Vedic Deities

7.2 - sādhyā vai devāḥ suvargakāmāḥ - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Sadhya Vai Deva Suvargakama (Taittiriya Samhita) in English (IAST))

From Krishna Yajurveda

This text originates from the Seventh Kanda, Second Prashna of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita. It details the Shad-ratra ritual, a specialized sacrificial session performed by the Sadhyas, a class of celestial beings, to attain the heavenly realms. As a foundational Vedic mantra, it serves as a liturgical guide for those seeking spiritual elevation and celestial grace. Chanting this passage is believed to align the practitioner with divine cosmic rhythms, fostering purification and the attainment of higher states of consciousness through the preservation of ancient Vedic wisdom and the merit of the yajna.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ - ṣaḍ rātrādyānā-nnirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
sāddhyā vai devā-ssṷvargakā̭mā etagṃ ṣa̭ḍ-rātrama̭paśya-ntamā-'ha̭ra-ntenā̭yajanta tato vai te sṷvargaṃ-lo~kamā̭yan. ya evaṃ-vi~dvāgṃsaḥ̭ ṣaḍ-rātramāsa̭te suvargameva lokaṃ-ya~̭nti devasatraṃ-vai~ ṣa̭ḍ-rātraḥ pratyakṣagg hyḙtāni̭ pṛṣṭhāni ya evaṃ-vi~dvāgṃsaḥ̭ ṣaḍ-rātramāsa̭te sākṣādeva devatā̭ abhyāro̭hanti ṣaḍ-rātro bha̭vati ṣa-ḍvā ṛtava-ṣṣaṭ pṛṣṭhāni̭ [ ] 1
pṛṣṭhairevartūna-nvāro̭hantyṛtubhiḥ̭ saṃva~thsara-nte saṃ̭va~thsara eva prati̭ tiṣṭhanti bṛha-drathantarābhyāṃ-ya~ntīyaṃ-vā~va ra̭thantaramasau bṛhadābhyāmeva yantyatho̭ anayo̭reva prati̭ tiṣṭhantyete vai yajñasyāñjasāya̭nī srutī tābhyā̭meva sṷvargaṃ-lo~kaṃ-ya~̭nti trivṛda̭gniṣṭomo bha̭vati teja̭ evāva̭ rundhate pañcadaśo bha̭vatīndriyamevāva̭ rundhate saptadaśo [saptadaśaḥ, bhavatyannādyasyā-'va̭ruddhyā] 2
bha̭vatyannādyasyā-'va̭ruddhyā atho praiva tena̭ jāyanta ekavigṃśo bha̭vati prati̭ṣṭhityā atho ruca̭mevā-''tma-nda̭dhate triṇavo bha̭vati viji̭tyai trayastrigṃśo bha̭vati prati̭ṣṭhityai sadohavirdhānina̭ etena̭ ṣaḍ-rātreṇa̭ yajerannāśva̭tthī havirdhāna-ñcā-''gnīddhra-ñca bhavatastaddhi sṷvargya̭-ñcakrīva̭tī bhavata-ssuvargasya̭ lokasya sama̭ṣṭyā ulūkha̭labuddhno yūpo̭ bhavati prati̭ṣṭhityai prāñco̭ yānti prāṅi̭va hi sṷvargo [hi sṷvargaḥ, loka-ssara̭svatyā] 3
loka-ssara̭svatyā yāntyeṣa vai dḙvayānaḥ panthāsta-mevā-nvāro̭hantyākrośa̭nto yāntyava̭rti-mevānyasmi̭-npratiṣajya̭ pratiṣṭhā-ṅga̭cchanti yadā daśa̭ śata-ṅkurvantyathaika̭-mutthānagṃ̭ śatāyuḥ purṷṣa-śśatendri̭ya āyṷṣyevendriye prati̭ tiṣṭhanti yadā śatagṃ sahasra̭-ṅkurvantyathaika̭-mutthānagṃ̭ sahasra̭sammito vā asau loko̭-'mumeva lokamabhi ja̭yanti yadai -ṣā-mpramīyḙta yadā vā jīyḙrannathaika̭-mutthāna-ntaddhi tīrtham || 4 ||
