం సహస్ర-ఙ్కుర్వన్త్యథైక-ముత్థానగ్ం సహస్రసమ్మితో వా అసౌ లోకో-ఽముమేవ లోకమభి జయన్తి యదై -షా-మ్ప్రమీయేత యదా వా జీయేరన్నథైక-ముత్థాన-న్తద్ధి తీర్థమ్ ॥ 4 ॥
(పృష్ఠాని-సప్తదశః-సువర్గో-జయన్తి యదై - కాదశ చ) (అ. 1)
కుసురుబిన్ద ఔద్దాలకి-రకామయత పశుమాన్-థ్స్యామితి స ఏతగ్ం సప్తరాత్ర-మా-ఽహర-త్తేనాయజత తేన వై స యావన్తో గ్రామ్యాః పశవస్తానవా-రున్ధ య ఏవం-విఁద్వాన్-థ్సప్తరాత్రేణ యజతే యావన్త ఏవ గ్రామ్యాః పశవస్తా-నేవావ రున్ధే సప్తరాత్రో భవతి సప్త గ్రామ్యాః పశవః సప్తా-ఽఽరణ్యా-స్సప్త ఛన్దాగ్-స్యుభయస్యా-వరుద్ధ్యై త్రివృ-దగ్నిష్టోమో భవతి తేజ [తేజః, ఏవా-ఽవ రున్ధే] 5
ఏవా-ఽవ రున్ధే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధే సప్తదశో భవత్యన్నాద్యస్యా వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయత ఏకవిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే త్రిణవో భవతి విజిత్యై పఞ్చవిగ్ంశో-ఽగ్నిష్టోమో భవతి ప్రజాపతే-రాప్త్యై మహావ్రతవా-నన్నాద్యస్యా వరుద్ధ్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై య-త్ప్రత్యక్ష-మ్పూర్వేష్వహస్సు పృష్ఠాన్యుపేయుః ప్రత్యక్షం- [ప్రత్యక్షమ్, విశ్వజితి యథా] 6
-ఁవిశ్వజితి యథా దుగ్ధా-ముపసీదత్యేవముత్తమ-మహః స్యాన్నైకరాత్రశ్చన స్యా-ద్బృహ-ద్రథన్తరే పూర్వేష్వహస్సూప యన్తీయం-వాఁవ రథన్తరమసౌ బృహదాభ్యామేవ న యన్త్యథో అనయోరేవ ప్రతి తిష్ఠన్తి య-త్ప్రత్యక్షం-విఁశ్వజితి పృష్ఠాన్యుపయన్తి యథా ప్రత్తా-న్దుహే తాదృగేవ తత్ ॥ 7 ॥
కుసురుబిన్ద ఔద్దాలకి-రకామయత పశుమాన్-థ్స్యామితి స ఏతగ్ం సప్తరాత్ర-మా-ఽహర-త్తేనాయజత తేన వై స యావన్తో గ్రామ్యాః పశవస్తానవా-రున్ధ య ఏవం-విఁద్వాన్-థ్సప్తరాత్రేణ యజతే యావన్త ఏవ గ్రామ్యాః పశవస్తా-నేవావ రున్ధే సప్తరాత్రో భవతి సప్త గ్రామ్యాః పశవః సప్తా-ఽఽరణ్యా-స్సప్త ఛన్దాగ్-స్యుభయస్యా-వరుద్ధ్యై త్రివృ-దగ్నిష్టోమో భవతి తేజ [తేజః, ఏవా-ఽవ రున్ధే] 5
ఏవా-ఽవ రున్ధే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధే సప్తదశో భవత్యన్నాద్యస్యా వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయత ఏకవిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే త్రిణవో భవతి విజిత్యై పఞ్చవిగ్ంశో-ఽగ్నిష్టోమో భవతి ప్రజాపతే-రాప్త్యై మహావ్రతవా-నన్నాద్యస్యా వరుద్ధ్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై య-త్ప్రత్యక్ష-మ్పూర్వేష్వహస్సు పృష్ఠాన్యుపేయుః ప్రత్యక్షం- [ప్రత్యక్షమ్, విశ్వజితి యథా] 6
-ఁవిశ్వజితి యథా దుగ్ధా-ముపసీదత్యేవముత్తమ-మహః స్యాన్నైకరాత్రశ్చన స్యా-ద్బృహ-ద్రథన్తరే పూర్వేష్వహస్సూప యన్తీయం-వాఁవ రథన్తరమసౌ బృహదాభ్యామేవ న యన్త్యథో అనయోరేవ ప్రతి తిష్ఠన్తి య-త్ప్రత్యక్షం-విఁశ్వజితి పృష్ఠాన్యుపయన్తి యథా ప్రత్తా-న్దుహే తాదృగేవ తత్ ॥ 7 ॥
(తేజ - ఉపేయుః ప్రత్యక్షం - ద్విచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)
బృహస్పతి-రకామయత బ్రహ్మవర్చసీ స్యామితి స ఏత-మష్టరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై స బ్రహ్మవర్చస్యభవద్య ఏవం-విఁద్వా-నష్టరాత్రేణ యజతే బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవత్యష్టరాత్రో భవత్యష్టాక్షరా గాయత్రీ గాయత్రీ బ్రహ్మవర్చస-ఙ్గాయత్రియైవ బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే-ఽష్టరాత్రో భవతి చతస్రో వై దిశశ్చతస్రో ఽవాన్తరదిశా దిగ్భ్య ఏవ బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే [ ] 8
త్రివృ-దగ్నిష్టోమో భవతి తేజ ఏవావ రున్ధే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధే సప్తదశో భవత్యన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయత ఏకవిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే త్రిణవో భవతి విజిత్యై త్రయస్త్రిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై పఞ్చవిగ్ంశో-ఽగ్నిష్టోమో భవతి ప్రజాపతేరాప్త్యై మహావ్రతవా-నన్నాద్యస్యా వరుద్ధ్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో-ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై ॥ 9 ॥
బృహస్పతి-రకామయత బ్రహ్మవర్చసీ స్యామితి స ఏత-మష్టరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై స బ్రహ్మవర్చస్యభవద్య ఏవం-విఁద్వా-నష్టరాత్రేణ యజతే బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవత్యష్టరాత్రో భవత్యష్టాక్షరా గాయత్రీ గాయత్రీ బ్రహ్మవర్చస-ఙ్గాయత్రియైవ బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే-ఽష్టరాత్రో భవతి చతస్రో వై దిశశ్చతస్రో ఽవాన్తరదిశా దిగ్భ్య ఏవ బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే [ ] 8
త్రివృ-దగ్నిష్టోమో భవతి తేజ ఏవావ రున్ధే పఞ్చదశో భవతీన్ద్రియమేవావ రున్ధే సప్తదశో భవత్యన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయత ఏకవిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే త్రిణవో భవతి విజిత్యై త్రయస్త్రిగ్ంశో భవతి ప్రతిష్ఠిత్యై పఞ్చవిగ్ంశో-ఽగ్నిష్టోమో భవతి ప్రజాపతేరాప్త్యై మహావ్రతవా-నన్నాద్యస్యా వరుద్ధ్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో-ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై ॥ 9 ॥
(దిగ్భ్య ఏవ బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే - ఽభిజిత్యై) (అ. 3)
ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత తా-స్సృష్టాః, క్షుధ-న్న్యాయన్థ్స ఏత-న్నవరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై ప్రజాభ్యో-ఽకల్పత యర్హి ప్రజాః, క్షుధ-న్నిగచ్ఛేయు-స్తర్హి నవరాత్రేణ యజేతేమే హి వా ఏతాసాం-లోఁకా అకౢప్తా అథైతాః, క్షుధ-న్ని గచ్ఛన్తీమా-నేవా-ఽఽభ్యో లోకాన్ కల్పయతి తాన్ కల్పమానా-న్ప్రజాభ్యో-ఽను కల్పతే కల్పన్తే- [కల్పన్తే, అస్మా ఇమే లోకా] 10
