કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં સપ્તમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્નઃ - ષડ્ રાત્રાદ્યાના-ન્નિરૂપણં
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
સાદ્ધ્યા વૈ દેવા-સ્સુવર્ગકામા એતગ્ં ષડ્-રાત્રમપશ્ય-ન્તમા-ઽહર-ન્તેનાયજન્ત તતો વૈ તે સુવર્ગં-લોઁકમાયન્. ય એવં-વિઁદ્વાગ્ંસઃ ષડ્-રાત્રમાસતે સુવર્ગમેવ લોકં-યઁન્તિ દેવસત્રં-વૈઁ ષડ્-રાત્રઃ પ્રત્યક્ષગ્ગ્ હ્યેતાનિ પૃષ્ઠાનિ ય એવં-વિઁદ્વાગ્ંસઃ ષડ્-રાત્રમાસતે સાક્ષાદેવ દેવતા અભ્યારોહન્તિ ષડ્-રાત્રો ભવતિ ષ-ડ્વા ઋતવ-ષ્ષટ્ પૃષ્ઠાનિ [ ] 1
પૃષ્ઠૈરેવર્તૂન-ન્વારોહન્ત્યૃતુભિઃ સંવઁથ્સર-ન્તે સંવઁથ્સર એવ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ બૃહ-દ્રથન્તરાભ્યાં-યઁન્તીયં-વાઁવ રથન્તરમસૌ બૃહદાભ્યામેવ યન્ત્યથો અનયોરેવ પ્રતિ તિષ્ઠન્ત્યેતે વૈ યજ્ઞસ્યાઞ્જસાયની સ્રુતી તાભ્યામેવ સુવર્ગં-લોઁકં-યઁન્તિ ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધતે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધતે સપ્તદશો [સપ્તદશઃ, ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-ઽવરુદ્ધ્યા] 2
ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-ઽવરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયન્ત એકવિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્દધતે ત્રિણવો ભવતિ વિજિત્યૈ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ સદોહવિર્ધાનિન એતેન ષડ્-રાત્રેણ યજેરન્નાશ્વત્થી હવિર્ધાન-ઞ્ચા-ઽઽગ્નીદ્ધ્ર-ઞ્ચ ભવતસ્તદ્ધિ સુવર્ગ્ય-ઞ્ચક્રીવતી ભવત-સ્સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય સમષ્ટ્યા ઉલૂખલબુદ્ધ્નો યૂપો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ પ્રાઞ્ચો યાન્તિ પ્રાઙિવ હિ સુવર્ગો [હિ સુવર્ગઃ, લોક-સ્સરસ્વત્યા] 3
લોક-સ્સરસ્વત્યા યાન્ત્યેષ વૈ દેવયાનઃ પન્થાસ્ત-મેવા-ન્વારોહન્ત્યાક્રોશન્તો યાન્ત્યવર્તિ-મેવાન્યસ્મિ-ન્પ્રતિષજ્ય પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગચ્છન્તિ યદા દશ શત-ઙ્કુર્વન્ત્યથૈક-મુત્થાનગ્ં શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિય આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ યદા શતગ્ં સહસ્ર-ઙ્કુર્વન્ત્યથૈક-મુત્થાનગ્ં સહસ્રસમ્મિતો વા અસૌ લોકો-ઽમુમેવ લોકમભિ જયન્તિ યદૈ -ષા-મ્પ્રમીયેત યદા વા જીયેરન્નથૈક-મુત્થાન-ન્તદ્ધિ તીર્થમ્ ॥ 4 ॥
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
સાદ્ધ્યા વૈ દેવા-સ્સુવર્ગકામા એતગ્ં ષડ્-રાત્રમપશ્ય-ન્તમા-ઽહર-ન્તેનાયજન્ત તતો વૈ તે સુવર્ગં-લોઁકમાયન્. ય એવં-વિઁદ્વાગ્ંસઃ ષડ્-રાત્રમાસતે સુવર્ગમેવ લોકં-યઁન્તિ દેવસત્રં-વૈઁ ષડ્-રાત્રઃ પ્રત્યક્ષગ્ગ્ હ્યેતાનિ પૃષ્ઠાનિ ય એવં-વિઁદ્વાગ્ંસઃ ષડ્-રાત્રમાસતે સાક્ષાદેવ દેવતા અભ્યારોહન્તિ ષડ્-રાત્રો ભવતિ ષ-ડ્વા ઋતવ-ષ્ષટ્ પૃષ્ઠાનિ [ ] 1
પૃષ્ઠૈરેવર્તૂન-ન્વારોહન્ત્યૃતુભિઃ સંવઁથ્સર-ન્તે સંવઁથ્સર એવ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ બૃહ-દ્રથન્તરાભ્યાં-યઁન્તીયં-વાઁવ રથન્તરમસૌ બૃહદાભ્યામેવ યન્ત્યથો અનયોરેવ પ્રતિ તિષ્ઠન્ત્યેતે વૈ યજ્ઞસ્યાઞ્જસાયની સ્રુતી તાભ્યામેવ સુવર્ગં-લોઁકં-યઁન્તિ ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધતે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધતે સપ્તદશો [સપ્તદશઃ, ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-ઽવરુદ્ધ્યા] 2
ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-ઽવરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયન્ત એકવિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્દધતે ત્રિણવો ભવતિ વિજિત્યૈ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ સદોહવિર્ધાનિન એતેન ષડ્-રાત્રેણ યજેરન્નાશ્વત્થી હવિર્ધાન-ઞ્ચા-ઽઽગ્નીદ્ધ્ર-ઞ્ચ ભવતસ્તદ્ધિ સુવર્ગ્ય-ઞ્ચક્રીવતી ભવત-સ્સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય સમષ્ટ્યા ઉલૂખલબુદ્ધ્નો યૂપો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ પ્રાઞ્ચો યાન્તિ પ્રાઙિવ હિ સુવર્ગો [હિ સુવર્ગઃ, લોક-સ્સરસ્વત્યા] 3
લોક-સ્સરસ્વત્યા યાન્ત્યેષ વૈ દેવયાનઃ પન્થાસ્ત-મેવા-ન્વારોહન્ત્યાક્રોશન્તો યાન્ત્યવર્તિ-મેવાન્યસ્મિ-ન્પ્રતિષજ્ય પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગચ્છન્તિ યદા દશ શત-ઙ્કુર્વન્ત્યથૈક-મુત્થાનગ્ં શતાયુઃ પુરુષ-શ્શતેન્દ્રિય આયુષ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ યદા શતગ્ં સહસ્ર-ઙ્કુર્વન્ત્યથૈક-મુત્થાનગ્ં સહસ્રસમ્મિતો વા અસૌ લોકો-ઽમુમેવ લોકમભિ જયન્તિ યદૈ -ષા-મ્પ્રમીયેત યદા વા જીયેરન્નથૈક-મુત્થાન-ન્તદ્ધિ તીર્થમ્ ॥ 4 ॥
(પૃષ્ઠાનિ-સપ્તદશઃ-સુવર્ગો-જયન્તિ યદૈ - કાદશ ચ) (અ. 1)
કુસુરુબિન્દ ઔદ્દાલકિ-રકામયત પશુમાન્-થ્સ્યામિતિ સ એતગ્ં સપ્તરાત્ર-મા-ઽહર-ત્તેનાયજત તેન વૈ સ યાવન્તો ગ્રામ્યાઃ પશવસ્તાનવા-રુન્ધ ય એવં-વિઁદ્વાન્-થ્સપ્તરાત્રેણ યજતે યાવન્ત એવ ગ્રામ્યાઃ પશવસ્તા-નેવાવ રુન્ધે સપ્તરાત્રો ભવતિ સપ્ત ગ્રામ્યાઃ પશવઃ સપ્તા-ઽઽરણ્યા-સ્સપ્ત છન્દાગ્-સ્યુભયસ્યા-વરુદ્ધ્યૈ ત્રિવૃ-દગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ [તેજઃ, એવા-ઽવ રુન્ધે] 5
એવા-ઽવ રુન્ધે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો ભવત્યન્નાદ્યસ્યા વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયત એકવિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્ધત્તે ત્રિણવો ભવતિ વિજિત્યૈ પઞ્ચવિગ્ંશો-ઽગ્નિષ્ટોમો ભવતિ પ્રજાપતે-રાપ્ત્યૈ મહાવ્રતવા-નન્નાદ્યસ્યા વરુદ્ધ્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ય-ત્પ્રત્યક્ષ-મ્પૂર્વેષ્વહસ્સુ પૃષ્ઠાન્યુપેયુઃ પ્રત્યક્ષં- [પ્રત્યક્ષમ્, વિશ્વજિતિ યથા] 6
-ઁવિશ્વજિતિ યથા દુગ્ધા-મુપસીદત્યેવમુત્તમ-મહઃ સ્યાન્નૈકરાત્રશ્ચન સ્યા-દ્બૃહ-દ્રથન્તરે પૂર્વેષ્વહસ્સૂપ યન્તીયં-વાઁવ રથન્તરમસૌ બૃહદાભ્યામેવ ન યન્ત્યથો અનયોરેવ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ ય-ત્પ્રત્યક્ષં-વિઁશ્વજિતિ પૃષ્ઠાન્યુપયન્તિ યથા પ્રત્તા-ન્દુહે તાદૃગેવ તત્ ॥ 7 ॥
કુસુરુબિન્દ ઔદ્દાલકિ-રકામયત પશુમાન્-થ્સ્યામિતિ સ એતગ્ં સપ્તરાત્ર-મા-ઽહર-ત્તેનાયજત તેન વૈ સ યાવન્તો ગ્રામ્યાઃ પશવસ્તાનવા-રુન્ધ ય એવં-વિઁદ્વાન્-થ્સપ્તરાત્રેણ યજતે યાવન્ત એવ ગ્રામ્યાઃ પશવસ્તા-નેવાવ રુન્ધે સપ્તરાત્રો ભવતિ સપ્ત ગ્રામ્યાઃ પશવઃ સપ્તા-ઽઽરણ્યા-સ્સપ્ત છન્દાગ્-સ્યુભયસ્યા-વરુદ્ધ્યૈ ત્રિવૃ-દગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ [તેજઃ, એવા-ઽવ રુન્ધે] 5