(pṛṣṭhāni̭-saptadaśaḥ-sṷvargo-ja̭yanti yadai - kā̭daśa ca) (a. 1)
kusurubinda auddā̭laki-rakāmayata paśumān-thsyāmiti sa etagṃ sa̭ptarātra-mā-'ha̭ra-ttenā̭yajata tena vai sa yāva̭nto grāmyāḥ paśavastānavā̭-rundha ya evaṃ-vi~dvān-thsa̭ptarātreṇa yaja̭te yāva̭nta eva grāmyāḥ paśavastā-nevāva̭ rundhe saptarātro bha̭vati sapta grāmyāḥ paśavaḥ̭ saptā-''raṇyā-ssapta chandāg̭-syubhayasyā-va̭ruddhyai trivṛ-da̭gniṣṭomo bha̭vati teja̭ [tejaḥ̭, evā-'va̭ rundhe] 5
evā-'va̭ rundhe pañcadaśo bha̭vatīndriyamevāva̭ rundhe saptadaśo bha̭vatyannādyasyā va̭ruddhyā atho praiva tena̭ jāyata ekavigṃśo bha̭vati prati̭ṣṭhityā atho ruca̭mevā-''tma-ndha̭tte triṇavo bha̭vati viji̭tyai pañcavigṃśo-'gniṣṭomo bha̭vati prajāpa̭te-rāptyai̭ mahāvratavā̭-nannādyasyā va̭ruddhyai viśvaji-thsarva̭pṛṣṭho 'tirātro bha̭vati sarva̭syābhiji̭tyai ya-tpratyakṣa-mpūrveṣvaha̭ssu pṛṣṭhānyṷpeyuḥ pratyakṣaṃ̭- [pratyakṣam, viśvajiti yathā̭] 6
-~viśvajiti yathā̭ dugdhā-mṷpasīda̭tyevamṷttama-mahaḥ̭ syānnaika̭rātraścana syā-dbṛha-drathantare pūrveṣvahassūpa̭ yantīyaṃ-vā~va ra̭thantaramasau bṛhadābhyāmeva na yantyatho̭ anayo̭reva prati̭ tiṣṭhanti ya-tpratyakṣaṃ̭-vi~śvajiti̭ pṛṣṭhānyṷpayanti yathā prattā-nduhe tādṛgeva tat || 7 ||
(teja̭ - upeyuḥ pratyakṣaṃ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 2)
bṛhaspati̭-rakāmayata brahmavarcasī syāmiti sa eta-ma̭ṣṭarātra-ma̭paśya-ttamā-'ha̭ra-ttenā̭yajata tato vai sa bra̭hmavarcasya̭bhavadya evaṃ-vi~dvā-na̭ṣṭarātreṇa yaja̭te brahmavarcasyḙva bha̭vatyaṣṭarātro bha̭vatyaṣṭākṣa̭rā gāyatrī gā̭yatrī bra̭hmavarcasa-ṅgā̭yatriyaiva bra̭hmavarcasamava̭ rundhe-'ṣṭarātro bha̭vati cata̭sro vai diśaścata̭sro 'vāntaradiśā digbhya eva bra̭hmavarcasamava̭ rundhe [ ] 8
trivṛ-da̭gniṣṭomo bha̭vati teja̭ evāva̭ rundhe pañcadaśo bha̭vatīndriyamevāva̭ rundhe saptadaśo bha̭vatyannādyasyā-va̭ruddhyā atho praiva tena̭ jāyata ekavigṃśo bha̭vati prati̭ṣṭhityā atho ruca̭mevā-''tma-ndha̭tte triṇavo bha̭vati viji̭tyai trayastrigṃśo bha̭vati prati̭ṣṭhityai pañcavigṃśo-'gniṣṭomo bha̭vati prajāpa̭terāptyai̭ mahāvratavā̭-nannādyasyā va̭ruddhyai viśvaji-thsarva̭pṛṣṭho-'tirātro bha̭vati sarva̭syābhiji̭tyai || 9 ||
(digbhya eva bra̭hmavarcasamava̭ rundhe - 'bhiji̭tyai) (a. 3)
prajāpa̭tiḥ prajā a̭sṛjata tā-ssṛṣṭāḥ, kṣudha-nnyā̭yanthsa eta-nna̭varātra-ma̭paśya-ttamā-'ha̭ra-ttenā̭yajata tato vai prajābhyo̭-'kalpata yarhi̭ prajāḥ, kṣudha̭-nnigacchḙyu-starhi̭ navarātreṇa̭ yajeteme hi vā etāsāṃ-lo~kā akḷ̭ptā athaitāḥ, kṣudha-nni ga̭cchantīmā-nevā-''bhyo̭ lokān ka̭lpayati tān kalpa̭mānā-nprajābhyo-'nṷ kalpate kalpa̭nte- [kalpa̭nte, asmā ime lokā] 10