-ఽస్మా ఇమే లోకా ఊర్జ-మ్ప్రజాసు దధాతి త్రిరాత్రేణైవేమం-లోఁక-ఙ్కల్పయతి త్రిరాత్రేణాన్తరిక్ష-న్త్రిరాత్రేణాముం-లోఁకం-యఁథా గుణే గణ-మన్వస్యత్యేవమేవ తల్లోకే లోకమన్వస్యతి ధృత్యా అశిథిలమ్భావాయ జ్యోతిర్గౌరాయురితి జ్ఞాతా-స్స్తోమా భవన్తీయం-వాఁవ జ్యోతిరన్తరిక్ష-ఙ్గౌరసా-వాయురేష్వేవ లోకేషు ప్రతి తిష్ఠన్తి జ్ఞాత్ర-మ్ప్రజానా- [జ్ఞాత్ర-మ్ప్రజానామ్, గచ్ఛతి నవరాత్రో] 11
-ఙ్గచ్ఛతి నవరాత్రో భవత్యభిపూ-ర్వమేవా-ఽస్మి-న్తేజో దధాతి యో జ్యోగామయావీ స్యా-థ్స నవరాత్రేణ యజేత ప్రాణా హి వా ఏతస్యా ధృతా అథైతస్య జ్యోగామయతి ప్రాణానేవాస్మి-న్దాధారోత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ ॥ 12 ॥
(కల్పన్తే-ప్రజనాం - త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
ప్రజాపతి-రకామయత ప్ర జాయేయేతి స ఏత-న్దశహోతారమపశ్య-త్తమజుహో-త్తేన దశరాత్రమసృజత తేన దశరాత్రేణ ప్రా జాయత దశరాత్రాయ దీక్షిష్యమాణో దశహోతార-ఞ్జుహుయా-ద్దశహోత్రైవ దశరాత్రగ్ం సృజతే తేన దశరాత్రేణ ప్ర జాయతే వైరాజో వా ఏష యజ్ఞో యద్దశరాత్రో య ఏవం-విఁద్వాన్-దశరాత్రేణ యజతే విరాజమేవ గచ్ఛతి ప్రాజాపత్యో వా ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్రో [య-ద్దశరాత్రః, య ఏవం-విఁద్వాన్-దశరాత్రేణ] 13
య ఏవం-విఁద్వాన్-దశరాత్రేణ యజతే ప్రైవ జాయత ఇన్ద్రో వై సదృ-న్దేవతాభిరాసీ-థ్స న వ్యావృతమగచ్ఛ-థ్స ప్రజాపతి-ముపాధావ-త్తస్మా ఏత-న్దశరాత్ర-మ్ప్రాయచ్ఛ-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై సో-ఽన్యాభి-ర్దేవతాభి-ర్వ్యావృతమగచ్ఛద్య ఏవం-విఁద్వా-న్దశరాత్రేణ యజతే వ్యావృతమేవ పాప్మనా భ్రాతృవ్యేణ గచ్ఛతి త్రికకుద్వా [త్రికకుద్వై, ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్రః] 14
ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్రః కకు-త్పఞ్చదశః కకుదేకవిగ్ంశః కకు-త్త్రయస్త్రిగ్ంశో య ఏవం-విఁద్వా-న్దశరాత్రేణ యజతే త్రికకుదేవ సమానానా-మ్భవతి యజమానః పఞ్చదశో యజమాన ఏకవిగ్ంశో యజమాన-స్త్రయస్త్రిగ్ంశః పుర ఇతరా అభిచర్యమాణో దశరాత్రేణ యజేత దేవపురా ఏవ పర్యూహతే తస్య న కుతశ్చనోపావ్యాధో భవతి నైనమభిచరన్-థ్స్తృణుతే దేవాసురా-స్సంయఁత్తా ఆస-న్తే దేవా ఏతా [ఏతాః, దేవపురా అపశ్యన్] 15
దేవపురా అపశ్యన్ య-ద్దశరాత్రస్తాః పర్యౌహన్త తేషా-న్న కుతశ్చనోపావ్యాధో ఽభవ-త్తతో దేవా అభవ-న్పరా-ఽసురా యో భ్రాతృవ్యవాన్-థ్స్యా-థ్స దశరాత్రేణ యజేత దేవపురా ఏవ పర్యూహతే తస్య న కుతశ్చనోపావ్యాధో భవతి భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి స్తోమ-స్స్తోమస్యోపస్తిర్భవతి భ్రాతృవ్యమేవోపస్తి-ఙ్కురుతే జామి వా [జామి వై, ఏత-త్కుర్వన్తి] 16
ఏత-త్కుర్వన్తి యజ్జ్యాయాగ్ంసగ్గ్ స్తోమముపేత్య కనీయాగ్ంసముపయన్తి యదగ్నిష్టో-మసామాన్యవస్తాచ్చ పరస్తాచ్చ భవన్త్యజామిత్వాయ త్రివృదగ్నిష్టోమో ఽగ్నిష్టుదాగ్నేయీషు భవతి తేజ ఏవావ రున్ధే పఞ్చదశ ఉక్థ్య ఐన్ద్రీష్విన్ద్రియమేవావ రున్ధే త్రివృదగ్నిష్టోమో వైశ్వదేవీషు పుష్టిమేవావ రున్ధే సప్తదశో-ఽగ్నిష్టోమః ప్రాజాపత్యాసు తీవ్రసోమో ఽన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయత [తేన జాయతే, ఏకవిగ్ంశ ఉక్థ్యః సౌరీషు] 17
ఏకవిగ్ంశ ఉక్థ్యః సౌరీషు ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే సప్తదశో-ఽగ్నిష్టోమః ప్రాజాపత్యాసూపహవ్య ఉపహవమేవ గచ్ఛతి త్రిణవావగ్నిష్టోమావభిత ఐన్ద్రీషు విజిత్యై త్రయస్త్రిగ్ంశ ఉక్థ్యో వైశ్వదేవీషు ప్రతిష్ఠిత్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో-ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై ॥ 18 ॥
(ప్రజాపత్యో వా ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్ర - స్త్రికకుద్ధా - ఏతా - వై - జాయత - ఏకత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
ఋతవో వై ప్రజాకామాః ప్రజా-న్నా-ఽవిన్దన్త తే-ఽకామయన్త ప్రజాగ్ం సృజేమహి ప్రజామవ రున్ధీమహి ప్రజాం-విఁన్దేమహి ప్రజావన్త-స్స్యామేతి త ఏతమేకాదశరాత్రమపశ్య-న్తమా-ఽహర-న్తేనాయజన్త తతో వై తే ప్రజామసృజన్త ప్రజామవారున్ధత ప్రజామవిన్దన్త ప్రజావన్తో-ఽభవన్త ఋతవో-ఽభవ-న్తదార్తవానా-మార్తవత్వ-మృతూనాం-వాఁ ఏతే పుత్రా-స్తస్మా- [పుత్రా-స్తస్మాత్, ఆర్తవా ఉచ్యన్తే] 19
-దార్తవా ఉచ్యన్తే య ఏవం-విఁద్వాగ్ంస ఏకాదశరాత్రమాసతే ప్రజామేవ సృజన్తే ప్రజామవ రున్ధతే ప్రజాం-విఁన్దన్తే ప్రజావన్తో భవన్తి జ్యోతిరతిరాత్రో భవతి జ్యోతిరేవ పురస్తా-ద్దధతే సువర్గస్య లోకస్యా-నుఖ్యాత్యై పృష్ఠ్యః షడహో భవతి ష-డ్వా ఋతవ-ష్షట్ పృష్ఠాని పృష్ఠైరేవర్తూన-న్వారోహన్త్యృతుభిః సంవఁథ్సర-న్తే సంవఁథ్సర ఏవ ప్రతి తిష్ఠన్తి చతుర్విగ్ంశో భవతి చతుర్విగ్ంశత్యక్షరా గాయత్రీ [గాయత్రీ, గాయత్ర-మ్బ్రహ్మవర్చస-] 20
గాయత్ర-మ్బ్రహ్మవర్చస-ఙ్గాయత్రియామేవ బ్రహ్మవర్చసే ప్రతి తిష్ఠన్తి చతుశ్చత్వారిగ్ంశో భవతి చతుశ్చత్వారిగ్ంశదక్షరా త్రిష్టుగిన్ద్రియ-న్త్రిష్టు-ప్త్రిష్టుభ్యేవేన్ద్రియే ప్రతి తిష్ఠన్త్యష్టాచత్వారిగ్ంశో భవత్యష్టాచత్వారిగ్ంశదక్షరా జగతీ జాగతాః పశవో జగత్యామేవ పశుషు ప్రతి తిష్ఠన్త్యే-కాదశరాత్రో భవతి పఞ్చ వా ఋతవ ఆర్తవాః పఞ్చర్తుష్వేవా-ఽఽర్తవేషు సంవఁథ్సరే ప్రతిష్ఠాయ ప్రజామవ రున్ధతే ఽతిరాత్రావభితో భవతః ప్రజాయై పరిగృహీత్యై ॥ 21 ॥
(తస్మా-ద్- గాయత్ర్యే - కాన్నపఞ్చాశచ్చ) (అ. 6)
ఐన్ద్రవాయవాగ్రా-న్గృహ్ణీయాద్యః కామయేత యథా పూర్వ-మ్ప్రజాః కల్పేరన్నితి యజ్ఞస్య వై కౢప్తిమను ప్రజాః కల్పన్తే యజ్ఞస్యా-ఽకౢప్తిమను న కల్పన్తే యథా పూర్వమేవ ప్రజాః కల్పయతి న జ్యాయాగ్ంస-ఙ్కనీయానతి క్రామత్యైన్ద్రవాయవాగ్రా-న్గృహ్ణీయాదామయావినః ప్రాణేన వా ఏష వ్యృద్ధ్యతే యస్యా-ఽఽమయతి ప్రాణ ఐన్ద్రవాయవః ప్రాణేనైవైనగ్ం సమర్ధయతి మైత్రావరుణాగ్రా-న్గృహ్ణీరన్ యేషా-న్దీక్షితానా-మ్ప్రమీయేత [ప్రమీయేత, ప్రాణాపానాభ్యాం-వాఁ ఏతే] 22
