॥ പ്രഥമമുണ്ഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ॥
തദേത-ഥ്സത്യ-മ്മന്ത്രേഷു കര്മാണി കവയോ
യാന്യപശ്യംസ്താനി ത്രേതായാ-മ്ബഹുധാ സന്തതാനി ।
താന്യാചരഥ നിയതം സത്യകാമാ ഏഷ വഃ
പന്ഥാ-സ്സുകൃതസ്യ ലോകേ ॥ 1॥
തദേത-ഥ്സത്യ-മ്മന്ത്രേഷു കര്മാണി കവയോ
യാന്യപശ്യംസ്താനി ത്രേതായാ-മ്ബഹുധാ സന്തതാനി ।
താന്യാചരഥ നിയതം സത്യകാമാ ഏഷ വഃ
പന്ഥാ-സ്സുകൃതസ്യ ലോകേ ॥ 1॥
യദാ ലേലായതേ ഹ്യര്ചി-സ്സമിദ്ധേ ഹവ്യവാഹനേ ।
തദാ-ഽഽജ്യഭാഗാവന്തരേണാ-ഽഽഹുതീഃ പ്രതിപാദയേത് ॥ 2॥
തദാ-ഽഽജ്യഭാഗാവന്തരേണാ-ഽഽഹുതീഃ പ്രതിപാദയേത് ॥ 2॥
യസ്യാഗ്നിഹോത്രമദര്ശമപൌര്ണമാസ-
മചാതുര്മാസ്യമനാഗ്രയണമതിഥിവര്ജിത-ഞ്ച ।
അഹുതമവൈശ്വദേവമവിധിനാ ഹുത-
മാസപ്തമാംസ്തസ്യ ലോകാന് ഹിനസ്തി ॥ 3॥
മചാതുര്മാസ്യമനാഗ്രയണമതിഥിവര്ജിത-ഞ്ച ।
അഹുതമവൈശ്വദേവമവിധിനാ ഹുത-
മാസപ്തമാംസ്തസ്യ ലോകാന് ഹിനസ്തി ॥ 3॥
കാലീ കരാലീ ച മനോജവാ ച
സുലോഹിതാ യാ ച സുധൂമ്രവര്ണാ ।
സ്ഫുലിങ്ഗിനീ വിശ്വരുചീ ച ദേവീ
ലേലായമാനാ ഇതി സപ്ത ജിഹ്വാഃ ॥ 4॥
സുലോഹിതാ യാ ച സുധൂമ്രവര്ണാ ।
സ്ഫുലിങ്ഗിനീ വിശ്വരുചീ ച ദേവീ
ലേലായമാനാ ഇതി സപ്ത ജിഹ്വാഃ ॥ 4॥
ഏതേഷു യശ്ചരതേ ഭ്രാജമാനേഷു യഥാകാലം
ചാഹുതയോ ഹ്യാദദായന്ന് ।
ത-ന്നയന്ത്യേതാ-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മയോ യത്ര
ദേവാനാ-മ്പതിരേകോ-ഽധിവാസഃ ॥ 5॥
ചാഹുതയോ ഹ്യാദദായന്ന് ।
ത-ന്നയന്ത്യേതാ-സ്സൂര്യസ്യ രശ്മയോ യത്ര
ദേവാനാ-മ്പതിരേകോ-ഽധിവാസഃ ॥ 5॥
ഏഹ്യേഹീതി തമാഹുതയ-സ്സുവര്ചസഃ
സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിര്യജമാനം-വഁഹന്തി ।
പ്രിയാം-വാഁചമഭിവദന്ത്യോ-ഽര്ചയന്ത്യ
ഏഷ വഃ പുണ്യ-സ്സുകൃതോ ബ്രഹ്മലോകഃ ॥ 6॥
സൂര്യസ്യ രശ്മിഭിര്യജമാനം-വഁഹന്തി ।
പ്രിയാം-വാഁചമഭിവദന്ത്യോ-ഽര്ചയന്ത്യ
ഏഷ വഃ പുണ്യ-സ്സുകൃതോ ബ്രഹ്മലോകഃ ॥ 6॥
പ്ലവാ ഹ്യേതേ അദൃഢാ യജ്ഞരൂപാ
അഷ്ടാദശോക്തമവരം-യേഁഷു കര്മ ।
ഏതച്ഛ്രേയോ യേ-ഽഭിനന്ദന്തി മൂഢാ
ജരാമൃത്യു-ന്തേ പുനരേവാപി യന്തി ॥ 7॥