-'smā ime lokā ūrja̭-mprajāsṷ dadhāti trirātreṇaivemaṃ-lo~ka-ṅka̭lpayati trirātreṇāntari̭kṣa-ntrirātreṇāmuṃ-lo~kaṃ-ya~thā̭ guṇe gaṇa-manvasya̭tyevameva talloke lokamanva̭syati dhṛtyā aśi̭thilambhāvāya jyotirgaurāyuriti̭ jñātā-sstomā̭ bhavantīyaṃ-vā~va jyoti̭rantari̭kṣa-ṅgaurasā-vāyṷreṣvḙva lokeṣu prati̭ tiṣṭhanti jñātra̭-mprajānā- [jñātra̭-mprajānām, gacchati navarātro] 11
-ṅgacchati navarātro bha̭vatyabhipū-rvamevā-'smi-ntejo̭ dadhāti yo jyogā̭mayāvī syā-thsa na̭varātreṇa̭ yajeta prāṇā hi vā etasyā dhṛ̭tā athaitasya jyogā̭mayati prāṇānevāsmi̭-ndādhārota yadītāsurbhava̭ti jīva̭tyeva || 12 ||
(kalpa̭nte-prajanāṃ - traya̭strigṃśacca) (a. 4)
prajāpa̭ti-rakāmayata pra jā̭yeyeti sa eta-ndaśa̭hotāramapaśya-ttama̭juho-ttena̭ daśarātrama̭sṛjata tena̭ daśarātreṇa prā jā̭yata daśarātrāya̭ dīkṣiṣyamā̭ṇo daśa̭hotāra-ñjuhuyā-ddaśa̭hotraiva da̭śarātragṃ sṛ̭jate tena̭ daśarātreṇa pra jā̭yate vairājo vā eṣa yajño yadda̭śarātro ya evaṃ-vi~dvān-da̭śarātreṇa yaja̭te virāja̭meva ga̭cchati prājāpatyo vā eṣa yajño ya-dda̭śarātro [ya-dda̭śarātraḥ, ya evaṃ-vi~dvān-da̭śarātreṇa] 13
ya evaṃ-vi~dvān-da̭śarātreṇa yaja̭te praiva jā̭yata indro vai sadṛ-ndevatā̭bhirāsī-thsa na vyāvṛta̭magaccha-thsa prajāpa̭ti-mupā̭dhāva-ttasmā̭ eta-nda̭śarātra-mprāya̭ccha-ttamā-'ha̭ra-ttenā̭yajata tato vai so-'nyābhi̭-rdevatā̭bhi-rvyāvṛta̭magacchadya evaṃ-vi~dvā-nda̭śarātreṇa yaja̭te vyāvṛta̭meva pāpmanā bhrātṛ̭vyeṇa gacchati trikakudvā [trikakudvai, eṣa yajño ya-dda̭śarātraḥ] 14
eṣa yajño ya-dda̭śarātraḥ kaku-tpa̭ñcadaśaḥ kakudḙkavigṃśaḥ kaku-ttra̭yastrigṃśo ya evaṃ-vi~dvā-nda̭śarātreṇa yaja̭te trikakudeva sa̭mānānā-mbhavati yaja̭mānaḥ pañcadaśo yaja̭māna ekavigṃśo yaja̭māna-strayastrigṃśaḥ pura ita̭rā abhicaryamā̭ṇo daśarātreṇa̭ yajeta devapurā eva paryṷ̄hate tasya na kuta̭ścanopāvyādho bha̭vati naina̭mabhicaran-thstṛṇute devāsurā-ssaṃya~̭ttā āsa-nte devā etā [etāḥ, devapurā a̭paśyan] 15
dḙvapurā a̭paśyan ya-dda̭śarātrastāḥ paryaṷhanta teṣā-nna kuta̭ścanopāvyādho̭ 'bhava-ttato̭ devā abha̭va-nparā-'sṷrā yo bhrātṛ̭vyavān-thsyā-thsa da̭śarātreṇa̭ yajeta devapurā eva paryṷ̄hate tasya na kuta̭ścanopāvyādho bha̭vati bhava̭tyātmanā parā-'sya bhrātṛ̭vyo bhavati stoma-sstomasyopa̭stirbhavati bhrātṛ̭vyamevopa̭sti-ṅkurute jāmi vā [jāmi vai, eta-tkṷrvanti] 16
eta-tkṷrvanti yajjyāyāgṃ̭sagg stoma̭mupetya kanī̭yāgṃsamupayanti yada̭gniṣṭo-masāmānyavastācca parastācca bhavantyajā̭mitvāya trivṛda̭gniṣṭomo 'gniṣṭudāgneyīṣṷ bhavati teja̭ evāva̭ rundhe pañcadaśa ukthya̭ aindrīṣvi̭ndriyamevāva̭ rundhe trivṛda̭gniṣṭomo vaiśvadevīṣu puṣṭi̭mevāva̭ rundhe saptadaśo-'gniṣṭomaḥ prā̭jāpatyāsṷ tīvrasomo 'nnādyasyā-va̭ruddhyā atho praiva tena̭ jāyata [tena̭ jāyate, ekavigṃśa ukthyaḥ̭ saurīṣu] 17