એવા-ઽવ રુન્ધે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો ભવત્યન્નાદ્યસ્યા વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયત એકવિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્ધત્તે ત્રિણવો ભવતિ વિજિત્યૈ પઞ્ચવિગ્ંશો-ઽગ્નિષ્ટોમો ભવતિ પ્રજાપતે-રાપ્ત્યૈ મહાવ્રતવા-નન્નાદ્યસ્યા વરુદ્ધ્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ય-ત્પ્રત્યક્ષ-મ્પૂર્વેષ્વહસ્સુ પૃષ્ઠાન્યુપેયુઃ પ્રત્યક્ષં- [પ્રત્યક્ષમ્, વિશ્વજિતિ યથા] 6
-ઁવિશ્વજિતિ યથા દુગ્ધા-મુપસીદત્યેવમુત્તમ-મહઃ સ્યાન્નૈકરાત્રશ્ચન સ્યા-દ્બૃહ-દ્રથન્તરે પૂર્વેષ્વહસ્સૂપ યન્તીયં-વાઁવ રથન્તરમસૌ બૃહદાભ્યામેવ ન યન્ત્યથો અનયોરેવ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ ય-ત્પ્રત્યક્ષં-વિઁશ્વજિતિ પૃષ્ઠાન્યુપયન્તિ યથા પ્રત્તા-ન્દુહે તાદૃગેવ તત્ ॥ 7 ॥
(તેજ - ઉપેયુઃ પ્રત્યક્ષં - દ્વિચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 2)
બૃહસ્પતિ-રકામયત બ્રહ્મવર્ચસી સ્યામિતિ સ એત-મષ્ટરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સ બ્રહ્મવર્ચસ્યભવદ્ય એવં-વિઁદ્વા-નષ્ટરાત્રેણ યજતે બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવત્યષ્ટરાત્રો ભવત્યષ્ટાક્ષરા ગાયત્રી ગાયત્રી બ્રહ્મવર્ચસ-ઙ્ગાયત્રિયૈવ બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધે-ઽષ્ટરાત્રો ભવતિ ચતસ્રો વૈ દિશશ્ચતસ્રો ઽવાન્તરદિશા દિગ્ભ્ય એવ બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધે [ ] 8
ત્રિવૃ-દગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયત એકવિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્ધત્તે ત્રિણવો ભવતિ વિજિત્યૈ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ પઞ્ચવિગ્ંશો-ઽગ્નિષ્ટોમો ભવતિ પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ મહાવ્રતવા-નન્નાદ્યસ્યા વરુદ્ધ્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો-ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 9 ॥
બૃહસ્પતિ-રકામયત બ્રહ્મવર્ચસી સ્યામિતિ સ એત-મષ્ટરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સ બ્રહ્મવર્ચસ્યભવદ્ય એવં-વિઁદ્વા-નષ્ટરાત્રેણ યજતે બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવત્યષ્ટરાત્રો ભવત્યષ્ટાક્ષરા ગાયત્રી ગાયત્રી બ્રહ્મવર્ચસ-ઙ્ગાયત્રિયૈવ બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધે-ઽષ્ટરાત્રો ભવતિ ચતસ્રો વૈ દિશશ્ચતસ્રો ઽવાન્તરદિશા દિગ્ભ્ય એવ બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધે [ ] 8
ત્રિવૃ-દગ્નિષ્ટોમો ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધે પઞ્ચદશો ભવતીન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો ભવત્યન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયત એકવિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્ધત્તે ત્રિણવો ભવતિ વિજિત્યૈ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશો ભવતિ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ પઞ્ચવિગ્ંશો-ઽગ્નિષ્ટોમો ભવતિ પ્રજાપતેરાપ્ત્યૈ મહાવ્રતવા-નન્નાદ્યસ્યા વરુદ્ધ્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો-ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 9 ॥
(દિગ્ભ્ય એવ બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધે - ઽભિજિત્યૈ) (અ. 3)
પ્રજાપતિઃ પ્રજા અસૃજત તા-સ્સૃષ્ટાઃ, ક્ષુધ-ન્ન્યાયન્થ્સ એત-ન્નવરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ પ્રજાભ્યો-ઽકલ્પત યર્હિ પ્રજાઃ, ક્ષુધ-ન્નિગચ્છેયુ-સ્તર્હિ નવરાત્રેણ યજેતેમે હિ વા એતાસાં-લોઁકા અકૢપ્તા અથૈતાઃ, ક્ષુધ-ન્નિ ગચ્છન્તીમા-નેવા-ઽઽભ્યો લોકાન્ કલ્પયતિ તાન્ કલ્પમાના-ન્પ્રજાભ્યો-ઽનુ કલ્પતે કલ્પન્તે- [કલ્પન્તે, અસ્મા ઇમે લોકા] 10
-ઽસ્મા ઇમે લોકા ઊર્જ-મ્પ્રજાસુ દધાતિ ત્રિરાત્રેણૈવેમં-લોઁક-ઙ્કલ્પયતિ ત્રિરાત્રેણાન્તરિક્ષ-ન્ત્રિરાત્રેણામું-લોઁકં-યઁથા ગુણે ગણ-મન્વસ્યત્યેવમેવ તલ્લોકે લોકમન્વસ્યતિ ધૃત્યા અશિથિલમ્ભાવાય જ્યોતિર્ગૌરાયુરિતિ જ્ઞાતા-સ્સ્તોમા ભવન્તીયં-વાઁવ જ્યોતિરન્તરિક્ષ-ઙ્ગૌરસા-વાયુરેષ્વેવ લોકેષુ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ જ્ઞાત્ર-મ્પ્રજાના- [જ્ઞાત્ર-મ્પ્રજાનામ્, ગચ્છતિ નવરાત્રો] 11
-ઙ્ગચ્છતિ નવરાત્રો ભવત્યભિપૂ-ર્વમેવા-ઽસ્મિ-ન્તેજો દધાતિ યો જ્યોગામયાવી સ્યા-થ્સ નવરાત્રેણ યજેત પ્રાણા હિ વા એતસ્યા ધૃતા અથૈતસ્ય જ્યોગામયતિ પ્રાણાનેવાસ્મિ-ન્દાધારોત યદીતાસુર્ભવતિ જીવત્યેવ ॥ 12 ॥
(કલ્પન્તે-પ્રજનાં - ત્રયસ્ત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 4)
પ્રજાપતિ-રકામયત પ્ર જાયેયેતિ સ એત-ન્દશહોતારમપશ્ય-ત્તમજુહો-ત્તેન દશરાત્રમસૃજત તેન દશરાત્રેણ પ્રા જાયત દશરાત્રાય દીક્ષિષ્યમાણો દશહોતાર-ઞ્જુહુયા-દ્દશહોત્રૈવ દશરાત્રગ્ં સૃજતે તેન દશરાત્રેણ પ્ર જાયતે વૈરાજો વા એષ યજ્ઞો યદ્દશરાત્રો ય એવં-વિઁદ્વાન્-દશરાત્રેણ યજતે વિરાજમેવ ગચ્છતિ પ્રાજાપત્યો વા એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્રો [ય-દ્દશરાત્રઃ, ય એવં-વિઁદ્વાન્-દશરાત્રેણ] 13
ય એવં-વિઁદ્વાન્-દશરાત્રેણ યજતે પ્રૈવ જાયત ઇન્દ્રો વૈ સદૃ-ન્દેવતાભિરાસી-થ્સ ન વ્યાવૃતમગચ્છ-થ્સ પ્રજાપતિ-મુપાધાવ-ત્તસ્મા એત-ન્દશરાત્ર-મ્પ્રાયચ્છ-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સો-ઽન્યાભિ-ર્દેવતાભિ-ર્વ્યાવૃતમગચ્છદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દશરાત્રેણ યજતે વ્યાવૃતમેવ પાપ્મના ભ્રાતૃવ્યેણ ગચ્છતિ ત્રિકકુદ્વા [ત્રિકકુદ્વૈ, એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્રઃ] 14
એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્રઃ કકુ-ત્પઞ્ચદશઃ કકુદેકવિગ્ંશઃ કકુ-ત્ત્રયસ્ત્રિગ્ંશો ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દશરાત્રેણ યજતે ત્રિકકુદેવ સમાનાના-મ્ભવતિ યજમાનઃ પઞ્ચદશો યજમાન એકવિગ્ંશો યજમાન-સ્ત્રયસ્ત્રિગ્ંશઃ પુર ઇતરા અભિચર્યમાણો દશરાત્રેણ યજેત દેવપુરા એવ પર્યૂહતે તસ્ય ન કુતશ્ચનોપાવ્યાધો ભવતિ નૈનમભિચરન્-થ્સ્તૃણુતે દેવાસુરા-સ્સંયઁત્તા આસ-ન્તે દેવા એતા [એતાઃ, દેવપુરા અપશ્યન્] 15
દેવપુરા અપશ્યન્ ય-દ્દશરાત્રસ્તાઃ પર્યૌહન્ત તેષા-ન્ન કુતશ્ચનોપાવ્યાધો ઽભવ-ત્તતો દેવા અભવ-ન્પરા-ઽસુરા યો ભ્રાતૃવ્યવાન્-થ્સ્યા-થ્સ દશરાત્રેણ યજેત દેવપુરા એવ પર્યૂહતે તસ્ય ન કુતશ્ચનોપાવ્યાધો ભવતિ ભવત્યાત્મના પરા-ઽસ્ય ભ્રાતૃવ્યો ભવતિ સ્તોમ-સ્સ્તોમસ્યોપસ્તિર્ભવતિ ભ્રાતૃવ્યમેવોપસ્તિ-ઙ્કુરુતે જામિ વા [જામિ વૈ, એત-ત્કુર્વન્તિ] 16
