śrīgaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ || śrīgurubhyo namaḥ ||
jayajayājī sadguru udārā || karuṇārṇavā kṛpāsāgarā ||
tujavīṇa maja āsarā || nase dusarā kṛpāl̤uvā || 1 ||
kṛpākaṭākṣe nirakhāveṃ || bhaktajana pratipāl̤āveṃ ||
arbhakāparī puravāve || lal̤e mājhe svāmiyāṃ || 2 ||
jī jī āl̤a ghetase bāl̤aka || te te pitā puravīta dekha ||
tevīṃ mī raṃkānuraṃka || ghyāvī bhāka mahārājā || 3 ||
aikā śrotejana catura || malamahimā parikara ||
jo aikatāṃ bhava dustara || niraseṃ sācāra anāyāseṃ || 4 ||
sāyāsa na karitāṃ anāyāseṃ || sāṃpaḍe nidhīcā sārāṃśa ||
kavaḍī deūni sāṃpaḍe parisa || kevīṃ avherāvā catureṃ || 5 ||
taiseṃci heṃ malamahātma jāṇa || lakṣmī nārāyaṇa saṃvāda pūrṇa ||
agādha yethīṃce puṇyācaraṇa || karā sādhana yevaḍheṃ || 6 ||
śrīruvāca || vadabrāhmaṇasevāyāḥ phalaṃ kiṃ syāddayānidhe ||
tassevayākasya punaḥ saṃjātaṃ samyagīhitaṃ || 1 ||
lakṣmī vade jī kṛpāvaṃtā || māgeṃ nivedilī je kathā ||
te ākarṇilī śravaṇapaṃthā || parī saṃśaya tatvatā nirasije || 7 ||
brāhmaṇasevā keliyāceṃ phal̤a || athavā dāna keliyā puṣkal̤a ||
yāceṃ kavaṇa ase ho phal̤a || karitā saphal̤a kavaṇa jāle || 8 ||
heṃ savistara nivedāveṃ || kṛpāl̤utveṃ parisavāveṃ ||
jevīṃ bāl̤akālāgīṃ svabhāveṃ || mukhīṃ ghālī kaval̤āteṃ || 9 ||
aikūna lakṣmīcī vāṇī || bolatā jālā śāraṃgapāṇī ||
mhaṇe aike ho catura bhāminī || paropakāraṇīṃ bola tujhe || 10 ||
viṣṇuruvāca || śruṇusuṃdarī vakṣyāmi dvijasevā mahodayaṃ ||
itihāsaṃ mahāpuṇyaṃ duḥkhadāridryanāśanaṃ || 2 ||
aike ho sāgara tanaye || dvijasevā puṇyamahodaye ||
je ācaraliyā pāpakṣaya || tātkāl̤a hoya śubhānane || 11 ||
astideśo virāṭakhyo mahādhanajanāvṛtaḥ ||
puṇyavajjanapuṇyātmā puṇyatīrthaśatāvṛtaḥ || 3 ||
na durbhikṣaṃ kadāpyasminkasyacidpuṇyayogataḥ ||
rājavaryasya devasya varadānaprabhāvataḥ || 4 ||
virāṭa deśāciye ṭhāyīṃ || eka āścarya vartaleṃ pāhī ||
teṃ parisavūṃ sarvahī || śravaṇa karīṃ ekabhāveṃ || 12 ||
heṃ sakal̤a śravaṇa keliyāceṃ phal̤a || duḥkha nāsuni jāya sakal̤a ||
tarī deśī eka nagara viśāl̤a māhuranāma tayāce || 13 ||
tethīla jana samasta pāhī || svadharmācārī sarvahī ||
dhanavāna putra kalatra pāhīṃ || vyādhī nāhīṃ til̤abharī || 14 ||
duḥkha daridra roga ciṃtā || nase koṭheṃ tayāsīṃ vārtā ||
rikta haste na davaḍitī atīthā || kathāvārtā gharogharī || 15 ||
tethīla devī parama dāruṇa || reṇukā tīte nāmābhidhāna ||
paraśurāma jananīpūrṇa || khyātī jāṇa tribhuvanīṃ || 16 ||