ప్రాణాపానాభ్యాం-వాఁ ఏతే వ్యృద్ధ్యన్తే యేషా-న్దీక్షితానా-మ్ప్రమీయతే ప్రాణాపానౌ మిత్రావరుణౌ ప్రాణాపానావేవ ముఖతః పరి హరన్త ఆశ్వినాగ్రా-న్గృహ్ణీతా ఽఽనుజావరో-ఽశ్వినౌ వై దేవానామానుజావరౌ పశ్చేవాగ్ర-మ్పర్యైతా-మశ్వినావేతస్య దేవతా య ఆనుజావర-స్తావేవైనమగ్ర-మ్పరి ణయత-శ్శుక్రాగ్రా-న్గృహ్ణీత గతశ్రీః ప్రతిష్ఠాకామో-ఽసౌ వా ఆదిత్య-శ్శుక్ర ఏషో-ఽన్తో-ఽన్తం మనుష్య- [ఏషో-ఽన్తో-ఽన్తం మనుష్యః, శ్రియై గత్వా ని] 23
-శ్శ్రియై గత్వా ని వర్తతే ఽన్తాదేవా-ఽన్తమా రభతే న తతః పాపీయా-న్భవతి మన్థ్యగ్రా-న్గృహ్ణీతా-భిచర-న్నార్తపాత్రం-వాఁ ఏత-ద్య-న్మన్థిపాత్ర-మ్మృత్యునైవైన-ఙ్గ్రాహయతి తాజగార్తిమార్చ్ఛత్యా-గ్రయణాగ్రా-న్గృహ్ణీత యస్య పితా పితామహః పుణ్య-స్స్యాదథ తన్న ప్రాప్నుయా-ద్వాచా వా ఏష ఇన్ద్రియేణ వ్యృద్ధ్యతే యస్య పితా పితామహః పుణ్యో [పుణ్యః, భవత్యథ తన్న] 24
భవత్యథ తన్న ప్రాప్నోత్యుర ఇవైత-ద్యజ్ఞస్య వాగివ యదాగ్రయణో వాచైవైనమిన్ద్రియేణ సమర్ధయతి న తతః పాపీయా-న్భవత్యుక్థ్యాగ్రా-న్గృహ్ణీతాభిచర్యమాణ-స్సర్వేషాం-వాఁ ఏత-త్పాత్రాణామిన్ద్రియం-యఁదుక్థ్యపాత్రగ్ం సర్వేణైవైనమిన్ద్రియేణాతి ప్రయుఙ్క్తే సరస్వత్యభి నో నేషి వస్య ఇతి పురోరుచ-ఙ్కుర్యా-ద్వాగ్వై [ ] 25
సరస్వతీ వాచైవైనమతి ప్రయుఙ్క్తే మా త్వ-త్క్షేత్రాణ్యరణాని గన్మేత్యాహ మృత్యోర్వై క్షేత్రాణ్యరణాని తేనైవ మృత్యోః, క్షేత్రాణి న గచ్ఛతి పూర్ణా-న్గ్రహా-న్గృహ్ణీయాదామయావినః ప్రాణాన్ వా ఏతస్య శుగృచ్ఛతి యస్యా ఽఽమయతి ప్రాణా గ్రహాః ప్రాణానేవాస్య శుచో ముఞ్చత్యుత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ పూర్ణా-న్గ్రహా-న్గృహ్ణీయా-ద్యర్హి పర్జన్యో న వర్షే-త్ప్రాణాన్ వా ఏతర్హి ప్రజానాగ్ం శుగృచ్ఛతి యర్హి పర్జన్యో న వర్షతి ప్రాణా గ్రహాః ప్రాణానేవ ప్రజానాగ్ం శుచో ముఞ్చతి తాజ-క్ప్ర వర్షతి ॥ 26 ॥
(ప్రమీయేత - మనుష్య - ఋద్ధ్యతే యస్య పితా పితామహః పుణ్యో-వాగ్వా-ఏవ పూర్ణా-న్గ్రహాన్-పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 7)
గాయత్రో వా ఐన్ద్రవాయవో గాయత్ర-మ్ప్రాయణీయ-మహస్తస్మా-త్ప్రాయణీయే-ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాతి త్రైష్టుభో వై శుక్రస్త్రైష్టుభ-న్ద్వితీయ-మహస్తస్మా-ద్ద్వితీయే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాతి జాగతో వా ఆగ్రయణో జాగత-న్తృతీయ-మహస్తస్మా-త్తృతీయే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాత్యేతద్వై [ ] 27
యజ్ఞమాప-ద్యచ్ఛన్దాగ్స్యాప్నోతి యదాగ్రయణ-శ్శ్వో గృహ్యతే యత్రైవ యజ్ఞమదృశ-న్తత ఏవైన-మ్పునః ప్రయుఙ్క్తే జగన్ముఖో వై ద్వితీయస్త్రిరాత్రో జాగత ఆగ్రయణో యచ్చతుర్థే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే స్వ ఏవైన-మాయతనే గృహ్ణాత్యథో స్వమేవ ఛన్దో-ఽను పర్యావర్తన్తే రాథన్తరో వా ఐన్ద్రవాయవో రాథన్తర-మ్పఞ్చమ-మహ-స్తస్మా-త్పఞ్చమే-ఽహ- [-స్తస్మా-త్పఞ్చమే-ఽహన్న్, ఐన్ద్రవాయవో గృహ్యతే] 28
-న్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే స్వ ఏవైన-మాయతనే గృహ్ణాతి బార్హతో వై శుక్రో బార్హతగ్ం షష్ఠ-మహ-స్తస్మా-థ్షష్ఠే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే స్వ ఏవైన-మాయతనే గృహ్ణాత్యేతద్వై ద్వితీయం-యఁజ్ఞమాప-ద్యచ్ఛన్దాగ్స్యాప్నోతి యచ్ఛుక్ర-శ్శ్వో గృహ్యతే యత్రైవ యజ్ఞ-మదృశ-న్తత ఏవైన-మ్పునః ప్రయుఙ్క్తే త్రిష్టుఙ్ముఖో వై తృతీయ-స్త్రిరాత్ర-స్త్రైష్టుభ- [-స్త్రైష్టుభః, శుక్రో] 29
-శ్శుక్రో య-థ్సప్తమే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాత్యథో స్వమేవ ఛన్దో-ఽను పర్యావర్తన్తే వాగ్వా ఆగ్రయణో వాగష్టమమహ-స్తస్మాదష్టమే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాతి ప్రాణో వా ఐన్ద్రవాయవః ప్రాణో నవమ-మహస్తస్మాన్నవమే ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాత్యేత- [గృహ్ణాత్యేతత్, వై తృతీయం-] 30
-ద్వై తృతీయం-యఁజ్ఞమాప-ద్యచ్ఛన్దాగ్స్యాప్నోతి యదైన్ద్రవాయవ-శ్శ్వో గృహ్యతే యత్రైవ యజ్ఞమదృశ-న్తత ఏవైన-మ్పునః ప్రయుఙ్క్తే ఽథో స్వమేవ ఛన్దో-ఽను పర్యావర్తన్తే పథో వా ఏతే-ఽద్ధ్యపథేన యన్తి యే-ఽన్యేనైన్ద్రవాయవా-త్ప్రతిపద్యన్తే-ఽన్తః ఖలు వా ఏష యజ్ఞస్య య-ద్దశమ-మహర్దశమే ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే యజ్ఞస్యై- [యజ్ఞస్య, ఏవాన్త-ఙ్గత్వా] 31
-వాన్త-ఙ్గత్వా ఽపథా-త్పన్థామపి యన్త్యథో యథా వహీయసా ప్రతిసారం-వఁహన్తి తాదృగేవ తచ్ఛన్దాగ్స్యన్యో-ఽన్యస్య లోకమభ్యద్ధ్యాయ-న్తాన్యేతేనైవ దేవా వ్యవాహయన్నైన్ద్రవాయవస్య వా ఏతదాయతనం-యఁచ్చతుర్థ-మహస్తస్మి-న్నాగ్రయణో గృహ్యతే తస్మా-దాగ్రయణస్యా ఽఽయతనే నవమే-ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే శుక్రస్య వా ఏతదాయతనం-యఁ-త్పఞ్చమ- [య-త్పఞ్చమమ్, అహస్తస్మి-న్నైన్ద్రవాయవో] 32
-మహస్తస్మి-న్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే తస్మా-దైన్ద్రవాయవస్యా-ఽఽయతనే సప్తమే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యత ఆగ్రయణస్య వా ఏతదాయతనం-యఁ-థ్షష్ఠమహ-స్తస్మిఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే తస్మా-చ్ఛుక్రస్యా ఽఽయతనే-ఽష్టమే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే ఛన్దాగ్స్యేవ తద్వి వాహయతి ప్ర వస్యసో వివాహమాప్నోతి య ఏవం-వేఁదాథో దేవతాభ్య ఏవ యజ్ఞే సంవిఁద-న్దధాతి తస్మాదిద-మన్యో-ఽన్యస్మై దదాతి ॥ 33 ॥
(ఏతద్వై - పఞ్చమే-ఽహన్ - త్రైష్టుభ - ఏత-ద్- గృహ్యతే యజ్ఞస్య - పఞ్చమ - మన్యస్మా - ఏకఞ్చ) (అ. 8)