એત-ત્કુર્વન્તિ યજ્જ્યાયાગ્ંસગ્ગ્ સ્તોમમુપેત્ય કનીયાગ્ંસમુપયન્તિ યદગ્નિષ્ટો-મસામાન્યવસ્તાચ્ચ પરસ્તાચ્ચ ભવન્ત્યજામિત્વાય ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો ઽગ્નિષ્ટુદાગ્નેયીષુ ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધે પઞ્ચદશ ઉક્થ્ય ઐન્દ્રીષ્વિન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો વૈશ્વદેવીષુ પુષ્ટિમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો-ઽગ્નિષ્ટોમઃ પ્રાજાપત્યાસુ તીવ્રસોમો ઽન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયત [તેન જાયતે, એકવિગ્ંશ ઉક્થ્યઃ સૌરીષુ] 17
એકવિગ્ંશ ઉક્થ્યઃ સૌરીષુ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્ધત્તે સપ્તદશો-ઽગ્નિષ્ટોમઃ પ્રાજાપત્યાસૂપહવ્ય ઉપહવમેવ ગચ્છતિ ત્રિણવાવગ્નિષ્ટોમાવભિત ઐન્દ્રીષુ વિજિત્યૈ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશ ઉક્થ્યો વૈશ્વદેવીષુ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો-ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 18 ॥
(પ્રજાપત્યો વા એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્ર - સ્ત્રિકકુદ્ધા - એતા - વૈ - જાયત - એકત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 5)
ઋતવો વૈ પ્રજાકામાઃ પ્રજા-ન્ના-ઽવિન્દન્ત તે-ઽકામયન્ત પ્રજાગ્ં સૃજેમહિ પ્રજામવ રુન્ધીમહિ પ્રજાં-વિઁન્દેમહિ પ્રજાવન્ત-સ્સ્યામેતિ ત એતમેકાદશરાત્રમપશ્ય-ન્તમા-ઽહર-ન્તેનાયજન્ત તતો વૈ તે પ્રજામસૃજન્ત પ્રજામવારુન્ધત પ્રજામવિન્દન્ત પ્રજાવન્તો-ઽભવન્ત ઋતવો-ઽભવ-ન્તદાર્તવાના-માર્તવત્વ-મૃતૂનાં-વાઁ એતે પુત્રા-સ્તસ્મા- [પુત્રા-સ્તસ્માત્, આર્તવા ઉચ્યન્તે] 19
-દાર્તવા ઉચ્યન્તે ય એવં-વિઁદ્વાગ્ંસ એકાદશરાત્રમાસતે પ્રજામેવ સૃજન્તે પ્રજામવ રુન્ધતે પ્રજાં-વિઁન્દન્તે પ્રજાવન્તો ભવન્તિ જ્યોતિરતિરાત્રો ભવતિ જ્યોતિરેવ પુરસ્તા-દ્દધતે સુવર્ગસ્ય લોકસ્યા-નુખ્યાત્યૈ પૃષ્ઠ્યઃ ષડહો ભવતિ ષ-ડ્વા ઋતવ-ષ્ષટ્ પૃષ્ઠાનિ પૃષ્ઠૈરેવર્તૂન-ન્વારોહન્ત્યૃતુભિઃ સંવઁથ્સર-ન્તે સંવઁથ્સર એવ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ ચતુર્વિગ્ંશો ભવતિ ચતુર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ગાયત્રી [ગાયત્રી, ગાયત્ર-મ્બ્રહ્મવર્ચસ-] 20
ગાયત્ર-મ્બ્રહ્મવર્ચસ-ઙ્ગાયત્રિયામેવ બ્રહ્મવર્ચસે પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશો ભવતિ ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશદક્ષરા ત્રિષ્ટુગિન્દ્રિય-ન્ત્રિષ્ટુ-પ્ત્રિષ્ટુભ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠન્ત્યષ્ટાચત્વારિગ્ંશો ભવત્યષ્ટાચત્વારિગ્ંશદક્ષરા જગતી જાગતાઃ પશવો જગત્યામેવ પશુષુ પ્રતિ તિષ્ઠન્ત્યે-કાદશરાત્રો ભવતિ પઞ્ચ વા ઋતવ આર્તવાઃ પઞ્ચર્તુષ્વેવા-ઽઽર્તવેષુ સંવઁથ્સરે પ્રતિષ્ઠાય પ્રજામવ રુન્ધતે ઽતિરાત્રાવભિતો ભવતઃ પ્રજાયૈ પરિગૃહીત્યૈ ॥ 21 ॥
(તસ્મા-દ્- ગાયત્ર્યે - કાન્નપઞ્ચાશચ્ચ) (અ. 6)
ઐન્દ્રવાયવાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીયાદ્યઃ કામયેત યથા પૂર્વ-મ્પ્રજાઃ કલ્પેરન્નિતિ યજ્ઞસ્ય વૈ કૢપ્તિમનુ પ્રજાઃ કલ્પન્તે યજ્ઞસ્યા-ઽકૢપ્તિમનુ ન કલ્પન્તે યથા પૂર્વમેવ પ્રજાઃ કલ્પયતિ ન જ્યાયાગ્ંસ-ઙ્કનીયાનતિ ક્રામત્યૈન્દ્રવાયવાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીયાદામયાવિનઃ પ્રાણેન વા એષ વ્યૃદ્ધ્યતે યસ્યા-ઽઽમયતિ પ્રાણ ઐન્દ્રવાયવઃ પ્રાણેનૈવૈનગ્ં સમર્ધયતિ મૈત્રાવરુણાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીરન્ યેષા-ન્દીક્ષિતાના-મ્પ્રમીયેત [પ્રમીયેત, પ્રાણાપાનાભ્યાં-વાઁ એતે] 22
પ્રાણાપાનાભ્યાં-વાઁ એતે વ્યૃદ્ધ્યન્તે યેષા-ન્દીક્ષિતાના-મ્પ્રમીયતે પ્રાણાપાનૌ મિત્રાવરુણૌ પ્રાણાપાનાવેવ મુખતઃ પરિ હરન્ત આશ્વિનાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીતા ઽઽનુજાવરો-ઽશ્વિનૌ વૈ દેવાનામાનુજાવરૌ પશ્ચેવાગ્ર-મ્પર્યૈતા-મશ્વિનાવેતસ્ય દેવતા ય આનુજાવર-સ્તાવેવૈનમગ્ર-મ્પરિ ણયત-શ્શુક્રાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીત ગતશ્રીઃ પ્રતિષ્ઠાકામો-ઽસૌ વા આદિત્ય-શ્શુક્ર એષો-ઽન્તો-ઽન્તં મનુષ્ય- [એષો-ઽન્તો-ઽન્તં મનુષ્યઃ, શ્રિયૈ ગત્વા નિ] 23
-શ્શ્રિયૈ ગત્વા નિ વર્તતે ઽન્તાદેવા-ઽન્તમા રભતે ન તતઃ પાપીયા-ન્ભવતિ મન્થ્યગ્રા-ન્ગૃહ્ણીતા-ભિચર-ન્નાર્તપાત્રં-વાઁ એત-દ્ય-ન્મન્થિપાત્ર-મ્મૃત્યુનૈવૈન-ઙ્ગ્રાહયતિ તાજગાર્તિમાર્ચ્છત્યા-ગ્રયણાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીત યસ્ય પિતા પિતામહઃ પુણ્ય-સ્સ્યાદથ તન્ન પ્રાપ્નુયા-દ્વાચા વા એષ ઇન્દ્રિયેણ વ્યૃદ્ધ્યતે યસ્ય પિતા પિતામહઃ પુણ્યો [પુણ્યઃ, ભવત્યથ તન્ન] 24
ભવત્યથ તન્ન પ્રાપ્નોત્યુર ઇવૈત-દ્યજ્ઞસ્ય વાગિવ યદાગ્રયણો વાચૈવૈનમિન્દ્રિયેણ સમર્ધયતિ ન તતઃ પાપીયા-ન્ભવત્યુક્થ્યાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીતાભિચર્યમાણ-સ્સર્વેષાં-વાઁ એત-ત્પાત્રાણામિન્દ્રિયં-યઁદુક્થ્યપાત્રગ્ં સર્વેણૈવૈનમિન્દ્રિયેણાતિ પ્રયુઙ્ક્તે સરસ્વત્યભિ નો નેષિ વસ્ય ઇતિ પુરોરુચ-ઙ્કુર્યા-દ્વાગ્વૈ [ ] 25
સરસ્વતી વાચૈવૈનમતિ પ્રયુઙ્ક્તે મા ત્વ-ત્ક્ષેત્રાણ્યરણાનિ ગન્મેત્યાહ મૃત્યોર્વૈ ક્ષેત્રાણ્યરણાનિ તેનૈવ મૃત્યોઃ, ક્ષેત્રાણિ ન ગચ્છતિ પૂર્ણા-ન્ગ્રહા-ન્ગૃહ્ણીયાદામયાવિનઃ પ્રાણાન્ વા એતસ્ય શુગૃચ્છતિ યસ્યા ઽઽમયતિ પ્રાણા ગ્રહાઃ પ્રાણાનેવાસ્ય શુચો મુઞ્ચત્યુત યદીતાસુર્ભવતિ જીવત્યેવ પૂર્ણા-ન્ગ્રહા-ન્ગૃહ્ણીયા-દ્યર્હિ પર્જન્યો ન વર્ષે-ત્પ્રાણાન્ વા એતર્હિ પ્રજાનાગ્ં શુગૃચ્છતિ યર્હિ પર્જન્યો ન વર્ષતિ પ્રાણા ગ્રહાઃ પ્રાણાનેવ પ્રજાનાગ્ં શુચો મુઞ્ચતિ તાજ-ક્પ્ર વર્ષતિ ॥ 26 ॥
(પ્રમીયેત - મનુષ્ય - ઋદ્ધ્યતે યસ્ય પિતા પિતામહઃ પુણ્યો-વાગ્વા-એવ પૂર્ણા-ન્ગ્રહાન્-પઞ્ચવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 7)
ગાયત્રો વા ઐન્દ્રવાયવો ગાયત્ર-મ્પ્રાયણીય-મહસ્તસ્મા-ત્પ્રાયણીયે-ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાતિ ત્રૈષ્ટુભો વૈ શુક્રસ્ત્રૈષ્ટુભ-ન્દ્વિતીય-મહસ્તસ્મા-દ્દ્વિતીયે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાતિ જાગતો વા આગ્રયણો જાગત-ન્તૃતીય-મહસ્તસ્મા-ત્તૃતીયે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાત્યેતદ્વૈ [ ] 27