te jamadagnīcī bhāryā pāhīṃ || jagatrayīṃ pūjitī sarvahī ||
kāmanā puravitase tehī || bhaktajanācī ādareṃ || 17 ||
anasūyāmājī mahāsatī || teṃ sthānīṃ vase puṇyamūrtī ||
jiyecī kīrtī vākhāṇitī || purāṇeṃ gātī adbhuta || 18 ||
tetheṃ vasatī ṛṣī samudāvo || je pāpā vegal̤e mahānubhāvo ||
keval̤a aparasūrya pāho || vasatī te ṭhāyī sakalahī || 19 ||
taṃva tethīla śūdra ase eka || sādhu parama bhāvārthī niṣkapaṭa dekha ||
dhanavāna parama dhārmika || viprasevanīṃ dekha sādaru || 20 ||
pratidinī viprasevā karī || bhāvārthe tayāce caraṇa curī ||
pādaprakṣāl̤apaṇāteṃ uṣṇa vārī || svakareṃ āṇūna ṭhevīta || 21 ||
svakareṃ carcī caṃdanāteṃ || āṃga marditase bhāvārthe ||
puṣpamāl̤ā guṃphoni hāte || suvāsayukta ghālītase || 22 ||
śayyāvastre alaṃkāra || deūna toṣavī dharāmara ||
koṇī āliyā dārāsamora || rikta hasteṃ davaḍīnā || 23 ||
āvaḍe tayā teṃcī bhojana || ṣaḍrasa ghṛtāsahita anna ||
icchita padārtha puravī āṇūna || parī kadā uddigna nohecī || 24 ||
atitha āliyā dvārīṃ || śvānāparī guragurī ||
bhāryāhī varte tayāci parī || mhaṇatī laṃḍabhikārī kevaḍhā hā || 25 ||
pāṭha puravilī māgaṇārī || usaṃta nāhī kṣaṇabharī ||
nityānitya koṭhūna vārī || ghālāvīṃ sācāra tayāteṃ || 26 ||
aisā to nasecī śūdra rāvo || dhana pāl̤anā mata yāceṃ pāhāho ||
nāṃvāsārakhī karaṇī pāhāvo || nityānitya ācare || 27 ||
bhāryā tayācī pativratā || ekomaya vartatī ubhayatāṃ ||
nulaṃghī kadhī pativacanārthā dharmapaṃthātehī vartatase || 28 ||
tehī svaaṃgeṃ nityānitya || vipra striyāṃcī sevā karita ||
je māgatī priyavastū tī puravīta || nāhīṃ na mhaṇata kadāpihī || 29 ||
aisīṃ daṃpatyeṃ ubhayatāṃ || viprakājīṃ dhana vecitāṃ ||
vāceṃ nāṇitīca sarvathā || agarvitā doghehī || 30 ||
sevākaritāṃ dogheṃhī || kheda na mānitīca kāṃhīṃ ||
ulhāsayukta sadāṃsarvadāṃhī || garva nāhīṃ til̤abharī || 31 ||
padarīṃ asaliyā dhana || jo agarvita sukhasaṃpanna ||
to īśvarī aṃśa jāṇa || mhaṇatī sajñāna vivekī || 32 ||
vidyā asona vinayatā || dhana asūni līnatā ||
śakti asūnī garvarahitatā || to īśvarī aṃśa jāṇije || 33 ||
dhana kitī veṃcile dharmakāryā || heṃ smaraṇacī nāhīṃ tayā ||
sadāṃ karī śāstracarcā || to īśvarī aṃśa jāṇije || 34 ||
keleṃ sukṛta bole vāceṃ || bhaya mānileṃ lokaniṃdeceṃ ||
uṇeṃ bole durjanāceṃ || to īśvarī aṃśa jāṇije || 35 ||
paropakārīṃ lāvī vayasā || dharmakāraṇīṃ vecitase paisā ||
saṃsāra karī vairāgyeṃ aisā || to īśvarī aṃśa jāṇije || 36 ||
parastrī dekhatāṃ aṃdhanayanīṃ || paraniṃdā bolatāṃ mukā vadanīṃ ||