ప్రజాపతిరకామయత ప్ర జాయేయేతి స ఏత-న్ద్వాదశరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై స ప్రాజాయత యః కామయేత ప్ర జాయేయేతి స ద్వాదశరాత్రేణ యజేత ప్రైవ జాయతే బ్రహ్మవాదినో వదన్త్యగ్నిష్టోమప్రాయణా యజ్ఞా అథ కస్మాదతిరాత్రః పూర్వః ప్ర యుజ్యత ఇతి చక్షుషీ వా ఏతే యజ్ఞస్య యదతిరాత్రౌ కనీనికే అగ్నిష్టోమౌ య- [అగ్నిష్టోమౌ యత్, అగ్నిష్టోమ-మ్పూర్వ-] 34
-దగ్నిష్టోమ-మ్పూర్వ-మ్ప్రయుఞ్జీర-న్బహిర్ధా కనీనికే దద్ధ్యుస్తస్మా-దతిరాత్రః పూర్వః ప్ర యుజ్యతే చక్షుషీ ఏవ యజ్ఞే ధిత్వా మద్ధ్యతః కనీనికే ప్రతి దధతి యో వై గాయత్రీ-ఞ్జ్యోతిఃపక్షాం-వేఁద జ్యోతిషా భాసా సువర్గం-లోఁకమేతి యావగ్నిష్టోమౌ తౌ పక్షౌ యే-ఽన్తరే-ఽష్టా-వుక్థ్యా-స్స ఆత్మైషా వై గాయత్రీ జ్యోతిఃపక్షా య ఏవం-వేఁద జ్యోతిషా భాసా సువర్గం-లోఁక- [సువర్గం-లోఁకమ్, ఏతి ప్రజాపతిర్వా] 35
-మేతి ప్రజాపతిర్వా ఏష ద్వాదశధా విహితో య-ద్ద్వాదశరాత్రో యావతిరాత్రో తౌ పక్షౌ యే-ఽన్తరే-ఽష్టా-వుక్థ్యా-స్స ఆత్మా ప్రజాపతిర్వావైష సన్థ్సద్ధ వై సత్రేణ స్పృణోతి ప్రాణా వై స-త్ప్రాణానేవ స్పృణోతి సర్వాసాం-వాఁ ఏతే ప్రజానా-మ్ప్రాణైరాసతే యే సత్రమాసతే తస్మా-త్పృచ్ఛన్తి కిమేతే సత్రిణ ఇతి ప్రియః ప్రజానా ముత్థితో భవతి య ఏవం ఁవేద ॥ 36 ॥
(అగ్నిష్టోమౌ యథ్ - సువర్గం-లోఁకం - ప్రియః ప్రజానాం - పఞ్చ చ) (అ. 9)
న వా ఏషో-ఽన్యతోవైశ్వానర-స్సువర్గాయ లోకాయ ప్రాభవదూర్ధ్వో హ వా ఏష ఆతత ఆసీ-త్తే దేవా ఏతం-వైఁశ్వానర-మ్పర్యౌహన్-థ్సువర్గస్య లోకస్య ప్రభూత్యా ఋతవో వా ఏతేన ప్రజాపతిమయాజయ-న్తేష్వార్ధ్నోదధి తదృద్ధ్నోతి హ వా ఋత్విక్షు య ఏవం-విఁద్వా-న్ద్వాదశాహేన యజతే తే-ఽస్మిన్నైచ్ఛన్త స రసమహ వసన్తాయ ప్రాయచ్ఛ- [ప్రాయచ్ఛత్, యవ-ఙ్గ్రీష్మాయౌషధీ-] 37
-ద్యవ-ఙ్గ్రీష్మాయౌషధీ-ర్వర్షాభ్యో వ్రీహీఞ్ఛరదే మాషతిలౌ హేమన్తశిశిరాభ్యా-న్తేనేన్ద్ర-మ్ప్రజాపతిరయాజయ-త్తతో వా ఇన్ద్ర ఇన్ద్రో-ఽభవ-త్తస్మాదాహు-రానుజావరస్య యజ్ఞ ఇతి స హ్యేతేనా-ఽగ్రే-ఽయజతైష హ వై కుణపమత్తి య-స్సత్రే ప్రతిగృహ్ణాతి పురుషకుణప-మశ్వకుణప-ఙ్గౌర్వా అన్నం-యేఁన పాత్రేణాన్న-మ్బిభ్రతి య-త్తన్న నిర్ణేనిజతి తతో-ఽధి [తతో-ఽధి, మల-ఞ్జాయత ఏక ఏవ] 38
మల-ఞ్జాయత ఏక ఏవ యజేతైకో హి ప్రజాపతి-రార్ధ్నో-ద్ద్వాదశ రాత్రీర్దీక్షిత-స్స్యా-ద్ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సర-స్సంవఁథ్సరః ప్రజాపతిః ప్రజాపతిర్వావైష ఏష హ త్వై జాయతే యస్తపసో-ఽధి జాయతే చతుర్ధా వా ఏతాస్తిస్రస్తిస్రో రాత్రయో య-ద్ద్వాదశోపసదో యాః ప్రథమా యజ్ఞ-న్తాభి-స్స-మ్భరతి యా ద్వితీయా యజ్ఞ-న్తాభిరా రభతే [యజ్ఞ-న్తాభిరా రభతే, యాస్తృతీయాః] 39
యాస్తృతీయాః పాత్రాణి తాభిర్నిర్ణేనిక్తే యాశ్చతుర్థీరపి తాభిరాత్మాన-మన్తరత-శ్శున్ధతే యో వా అస్య పశుమత్తి మాగ్ంసగ్ం సో-ఽత్తి యః పురోడాశ-మ్మస్తిష్కగ్ం స యః పరివాప-మ్పురీషగ్ం స య ఆజ్య-మ్మజ్జానగ్ం స య-స్సోమగ్గ్ స్వేదగ్ం సో-ఽపి హ వా అస్య శీర్షణ్యా నిష్పదః ప్రతి గృహ్ణాతి యో ద్వాదశాహే ప్రతిగృహ్ణాతి తస్మా-ద్ద్వాదశాహేన న యాజ్య-మ్పాప్మనో వ్యావృత్త్యై ॥ 40 ॥
(అయచ్ఛ - దధి - రభతే - ద్వాదశాహేన - చత్వారి చ) (అ. 10)
ఏకస్మై స్వాహా ద్వాభ్యాగ్ స్వాహా త్రిభ్య-స్స్వాహా చతుర్భ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్య-స్స్వాహా షడ్భ్య-స్స్వాహా సప్తభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-స్స్వాహా నవభ్య-స్స్వాహా దశభ్య-స్స్వాహై -కాదశభ్య-స్స్వాహా ద్వాదశభ్య-స్స్వాహా త్రయోదశభ్య-స్స్వాహా చతుర్దశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా షోడశభ్య-స్స్వాహా సప్తదశభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాదశభ్య-స్స్వాహై-కాన్న విగ్ంశత్యై స్వాహా నవవిగ్ంశత్యై స్వాహై-కాన్న చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహై-కాన్న షష్ట్యై స్వాహా నవషష్ట్యై స్వాహై -కాన్నాశీత్యై స్వాహా నవాశీత్యై స్వాహైకాన్న శతాయ స్వాహా శతాయ స్వాహా ద్వాభ్యాగ్ం శతాభ్యాగ్ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 41 ॥
(నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహై-కాన్నైకవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 11)
ఏకస్మై స్వాహా త్రిభ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్య-స్స్వాహా సప్తభ్య-స్స్వాహా నవభ్య-స్స్వాహై- కాదశభ్య-స్స్వాహా త్రయోదశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా సప్తదశభ్య-స్స్వాహైకాన్న విగ్ంశత్యై స్వాహా నవవిగ్ంశత్యై స్వాహైకాన్న చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహైకాన్న షష్ట్యై స్వాహా నవషష్ట్యై స్వాహైకాన్నా శీత్యై స్వాహా నవాశీత్యై స్వాహైకాన్న శతాయ స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 42 ॥
(ఏకస్మై త్రిభ్యః - పఞ్చాశత్) (అ. 12)
ద్వాభ్యాగ్ స్వాహా చతుర్భ్య-స్స్వాహా షడ్భ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-స్స్వాహా దశభ్య-స్స్వాహా ద్వాదశభ్య-స్స్వాహా చతుర్దశభ్య-స్స్వాహా షోడశభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాదశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా ఽష్టానవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 43 ॥
(ద్వాభ్యామష్టానవత్యై - షడ్విగ్ంశతిః) (అ. 13)
త్రిభ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్య-స్స్వాహా సప్తభ్య-స్స్వాహా నవభ్య-స్స్వాహై-కాదశభ్య-స్స్వాహా త్రయోదశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా సప్తదశభ్య-స్స్వాహైకాన్న విగ్ంశత్యై స్వాహా నవవిగ్ంశత్యై స్వాహైకాన్న చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహైకాన్న షష్ట్యై స్వాహా నవషష్ట్యై స్వాహైకాన్నా ఽశీత్యై స్వాహా నవాశీత్యై స్వాహైకాన్న శతాయ స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 44 ॥