അഷ്ടാദശോക്തമവരം-യേഁഷു കര്മ ।
ഏതച്ഛ്രേയോ യേ-ഽഭിനന്ദന്തി മൂഢാ
ജരാമൃത്യു-ന്തേ പുനരേവാപി യന്തി ॥ 7॥
അവിദ്യായാമന്തരേ വര്തമാനാഃ
സ്വയ-ന്ധീരാഃ പണ്ഡിത-മ്മന്യമാനാഃ ।
ജങ്ഘന്യമാനാഃ പരിയന്തി മൂഢാ
അന്ധേനൈവ നീയമാനാ യഥാന്ധാഃ ॥ 8॥
സ്വയ-ന്ധീരാഃ പണ്ഡിത-മ്മന്യമാനാഃ ।
ജങ്ഘന്യമാനാഃ പരിയന്തി മൂഢാ
അന്ധേനൈവ നീയമാനാ യഥാന്ധാഃ ॥ 8॥
അവിദ്യായാ-മ്ബഹുധാ വര്തമാനാ വയം
കൃതാര്ഥാ ഇത്യഭിമന്യന്തി ബാലാഃ ।
യ-ത്കര്മിണോ ന പ്രവേദയന്തി രാഗാത്
തേനാതുരാഃ, ക്ഷീണലോകാശ്ച്യവന്തേ ॥ 9॥
കൃതാര്ഥാ ഇത്യഭിമന്യന്തി ബാലാഃ ।
യ-ത്കര്മിണോ ന പ്രവേദയന്തി രാഗാത്
തേനാതുരാഃ, ക്ഷീണലോകാശ്ച്യവന്തേ ॥ 9॥
ഇഷ്ടാപൂര്ത-മ്മന്യമാനാ വരിഷ്ഠം
നാന്യച്ഛ്രേയോ വേദയന്തേ പ്രമൂഢാഃ ।
നാകസ്യ പൃഷ്ഠേ തേ സുകൃതേ-ഽനുഭൂത്വേമം
ലോകം ഹീനതരം-വാഁ വിശന്തി ॥ 10॥
നാന്യച്ഛ്രേയോ വേദയന്തേ പ്രമൂഢാഃ ।
നാകസ്യ പൃഷ്ഠേ തേ സുകൃതേ-ഽനുഭൂത്വേമം
ലോകം ഹീനതരം-വാഁ വിശന്തി ॥ 10॥
തപസ്ശ്രദ്ധേ യേ ഹ്യുപവസന്ത്യരണ്യേ
ശാന്താ വിദ്വാംസോ ഭൈക്ഷ്യചര്യാ-ഞ്ചരന്തഃ ।
സൂര്യദ്വാരേണ തേ വിരജാഃ പ്രയാന്തി
യത്രാമൃത-സ്സ പുരുഷോ ഹ്യവ്യയാത്മാ ॥ 11॥
ശാന്താ വിദ്വാംസോ ഭൈക്ഷ്യചര്യാ-ഞ്ചരന്തഃ ।
സൂര്യദ്വാരേണ തേ വിരജാഃ പ്രയാന്തി
യത്രാമൃത-സ്സ പുരുഷോ ഹ്യവ്യയാത്മാ ॥ 11॥
പരീക്ഷ്യ ലോകാന് കര്മചിതാ-ന്ബ്രാഹ്മണോ
നിര്വേദമായാന്നാസ്ത്യകൃതഃ കൃതേന ।
തദ്വിജ്ഞാനാര്ഥം സ ഗുരുമേവാഭിഗച്ഛേത്
സമിത്പാണി-ശ്ശ്രോത്രിയ-മ്ബ്രഹ്മനിഷ്ഠമ് ॥ 12॥
നിര്വേദമായാന്നാസ്ത്യകൃതഃ കൃതേന ।
തദ്വിജ്ഞാനാര്ഥം സ ഗുരുമേവാഭിഗച്ഛേത്
സമിത്പാണി-ശ്ശ്രോത്രിയ-മ്ബ്രഹ്മനിഷ്ഠമ് ॥ 12॥
തസ്മൈ സ വിദ്വാനുപസന്നായ സമ്യക്
പ്രശാന്തചിത്തായ ശമാന്വിതായ ।
യേനാക്ഷര-മ്പുരുഷം-വേഁദ സത്യ-മ്പ്രോവാച
താ-ന്തത്ത്വതോ ബ്രഹ്മവിദ്യാമ് ॥ 13॥
പ്രശാന്തചിത്തായ ശമാന്വിതായ ।
യേനാക്ഷര-മ്പുരുഷം-വേഁദ സത്യ-മ്പ്രോവാച
താ-ന്തത്ത്വതോ ബ്രഹ്മവിദ്യാമ് ॥ 13॥
॥ ഇതി മുണ്ഡകോപനിഷദി പ്രഥമമുണ്ഡകേ ദ്വിതീയഃ ഖണ്ഡഃ ॥