ātmastutī aikatāṃ badhīra karṇī || to īśvarī aṃśa jāṇije || 37 ||
geliyācā nāhīṃ kheda || prāpta jāhaliyā nāhīṃ ānaṃda ||
jhagaṭeṃ nedīṃ aṣṭamada || to īśvarī aṃśa jāṇije || 38 ||
aisiye cinhīṃ to vartatā || śūdra āṇi tyācī kāṃtā ||
sanmārge vartatī ubhayatāṃ || puṇyavārtā pūrvīcī || 39 ||
taṃva tetheṃ eka viparīta || vartaleṃ śravaṇa karīṃ yathārtha ||
śūdrāce dehīṃ kuṣṭa bharata || akasmāta daivayoga || 40 ||
rakta pū gal̤e rātraṃdivasa || udāsa jhāle mānasa ||
mhaṇe ācaratāṃ svadharmāsa || kevī nāśa śarīrīṃ || 41 ||
ātāṃ viprasevā kaicī maja || kṣīṇatā prāpta jālī sahaja ||
jagīṃ jālī thora kāja || kavaṇa kāja vāṃcaliyā || 42 ||
neṇoṃ kavaṇa pāpācā ṭhevā || ātāṃ maraṇa de gā devā ||
aisā udāsa jālā jivā || parī āyuṣya ṭhevā sarenā || 43 ||
kaicī sevā tayā viprācī || vyathā adhikādhika tyācī ||
taṃva bhāryā saguṇa tayācī || satya sācī pativratā || 44 ||
ekadāṃ prārthī bhratārāsa || mhaṇe svāmī vyathā divaseṃdivasa ||
adhika jālī teṇeṃ mānasa || khedarūpa jāṇa sarvadā || 45 ||
tarī ātāṃ prāpta jhālā malamāsa || samagra jātī tīrthasnānāsa ||
tumhīṃ toṃ cittīṃ udāsa || soḍā āsa prapaṃcācī || 46 ||
dhanya tecī pativratā || upadeśitase to bhartā ||
lāvī mokṣāciyā paṃthā || deha avasthā jāṇonī || 47 ||
nāhīṃ tarī itara jyā kāṃtā || raḍatī āpulyā sukhasvārthā ||
mhaṇatī tumhīṃ meliyā sarvathā || āmucī avasthā kevī hoya || 48 ||
leṃkareṃbāl̤eṃ dhākuṭīṃ sakal̤a || koṇa karīla yāṃcā pratipāl̤a ||
aho devā vokhaṭī vel̤a || phuṭakeṃ kapāl̤a āmuceṃ || 49 ||
aiseṃ mhaṇūnī sakal̤a raḍatī || parī tayācī na jāṇatī gati ||
jitā dravyā nāśa karitī || melyā raḍatī sukha svārthā || 50 ||
hā to anubhava sakal̤āṃmāge || aṃtī ekaleṃ jāṇe lāge ||
koṇī na yetī koṇā māgeṃ || pracīta āṃgeṃ pāhāvīṃ || 51 ||
tayāceṃ sārthaka karitāṃ || dhana nave cittīṃ sarvathā ||
mhaṇatī he saraliyā ātāṃ || lekureṃ keutā jagatī he || 52 ||
janmavarī jeṃ dhana sāṃcaleṃ || te dharmakājīṃ nāhīṃ lavileṃ ||
śevaṭīhī kāmā nāhīṃ āleṃ || sārthakāvīṇa gele prāṇī te || 53 ||
sārthakāvīṇa prāṇiyāsi || suṭakā nāhīṃ mṛtyupurīsī ||
heṃ na jāṇūna mānasīṃ || śevaṭīṃ kāsāvisī hotātī || 54 ||
yālāgīṃ catura je jñānī || sārthakāviṇa vaya na ghālāveṃ koṇī ||
ekā cakrapāṇīvāṃcunī || soḍavitā nase sarvathā || 55 ||
mhaṇāla dravyāviṇa sārthaka na ghaḍe || tarīṃ śarīra jhijavāveṃ rokaḍeṃ ||
yāsī to nāhīṃ avaghaḍa || nāmasmaraṇa ghaḍe jivhesīṃ || 56 ||