યજ્ઞમાપ-દ્યચ્છન્દાગ્સ્યાપ્નોતિ યદાગ્રયણ-શ્શ્વો ગૃહ્યતે યત્રૈવ યજ્ઞમદૃશ-ન્તત એવૈન-મ્પુનઃ પ્રયુઙ્ક્તે જગન્મુખો વૈ દ્વિતીયસ્ત્રિરાત્રો જાગત આગ્રયણો યચ્ચતુર્થે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈન-માયતને ગૃહ્ણાત્યથો સ્વમેવ છન્દો-ઽનુ પર્યાવર્તન્તે રાથન્તરો વા ઐન્દ્રવાયવો રાથન્તર-મ્પઞ્ચમ-મહ-સ્તસ્મા-ત્પઞ્ચમે-ઽહ- [-સ્તસ્મા-ત્પઞ્ચમે-ઽહન્ન્, ઐન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે] 28
-ન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈન-માયતને ગૃહ્ણાતિ બાર્હતો વૈ શુક્રો બાર્હતગ્ં ષષ્ઠ-મહ-સ્તસ્મા-થ્ષષ્ઠે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈન-માયતને ગૃહ્ણાત્યેતદ્વૈ દ્વિતીયં-યઁજ્ઞમાપ-દ્યચ્છન્દાગ્સ્યાપ્નોતિ યચ્છુક્ર-શ્શ્વો ગૃહ્યતે યત્રૈવ યજ્ઞ-મદૃશ-ન્તત એવૈન-મ્પુનઃ પ્રયુઙ્ક્તે ત્રિષ્ટુઙ્મુખો વૈ તૃતીય-સ્ત્રિરાત્ર-સ્ત્રૈષ્ટુભ- [-સ્ત્રૈષ્ટુભઃ, શુક્રો] 29
-શ્શુક્રો ય-થ્સપ્તમે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાત્યથો સ્વમેવ છન્દો-ઽનુ પર્યાવર્તન્તે વાગ્વા આગ્રયણો વાગષ્ટમમહ-સ્તસ્માદષ્ટમે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાતિ પ્રાણો વા ઐન્દ્રવાયવઃ પ્રાણો નવમ-મહસ્તસ્માન્નવમે ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાત્યેત- [ગૃહ્ણાત્યેતત્, વૈ તૃતીયં-] 30
-દ્વૈ તૃતીયં-યઁજ્ઞમાપ-દ્યચ્છન્દાગ્સ્યાપ્નોતિ યદૈન્દ્રવાયવ-શ્શ્વો ગૃહ્યતે યત્રૈવ યજ્ઞમદૃશ-ન્તત એવૈન-મ્પુનઃ પ્રયુઙ્ક્તે ઽથો સ્વમેવ છન્દો-ઽનુ પર્યાવર્તન્તે પથો વા એતે-ઽદ્ધ્યપથેન યન્તિ યે-ઽન્યેનૈન્દ્રવાયવા-ત્પ્રતિપદ્યન્તે-ઽન્તઃ ખલુ વા એષ યજ્ઞસ્ય ય-દ્દશમ-મહર્દશમે ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે યજ્ઞસ્યૈ- [યજ્ઞસ્ય, એવાન્ત-ઙ્ગત્વા] 31
-વાન્ત-ઙ્ગત્વા ઽપથા-ત્પન્થામપિ યન્ત્યથો યથા વહીયસા પ્રતિસારં-વઁહન્તિ તાદૃગેવ તચ્છન્દાગ્સ્યન્યો-ઽન્યસ્ય લોકમભ્યદ્ધ્યાય-ન્તાન્યેતેનૈવ દેવા વ્યવાહયન્નૈન્દ્રવાયવસ્ય વા એતદાયતનં-યઁચ્ચતુર્થ-મહસ્તસ્મિ-ન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે તસ્મા-દાગ્રયણસ્યા ઽઽયતને નવમે-ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે શુક્રસ્ય વા એતદાયતનં-યઁ-ત્પઞ્ચમ- [ય-ત્પઞ્ચમમ્, અહસ્તસ્મિ-ન્નૈન્દ્રવાયવો] 32
-મહસ્તસ્મિ-ન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે તસ્મા-દૈન્દ્રવાયવસ્યા-ઽઽયતને સપ્તમે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યત આગ્રયણસ્ય વા એતદાયતનં-યઁ-થ્ષષ્ઠમહ-સ્તસ્મિઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે તસ્મા-ચ્છુક્રસ્યા ઽઽયતને-ઽષ્ટમે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે છન્દાગ્સ્યેવ તદ્વિ વાહયતિ પ્ર વસ્યસો વિવાહમાપ્નોતિ ય એવં-વેઁદાથો દેવતાભ્ય એવ યજ્ઞે સંવિઁદ-ન્દધાતિ તસ્માદિદ-મન્યો-ઽન્યસ્મૈ દદાતિ ॥ 33 ॥
(એતદ્વૈ - પઞ્ચમે-ઽહન્ - ત્રૈષ્ટુભ - એત-દ્- ગૃહ્યતે યજ્ઞસ્ય - પઞ્ચમ - મન્યસ્મા - એકઞ્ચ) (અ. 8)
પ્રજાપતિરકામયત પ્ર જાયેયેતિ સ એત-ન્દ્વાદશરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સ પ્રાજાયત યઃ કામયેત પ્ર જાયેયેતિ સ દ્વાદશરાત્રેણ યજેત પ્રૈવ જાયતે બ્રહ્મવાદિનો વદન્ત્યગ્નિષ્ટોમપ્રાયણા યજ્ઞા અથ કસ્માદતિરાત્રઃ પૂર્વઃ પ્ર યુજ્યત ઇતિ ચક્ષુષી વા એતે યજ્ઞસ્ય યદતિરાત્રૌ કનીનિકે અગ્નિષ્ટોમૌ ય- [અગ્નિષ્ટોમૌ યત્, અગ્નિષ્ટોમ-મ્પૂર્વ-] 34
-દગ્નિષ્ટોમ-મ્પૂર્વ-મ્પ્રયુઞ્જીર-ન્બહિર્ધા કનીનિકે દદ્ધ્યુસ્તસ્મા-દતિરાત્રઃ પૂર્વઃ પ્ર યુજ્યતે ચક્ષુષી એવ યજ્ઞે ધિત્વા મદ્ધ્યતઃ કનીનિકે પ્રતિ દધતિ યો વૈ ગાયત્રી-ઞ્જ્યોતિઃપક્ષાં-વેઁદ જ્યોતિષા ભાસા સુવર્ગં-લોઁકમેતિ યાવગ્નિષ્ટોમૌ તૌ પક્ષૌ યે-ઽન્તરે-ઽષ્ટા-વુક્થ્યા-સ્સ આત્મૈષા વૈ ગાયત્રી જ્યોતિઃપક્ષા ય એવં-વેઁદ જ્યોતિષા ભાસા સુવર્ગં-લોઁક- [સુવર્ગં-લોઁકમ્, એતિ પ્રજાપતિર્વા] 35
-મેતિ પ્રજાપતિર્વા એષ દ્વાદશધા વિહિતો ય-દ્દ્વાદશરાત્રો યાવતિરાત્રો તૌ પક્ષૌ યે-ઽન્તરે-ઽષ્ટા-વુક્થ્યા-સ્સ આત્મા પ્રજાપતિર્વાવૈષ સન્થ્સદ્ધ વૈ સત્રેણ સ્પૃણોતિ પ્રાણા વૈ સ-ત્પ્રાણાનેવ સ્પૃણોતિ સર્વાસાં-વાઁ એતે પ્રજાના-મ્પ્રાણૈરાસતે યે સત્રમાસતે તસ્મા-ત્પૃચ્છન્તિ કિમેતે સત્રિણ ઇતિ પ્રિયઃ પ્રજાના મુત્થિતો ભવતિ ય એવં ઁવેદ ॥ 36 ॥
(અગ્નિષ્ટોમૌ યથ્ - સુવર્ગં-લોઁકં - પ્રિયઃ પ્રજાનાં - પઞ્ચ ચ) (અ. 9)
ન વા એષો-ઽન્યતોવૈશ્વાનર-સ્સુવર્ગાય લોકાય પ્રાભવદૂર્ધ્વો હ વા એષ આતત આસી-ત્તે દેવા એતં-વૈઁશ્વાનર-મ્પર્યૌહન્-થ્સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય પ્રભૂત્યા ઋતવો વા એતેન પ્રજાપતિમયાજય-ન્તેષ્વાર્ધ્નોદધિ તદૃદ્ધ્નોતિ હ વા ઋત્વિક્ષુ ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દ્વાદશાહેન યજતે તે-ઽસ્મિન્નૈચ્છન્ત સ રસમહ વસન્તાય પ્રાયચ્છ- [પ્રાયચ્છત્, યવ-ઙ્ગ્રીષ્માયૌષધી-] 37
-દ્યવ-ઙ્ગ્રીષ્માયૌષધી-ર્વર્ષાભ્યો વ્રીહીઞ્છરદે માષતિલૌ હેમન્તશિશિરાભ્યા-ન્તેનેન્દ્ર-મ્પ્રજાપતિરયાજય-ત્તતો વા ઇન્દ્ર ઇન્દ્રો-ઽભવ-ત્તસ્માદાહુ-રાનુજાવરસ્ય યજ્ઞ ઇતિ સ હ્યેતેના-ઽગ્રે-ઽયજતૈષ હ વૈ કુણપમત્તિ ય-સ્સત્રે પ્રતિગૃહ્ણાતિ પુરુષકુણપ-મશ્વકુણપ-ઙ્ગૌર્વા અન્નં-યેઁન પાત્રેણાન્ન-મ્બિભ્રતિ ય-ત્તન્ન નિર્ણેનિજતિ તતો-ઽધિ [તતો-ઽધિ, મલ-ઞ્જાયત એક એવ] 38
મલ-ઞ્જાયત એક એવ યજેતૈકો હિ પ્રજાપતિ-રાર્ધ્નો-દ્દ્વાદશ રાત્રીર્દીક્ષિત-સ્સ્યા-દ્દ્વાદશ માસા-સ્સંવઁથ્સર-સ્સંવઁથ્સરઃ પ્રજાપતિઃ પ્રજાપતિર્વાવૈષ એષ હ ત્વૈ જાયતે યસ્તપસો-ઽધિ જાયતે ચતુર્ધા વા એતાસ્તિસ્રસ્તિસ્રો રાત્રયો ય-દ્દ્વાદશોપસદો યાઃ પ્રથમા યજ્ઞ-ન્તાભિ-સ્સ-મ્ભરતિ યા દ્વિતીયા યજ્ઞ-ન્તાભિરા રભતે [યજ્ઞ-ન્તાભિરા રભતે, યાસ્તૃતીયાઃ] 39
યાસ્તૃતીયાઃ પાત્રાણિ તાભિર્નિર્ણેનિક્તે યાશ્ચતુર્થીરપિ તાભિરાત્માન-મન્તરત-શ્શુન્ધતે યો વા અસ્ય પશુમત્તિ માગ્ંસગ્ં સો-ઽત્તિ યઃ પુરોડાશ-મ્મસ્તિષ્કગ્ં સ યઃ પરિવાપ-મ્પુરીષગ્ં સ ય આજ્ય-મ્મજ્જાનગ્ં સ ય-સ્સોમગ્ગ્ સ્વેદગ્ં સો-ઽપિ હ વા અસ્ય શીર્ષણ્યા નિષ્પદઃ પ્રતિ ગૃહ્ણાતિ યો દ્વાદશાહે પ્રતિગૃહ્ણાતિ તસ્મા-દ્દ્વાદશાહેન ન યાજ્ય-મ્પાપ્મનો વ્યાવૃત્ત્યૈ ॥ 40 ॥
(અયચ્છ - દધિ - રભતે - દ્વાદશાહેન - ચત્વારિ ચ) (અ. 10)
એકસ્મૈ સ્વાહા દ્વાભ્યાગ્ સ્વાહા ત્રિભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્ભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા ષડ્ભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્ય-સ્સ્વાહા દશભ્ય-સ્સ્વાહૈ -કાદશભ્ય-સ્સ્વાહા દ્વાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ત્રયોદશભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્દશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા ષોડશભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તદશભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાદશભ્ય-સ્સ્વાહૈ-કાન્ન વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા નવવિગ્ંશત્યૈ સ્વાહૈ-કાન્ન ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈ-કાન્ન ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા નવષષ્ટ્યૈ સ્વાહૈ -કાન્નાશીત્યૈ સ્વાહા નવાશીત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન શતાય સ્વાહા શતાય સ્વાહા દ્વાભ્યાગ્ં શતાભ્યાગ્ સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 41 ॥
(નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈ-કાન્નૈકવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 11)
એકસ્મૈ સ્વાહા ત્રિભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્ય-સ્સ્વાહૈ- કાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ત્રયોદશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તદશભ્ય-સ્સ્વાહૈકાન્ન વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા નવવિગ્ંશત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈકાન્ન ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા નવષષ્ટ્યૈ સ્વાહૈકાન્ના શીત્યૈ સ્વાહા નવાશીત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન શતાય સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 42 ॥
(એકસ્મૈ ત્રિભ્યઃ - પઞ્ચાશત્) (અ. 12)
દ્વાભ્યાગ્ સ્વાહા ચતુર્ભ્ય-સ્સ્વાહા ષડ્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-સ્સ્વાહા દશભ્ય-સ્સ્વાહા દ્વાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્દશભ્ય-સ્સ્વાહા ષોડશભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાદશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ઽષ્ટાનવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 43 ॥
(દ્વાભ્યામષ્ટાનવત્યૈ - ષડ્વિગ્ંશતિઃ) (અ. 13)
ત્રિભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્ય-સ્સ્વાહૈ-કાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ત્રયોદશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તદશભ્ય-સ્સ્વાહૈકાન્ન વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા નવવિગ્ંશત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈકાન્ન ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા નવષષ્ટ્યૈ સ્વાહૈકાન્ના ઽશીત્યૈ સ્વાહા નવાશીત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન શતાય સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 44 ॥
(ત્રિભ્યો - ઽષ્ટાચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 14)
ચતુર્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-સ્સ્વાહા દ્વાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ષોડશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ષણ્ણવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 45 ॥
(ચતુર્ભ્ય-ષ્ષણ્ણવત્યૈ - ષોડશ) (અ. 15)
પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા દશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા પઞ્ચનવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 46 ॥
(પઞ્ચભ્યઃ પઞ્ચનવત્યૈ - ચતુર્દશ) (અ. 16)
દશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ત્રિગ્ંશતે સ્વાહા ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા પઞ્ચાશતે સ્વાહા ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા સપ્તત્યૈ સ્વાહા ઽશીત્યૈ સ્વાહા નવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 47 ॥
(દશભ્યો - દ્વાવિગ્ંશતિઃ) (અ. 17)
વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા ઽશીત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 48 ॥
(વિગ્ંશત્યૈ - દ્વાદશ) (અ. 18)
પઞ્ચાશતે સ્વાહા શતાય સ્વાહા દ્વાભ્યાગ્ં શતાભ્યાગ્ સ્વાહા ત્રિભ્ય-શ્શતેભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્ભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા ષડ્ભ્ય-શ્શતેભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-શ્શતેભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા સહસ્રાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 49 ॥
(પઞ્ચાશતે - દ્વાત્રિગ્ંશત્) (અ. 19)
શતાય સ્વાહા સહસ્રાય સ્વાહા ઽયુતાય સ્વાહા નિયુતાય સ્વાહા પ્રયુતાય સ્વાહા ઽર્બુદાય સ્વાહા ન્યર્બુદાય સ્વાહા સમુદ્રાય સ્વાહા મદ્ધ્યાય સ્વાહા ઽન્તાય સ્વાહા પરાર્ધાય સ્વાહોષસે સ્વાહા વ્યુષ્ટ્યૈ સ્વાહોદેષ્યતે સ્વાહોદ્યતે સ્વાહોદિતાય સ્વાહા સુવર્ગાય સ્વાહા લોકાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 50 ॥
(શતાયા-ઽષ્ટાત્રિગ્ંશત્) (અ. 20)
(સાધ્યા-ષ્ષડ્ રાત્રં - કુસુરુબિન્દઃ સપ્તરાત્રં - બૃહસ્પતિરષ્ટરાત્રં - પ્રજાપતિસ્તાઃ, ક્ષુધન્નવરાત્રં - પ્રજાપતિરકામયત દશહોતારાત્ર - મૃતવ - ઐન્દ્રવાયવાગ્રાન્ - ગાયત્રો વૈ - પ્રજાપતિ-સ્સ દ્વાદશરાત્રં - ન વા -એકસ્મા - એકસ્મૈ - દ્વાભ્યાં - ત્રિભ્યઃ - ચતુર્ભ્યઃ - પઞ્ચભ્યો - દશભ્યો - વિગ્ંશત્યૈ - પઞ્ચાશતે - શતાય - વિગ્ંશતિઃ )
(સાધ્યા - અસ્મા ઇમે લોકા - ગાયત્રં - ઁવૈ તૃતીય - મેકસ્મૈ - પઞ્ચાશત્ )
(સાધ્યા, સ્સર્વસ્મૈ સ્વાહા )
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં સપ્તમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
પ્રજાપતિઃ પ્રજા અસૃજત તા-સ્સૃષ્ટાઃ, ક્ષુધ-ન્ન્યાયન્થ્સ એત-ન્નવરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ પ્રજાભ્યો-ઽકલ્પત યર્હિ પ્રજાઃ, ક્ષુધ-ન્નિગચ્છેયુ-સ્તર્હિ નવરાત્રેણ યજેતેમે હિ વા એતાસાં-લોઁકા અકૢપ્તા અથૈતાઃ, ક્ષુધ-ન્નિ ગચ્છન્તીમા-નેવા-ઽઽભ્યો લોકાન્ કલ્પયતિ તાન્ કલ્પમાના-ન્પ્રજાભ્યો-ઽનુ કલ્પતે કલ્પન્તે- [કલ્પન્તે, અસ્મા ઇમે લોકા] 10
-ઽસ્મા ઇમે લોકા ઊર્જ-મ્પ્રજાસુ દધાતિ ત્રિરાત્રેણૈવેમં-લોઁક-ઙ્કલ્પયતિ ત્રિરાત્રેણાન્તરિક્ષ-ન્ત્રિરાત્રેણામું-લોઁકં-યઁથા ગુણે ગણ-મન્વસ્યત્યેવમેવ તલ્લોકે લોકમન્વસ્યતિ ધૃત્યા અશિથિલમ્ભાવાય જ્યોતિર્ગૌરાયુરિતિ જ્ઞાતા-સ્સ્તોમા ભવન્તીયં-વાઁવ જ્યોતિરન્તરિક્ષ-ઙ્ગૌરસા-વાયુરેષ્વેવ લોકેષુ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ જ્ઞાત્ર-મ્પ્રજાના- [જ્ઞાત્ર-મ્પ્રજાનામ્, ગચ્છતિ નવરાત્રો] 11
-ઙ્ગચ્છતિ નવરાત્રો ભવત્યભિપૂ-ર્વમેવા-ઽસ્મિ-ન્તેજો દધાતિ યો જ્યોગામયાવી સ્યા-થ્સ નવરાત્રેણ યજેત પ્રાણા હિ વા એતસ્યા ધૃતા અથૈતસ્ય જ્યોગામયતિ પ્રાણાનેવાસ્મિ-ન્દાધારોત યદીતાસુર્ભવતિ જીવત્યેવ ॥ 12 ॥