ekavigṃśa ukthyaḥ̭ saurīṣu prati̭ṣṭhityā atho ruca̭mevā-''tma-ndha̭tte saptadaśo-'gniṣṭomaḥ prā̭jāpatyāsṷ̄pahavya̭ upahavameva ga̭cchati triṇavāva̭gniṣṭomāvabhita̭ aindrīṣu viji̭tyai trayastrigṃśa ukthyo̭ vaiśvadevīṣu prati̭ṣṭhityai viśvaji-thsarva̭pṛṣṭho-'tirātro bha̭vati sarva̭syābhiji̭tyai || 18 ||
(prajāpatyo vā eṣa yajño ya-dda̭śarātra - stri̭kakuddhā - etā - vai - jā̭yata - eka̭trigṃśacca) (a. 5)
ṛtavo vai prajākā̭māḥ prajā-nnā-'vi̭ndanta tḙ-'kāmayanta prajāgṃ sṛ̭jemahi prajāmava̭ rundhīmahi prajāṃ-vi~̭ndemahi prajāva̭nta-ssyāmeti ta etamḙkādaśarātrama̭paśya-ntamā-'ha̭ra-ntenā̭yajanta tato vai te prajāma̭sṛjanta prajāmavā̭rundhata prajāma̭vindanta prajāva̭nto-'bhavanta ṛtavo̭-'bhava-ntadārtavānā̭-mārtavatva-mṛ̭tūnāṃ-vā~ ete putrā-stasmā̭- [putrā-stasmāt, ārtavā ṷcyante] 19
-dārtavā ṷcyante ya evaṃ-vi~dvāgṃsa̭ ekādaśarātramāsa̭te prajāmeva sṛ̭jante prajāmava̭ rundhate prajāṃ-vi~̭ndante prajāva̭nto bhavanti jyoti̭ratirātro bha̭vati jyoti̭reva purastā-ddadhate suvargasya̭ lokasyā-nṷkhyātyai pṛṣṭhyaḥ̭ ṣaḍaho bha̭vati ṣa-ḍvā ṛtava-ṣṣaṭ pṛṣṭhāni̭ pṛṣṭhairevartūna-nvāro̭hantyṛtubhiḥ̭ saṃva~thsara-nte saṃ̭va~thsara eva prati̭ tiṣṭhanti caturvigṃśo bha̭vati catṷrvigṃśatyakṣarā gāyatrī [gāyatrī, gāyatra-mbra̭hmavarcasa-] 20
gā̭yatra-mbra̭hmavarcasa-ṅgā̭yatriyāmeva bra̭hmavarcase prati̭ tiṣṭhanti catuścatvārigṃśo bha̭vati catṷścatvārigṃśadakṣarā triṣṭugi̭ndriya-ntriṣṭu-ptriṣṭubhyevendriye prati̭ tiṣṭhantyaṣṭācatvārigṃśo bha̭vatyaṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā jaga̭tī jāga̭tāḥ paśavo jaga̭tyāmeva paśuṣu prati̭ tiṣṭhantye-kādaśarātro bha̭vati pañca vā ṛtava̭ ārtavāḥ pañcartuṣvevā-''rtaveṣṷ saṃva~thsare pra̭tiṣṭhāya̭ prajāmava̭ rundhate 'tirātrāvabhito̭ bhavataḥ prajāyai pari̭gṛhītyai || 21 ||
(tasmā-d- gāyatrye - kānnapa̭ñcāśacca̭) (a. 6)
aindravāyavāgrā-ngṛhṇīyādyaḥ kāmayḙta yathā pūrva-mprajāḥ ka̭lperanniti̭ yajñasya vai kḷptimanṷ prajāḥ ka̭lpante yajñasyā-'kḷ̭ptimanu na ka̭lpante yathā pūrvameva prajāḥ ka̭lpayati na jyāyāgṃ̭sa-ṅkanī̭yānati̭ krāmatyaindravāyavāgrā-ngṛhṇīyādāmayāvinaḥ̭ prāṇena vā eṣa vyṛ̭ddhyate yasyā-''maya̭ti prāṇa aindravāyavaḥ prāṇenaivainagṃ sama̭rdhayati maitrāvaruṇāgrā-ngṛhṇīran yeṣā-ndīkṣitānā-mpramīyḙta [pramīyḙta, prāṇāpānābhyāṃ-vā~ ete] 22
prāṇāpānābhyāṃ-vā~ ete vyṛ̭ddhyante yeṣā-ndīkṣitānā-mpramīya̭te prāṇāpānau mitrāvarṷṇau prāṇāpānāveva mṷkhataḥ pari̭ haranta āśvināgrā-ngṛhṇītā ''nujāvaro-'śvinau vai devānā̭mānujāvarau paścevāgra-mparyai̭tā-maśvinā̭vetasya̭ devatā ya ā̭nujāvara-stāvevainamagra-mpari̭ ṇayata-śśukrāgrā-ngṛhṇīta gataśrīḥ pratiṣṭhākā̭mo-'sau vā ā̭ditya-śśukra eṣo-'nto-'ntaṃ̭ manuṣya̭- [eṣo-'nto-'ntaṃ̭ manuṣyaḥ̭, śriyai gatvā ni] 23