nāmasmaraṇāteṃ usaṃta nāhīṃ || rikāmīṃ baḍabaḍa sarvāṃṭhāyīṃ ||
purāṇīṃ jātāṃ avasara nāhīṃ || rikāmā ṭhāīṃ anusarata || 57 ||
aise je vyartha ghālitī vaya || tayāteṃ keutā taruṇopāya ||
kāṃhīṃ tarīṃ dharīṃ soya || ātāṃ tūṃ yā karmācī || 58 ||
durlabha naradeha lādhalā || bahutāṃ sukṛteṃ prāpta jālā ||
to kavaḍīce badalā nāhīṃ ālā || ghāta kelā āpulā āpaṇa || 59 ||
aso hā pālhāl̤a bahusāl̤a || śrote mhaṇatī uṭhaleṃ kapāl̤a ||
kathā ṭākūni pālhāl̤a || vyartha lāvilā kavīneṃ || 60 ||
dṛṣṭāṃtīṃ bolaṇeṃ lāge || mhaṇoni na yāho rāgeṃ ||
kathā rāhilī jī māgeṃ || parisā āṃgeṃ sarvahī || 61 ||
itara striyā pariyesī || te śūdra vanitā navhe taisī ||
upadeśitase bhratārāsī || jāveṃ tīrthāsī mhaṇonī || 62||
tayāsīṃ mānaleṃ uttara || buddhītava karmānusāra ||
pūrva sukṛta ghaḍale sācāra || ubheṃ ṭhākaleṃ yeūnī || 63 ||
ājavarī viprasevā kelī || tecī ātāṃ kāmā ālī ||
vāsanā tayācī phiralī || vṛttī muraḍalī sukhasvārthā || 64 ||
yālāgīṃ pahileṃci asāveṃ dṛḍhapaṇa || vel̤ecī kāmā na paḍe āṭhavaṇa ||
mhaṇonī nityānitya mana || vhāveṃ ananya bhagavaṃtīṃ || 65 ||
taṃva to śūdra kāya karitā jālā || ākarṇoni kāṃtecyā bolā ||
dhanācā saṃcaya hotā kelā || to yathā bhāgeṃ vibhāgitā jālā || 66 ||
eka bhāga kāṃteṃlāgiṃ deta || do bhāga svaputrāteṃ deta ||
eka āpaṇā paiṃ ṭhevita || tīrthayātrā nimitya dharmāteṃ || 67 ||
aisā sakal̤a dhanācā vyaya kelā || maga parivāreṃsīṃ nighatāṃ jālā ||
samāgameṃ viprāṃcā mel̤ā || saveṃ cālilā apāra || 68 ||
mārgī jātāṃ sakal̤āṃcā || sevakā hātīṃ samācāra tyāṃcā ||
ghetase padārthāṃnī sācā || kari svadhanācā vyaya paiṃ || 69 ||
aiseṃ karitāṃ tayāteṃ || prāpta jāle gautamī teṃ ||
vāstavya keleṃ tetheṃ || māsa pariyaṃta te ṭhāyīṃ || 70 ||
taṃva to puruṣottama māsa || sakal̤a jāṇūnī jana jātī snānāsa ||
āpaṇahī uṭhata baisata jātase || sarvāṃmāge snānāsīṃ || 71 ||
ādhīṃca gautamī pavitratā || varī malamāsa prāpta hotāṃ ||
teṃ puṇya na bhūto na bhaviṣyatā || varī prāptatā satsaṃga || 72 ||
eka gaṃgābiṃdu jhagaṭatāṃ śarīrīṃ || tātkāl̤a hoya pāpācī boharī ||
saṃta brāhmaṇa sevā tayāvarī || he to adhikādhika hoya paiṃ || 73 ||
etattālatamālasalasaralavyālolavallīlatā ||
channaṃ sūrakarapratāparahitaṃ śaṃkheṃdu kuṃdojvalaṃ || 5 ||
gaṃdharvāmara siddhakinnaravadhūtuṃgastanasphālitaṃ ||
snānāya prativāsaraṃ bhavatu me gāṃgaṃ jalaṃ nirmalaṃ || 6 ||
aisā śūdra snāna karitase || varī brāhmaṇāṃce caraṇatīrtha prāśītase ||
teṃcī svayeṃ śarīrā lāvitase || teṃ tīrtha gaṃgodakeṃsī || 74 ||