(કલ્પન્તે-પ્રજનાં - ત્રયસ્ત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 4)
પ્રજાપતિ-રકામયત પ્ર જાયેયેતિ સ એત-ન્દશહોતારમપશ્ય-ત્તમજુહો-ત્તેન દશરાત્રમસૃજત તેન દશરાત્રેણ પ્રા જાયત દશરાત્રાય દીક્ષિષ્યમાણો દશહોતાર-ઞ્જુહુયા-દ્દશહોત્રૈવ દશરાત્રગ્ં સૃજતે તેન દશરાત્રેણ પ્ર જાયતે વૈરાજો વા એષ યજ્ઞો યદ્દશરાત્રો ય એવં-વિઁદ્વાન્-દશરાત્રેણ યજતે વિરાજમેવ ગચ્છતિ પ્રાજાપત્યો વા એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્રો [ય-દ્દશરાત્રઃ, ય એવં-વિઁદ્વાન્-દશરાત્રેણ] 13
ય એવં-વિઁદ્વાન્-દશરાત્રેણ યજતે પ્રૈવ જાયત ઇન્દ્રો વૈ સદૃ-ન્દેવતાભિરાસી-થ્સ ન વ્યાવૃતમગચ્છ-થ્સ પ્રજાપતિ-મુપાધાવ-ત્તસ્મા એત-ન્દશરાત્ર-મ્પ્રાયચ્છ-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સો-ઽન્યાભિ-ર્દેવતાભિ-ર્વ્યાવૃતમગચ્છદ્ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દશરાત્રેણ યજતે વ્યાવૃતમેવ પાપ્મના ભ્રાતૃવ્યેણ ગચ્છતિ ત્રિકકુદ્વા [ત્રિકકુદ્વૈ, એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્રઃ] 14
એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્રઃ કકુ-ત્પઞ્ચદશઃ કકુદેકવિગ્ંશઃ કકુ-ત્ત્રયસ્ત્રિગ્ંશો ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દશરાત્રેણ યજતે ત્રિકકુદેવ સમાનાના-મ્ભવતિ યજમાનઃ પઞ્ચદશો યજમાન એકવિગ્ંશો યજમાન-સ્ત્રયસ્ત્રિગ્ંશઃ પુર ઇતરા અભિચર્યમાણો દશરાત્રેણ યજેત દેવપુરા એવ પર્યૂહતે તસ્ય ન કુતશ્ચનોપાવ્યાધો ભવતિ નૈનમભિચરન્-થ્સ્તૃણુતે દેવાસુરા-સ્સંયઁત્તા આસ-ન્તે દેવા એતા [એતાઃ, દેવપુરા અપશ્યન્] 15
દેવપુરા અપશ્યન્ ય-દ્દશરાત્રસ્તાઃ પર્યૌહન્ત તેષા-ન્ન કુતશ્ચનોપાવ્યાધો ઽભવ-ત્તતો દેવા અભવ-ન્પરા-ઽસુરા યો ભ્રાતૃવ્યવાન્-થ્સ્યા-થ્સ દશરાત્રેણ યજેત દેવપુરા એવ પર્યૂહતે તસ્ય ન કુતશ્ચનોપાવ્યાધો ભવતિ ભવત્યાત્મના પરા-ઽસ્ય ભ્રાતૃવ્યો ભવતિ સ્તોમ-સ્સ્તોમસ્યોપસ્તિર્ભવતિ ભ્રાતૃવ્યમેવોપસ્તિ-ઙ્કુરુતે જામિ વા [જામિ વૈ, એત-ત્કુર્વન્તિ] 16
એત-ત્કુર્વન્તિ યજ્જ્યાયાગ્ંસગ્ગ્ સ્તોમમુપેત્ય કનીયાગ્ંસમુપયન્તિ યદગ્નિષ્ટો-મસામાન્યવસ્તાચ્ચ પરસ્તાચ્ચ ભવન્ત્યજામિત્વાય ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો ઽગ્નિષ્ટુદાગ્નેયીષુ ભવતિ તેજ એવાવ રુન્ધે પઞ્ચદશ ઉક્થ્ય ઐન્દ્રીષ્વિન્દ્રિયમેવાવ રુન્ધે ત્રિવૃદગ્નિષ્ટોમો વૈશ્વદેવીષુ પુષ્ટિમેવાવ રુન્ધે સપ્તદશો-ઽગ્નિષ્ટોમઃ પ્રાજાપત્યાસુ તીવ્રસોમો ઽન્નાદ્યસ્યા-વરુદ્ધ્યા અથો પ્રૈવ તેન જાયત [તેન જાયતે, એકવિગ્ંશ ઉક્થ્યઃ સૌરીષુ] 17
એકવિગ્ંશ ઉક્થ્યઃ સૌરીષુ પ્રતિષ્ઠિત્યા અથો રુચમેવા-ઽઽત્મ-ન્ધત્તે સપ્તદશો-ઽગ્નિષ્ટોમઃ પ્રાજાપત્યાસૂપહવ્ય ઉપહવમેવ ગચ્છતિ ત્રિણવાવગ્નિષ્ટોમાવભિત ઐન્દ્રીષુ વિજિત્યૈ ત્રયસ્ત્રિગ્ંશ ઉક્થ્યો વૈશ્વદેવીષુ પ્રતિષ્ઠિત્યૈ વિશ્વજિ-થ્સર્વપૃષ્ઠો-ઽતિરાત્રો ભવતિ સર્વસ્યાભિજિત્યૈ ॥ 18 ॥
(પ્રજાપત્યો વા એષ યજ્ઞો ય-દ્દશરાત્ર - સ્ત્રિકકુદ્ધા - એતા - વૈ - જાયત - એકત્રિગ્ંશચ્ચ) (અ. 5)
ઋતવો વૈ પ્રજાકામાઃ પ્રજા-ન્ના-ઽવિન્દન્ત તે-ઽકામયન્ત પ્રજાગ્ં સૃજેમહિ પ્રજામવ રુન્ધીમહિ પ્રજાં-વિઁન્દેમહિ પ્રજાવન્ત-સ્સ્યામેતિ ત એતમેકાદશરાત્રમપશ્ય-ન્તમા-ઽહર-ન્તેનાયજન્ત તતો વૈ તે પ્રજામસૃજન્ત પ્રજામવારુન્ધત પ્રજામવિન્દન્ત પ્રજાવન્તો-ઽભવન્ત ઋતવો-ઽભવ-ન્તદાર્તવાના-માર્તવત્વ-મૃતૂનાં-વાઁ એતે પુત્રા-સ્તસ્મા- [પુત્રા-સ્તસ્માત્, આર્તવા ઉચ્યન્તે] 19
-દાર્તવા ઉચ્યન્તે ય એવં-વિઁદ્વાગ્ંસ એકાદશરાત્રમાસતે પ્રજામેવ સૃજન્તે પ્રજામવ રુન્ધતે પ્રજાં-વિઁન્દન્તે પ્રજાવન્તો ભવન્તિ જ્યોતિરતિરાત્રો ભવતિ જ્યોતિરેવ પુરસ્તા-દ્દધતે સુવર્ગસ્ય લોકસ્યા-નુખ્યાત્યૈ પૃષ્ઠ્યઃ ષડહો ભવતિ ષ-ડ્વા ઋતવ-ષ્ષટ્ પૃષ્ઠાનિ પૃષ્ઠૈરેવર્તૂન-ન્વારોહન્ત્યૃતુભિઃ સંવઁથ્સર-ન્તે સંવઁથ્સર એવ પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ ચતુર્વિગ્ંશો ભવતિ ચતુર્વિગ્ંશત્યક્ષરા ગાયત્રી [ગાયત્રી, ગાયત્ર-મ્બ્રહ્મવર્ચસ-] 20
ગાયત્ર-મ્બ્રહ્મવર્ચસ-ઙ્ગાયત્રિયામેવ બ્રહ્મવર્ચસે પ્રતિ તિષ્ઠન્તિ ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશો ભવતિ ચતુશ્ચત્વારિગ્ંશદક્ષરા ત્રિષ્ટુગિન્દ્રિય-ન્ત્રિષ્ટુ-પ્ત્રિષ્ટુભ્યેવેન્દ્રિયે પ્રતિ તિષ્ઠન્ત્યષ્ટાચત્વારિગ્ંશો ભવત્યષ્ટાચત્વારિગ્ંશદક્ષરા જગતી જાગતાઃ પશવો જગત્યામેવ પશુષુ પ્રતિ તિષ્ઠન્ત્યે-કાદશરાત્રો ભવતિ પઞ્ચ વા ઋતવ આર્તવાઃ પઞ્ચર્તુષ્વેવા-ઽઽર્તવેષુ સંવઁથ્સરે પ્રતિષ્ઠાય પ્રજામવ રુન્ધતે ઽતિરાત્રાવભિતો ભવતઃ પ્રજાયૈ પરિગૃહીત્યૈ ॥ 21 ॥
(તસ્મા-દ્- ગાયત્ર્યે - કાન્નપઞ્ચાશચ્ચ) (અ. 6)
ઐન્દ્રવાયવાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીયાદ્યઃ કામયેત યથા પૂર્વ-મ્પ્રજાઃ કલ્પેરન્નિતિ યજ્ઞસ્ય વૈ કૢપ્તિમનુ પ્રજાઃ કલ્પન્તે યજ્ઞસ્યા-ઽકૢપ્તિમનુ ન કલ્પન્તે યથા પૂર્વમેવ પ્રજાઃ કલ્પયતિ ન જ્યાયાગ્ંસ-ઙ્કનીયાનતિ ક્રામત્યૈન્દ્રવાયવાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીયાદામયાવિનઃ પ્રાણેન વા એષ વ્યૃદ્ધ્યતે યસ્યા-ઽઽમયતિ પ્રાણ ઐન્દ્રવાયવઃ પ્રાણેનૈવૈનગ્ં સમર્ધયતિ મૈત્રાવરુણાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીરન્ યેષા-ન્દીક્ષિતાના-મ્પ્રમીયેત [પ્રમીયેત, પ્રાણાપાનાભ્યાં-વાઁ એતે] 22
પ્રાણાપાનાભ્યાં-વાઁ એતે વ્યૃદ્ધ્યન્તે યેષા-ન્દીક્ષિતાના-મ્પ્રમીયતે પ્રાણાપાનૌ મિત્રાવરુણૌ પ્રાણાપાનાવેવ મુખતઃ પરિ હરન્ત આશ્વિનાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીતા ઽઽનુજાવરો-ઽશ્વિનૌ વૈ દેવાનામાનુજાવરૌ પશ્ચેવાગ્ર-મ્પર્યૈતા-મશ્વિનાવેતસ્ય દેવતા ય આનુજાવર-સ્તાવેવૈનમગ્ર-મ્પરિ ણયત-શ્શુક્રાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીત ગતશ્રીઃ પ્રતિષ્ઠાકામો-ઽસૌ વા આદિત્ય-શ્શુક્ર એષો-ઽન્તો-ઽન્તં મનુષ્ય- [એષો-ઽન્તો-ઽન્તં મનુષ્યઃ, શ્રિયૈ ગત્વા નિ] 23
-શ્શ્રિયૈ ગત્વા નિ વર્તતે ઽન્તાદેવા-ઽન્તમા રભતે ન તતઃ પાપીયા-ન્ભવતિ મન્થ્યગ્રા-ન્ગૃહ્ણીતા-ભિચર-ન્નાર્તપાત્રં-વાઁ એત-દ્ય-ન્મન્થિપાત્ર-મ્મૃત્યુનૈવૈન-ઙ્ગ્રાહયતિ તાજગાર્તિમાર્ચ્છત્યા-ગ્રયણાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીત યસ્ય પિતા પિતામહઃ પુણ્ય-સ્સ્યાદથ તન્ન પ્રાપ્નુયા-દ્વાચા વા એષ ઇન્દ્રિયેણ વ્યૃદ્ધ્યતે યસ્ય પિતા પિતામહઃ પુણ્યો [પુણ્યઃ, ભવત્યથ તન્ન] 24
ભવત્યથ તન્ન પ્રાપ્નોત્યુર ઇવૈત-દ્યજ્ઞસ્ય વાગિવ યદાગ્રયણો વાચૈવૈનમિન્દ્રિયેણ સમર્ધયતિ ન તતઃ પાપીયા-ન્ભવત્યુક્થ્યાગ્રા-ન્ગૃહ્ણીતાભિચર્યમાણ-સ્સર્વેષાં-વાઁ એત-ત્પાત્રાણામિન્દ્રિયં-યઁદુક્થ્યપાત્રગ્ં સર્વેણૈવૈનમિન્દ્રિયેણાતિ પ્રયુઙ્ક્તે સરસ્વત્યભિ નો નેષિ વસ્ય ઇતિ પુરોરુચ-ઙ્કુર્યા-દ્વાગ્વૈ [ ] 25