-śśriyai gatvā ni va̭rtate 'ntā̭devā-'ntamā ra̭bhate na tataḥ pāpī̭yā-nbhavati manthya̭grā-ngṛhṇītā-bhicara̭-nnārtapātraṃ-vā~ eta-dya-nma̭nthipātra-mmṛtyunaivaina̭-ṅgrāhayati tājagārtimārccha̭tyā-grayaṇāgrā-ngṛhṇīta yasya̭ pitā pi̭tāmahaḥ puṇya-ssyādatha tanna prāpnuyā-dvācā vā eṣa i̭ndriyeṇa vyṛ̭ddhyate yasya̭ pitā pi̭tāmahaḥ puṇyo [puṇyaḥ̭, bhavatyatha tanna] 24
bhavatyatha tanna prāpnotyura̭ ivaita-dyajñasya vāgi̭va yadāgrayaṇo vācaivaina̭mindriyeṇa sama̭rdhayati na tataḥ pāpī̭yā-nbhavatyukthyāgrā-ngṛhṇītābhicaryamā̭ṇa-ssarvḙṣāṃ-vā~ eta-tpātrā̭ṇāmindriyaṃ-ya~dṷkthyapātragṃ sarvḙṇaivaina̭mindriyeṇāti prayṷṅkte sara̭svatyabhi no̭ neṣi vasya iti̭ puroruca̭-ṅkuryā-dvāgvai [ ] 25
sara̭svatī vācaivainamati prayṷṅkte mā tva-tkṣetrāṇyara̭ṇāni ganmetyā̭ha mṛtyorvai kṣetrāṇyara̭ṇāni tenaiva mṛtyoḥ, kṣetrā̭ṇi na ga̭cchati pūrṇā-ngrahā-ngṛhṇīyādāmayāvinaḥ̭ prāṇān vā etasya śugṛ̭cchati yasyā ''maya̭ti prāṇā grahāḥ prāṇānevāsya̭ śuco mṷñcatyuta yadītāsurbhava̭ti jīva̭tyeva pūrṇā-ngrahā-ngṛhṇīyā-dyarhi̭ parjanyo na varṣe-tprāṇān vā etarhi̭ prajānāgṃ śugṛ̭cchati yarhi̭ parjanyo na varṣa̭ti prāṇā grahāḥ prāṇāneva prajānāgṃ̭ śuco mṷñcati tāja-kpra va̭rṣati || 26 ||
(pramīyḙta - manuṣya̭ - ṛddhyate yasya̭ pitā pi̭tāmahaḥ puṇyo-vāgvā-eva pūrṇā-ngrahān-pañca̭vigṃśatiśca) (a. 7)
gāyatro vā aindravāyavo gā̭yatra-mprā̭yaṇīya-mahastasmā-tprāyaṇīye-'ha̭nnaindravāyavo gṛ̭hyate sva evaina̭māyata̭ne gṛhṇāti traiṣṭṷbho vai śukrastraiṣṭṷbha-ndvitīya-mahastasmā-ddvitīye-'ha̭ñchukro gṛ̭hyate sva evaina̭māyata̭ne gṛhṇāti jāga̭to vā āgrayaṇo jāga̭ta-ntṛtīya-mahastasmā-ttṛtīye-'ha̭nnāgrayaṇo gṛ̭hyate sva evaina̭māyata̭ne gṛhṇātyetadvai [ ] 27
yajñamā̭pa-dyacchandāg̭syāpnoti yadāgrayaṇa-śśvo gṛhyate yatraiva yajñamadṛ̭śa-ntata̭ evaina-mpunaḥ prayṷṅkte jaga̭nmukho vai dvitīya̭strirātro jāga̭ta āgrayaṇo yacca̭turthe-'ha̭nnāgrayaṇo gṛhyate sva evaina̭-māyata̭ne gṛhṇātyatho svameva chando-'nṷ paryāva̭rtante rātha̭ntaro vā aindravāyavo rātha̭ntara-mpañcama-maha-stasmā-tpañcame-'ha̭- [-stasmā-tpañcame-'hanṋ, aindravāyavo gṛ̭hyate] 28
-nnaindravāyavo gṛ̭hyate sva evaina̭-māyata̭ne gṛhṇāti bārha̭to vai śukro bārha̭tagṃ ṣaṣṭha-maha-stasmā-thṣaṣṭhe-'ha̭ñchukro gṛ̭hyate sva evaina̭-māyata̭ne gṛhṇātyetadvai dvitīyaṃ̭-ya~jñamā̭pa-dyacchandāg̭syāpnoti yacchukra-śśvo gṛhyate yatraiva yajña-madṛ̭śa-ntata̭ evaina-mpunaḥ prayṷṅkte triṣṭuṅmṷkho vai tṛtīya̭-strirātra-straiṣṭṷbha- [-straiṣṭṷbhaḥ, śukro] 29
-śśukro ya-thsa̭ptame-'ha̭ñchukro gṛhyate sva evaina̭māyata̭ne gṛhṇātyatho svameva chando-'nṷ paryāva̭rtante vāgvā āgrayaṇo vāga̭ṣṭamamaha-stasmā̭daṣṭame-'ha̭nnāgrayaṇo gṛ̭hyate sva evaina̭māyata̭ne gṛhṇāti prāṇo vā aindravāyavaḥ prāṇo na̭vama-mahastasmānnavame 'ha̭nnaindravāyavo gṛ̭hyate sva evaina̭māyata̭ne gṛhṇātyeta- [gṛhṇātyetat, vai tṛtīyaṃ̭-] 30