aisā nema eka māsavarī pūrṇa || ācaralā to śūdra jāṇa ||
taṃva navala jāleṃ teca kṣaṇa || māsagaṇanā saṃpūrṇa hotāṃ || 75 ||
tayācā kuṣṭa jāūni pāhe || śarīrīṃ jālā divya dehe ||
manā coja mānitāhe || mhaṇe navala kāya heṃ jāleṃ || 76 ||
yā vyādhīmul̤e bahuta || dravya veṃcaleṃ aparimita ||
parī vyādhī navhe śāṃta || to snāneṃca niḥpāta jāhalā || 77 ||
camatkāra pāhoni adbhuta || maga tetheṃca baisalā heta ||
maga harṣabharita hoūna tethe || udyāpanāteṃ karitase || 78 ||
brāhmaṇa saṃtarpaṇa yathāvidhīṃ || ghṛtapācita anneṃ saṃpādī ||
nānāsnānadānācā vidhī || viprā karīṃ arpitase || 79 ||
traitrīṇidaśaka || apūpa karūna ghṛtapāka ||
te kāṃsyapātrī nikṣepūna dekha || vāyana deta viprāteṃ || 80 ||
saājyeṃsī teṃ taṃva vāṇa || varī śaktinusāra ghāluni suvarṇa ||
dakṣiṇesahita detase dāna || bhāveṃ janārdana smaronī || 81 ||
aiseṃ udyāpana karūniyā || ulhāsesī rāhilā tyāca ṭhāyāṃ ||
nitya smaroni keśavarāyā || snāna sārī gaṃgodakīṃ || 82 ||
samūl̤a pāpa leśa jhaḍalā || āṇi kuṣṭahī samūl̤a gelā ||
taṃva to samīpa kāl̤a pātalā || vipra dekhatāṃ tayāteṃ || 83 ||
te viṣṇudūta yeūni || tātkāl̤a vāhilā vimānīṃ ||
aisī snānācī agādha karaṇī || pāvalā nirvāṇīṃ mokṣāteṃ || 84 ||
koṭi pāpācā kṣaya karūnīṃ || kāyā kaṣṭavilī tīrthasevanīṃ ||
aiseṃ puṇya ācaronī || pāvalā nirvāṇīṃ mokṣāteṃ || 85 ||
ādhīṃ arpāveṃ maga pāvāveṃ || jaiseṃ dyāveṃ taiseṃ ghyāveṃ ||
śarīrīṃ kaṣṭa bhogāve || maga pāvāveṃ sukhāteṃ || 86 ||
jaiseṃ vevhārī detā dhana || athavā savāīsī dhānya ||
teṃ vyājāsahita yeta paratūna || tevī jāṇa he goṣṭī || 87 ||
bhaktibhāveṃ arpitāṃ āḍakā || mī kadāṃ na gheī phukā ||
vaśya jālo bhāvā ekā || svapadīṃ nikā neīṃ tayāteṃ || 88 ||
aiseṃ puruṣottama bolilā || to lakṣmīneṃ ākarṇilā ||
toci tumhāṃ śrotiyāṃteṃ kathilā || prākṛta bhāṣekarūnī || 89 ||
ātāṃ puḍheṃ lakṣmī karīla praśna || tyāceṃ uttara deīla janārdana ||
teṃ parisā śrotejana || ati ādareṃ karūniyā || 90 ||
śrotā asaliyā sādara || tarī vaktṛtvā harṣanirbhara ||
mhaṇoni joḍūniyāṃ kara || vāraṃvāra prārthito || 91 ||
jaise vṛkṣamul̤ī ghālitāṃ udaka || maga to phophāve adhikādhika ||
taisā śrotiyāṃ asaliyā neṭaka || phoṃphāveṃ dekhavāgvallī || 92 ||
iti svasti śrīmalamahātma graṃtha || padmapurāṇīṃceṃ saṃmata ||
manoharasuta viracita || ekaviṃśatitamo'dhyāya goḍa hā || 21 ||
śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
ovyāḥ 92 || ślokaḥ 6 ||
|| iti ekaviṃśatitamo'dhyāyaḥ ||