(త్రిభ్యో - ఽష్టాచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 14)
చతుర్భ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-స్స్వాహా ద్వాదశభ్య-స్స్వాహా షోడశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా షణ్ణవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 45 ॥
(చతుర్భ్య-ష్షణ్ణవత్యై - షోడశ) (అ. 15)
పఞ్చభ్య-స్స్వాహా దశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా పఞ్చనవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 46 ॥
(పఞ్చభ్యః పఞ్చనవత్యై - చతుర్దశ) (అ. 16)
దశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా త్రిగ్ంశతే స్వాహా చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా పఞ్చాశతే స్వాహా షష్ట్యై స్వాహా సప్తత్యై స్వాహా ఽశీత్యై స్వాహా నవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 47 ॥
(దశభ్యో - ద్వావిగ్ంశతిః) (అ. 17)
విగ్ంశత్యై స్వాహా చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా షష్ట్యై స్వాహా ఽశీత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 48 ॥
(విగ్ంశత్యై - ద్వాదశ) (అ. 18)
పఞ్చాశతే స్వాహా శతాయ స్వాహా ద్వాభ్యాగ్ం శతాభ్యాగ్ స్వాహా త్రిభ్య-శ్శతేభ్య-స్స్వాహా చతుర్భ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా షడ్భ్య-శ్శతేభ్య-స్స్వాహా సప్తభ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-శ్శతేభ్య-స్స్వాహా నవభ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా సహస్రాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 49 ॥
(పఞ్చాశతే - ద్వాత్రిగ్ంశత్) (అ. 19)
శతాయ స్వాహా సహస్రాయ స్వాహా ఽయుతాయ స్వాహా నియుతాయ స్వాహా ప్రయుతాయ స్వాహా ఽర్బుదాయ స్వాహా న్యర్బుదాయ స్వాహా సముద్రాయ స్వాహా మద్ధ్యాయ స్వాహా ఽన్తాయ స్వాహా పరార్ధాయ స్వాహోషసే స్వాహా వ్యుష్ట్యై స్వాహోదేష్యతే స్వాహోద్యతే స్వాహోదితాయ స్వాహా సువర్గాయ స్వాహా లోకాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 50 ॥
(శతాయా-ఽష్టాత్రిగ్ంశత్) (అ. 20)
(సాధ్యా-ష్షడ్ రాత్రం - కుసురుబిన్దః సప్తరాత్రం - బృహస్పతిరష్టరాత్రం - ప్రజాపతిస్తాః, క్షుధన్నవరాత్రం - ప్రజాపతిరకామయత దశహోతారాత్ర - మృతవ - ఐన్ద్రవాయవాగ్రాన్ - గాయత్రో వై - ప్రజాపతి-స్స ద్వాదశరాత్రం - న వా -ఏకస్మా - ఏకస్మై - ద్వాభ్యాం - త్రిభ్యః - చతుర్భ్యః - పఞ్చభ్యో - దశభ్యో - విగ్ంశత్యై - పఞ్చాశతే - శతాయ - విగ్ంశతిః )
(సాధ్యా - అస్మా ఇమే లోకా - గాయత్రం - ఁవై తృతీయ - మేకస్మై - పఞ్చాశత్ )
(సాధ్యా, స్సర్వస్మై స్వాహా )
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే ద్వితీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత తా-స్సృష్టాః, క్షుధ-న్న్యాయన్థ్స ఏత-న్నవరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై ప్రజాభ్యో-ఽకల్పత యర్హి ప్రజాః, క్షుధ-న్నిగచ్ఛేయు-స్తర్హి నవరాత్రేణ యజేతేమే హి వా ఏతాసాం-లోఁకా అకౢప్తా అథైతాః, క్షుధ-న్ని గచ్ఛన్తీమా-నేవా-ఽఽభ్యో లోకాన్ కల్పయతి తాన్ కల్పమానా-న్ప్రజాభ్యో-ఽను కల్పతే కల్పన్తే- [కల్పన్తే, అస్మా ఇమే లోకా] 10
-ఽస్మా ఇమే లోకా ఊర్జ-మ్ప్రజాసు దధాతి త్రిరాత్రేణైవేమం-లోఁక-ఙ్కల్పయతి త్రిరాత్రేణాన్తరిక్ష-న్త్రిరాత్రేణాముం-లోఁకం-యఁథా గుణే గణ-మన్వస్యత్యేవమేవ తల్లోకే లోకమన్వస్యతి ధృత్యా అశిథిలమ్భావాయ జ్యోతిర్గౌరాయురితి జ్ఞాతా-స్స్తోమా భవన్తీయం-వాఁవ జ్యోతిరన్తరిక్ష-ఙ్గౌరసా-వాయురేష్వేవ లోకేషు ప్రతి తిష్ఠన్తి జ్ఞాత్ర-మ్ప్రజానా- [జ్ఞాత్ర-మ్ప్రజానామ్, గచ్ఛతి నవరాత్రో] 11
-ఙ్గచ్ఛతి నవరాత్రో భవత్యభిపూ-ర్వమేవా-ఽస్మి-న్తేజో దధాతి యో జ్యోగామయావీ స్యా-థ్స నవరాత్రేణ యజేత ప్రాణా హి వా ఏతస్యా ధృతా అథైతస్య జ్యోగామయతి ప్రాణానేవాస్మి-న్దాధారోత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ ॥ 12 ॥
(కల్పన్తే-ప్రజనాం - త్రయస్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
ప్రజాపతి-రకామయత ప్ర జాయేయేతి స ఏత-న్దశహోతారమపశ్య-త్తమజుహో-త్తేన దశరాత్రమసృజత తేన దశరాత్రేణ ప్రా జాయత దశరాత్రాయ దీక్షిష్యమాణో దశహోతార-ఞ్జుహుయా-ద్దశహోత్రైవ దశరాత్రగ్ం సృజతే తేన దశరాత్రేణ ప్ర జాయతే వైరాజో వా ఏష యజ్ఞో యద్దశరాత్రో య ఏవం-విఁద్వాన్-దశరాత్రేణ యజతే విరాజమేవ గచ్ఛతి ప్రాజాపత్యో వా ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్రో [య-ద్దశరాత్రః, య ఏవం-విఁద్వాన్-దశరాత్రేణ] 13
య ఏవం-విఁద్వాన్-దశరాత్రేణ యజతే ప్రైవ జాయత ఇన్ద్రో వై సదృ-న్దేవతాభిరాసీ-థ్స న వ్యావృతమగచ్ఛ-థ్స ప్రజాపతి-ముపాధావ-త్తస్మా ఏత-న్దశరాత్ర-మ్ప్రాయచ్ఛ-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై సో-ఽన్యాభి-ర్దేవతాభి-ర్వ్యావృతమగచ్ఛద్య ఏవం-విఁద్వా-న్దశరాత్రేణ యజతే వ్యావృతమేవ పాప్మనా భ్రాతృవ్యేణ గచ్ఛతి త్రికకుద్వా [త్రికకుద్వై, ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్రః] 14
ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్రః కకు-త్పఞ్చదశః కకుదేకవిగ్ంశః కకు-త్త్రయస్త్రిగ్ంశో య ఏవం-విఁద్వా-న్దశరాత్రేణ యజతే త్రికకుదేవ సమానానా-మ్భవతి యజమానః పఞ్చదశో యజమాన ఏకవిగ్ంశో యజమాన-స్త్రయస్త్రిగ్ంశః పుర ఇతరా అభిచర్యమాణో దశరాత్రేణ యజేత దేవపురా ఏవ పర్యూహతే తస్య న కుతశ్చనోపావ్యాధో భవతి నైనమభిచరన్-థ్స్తృణుతే దేవాసురా-స్సంయఁత్తా ఆస-న్తే దేవా ఏతా [ఏతాః, దేవపురా అపశ్యన్] 15