-dvai tṛtīyaṃ̭-ya~jñamā̭pa-dyacchandāg̭syāpnoti yadaindravāyava-śśvo gṛhyate yatraiva yajñamadṛ̭śa-ntata̭ evaina-mpunaḥ prayuṅkte 'tho svameva chando-'nṷ paryāva̭rtante patho vā ete-'ddhyapa̭thena yanti ye-'nyenaindravāyavā-tpra̭tipadyante-'ntaḥ khalu vā eṣa yajñasya ya-dda̭śama-maha̭rdaśame 'ha̭nnaindravāyavo gṛ̭hyate yajñasyai- [yajñasya̭, evānta̭-ṅgatvā] 31
-vānta̭-ṅgatvā 'pa̭thā-tpanthāmapi̭ yantyatho yathā vahī̭yasā pratisāraṃ-va~ha̭nti tādṛgeva tacchandāg̭syanyo-'nyasya̭ lokamabhya̭ddhyāya-ntānyetenaiva devā vya̭vāhayannaindravāyavasya vā etadāyata̭naṃ-ya~cca̭turtha-mahastasmi̭-nnāgrayaṇo gṛ̭hyate tasmā̭-dāgrayaṇasyā ''yata̭ne navame-'ha̭nnaindravāyavo gṛ̭hyate śukrasya vā etadāyata̭naṃ-ya~-tpa̭ñcama- [ya-tpa̭ñcamam, ahastasmi̭-nnaindravāyavo] 32
-mahastasmi̭-nnaindravāyavo gṛ̭hyate tasmā̭-daindravāyavasyā-''yata̭ne saptame-'ha̭ñchukro gṛ̭hyata āgrayaṇasya vā etadāyata̭naṃ-ya~-thṣaṣṭhamaha-stasmi̭ñchukro gṛ̭hyate tasmā-cchukrasyā ''yata̭ne-'ṣṭame-'ha̭nnāgrayaṇo gṛ̭hyate chandāg̭syeva tadvi vā̭hayati pra vasya̭so vivāhamāpnoti ya evaṃ-ve~dātho̭ devatābhya eva yajñe saṃvi~da̭-ndadhāti tasmā̭dida-manyo-'nyasmai̭ dadāti || 33 ||
(etadvai - pa̭ñcame-'han - traiṣṭṷbha - eta-d- gṛ̭hyate yajñasya̭ - pañcama - manyasmā - eka̭ñca) (a. 8)
prajāpa̭tirakāmayata pra jā̭yeyeti sa eta-ndvā̭daśarātra-ma̭paśya-ttamā-'ha̭ra-ttenā̭yajata tato vai sa prājā̭yata yaḥ kāmayḙta pra jā̭yeyeti sa dvā̭daśarātreṇa̭ yajeta praiva jā̭yate brahmavādino̭ vadantyagniṣṭomaprā̭yaṇā yajñā atha kasmā̭datirātraḥ pūrvaḥ pra yṷjyata iti cakṣṷṣī vā ete yajñasya yada̭tirātrau kanīni̭ke agniṣṭomau ya- [agniṣṭomau yat, agniṣṭoma-mpūrva̭-] 34
-da̭gniṣṭoma-mpūrva̭-mprayuñjīra-nba̭hirdhā kanīni̭ke daddhyustasmā̭-datirātraḥ pūrvaḥ pra yṷjyate cakṣṷṣī eva yajñe dhitvā ma̭ddhyataḥ kanīni̭ke prati̭ dadhati yo vai gā̭yatrī-ñjyotiḥ̭pakṣāṃ-ve~da jyoti̭ṣā bhāsā sṷvargaṃ-lo~kamḙti yāva̭gniṣṭomau tau pakṣau ye-'nta̭re-'ṣṭā-vukthyā-ssa ātmaiṣā vai gā̭yatrī jyotiḥ̭pakṣā ya evaṃ-ve~da jyoti̭ṣā bhāsā sṷvargaṃ-lo~ka- [sṷvargaṃ-lo~kam, eti prajāpa̭tirvā] 35
-mḙti prajāpa̭tirvā eṣa dvā̭daśadhā vihi̭to ya-ddvā̭daśarātro yāva̭tirātro tau pakṣau ye-'nta̭re-'ṣṭā-vukthyā-ssa ātmā prajāpa̭tirvāvaiṣa santhsaddha vai satreṇa̭ spṛṇoti prāṇā vai sa-tprāṇāneva spṛ̭ṇoti sarvā̭sāṃ-vā~ ete prajānā-mprāṇairā̭sate ye satramāsa̭te tasmā-tpṛcchanti kimete satriṇa iti̭ priyaḥ prajānā mutthi̭to bhavati ya evaṃ ~veda̭ || 36 ||
(agniṣṭomau yath - sṷvargaṃ-lo~kaṃ - priyaḥ prajānāṃ - pañca̭ ca) (a. 9)