સરસ્વતી વાચૈવૈનમતિ પ્રયુઙ્ક્તે મા ત્વ-ત્ક્ષેત્રાણ્યરણાનિ ગન્મેત્યાહ મૃત્યોર્વૈ ક્ષેત્રાણ્યરણાનિ તેનૈવ મૃત્યોઃ, ક્ષેત્રાણિ ન ગચ્છતિ પૂર્ણા-ન્ગ્રહા-ન્ગૃહ્ણીયાદામયાવિનઃ પ્રાણાન્ વા એતસ્ય શુગૃચ્છતિ યસ્યા ઽઽમયતિ પ્રાણા ગ્રહાઃ પ્રાણાનેવાસ્ય શુચો મુઞ્ચત્યુત યદીતાસુર્ભવતિ જીવત્યેવ પૂર્ણા-ન્ગ્રહા-ન્ગૃહ્ણીયા-દ્યર્હિ પર્જન્યો ન વર્ષે-ત્પ્રાણાન્ વા એતર્હિ પ્રજાનાગ્ં શુગૃચ્છતિ યર્હિ પર્જન્યો ન વર્ષતિ પ્રાણા ગ્રહાઃ પ્રાણાનેવ પ્રજાનાગ્ં શુચો મુઞ્ચતિ તાજ-ક્પ્ર વર્ષતિ ॥ 26 ॥
(પ્રમીયેત - મનુષ્ય - ઋદ્ધ્યતે યસ્ય પિતા પિતામહઃ પુણ્યો-વાગ્વા-એવ પૂર્ણા-ન્ગ્રહાન્-પઞ્ચવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 7)
ગાયત્રો વા ઐન્દ્રવાયવો ગાયત્ર-મ્પ્રાયણીય-મહસ્તસ્મા-ત્પ્રાયણીયે-ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાતિ ત્રૈષ્ટુભો વૈ શુક્રસ્ત્રૈષ્ટુભ-ન્દ્વિતીય-મહસ્તસ્મા-દ્દ્વિતીયે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાતિ જાગતો વા આગ્રયણો જાગત-ન્તૃતીય-મહસ્તસ્મા-ત્તૃતીયે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાત્યેતદ્વૈ [ ] 27
યજ્ઞમાપ-દ્યચ્છન્દાગ્સ્યાપ્નોતિ યદાગ્રયણ-શ્શ્વો ગૃહ્યતે યત્રૈવ યજ્ઞમદૃશ-ન્તત એવૈન-મ્પુનઃ પ્રયુઙ્ક્તે જગન્મુખો વૈ દ્વિતીયસ્ત્રિરાત્રો જાગત આગ્રયણો યચ્ચતુર્થે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈન-માયતને ગૃહ્ણાત્યથો સ્વમેવ છન્દો-ઽનુ પર્યાવર્તન્તે રાથન્તરો વા ઐન્દ્રવાયવો રાથન્તર-મ્પઞ્ચમ-મહ-સ્તસ્મા-ત્પઞ્ચમે-ઽહ- [-સ્તસ્મા-ત્પઞ્ચમે-ઽહન્ન્, ઐન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે] 28
-ન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈન-માયતને ગૃહ્ણાતિ બાર્હતો વૈ શુક્રો બાર્હતગ્ં ષષ્ઠ-મહ-સ્તસ્મા-થ્ષષ્ઠે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈન-માયતને ગૃહ્ણાત્યેતદ્વૈ દ્વિતીયં-યઁજ્ઞમાપ-દ્યચ્છન્દાગ્સ્યાપ્નોતિ યચ્છુક્ર-શ્શ્વો ગૃહ્યતે યત્રૈવ યજ્ઞ-મદૃશ-ન્તત એવૈન-મ્પુનઃ પ્રયુઙ્ક્તે ત્રિષ્ટુઙ્મુખો વૈ તૃતીય-સ્ત્રિરાત્ર-સ્ત્રૈષ્ટુભ- [-સ્ત્રૈષ્ટુભઃ, શુક્રો] 29
-શ્શુક્રો ય-થ્સપ્તમે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાત્યથો સ્વમેવ છન્દો-ઽનુ પર્યાવર્તન્તે વાગ્વા આગ્રયણો વાગષ્ટમમહ-સ્તસ્માદષ્ટમે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાતિ પ્રાણો વા ઐન્દ્રવાયવઃ પ્રાણો નવમ-મહસ્તસ્માન્નવમે ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે સ્વ એવૈનમાયતને ગૃહ્ણાત્યેત- [ગૃહ્ણાત્યેતત્, વૈ તૃતીયં-] 30
-દ્વૈ તૃતીયં-યઁજ્ઞમાપ-દ્યચ્છન્દાગ્સ્યાપ્નોતિ યદૈન્દ્રવાયવ-શ્શ્વો ગૃહ્યતે યત્રૈવ યજ્ઞમદૃશ-ન્તત એવૈન-મ્પુનઃ પ્રયુઙ્ક્તે ઽથો સ્વમેવ છન્દો-ઽનુ પર્યાવર્તન્તે પથો વા એતે-ઽદ્ધ્યપથેન યન્તિ યે-ઽન્યેનૈન્દ્રવાયવા-ત્પ્રતિપદ્યન્તે-ઽન્તઃ ખલુ વા એષ યજ્ઞસ્ય ય-દ્દશમ-મહર્દશમે ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે યજ્ઞસ્યૈ- [યજ્ઞસ્ય, એવાન્ત-ઙ્ગત્વા] 31
-વાન્ત-ઙ્ગત્વા ઽપથા-ત્પન્થામપિ યન્ત્યથો યથા વહીયસા પ્રતિસારં-વઁહન્તિ તાદૃગેવ તચ્છન્દાગ્સ્યન્યો-ઽન્યસ્ય લોકમભ્યદ્ધ્યાય-ન્તાન્યેતેનૈવ દેવા વ્યવાહયન્નૈન્દ્રવાયવસ્ય વા એતદાયતનં-યઁચ્ચતુર્થ-મહસ્તસ્મિ-ન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે તસ્મા-દાગ્રયણસ્યા ઽઽયતને નવમે-ઽહન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે શુક્રસ્ય વા એતદાયતનં-યઁ-ત્પઞ્ચમ- [ય-ત્પઞ્ચમમ્, અહસ્તસ્મિ-ન્નૈન્દ્રવાયવો] 32
-મહસ્તસ્મિ-ન્નૈન્દ્રવાયવો ગૃહ્યતે તસ્મા-દૈન્દ્રવાયવસ્યા-ઽઽયતને સપ્તમે-ઽહઞ્છુક્રો ગૃહ્યત આગ્રયણસ્ય વા એતદાયતનં-યઁ-થ્ષષ્ઠમહ-સ્તસ્મિઞ્છુક્રો ગૃહ્યતે તસ્મા-ચ્છુક્રસ્યા ઽઽયતને-ઽષ્ટમે-ઽહન્નાગ્રયણો ગૃહ્યતે છન્દાગ્સ્યેવ તદ્વિ વાહયતિ પ્ર વસ્યસો વિવાહમાપ્નોતિ ય એવં-વેઁદાથો દેવતાભ્ય એવ યજ્ઞે સંવિઁદ-ન્દધાતિ તસ્માદિદ-મન્યો-ઽન્યસ્મૈ દદાતિ ॥ 33 ॥
(એતદ્વૈ - પઞ્ચમે-ઽહન્ - ત્રૈષ્ટુભ - એત-દ્- ગૃહ્યતે યજ્ઞસ્ય - પઞ્ચમ - મન્યસ્મા - એકઞ્ચ) (અ. 8)
પ્રજાપતિરકામયત પ્ર જાયેયેતિ સ એત-ન્દ્વાદશરાત્ર-મપશ્ય-ત્તમા-ઽહર-ત્તેનાયજત તતો વૈ સ પ્રાજાયત યઃ કામયેત પ્ર જાયેયેતિ સ દ્વાદશરાત્રેણ યજેત પ્રૈવ જાયતે બ્રહ્મવાદિનો વદન્ત્યગ્નિષ્ટોમપ્રાયણા યજ્ઞા અથ કસ્માદતિરાત્રઃ પૂર્વઃ પ્ર યુજ્યત ઇતિ ચક્ષુષી વા એતે યજ્ઞસ્ય યદતિરાત્રૌ કનીનિકે અગ્નિષ્ટોમૌ ય- [અગ્નિષ્ટોમૌ યત્, અગ્નિષ્ટોમ-મ્પૂર્વ-] 34
-દગ્નિષ્ટોમ-મ્પૂર્વ-મ્પ્રયુઞ્જીર-ન્બહિર્ધા કનીનિકે દદ્ધ્યુસ્તસ્મા-દતિરાત્રઃ પૂર્વઃ પ્ર યુજ્યતે ચક્ષુષી એવ યજ્ઞે ધિત્વા મદ્ધ્યતઃ કનીનિકે પ્રતિ દધતિ યો વૈ ગાયત્રી-ઞ્જ્યોતિઃપક્ષાં-વેઁદ જ્યોતિષા ભાસા સુવર્ગં-લોઁકમેતિ યાવગ્નિષ્ટોમૌ તૌ પક્ષૌ યે-ઽન્તરે-ઽષ્ટા-વુક્થ્યા-સ્સ આત્મૈષા વૈ ગાયત્રી જ્યોતિઃપક્ષા ય એવં-વેઁદ જ્યોતિષા ભાસા સુવર્ગં-લોઁક- [સુવર્ગં-લોઁકમ્, એતિ પ્રજાપતિર્વા] 35
-મેતિ પ્રજાપતિર્વા એષ દ્વાદશધા વિહિતો ય-દ્દ્વાદશરાત્રો યાવતિરાત્રો તૌ પક્ષૌ યે-ઽન્તરે-ઽષ્ટા-વુક્થ્યા-સ્સ આત્મા પ્રજાપતિર્વાવૈષ સન્થ્સદ્ધ વૈ સત્રેણ સ્પૃણોતિ પ્રાણા વૈ સ-ત્પ્રાણાનેવ સ્પૃણોતિ સર્વાસાં-વાઁ એતે પ્રજાના-મ્પ્રાણૈરાસતે યે સત્રમાસતે તસ્મા-ત્પૃચ્છન્તિ કિમેતે સત્રિણ ઇતિ પ્રિયઃ પ્રજાના મુત્થિતો ભવતિ ય એવં ઁવેદ ॥ 36 ॥
(અગ્નિષ્ટોમૌ યથ્ - સુવર્ગં-લોઁકં - પ્રિયઃ પ્રજાનાં - પઞ્ચ ચ) (અ. 9)
ન વા એષો-ઽન્યતોવૈશ્વાનર-સ્સુવર્ગાય લોકાય પ્રાભવદૂર્ધ્વો હ વા એષ આતત આસી-ત્તે દેવા એતં-વૈઁશ્વાનર-મ્પર્યૌહન્-થ્સુવર્ગસ્ય લોકસ્ય પ્રભૂત્યા ઋતવો વા એતેન પ્રજાપતિમયાજય-ન્તેષ્વાર્ધ્નોદધિ તદૃદ્ધ્નોતિ હ વા ઋત્વિક્ષુ ય એવં-વિઁદ્વા-ન્દ્વાદશાહેન યજતે તે-ઽસ્મિન્નૈચ્છન્ત સ રસમહ વસન્તાય પ્રાયચ્છ- [પ્રાયચ્છત્, યવ-ઙ્ગ્રીષ્માયૌષધી-] 37
-દ્યવ-ઙ્ગ્રીષ્માયૌષધી-ર્વર્ષાભ્યો વ્રીહીઞ્છરદે માષતિલૌ હેમન્તશિશિરાભ્યા-ન્તેનેન્દ્ર-મ્પ્રજાપતિરયાજય-ત્તતો વા ઇન્દ્ર ઇન્દ્રો-ઽભવ-ત્તસ્માદાહુ-રાનુજાવરસ્ય યજ્ઞ ઇતિ સ હ્યેતેના-ઽગ્રે-ઽયજતૈષ હ વૈ કુણપમત્તિ ય-સ્સત્રે પ્રતિગૃહ્ણાતિ પુરુષકુણપ-મશ્વકુણપ-ઙ્ગૌર્વા અન્નં-યેઁન પાત્રેણાન્ન-મ્બિભ્રતિ ય-ત્તન્ન નિર્ણેનિજતિ તતો-ઽધિ [તતો-ઽધિ, મલ-ઞ્જાયત એક એવ] 38
મલ-ઞ્જાયત એક એવ યજેતૈકો હિ પ્રજાપતિ-રાર્ધ્નો-દ્દ્વાદશ રાત્રીર્દીક્ષિત-સ્સ્યા-દ્દ્વાદશ માસા-સ્સંવઁથ્સર-સ્સંવઁથ્સરઃ પ્રજાપતિઃ પ્રજાપતિર્વાવૈષ એષ હ ત્વૈ જાયતે યસ્તપસો-ઽધિ જાયતે ચતુર્ધા વા એતાસ્તિસ્રસ્તિસ્રો રાત્રયો ય-દ્દ્વાદશોપસદો યાઃ પ્રથમા યજ્ઞ-ન્તાભિ-સ્સ-મ્ભરતિ યા દ્વિતીયા યજ્ઞ-ન્તાભિરા રભતે [યજ્ઞ-ન્તાભિરા રભતે, યાસ્તૃતીયાઃ] 39