దేవపురా అపశ్యన్ య-ద్దశరాత్రస్తాః పర్యౌహన్త తేషా-న్న కుతశ్చనోపావ్యాధో ఽభవ-త్తతో దేవా అభవ-న్పరా-ఽసురా యో భ్రాతృవ్యవాన్-థ్స్యా-థ్స దశరాత్రేణ యజేత దేవపురా ఏవ పర్యూహతే తస్య న కుతశ్చనోపావ్యాధో భవతి భవత్యాత్మనా పరా-ఽస్య భ్రాతృవ్యో భవతి స్తోమ-స్స్తోమస్యోపస్తిర్భవతి భ్రాతృవ్యమేవోపస్తి-ఙ్కురుతే జామి వా [జామి వై, ఏత-త్కుర్వన్తి] 16
ఏత-త్కుర్వన్తి యజ్జ్యాయాగ్ంసగ్గ్ స్తోమముపేత్య కనీయాగ్ంసముపయన్తి యదగ్నిష్టో-మసామాన్యవస్తాచ్చ పరస్తాచ్చ భవన్త్యజామిత్వాయ త్రివృదగ్నిష్టోమో ఽగ్నిష్టుదాగ్నేయీషు భవతి తేజ ఏవావ రున్ధే పఞ్చదశ ఉక్థ్య ఐన్ద్రీష్విన్ద్రియమేవావ రున్ధే త్రివృదగ్నిష్టోమో వైశ్వదేవీషు పుష్టిమేవావ రున్ధే సప్తదశో-ఽగ్నిష్టోమః ప్రాజాపత్యాసు తీవ్రసోమో ఽన్నాద్యస్యా-వరుద్ధ్యా అథో ప్రైవ తేన జాయత [తేన జాయతే, ఏకవిగ్ంశ ఉక్థ్యః సౌరీషు] 17
ఏకవిగ్ంశ ఉక్థ్యః సౌరీషు ప్రతిష్ఠిత్యా అథో రుచమేవా-ఽఽత్మ-న్ధత్తే సప్తదశో-ఽగ్నిష్టోమః ప్రాజాపత్యాసూపహవ్య ఉపహవమేవ గచ్ఛతి త్రిణవావగ్నిష్టోమావభిత ఐన్ద్రీషు విజిత్యై త్రయస్త్రిగ్ంశ ఉక్థ్యో వైశ్వదేవీషు ప్రతిష్ఠిత్యై విశ్వజి-థ్సర్వపృష్ఠో-ఽతిరాత్రో భవతి సర్వస్యాభిజిత్యై ॥ 18 ॥
(ప్రజాపత్యో వా ఏష యజ్ఞో య-ద్దశరాత్ర - స్త్రికకుద్ధా - ఏతా - వై - జాయత - ఏకత్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 5)
ఋతవో వై ప్రజాకామాః ప్రజా-న్నా-ఽవిన్దన్త తే-ఽకామయన్త ప్రజాగ్ం సృజేమహి ప్రజామవ రున్ధీమహి ప్రజాం-విఁన్దేమహి ప్రజావన్త-స్స్యామేతి త ఏతమేకాదశరాత్రమపశ్య-న్తమా-ఽహర-న్తేనాయజన్త తతో వై తే ప్రజామసృజన్త ప్రజామవారున్ధత ప్రజామవిన్దన్త ప్రజావన్తో-ఽభవన్త ఋతవో-ఽభవ-న్తదార్తవానా-మార్తవత్వ-మృతూనాం-వాఁ ఏతే పుత్రా-స్తస్మా- [పుత్రా-స్తస్మాత్, ఆర్తవా ఉచ్యన్తే] 19
-దార్తవా ఉచ్యన్తే య ఏవం-విఁద్వాగ్ంస ఏకాదశరాత్రమాసతే ప్రజామేవ సృజన్తే ప్రజామవ రున్ధతే ప్రజాం-విఁన్దన్తే ప్రజావన్తో భవన్తి జ్యోతిరతిరాత్రో భవతి జ్యోతిరేవ పురస్తా-ద్దధతే సువర్గస్య లోకస్యా-నుఖ్యాత్యై పృష్ఠ్యః షడహో భవతి ష-డ్వా ఋతవ-ష్షట్ పృష్ఠాని పృష్ఠైరేవర్తూన-న్వారోహన్త్యృతుభిః సంవఁథ్సర-న్తే సంవఁథ్సర ఏవ ప్రతి తిష్ఠన్తి చతుర్విగ్ంశో భవతి చతుర్విగ్ంశత్యక్షరా గాయత్రీ [గాయత్రీ, గాయత్ర-మ్బ్రహ్మవర్చస-] 20
గాయత్ర-మ్బ్రహ్మవర్చస-ఙ్గాయత్రియామేవ బ్రహ్మవర్చసే ప్రతి తిష్ఠన్తి చతుశ్చత్వారిగ్ంశో భవతి చతుశ్చత్వారిగ్ంశదక్షరా త్రిష్టుగిన్ద్రియ-న్త్రిష్టు-ప్త్రిష్టుభ్యేవేన్ద్రియే ప్రతి తిష్ఠన్త్యష్టాచత్వారిగ్ంశో భవత్యష్టాచత్వారిగ్ంశదక్షరా జగతీ జాగతాః పశవో జగత్యామేవ పశుషు ప్రతి తిష్ఠన్త్యే-కాదశరాత్రో భవతి పఞ్చ వా ఋతవ ఆర్తవాః పఞ్చర్తుష్వేవా-ఽఽర్తవేషు సంవఁథ్సరే ప్రతిష్ఠాయ ప్రజామవ రున్ధతే ఽతిరాత్రావభితో భవతః ప్రజాయై పరిగృహీత్యై ॥ 21 ॥
(తస్మా-ద్- గాయత్ర్యే - కాన్నపఞ్చాశచ్చ) (అ. 6)
ఐన్ద్రవాయవాగ్రా-న్గృహ్ణీయాద్యః కామయేత యథా పూర్వ-మ్ప్రజాః కల్పేరన్నితి యజ్ఞస్య వై కౢప్తిమను ప్రజాః కల్పన్తే యజ్ఞస్యా-ఽకౢప్తిమను న కల్పన్తే యథా పూర్వమేవ ప్రజాః కల్పయతి న జ్యాయాగ్ంస-ఙ్కనీయానతి క్రామత్యైన్ద్రవాయవాగ్రా-న్గృహ్ణీయాదామయావినః ప్రాణేన వా ఏష వ్యృద్ధ్యతే యస్యా-ఽఽమయతి ప్రాణ ఐన్ద్రవాయవః ప్రాణేనైవైనగ్ం సమర్ధయతి మైత్రావరుణాగ్రా-న్గృహ్ణీరన్ యేషా-న్దీక్షితానా-మ్ప్రమీయేత [ప్రమీయేత, ప్రాణాపానాభ్యాం-వాఁ ఏతే] 22
ప్రాణాపానాభ్యాం-వాఁ ఏతే వ్యృద్ధ్యన్తే యేషా-న్దీక్షితానా-మ్ప్రమీయతే ప్రాణాపానౌ మిత్రావరుణౌ ప్రాణాపానావేవ ముఖతః పరి హరన్త ఆశ్వినాగ్రా-న్గృహ్ణీతా ఽఽనుజావరో-ఽశ్వినౌ వై దేవానామానుజావరౌ పశ్చేవాగ్ర-మ్పర్యైతా-మశ్వినావేతస్య దేవతా య ఆనుజావర-స్తావేవైనమగ్ర-మ్పరి ణయత-శ్శుక్రాగ్రా-న్గృహ్ణీత గతశ్రీః ప్రతిష్ఠాకామో-ఽసౌ వా ఆదిత్య-శ్శుక్ర ఏషో-ఽన్తో-ఽన్తం మనుష్య- [ఏషో-ఽన్తో-ఽన్తం మనుష్యః, శ్రియై గత్వా ని] 23
-శ్శ్రియై గత్వా ని వర్తతే ఽన్తాదేవా-ఽన్తమా రభతే న తతః పాపీయా-న్భవతి మన్థ్యగ్రా-న్గృహ్ణీతా-భిచర-న్నార్తపాత్రం-వాఁ ఏత-ద్య-న్మన్థిపాత్ర-మ్మృత్యునైవైన-ఙ్గ్రాహయతి తాజగార్తిమార్చ్ఛత్యా-గ్రయణాగ్రా-న్గృహ్ణీత యస్య పితా పితామహః పుణ్య-స్స్యాదథ తన్న ప్రాప్నుయా-ద్వాచా వా ఏష ఇన్ద్రియేణ వ్యృద్ధ్యతే యస్య పితా పితామహః పుణ్యో [పుణ్యః, భవత్యథ తన్న] 24
భవత్యథ తన్న ప్రాప్నోత్యుర ఇవైత-ద్యజ్ఞస్య వాగివ యదాగ్రయణో వాచైవైనమిన్ద్రియేణ సమర్ధయతి న తతః పాపీయా-న్భవత్యుక్థ్యాగ్రా-న్గృహ్ణీతాభిచర్యమాణ-స్సర్వేషాం-వాఁ ఏత-త్పాత్రాణామిన్ద్రియం-యఁదుక్థ్యపాత్రగ్ం సర్వేణైవైనమిన్ద్రియేణాతి ప్రయుఙ్క్తే సరస్వత్యభి నో నేషి వస్య ఇతి పురోరుచ-ఙ్కుర్యా-ద్వాగ్వై [ ] 25
సరస్వతీ వాచైవైనమతి ప్రయుఙ్క్తే మా త్వ-త్క్షేత్రాణ్యరణాని గన్మేత్యాహ మృత్యోర్వై క్షేత్రాణ్యరణాని తేనైవ మృత్యోః, క్షేత్రాణి న గచ్ఛతి పూర్ణా-న్గ్రహా-న్గృహ్ణీయాదామయావినః ప్రాణాన్ వా ఏతస్య శుగృచ్ఛతి యస్యా ఽఽమయతి ప్రాణా గ్రహాః ప్రాణానేవాస్య శుచో ముఞ్చత్యుత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ పూర్ణా-న్గ్రహా-న్గృహ్ణీయా-ద్యర్హి పర్జన్యో న వర్షే-త్ప్రాణాన్ వా ఏతర్హి ప్రజానాగ్ం శుగృచ్ఛతి యర్హి పర్జన్యో న వర్షతి ప్రాణా గ్రహాః ప్రాణానేవ ప్రజానాగ్ం శుచో ముఞ్చతి తాజ-క్ప్ర వర్షతి ॥ 26 ॥
(ప్రమీయేత - మనుష్య - ఋద్ధ్యతే యస్య పితా పితామహః పుణ్యో-వాగ్వా-ఏవ పూర్ణా-న్గ్రహాన్-పఞ్చవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 7)
గాయత్రో వా ఐన్ద్రవాయవో గాయత్ర-మ్ప్రాయణీయ-మహస్తస్మా-త్ప్రాయణీయే-ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాతి త్రైష్టుభో వై శుక్రస్త్రైష్టుభ-న్ద్వితీయ-మహస్తస్మా-ద్ద్వితీయే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాతి జాగతో వా ఆగ్రయణో జాగత-న్తృతీయ-మహస్తస్మా-త్తృతీయే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాత్యేతద్వై [ ] 27