na vā eṣo-'nyato̭vaiśvānara-ssuvargāya̭ lokāya prābha̭vadūrdhvo ha vā eṣa āta̭ta āsī-tte devā etaṃ-vai~śvānara-mparyaṷhan-thsuvargasya̭ lokasya prabhūtyā ṛtavo vā etena̭ prajāpa̭timayājaya-nteṣvārdhnodadhi tadṛddhnoti̭ ha vā ṛtvikṣu ya evaṃ-vi~dvā-ndvā̭daśāhena yaja̭te te-'sminnaicchanta sa rasamaha̭ vasantāya prāya̭ccha- [prāya̭cchat, yava̭-ṅgrīṣmāyauṣa̭dhī-] 37
-dyava̭-ṅgrīṣmāyauṣa̭dhī-rvarṣābhyo vrīhīñcharadḙ māṣatilau hḙmantaśiśirābhyā-ntenendra̭-mprajāpa̭tirayājaya-ttato vā indra indro̭-'bhava-ttasmā̭dāhu-rānujāvarasya̭ yajña iti sa hyḙtenā-'gre-'ya̭jataiṣa ha vai kuṇapa̭matti ya-ssatre pra̭tigṛhṇāti̭ puruṣakuṇapa-ma̭śvakuṇapa-ṅgaurvā annaṃ-ye~na pātreṇānna-mbibhra̭ti ya-ttanna nirṇeni̭jati tato-'dhi [tato-'dhi̭, mala̭-ñjāyata eka̭ eva] 38
mala̭-ñjāyata eka̭ eva ya̭jetaiko hi prajāpa̭ti-rārdhno-ddvāda̭śa rātrīrdīkṣita-ssyā-ddvāda̭śa māsā-ssaṃva~thsara-ssaṃ̭va~thsaraḥ prajāpa̭tiḥ prajāpa̭tirvāvaiṣa eṣa ha tvai jā̭yate yastapaso-'dhi jāya̭te caturdhā vā etāstisrasti̭sro rātra̭yo ya-ddvāda̭śopasado yāḥ pra̭thamā yajña-ntābhi-ssa-mbha̭rati yā dvitīyā̭ yajña-ntābhirā ra̭bhate [yajña-ntābhirā ra̭bhate, yāstṛtīyāḥ] 39
yāstṛtīyāḥ pātrā̭ṇi tābhirnirṇḙnikte yāśca̭turthīrapi tābhi̭rātmāna̭-mantarata-śśṷndhate yo vā a̭sya paśumatti̭ māgṃsagṃ so-'tti yaḥ pṷroḍāśa̭-mmastiṣkagṃ sa yaḥ pa̭rivāpa-mpurī̭ṣagṃ sa ya ājya̭-mmajjānagṃ sa ya-ssomagg svedagṃ so-'pi̭ ha vā a̭sya śīrṣaṇyā̭ niṣpadaḥ prati̭ gṛhṇāti yo dvā̭daśāhe pra̭tigṛhṇāti tasmā-ddvādaśāhena na yājya̭-mpāpmano vyāvṛ̭ttyai || 40 ||
(aya̭ccha - dadhi̭ - rabhate - dvādaśāhena̭ - catvāri̭ ca) (a. 10)
eka̭smai svāhā dvābhyāg svāhā tribhya-ssvāhā̭ caturbhya-ssvāhā̭ pañcabhya-ssvāhā̭ ṣaḍbhya-ssvāhā̭ saptabhya-ssvāhā 'ṣṭābhya-ssvāhā̭ navabhya-ssvāhā̭ daśabhya-ssvāhai̭ -kādaśabhya-ssvāhā dvādaśabhya-ssvāhā trayodaśabhya-ssvāhā̭ caturdaśabhya-ssvāhā̭ pañcadaśabhya-ssvāhā̭ ṣoḍaśabhya-ssvāhā̭ saptadaśabhya-ssvāhā 'ṣṭādaśabhya-ssvāhai-kānna vigṃ̭śatyai svāhā nava̭vigṃśatyai svāhai-kānna ca̭tvārigṃśate svāhā nava̭catvārigṃśate svāhai-kānna ṣaṣṭyai svāhā nava̭ṣaṣṭyai svāhai -kānnāśītyai svāhā navā̭śītyai svāhaikānna śatāya svāhā̭ śatāya svāhā dvābhyāgṃ̭ śatābhyāg svāhā sarva̭smai svāhā || 41 ||
(nava̭catvārigṃśate svāhai-kānnaika̭vigṃśatiśca) (a. 11)
eka̭smai svāhā tribhya-ssvāhā̭ pañcabhya-ssvāhā̭ saptabhya-ssvāhā̭ navabhya-ssvāhai̭- kādaśabhya-ssvāhā trayodaśabhya-ssvāhā̭ pañcadaśabhya-ssvāhā̭ saptadaśabhya-ssvāhaikānna vigṃ̭śatyai svāhā nava̭vigṃśatyai svāhaikānna ca̭tvārigṃśate svāhā nava̭catvārigṃśate svāhaikānna ṣaṣṭyai svāhā nava̭ṣaṣṭyai svāhaikānnā śītyai svāhā navā̭śītyai svāhaikānna śatāya svāhā̭ śatāya svāhā sarva̭smai svāhā || 42 ||
(eka̭smai tribhyaḥ - pa̭ñcāśat) (a. 12)