યાસ્તૃતીયાઃ પાત્રાણિ તાભિર્નિર્ણેનિક્તે યાશ્ચતુર્થીરપિ તાભિરાત્માન-મન્તરત-શ્શુન્ધતે યો વા અસ્ય પશુમત્તિ માગ્ંસગ્ં સો-ઽત્તિ યઃ પુરોડાશ-મ્મસ્તિષ્કગ્ં સ યઃ પરિવાપ-મ્પુરીષગ્ં સ ય આજ્ય-મ્મજ્જાનગ્ં સ ય-સ્સોમગ્ગ્ સ્વેદગ્ં સો-ઽપિ હ વા અસ્ય શીર્ષણ્યા નિષ્પદઃ પ્રતિ ગૃહ્ણાતિ યો દ્વાદશાહે પ્રતિગૃહ્ણાતિ તસ્મા-દ્દ્વાદશાહેન ન યાજ્ય-મ્પાપ્મનો વ્યાવૃત્ત્યૈ ॥ 40 ॥
(અયચ્છ - દધિ - રભતે - દ્વાદશાહેન - ચત્વારિ ચ) (અ. 10)
એકસ્મૈ સ્વાહા દ્વાભ્યાગ્ સ્વાહા ત્રિભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્ભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા ષડ્ભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્ય-સ્સ્વાહા દશભ્ય-સ્સ્વાહૈ -કાદશભ્ય-સ્સ્વાહા દ્વાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ત્રયોદશભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્દશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા ષોડશભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તદશભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાદશભ્ય-સ્સ્વાહૈ-કાન્ન વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા નવવિગ્ંશત્યૈ સ્વાહૈ-કાન્ન ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈ-કાન્ન ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા નવષષ્ટ્યૈ સ્વાહૈ -કાન્નાશીત્યૈ સ્વાહા નવાશીત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન શતાય સ્વાહા શતાય સ્વાહા દ્વાભ્યાગ્ં શતાભ્યાગ્ સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 41 ॥
(નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈ-કાન્નૈકવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 11)
એકસ્મૈ સ્વાહા ત્રિભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્ય-સ્સ્વાહૈ- કાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ત્રયોદશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તદશભ્ય-સ્સ્વાહૈકાન્ન વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા નવવિગ્ંશત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈકાન્ન ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા નવષષ્ટ્યૈ સ્વાહૈકાન્ના શીત્યૈ સ્વાહા નવાશીત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન શતાય સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 42 ॥
(એકસ્મૈ ત્રિભ્યઃ - પઞ્ચાશત્) (અ. 12)
દ્વાભ્યાગ્ સ્વાહા ચતુર્ભ્ય-સ્સ્વાહા ષડ્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-સ્સ્વાહા દશભ્ય-સ્સ્વાહા દ્વાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્દશભ્ય-સ્સ્વાહા ષોડશભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાદશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ઽષ્ટાનવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 43 ॥
(દ્વાભ્યામષ્ટાનવત્યૈ - ષડ્વિગ્ંશતિઃ) (અ. 13)
ત્રિભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્ય-સ્સ્વાહૈ-કાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ત્રયોદશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તદશભ્ય-સ્સ્વાહૈકાન્ન વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા નવવિગ્ંશત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા નવચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહૈકાન્ન ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા નવષષ્ટ્યૈ સ્વાહૈકાન્ના ઽશીત્યૈ સ્વાહા નવાશીત્યૈ સ્વાહૈકાન્ન શતાય સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 44 ॥
(ત્રિભ્યો - ઽષ્ટાચત્વારિગ્ંશત્) (અ. 14)
ચતુર્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-સ્સ્વાહા દ્વાદશભ્ય-સ્સ્વાહા ષોડશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ષણ્ણવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 45 ॥
(ચતુર્ભ્ય-ષ્ષણ્ણવત્યૈ - ષોડશ) (અ. 15)
પઞ્ચભ્ય-સ્સ્વાહા દશભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચદશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા પઞ્ચનવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 46 ॥
(પઞ્ચભ્યઃ પઞ્ચનવત્યૈ - ચતુર્દશ) (અ. 16)
દશભ્ય-સ્સ્વાહા વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ત્રિગ્ંશતે સ્વાહા ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા પઞ્ચાશતે સ્વાહા ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા સપ્તત્યૈ સ્વાહા ઽશીત્યૈ સ્વાહા નવત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 47 ॥
(દશભ્યો - દ્વાવિગ્ંશતિઃ) (અ. 17)
વિગ્ંશત્યૈ સ્વાહા ચત્વારિગ્ંશતે સ્વાહા ષષ્ટ્યૈ સ્વાહા ઽશીત્યૈ સ્વાહા શતાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 48 ॥
(વિગ્ંશત્યૈ - દ્વાદશ) (અ. 18)
પઞ્ચાશતે સ્વાહા શતાય સ્વાહા દ્વાભ્યાગ્ં શતાભ્યાગ્ સ્વાહા ત્રિભ્ય-શ્શતેભ્ય-સ્સ્વાહા ચતુર્ભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા પઞ્ચભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા ષડ્ભ્ય-શ્શતેભ્ય-સ્સ્વાહા સપ્તભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષ્ટાભ્ય-શ્શતેભ્ય-સ્સ્વાહા નવભ્યઃ શતેભ્ય-સ્સ્વાહા સહસ્રાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 49 ॥
(પઞ્ચાશતે - દ્વાત્રિગ્ંશત્) (અ. 19)
શતાય સ્વાહા સહસ્રાય સ્વાહા ઽયુતાય સ્વાહા નિયુતાય સ્વાહા પ્રયુતાય સ્વાહા ઽર્બુદાય સ્વાહા ન્યર્બુદાય સ્વાહા સમુદ્રાય સ્વાહા મદ્ધ્યાય સ્વાહા ઽન્તાય સ્વાહા પરાર્ધાય સ્વાહોષસે સ્વાહા વ્યુષ્ટ્યૈ સ્વાહોદેષ્યતે સ્વાહોદ્યતે સ્વાહોદિતાય સ્વાહા સુવર્ગાય સ્વાહા લોકાય સ્વાહા સર્વસ્મૈ સ્વાહા ॥ 50 ॥
(શતાયા-ઽષ્ટાત્રિગ્ંશત્) (અ. 20)
(સાધ્યા-ષ્ષડ્ રાત્રં - કુસુરુબિન્દઃ સપ્તરાત્રં - બૃહસ્પતિરષ્ટરાત્રં - પ્રજાપતિસ્તાઃ, ક્ષુધન્નવરાત્રં - પ્રજાપતિરકામયત દશહોતારાત્ર - મૃતવ - ઐન્દ્રવાયવાગ્રાન્ - ગાયત્રો વૈ - પ્રજાપતિ-સ્સ દ્વાદશરાત્રં - ન વા -એકસ્મા - એકસ્મૈ - દ્વાભ્યાં - ત્રિભ્યઃ - ચતુર્ભ્યઃ - પઞ્ચભ્યો - દશભ્યો - વિગ્ંશત્યૈ - પઞ્ચાશતે - શતાય - વિગ્ંશતિઃ )
(સાધ્યા - અસ્મા ઇમે લોકા - ગાયત્રં - ઁવૈ તૃતીય - મેકસ્મૈ - પઞ્ચાશત્ )
(સાધ્યા, સ્સર્વસ્મૈ સ્વાહા )
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયાં સપ્તમકાણ્ડે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