యజ్ఞమాప-ద్యచ్ఛన్దాగ్స్యాప్నోతి యదాగ్రయణ-శ్శ్వో గృహ్యతే యత్రైవ యజ్ఞమదృశ-న్తత ఏవైన-మ్పునః ప్రయుఙ్క్తే జగన్ముఖో వై ద్వితీయస్త్రిరాత్రో జాగత ఆగ్రయణో యచ్చతుర్థే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే స్వ ఏవైన-మాయతనే గృహ్ణాత్యథో స్వమేవ ఛన్దో-ఽను పర్యావర్తన్తే రాథన్తరో వా ఐన్ద్రవాయవో రాథన్తర-మ్పఞ్చమ-మహ-స్తస్మా-త్పఞ్చమే-ఽహ- [-స్తస్మా-త్పఞ్చమే-ఽహన్న్, ఐన్ద్రవాయవో గృహ్యతే] 28
-న్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే స్వ ఏవైన-మాయతనే గృహ్ణాతి బార్హతో వై శుక్రో బార్హతగ్ం షష్ఠ-మహ-స్తస్మా-థ్షష్ఠే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే స్వ ఏవైన-మాయతనే గృహ్ణాత్యేతద్వై ద్వితీయం-యఁజ్ఞమాప-ద్యచ్ఛన్దాగ్స్యాప్నోతి యచ్ఛుక్ర-శ్శ్వో గృహ్యతే యత్రైవ యజ్ఞ-మదృశ-న్తత ఏవైన-మ్పునః ప్రయుఙ్క్తే త్రిష్టుఙ్ముఖో వై తృతీయ-స్త్రిరాత్ర-స్త్రైష్టుభ- [-స్త్రైష్టుభః, శుక్రో] 29
-శ్శుక్రో య-థ్సప్తమే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాత్యథో స్వమేవ ఛన్దో-ఽను పర్యావర్తన్తే వాగ్వా ఆగ్రయణో వాగష్టమమహ-స్తస్మాదష్టమే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాతి ప్రాణో వా ఐన్ద్రవాయవః ప్రాణో నవమ-మహస్తస్మాన్నవమే ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే స్వ ఏవైనమాయతనే గృహ్ణాత్యేత- [గృహ్ణాత్యేతత్, వై తృతీయం-] 30
-ద్వై తృతీయం-యఁజ్ఞమాప-ద్యచ్ఛన్దాగ్స్యాప్నోతి యదైన్ద్రవాయవ-శ్శ్వో గృహ్యతే యత్రైవ యజ్ఞమదృశ-న్తత ఏవైన-మ్పునః ప్రయుఙ్క్తే ఽథో స్వమేవ ఛన్దో-ఽను పర్యావర్తన్తే పథో వా ఏతే-ఽద్ధ్యపథేన యన్తి యే-ఽన్యేనైన్ద్రవాయవా-త్ప్రతిపద్యన్తే-ఽన్తః ఖలు వా ఏష యజ్ఞస్య య-ద్దశమ-మహర్దశమే ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే యజ్ఞస్యై- [యజ్ఞస్య, ఏవాన్త-ఙ్గత్వా] 31
-వాన్త-ఙ్గత్వా ఽపథా-త్పన్థామపి యన్త్యథో యథా వహీయసా ప్రతిసారం-వఁహన్తి తాదృగేవ తచ్ఛన్దాగ్స్యన్యో-ఽన్యస్య లోకమభ్యద్ధ్యాయ-న్తాన్యేతేనైవ దేవా వ్యవాహయన్నైన్ద్రవాయవస్య వా ఏతదాయతనం-యఁచ్చతుర్థ-మహస్తస్మి-న్నాగ్రయణో గృహ్యతే తస్మా-దాగ్రయణస్యా ఽఽయతనే నవమే-ఽహన్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే శుక్రస్య వా ఏతదాయతనం-యఁ-త్పఞ్చమ- [య-త్పఞ్చమమ్, అహస్తస్మి-న్నైన్ద్రవాయవో] 32
-మహస్తస్మి-న్నైన్ద్రవాయవో గృహ్యతే తస్మా-దైన్ద్రవాయవస్యా-ఽఽయతనే సప్తమే-ఽహఞ్ఛుక్రో గృహ్యత ఆగ్రయణస్య వా ఏతదాయతనం-యఁ-థ్షష్ఠమహ-స్తస్మిఞ్ఛుక్రో గృహ్యతే తస్మా-చ్ఛుక్రస్యా ఽఽయతనే-ఽష్టమే-ఽహన్నాగ్రయణో గృహ్యతే ఛన్దాగ్స్యేవ తద్వి వాహయతి ప్ర వస్యసో వివాహమాప్నోతి య ఏవం-వేఁదాథో దేవతాభ్య ఏవ యజ్ఞే సంవిఁద-న్దధాతి తస్మాదిద-మన్యో-ఽన్యస్మై దదాతి ॥ 33 ॥
(ఏతద్వై - పఞ్చమే-ఽహన్ - త్రైష్టుభ - ఏత-ద్- గృహ్యతే యజ్ఞస్య - పఞ్చమ - మన్యస్మా - ఏకఞ్చ) (అ. 8)
ప్రజాపతిరకామయత ప్ర జాయేయేతి స ఏత-న్ద్వాదశరాత్ర-మపశ్య-త్తమా-ఽహర-త్తేనాయజత తతో వై స ప్రాజాయత యః కామయేత ప్ర జాయేయేతి స ద్వాదశరాత్రేణ యజేత ప్రైవ జాయతే బ్రహ్మవాదినో వదన్త్యగ్నిష్టోమప్రాయణా యజ్ఞా అథ కస్మాదతిరాత్రః పూర్వః ప్ర యుజ్యత ఇతి చక్షుషీ వా ఏతే యజ్ఞస్య యదతిరాత్రౌ కనీనికే అగ్నిష్టోమౌ య- [అగ్నిష్టోమౌ యత్, అగ్నిష్టోమ-మ్పూర్వ-] 34
-దగ్నిష్టోమ-మ్పూర్వ-మ్ప్రయుఞ్జీర-న్బహిర్ధా కనీనికే దద్ధ్యుస్తస్మా-దతిరాత్రః పూర్వః ప్ర యుజ్యతే చక్షుషీ ఏవ యజ్ఞే ధిత్వా మద్ధ్యతః కనీనికే ప్రతి దధతి యో వై గాయత్రీ-ఞ్జ్యోతిఃపక్షాం-వేఁద జ్యోతిషా భాసా సువర్గం-లోఁకమేతి యావగ్నిష్టోమౌ తౌ పక్షౌ యే-ఽన్తరే-ఽష్టా-వుక్థ్యా-స్స ఆత్మైషా వై గాయత్రీ జ్యోతిఃపక్షా య ఏవం-వేఁద జ్యోతిషా భాసా సువర్గం-లోఁక- [సువర్గం-లోఁకమ్, ఏతి ప్రజాపతిర్వా] 35
-మేతి ప్రజాపతిర్వా ఏష ద్వాదశధా విహితో య-ద్ద్వాదశరాత్రో యావతిరాత్రో తౌ పక్షౌ యే-ఽన్తరే-ఽష్టా-వుక్థ్యా-స్స ఆత్మా ప్రజాపతిర్వావైష సన్థ్సద్ధ వై సత్రేణ స్పృణోతి ప్రాణా వై స-త్ప్రాణానేవ స్పృణోతి సర్వాసాం-వాఁ ఏతే ప్రజానా-మ్ప్రాణైరాసతే యే సత్రమాసతే తస్మా-త్పృచ్ఛన్తి కిమేతే సత్రిణ ఇతి ప్రియః ప్రజానా ముత్థితో భవతి య ఏవం ఁవేద ॥ 36 ॥
(అగ్నిష్టోమౌ యథ్ - సువర్గం-లోఁకం - ప్రియః ప్రజానాం - పఞ్చ చ) (అ. 9)
న వా ఏషో-ఽన్యతోవైశ్వానర-స్సువర్గాయ లోకాయ ప్రాభవదూర్ధ్వో హ వా ఏష ఆతత ఆసీ-త్తే దేవా ఏతం-వైఁశ్వానర-మ్పర్యౌహన్-థ్సువర్గస్య లోకస్య ప్రభూత్యా ఋతవో వా ఏతేన ప్రజాపతిమయాజయ-న్తేష్వార్ధ్నోదధి తదృద్ధ్నోతి హ వా ఋత్విక్షు య ఏవం-విఁద్వా-న్ద్వాదశాహేన యజతే తే-ఽస్మిన్నైచ్ఛన్త స రసమహ వసన్తాయ ప్రాయచ్ఛ- [ప్రాయచ్ఛత్, యవ-ఙ్గ్రీష్మాయౌషధీ-] 37
-ద్యవ-ఙ్గ్రీష్మాయౌషధీ-ర్వర్షాభ్యో వ్రీహీఞ్ఛరదే మాషతిలౌ హేమన్తశిశిరాభ్యా-న్తేనేన్ద్ర-మ్ప్రజాపతిరయాజయ-త్తతో వా ఇన్ద్ర ఇన్ద్రో-ఽభవ-త్తస్మాదాహు-రానుజావరస్య యజ్ఞ ఇతి స హ్యేతేనా-ఽగ్రే-ఽయజతైష హ వై కుణపమత్తి య-స్సత్రే ప్రతిగృహ్ణాతి పురుషకుణప-మశ్వకుణప-ఙ్గౌర్వా అన్నం-యేఁన పాత్రేణాన్న-మ్బిభ్రతి య-త్తన్న నిర్ణేనిజతి తతో-ఽధి [తతో-ఽధి, మల-ఞ్జాయత ఏక ఏవ] 38
మల-ఞ్జాయత ఏక ఏవ యజేతైకో హి ప్రజాపతి-రార్ధ్నో-ద్ద్వాదశ రాత్రీర్దీక్షిత-స్స్యా-ద్ద్వాదశ మాసా-స్సంవఁథ్సర-స్సంవఁథ్సరః ప్రజాపతిః ప్రజాపతిర్వావైష ఏష హ త్వై జాయతే యస్తపసో-ఽధి జాయతే చతుర్ధా వా ఏతాస్తిస్రస్తిస్రో రాత్రయో య-ద్ద్వాదశోపసదో యాః ప్రథమా యజ్ఞ-న్తాభి-స్స-మ్భరతి యా ద్వితీయా యజ్ఞ-న్తాభిరా రభతే [యజ్ఞ-న్తాభిరా రభతే, యాస్తృతీయాః] 39
యాస్తృతీయాః పాత్రాణి తాభిర్నిర్ణేనిక్తే యాశ్చతుర్థీరపి తాభిరాత్మాన-మన్తరత-శ్శున్ధతే యో వా అస్య పశుమత్తి మాగ్ంసగ్ం సో-ఽత్తి యః పురోడాశ-మ్మస్తిష్కగ్ం స యః పరివాప-మ్పురీషగ్ం స య ఆజ్య-మ్మజ్జానగ్ం స య-స్సోమగ్గ్ స్వేదగ్ం సో-ఽపి హ వా అస్య శీర్షణ్యా నిష్పదః ప్రతి గృహ్ణాతి యో ద్వాదశాహే ప్రతిగృహ్ణాతి తస్మా-ద్ద్వాదశాహేన న యాజ్య-మ్పాప్మనో వ్యావృత్త్యై ॥ 40 ॥