dvābhyāg svāhā̭ caturbhya-ssvāhā̭ ṣaḍbhya-ssvāhā 'ṣṭābhya-ssvāhā̭ daśabhya-ssvāhā dvādaśabhya-ssvāhā̭ caturdaśabhya-ssvāhā̭ ṣoḍaśabhya-ssvāhā 'ṣṭādaśabhya-ssvāhā̭ vigṃśatyai svāhā 'ṣṭāna̭vatyai svāhā̭ śatāya svāhā sarva̭smai svāhā || 43 ||
(dvābhyā̭maṣṭāna̭vatyai - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 13)
tribhya-ssvāhā̭ pañcabhya-ssvāhā̭ saptabhya-ssvāhā̭ navabhya-ssvāhai̭-kādaśabhya-ssvāhā trayodaśabhya-ssvāhā̭ pañcadaśabhya-ssvāhā̭ saptadaśabhya-ssvāhaikānna vigṃ̭śatyai svāhā nava̭vigṃśatyai svāhaikānna ca̭tvārigṃśate svāhā nava̭catvārigṃśate svāhaikānna ṣaṣṭyai svāhā nava̭ṣaṣṭyai svāhaikānnā 'śītyai svāhā navā̭śītyai svāhaikānna śatāya svāhā̭ śatāya svāhā sarva̭smai svāhā || 44 ||
(tribhyo - 'ṣṭācatvārigṃśat) (a. 14)
caturbhya-ssvāhā 'ṣṭābhya-ssvāhā dvādaśabhya-ssvāhā̭ ṣoḍaśabhya-ssvāhā̭ vigṃśatyai svāhā ṣaṇṇa̭vatyai svāhā̭ śatāya svāhā sarva̭smai svāhā || 45 ||
(caturbhya-ṣṣaṇṇa̭vatyai - ṣoḍa̭śa) (a. 15)
pañcabhya-ssvāhā̭ daśabhya-ssvāhā̭ pañcadaśabhya-ssvāhā̭ vigṃśatyai svāhā pañca̭navatyai svāhā̭ śatāya svāhā sarva̭smai svāhā || 46 ||
(pañcabhyaḥ pañca̭navatyai - catṷrdaśa) (a. 16)
daśabhya-ssvāhā̭ vigṃśatyai svāhā trigṃśate svāhā̭ catvārigṃśate svāhā̭ pañcāśate svāhā̭ ṣaṣṭyai svāhā̭ saptatyai svāhā̭ 'śītyai svāhā̭ navatyai svāhā̭ śatāya svāhā sarva̭smai svāhā || 47 ||
(daśabhyo - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
vigṃśatyai svāhā̭ catvārigṃśate svāhā̭ ṣaṣṭyai svāhā̭ 'śītyai svāhā̭ śatāya svāhā sarva̭smai svāhā || 48 ||
(vigṃśatyai - dvāda̭śa) (a. 18)
pañcāśate svāhā̭ śatāya svāhā dvābhyāgṃ̭ śatābhyāg svāhā tribhya-śśatebhya-ssvāhā̭ caturbhyaḥ̭ śatebhya-ssvāhā̭ pañcabhyaḥ̭ śatebhya-ssvāhā̭ ṣaḍbhya-śśatebhya-ssvāhā̭ saptabhyaḥ̭ śatebhya-ssvāhā 'ṣṭābhya-śśatebhya-ssvāhā̭ navabhyaḥ̭ śatebhya-ssvāhā̭ sahasrā̭ya svāhā sarva̭smai svāhā || 49 ||
(pañcāśate - dvātrigṃ̭śat) (a. 19)
śatāya svāhā̭ sahasrā̭ya svāhā 'yutā̭ya svāhā̭ niyutā̭ya svāhā prayutā̭ya svāhā 'rbṷdāya svāhā nya̭rbudāya svāhā̭ samudrāya svāhā maddhyā̭ya svāhā 'ntā̭ya svāhā̭ parārdhāya svāhoṣase svāhā vyṷṣṭyai svāho̭deṣyate svāhodyate svāhodi̭tāya svāhā̭ suvargāya svāhā̭ lokāya svāhā sarva̭smai svāhā || 50 ||
(śatāyā-'ṣṭātrigṃ̭śat) (a. 20)
(sādhyā-ṣṣa̭ḍ rātraṃ - kṷsurubindaḥ̭ saptarātraṃ - bṛhaspati̭raṣṭarātraṃ - prajāpa̭tistāḥ, kṣudha̭nnavarātraṃ - prajāpa̭tirakāmayata daśa̭hotārātra - mṛtava̭ - aindravāyavāgrān - gāyatro vai - prajāpa̭ti-ssa dvā̭daśarātraṃ - na vā -eka̭smā - eka̭smai - dvābhyāṃ - tribhyaḥ - caturbhyaḥ̭ - pañcabhyo̭ - daśabhyo̭ - vigṃśatyai - pa̭ñcāśatḙ - śatāya̭ - vigṃśatiḥ )
(sādhyā - a̭smā ime lokā - gā̭yatraṃ - ~vai tṛtīya - meka̭smai - pañcāśat )
(sādhyā, ssarva̭smai svāhā )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Explore More