(అయచ్ఛ - దధి - రభతే - ద్వాదశాహేన - చత్వారి చ) (అ. 10)
ఏకస్మై స్వాహా ద్వాభ్యాగ్ స్వాహా త్రిభ్య-స్స్వాహా చతుర్భ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్య-స్స్వాహా షడ్భ్య-స్స్వాహా సప్తభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-స్స్వాహా నవభ్య-స్స్వాహా దశభ్య-స్స్వాహై -కాదశభ్య-స్స్వాహా ద్వాదశభ్య-స్స్వాహా త్రయోదశభ్య-స్స్వాహా చతుర్దశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా షోడశభ్య-స్స్వాహా సప్తదశభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాదశభ్య-స్స్వాహై-కాన్న విగ్ంశత్యై స్వాహా నవవిగ్ంశత్యై స్వాహై-కాన్న చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహై-కాన్న షష్ట్యై స్వాహా నవషష్ట్యై స్వాహై -కాన్నాశీత్యై స్వాహా నవాశీత్యై స్వాహైకాన్న శతాయ స్వాహా శతాయ స్వాహా ద్వాభ్యాగ్ం శతాభ్యాగ్ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 41 ॥
(నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహై-కాన్నైకవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 11)
ఏకస్మై స్వాహా త్రిభ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్య-స్స్వాహా సప్తభ్య-స్స్వాహా నవభ్య-స్స్వాహై- కాదశభ్య-స్స్వాహా త్రయోదశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా సప్తదశభ్య-స్స్వాహైకాన్న విగ్ంశత్యై స్వాహా నవవిగ్ంశత్యై స్వాహైకాన్న చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహైకాన్న షష్ట్యై స్వాహా నవషష్ట్యై స్వాహైకాన్నా శీత్యై స్వాహా నవాశీత్యై స్వాహైకాన్న శతాయ స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 42 ॥
(ఏకస్మై త్రిభ్యః - పఞ్చాశత్) (అ. 12)
ద్వాభ్యాగ్ స్వాహా చతుర్భ్య-స్స్వాహా షడ్భ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-స్స్వాహా దశభ్య-స్స్వాహా ద్వాదశభ్య-స్స్వాహా చతుర్దశభ్య-స్స్వాహా షోడశభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాదశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా ఽష్టానవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 43 ॥
(ద్వాభ్యామష్టానవత్యై - షడ్విగ్ంశతిః) (అ. 13)
త్రిభ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్య-స్స్వాహా సప్తభ్య-స్స్వాహా నవభ్య-స్స్వాహై-కాదశభ్య-స్స్వాహా త్రయోదశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా సప్తదశభ్య-స్స్వాహైకాన్న విగ్ంశత్యై స్వాహా నవవిగ్ంశత్యై స్వాహైకాన్న చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా నవచత్వారిగ్ంశతే స్వాహైకాన్న షష్ట్యై స్వాహా నవషష్ట్యై స్వాహైకాన్నా ఽశీత్యై స్వాహా నవాశీత్యై స్వాహైకాన్న శతాయ స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 44 ॥
(త్రిభ్యో - ఽష్టాచత్వారిగ్ంశత్) (అ. 14)
చతుర్భ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-స్స్వాహా ద్వాదశభ్య-స్స్వాహా షోడశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా షణ్ణవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 45 ॥
(చతుర్భ్య-ష్షణ్ణవత్యై - షోడశ) (అ. 15)
పఞ్చభ్య-స్స్వాహా దశభ్య-స్స్వాహా పఞ్చదశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా పఞ్చనవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 46 ॥
(పఞ్చభ్యః పఞ్చనవత్యై - చతుర్దశ) (అ. 16)
దశభ్య-స్స్వాహా విగ్ంశత్యై స్వాహా త్రిగ్ంశతే స్వాహా చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా పఞ్చాశతే స్వాహా షష్ట్యై స్వాహా సప్తత్యై స్వాహా ఽశీత్యై స్వాహా నవత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 47 ॥
(దశభ్యో - ద్వావిగ్ంశతిః) (అ. 17)
విగ్ంశత్యై స్వాహా చత్వారిగ్ంశతే స్వాహా షష్ట్యై స్వాహా ఽశీత్యై స్వాహా శతాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 48 ॥
(విగ్ంశత్యై - ద్వాదశ) (అ. 18)
పఞ్చాశతే స్వాహా శతాయ స్వాహా ద్వాభ్యాగ్ం శతాభ్యాగ్ స్వాహా త్రిభ్య-శ్శతేభ్య-స్స్వాహా చతుర్భ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా పఞ్చభ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా షడ్భ్య-శ్శతేభ్య-స్స్వాహా సప్తభ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా ఽష్టాభ్య-శ్శతేభ్య-స్స్వాహా నవభ్యః శతేభ్య-స్స్వాహా సహస్రాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 49 ॥
(పఞ్చాశతే - ద్వాత్రిగ్ంశత్) (అ. 19)
శతాయ స్వాహా సహస్రాయ స్వాహా ఽయుతాయ స్వాహా నియుతాయ స్వాహా ప్రయుతాయ స్వాహా ఽర్బుదాయ స్వాహా న్యర్బుదాయ స్వాహా సముద్రాయ స్వాహా మద్ధ్యాయ స్వాహా ఽన్తాయ స్వాహా పరార్ధాయ స్వాహోషసే స్వాహా వ్యుష్ట్యై స్వాహోదేష్యతే స్వాహోద్యతే స్వాహోదితాయ స్వాహా సువర్గాయ స్వాహా లోకాయ స్వాహా సర్వస్మై స్వాహా ॥ 50 ॥
(శతాయా-ఽష్టాత్రిగ్ంశత్) (అ. 20)
(సాధ్యా-ష్షడ్ రాత్రం - కుసురుబిన్దః సప్తరాత్రం - బృహస్పతిరష్టరాత్రం - ప్రజాపతిస్తాః, క్షుధన్నవరాత్రం - ప్రజాపతిరకామయత దశహోతారాత్ర - మృతవ - ఐన్ద్రవాయవాగ్రాన్ - గాయత్రో వై - ప్రజాపతి-స్స ద్వాదశరాత్రం - న వా -ఏకస్మా - ఏకస్మై - ద్వాభ్యాం - త్రిభ్యః - చతుర్భ్యః - పఞ్చభ్యో - దశభ్యో - విగ్ంశత్యై - పఞ్చాశతే - శతాయ - విగ్ంశతిః )
(సాధ్యా - అస్మా ఇమే లోకా - గాయత్రం - ఁవై తృతీయ - మేకస్మై - పఞ్చాశత్ )
(సాధ్యా, స్సర్వస్మై స్వాహా )
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే ద్వితీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