માણિક્યં –
તતો રાવણનીતાયાઃ સીતાયાઃ શત્રુકર્શનઃ ।
ઇયેષ પદમન્વેષ્ટું ચારણાચરિતે પથિ ॥ 1 ॥
ઇયેષ પદમન્વેષ્ટું ચારણાચરિતે પથિ ॥ 1 ॥
- māṇikya: ruby (first gem) | tataḥ: then | rāvaṇa-nītāyāḥ: of Sītā who was carried away by Rāvaṇa | sītāyāḥ: Sītā's | śatru-karśanaḥ: the tormentor of enemies (Rāma) | iyeṣa: desired | padam: path | anveṣṭum: to find | cāraṇa-ācarite: trodden by the cāraṇas (celestial singers/witnesses) | pathi: on the path
મુત્યં –
યસ્ય ત્વેતાનિ ચત્વારિ વાનરેન્દ્ર યથા તવ ।
સ્મૃતિર્મતિર્ધૃતિર્દાક્ષ્યં સ કર્મસુ ન સીદતિ ॥ 2 ॥
યસ્ય ત્વેતાનિ ચત્વારિ વાનરેન્દ્ર યથા તવ ।
સ્મૃતિર્મતિર્ધૃતિર્દાક્ષ્યં સ કર્મસુ ન સીદતિ ॥ 2 ॥
- mutya: pearl (second gem) | yasya tv etāni catvāri: whoever has these four | vānara-indra: O king of monkeys | yathā tava: as you have | smṛtiḥ: memory | matiḥ: wisdom/intelligence | dhṛtiḥ: steadfastness/courage | dākṣyam: skill/dexterity | saḥ karmasv na sīdati: he does not fail in any undertaking
પ્રવાલં –
અનિર્વેદઃ શ્રિયો મૂલં અનિર્વેદઃ પરં સુખમ્ ।
અનિર્વેદો હિ સતતં સર્વાર્થેષુ પ્રવર્તકઃ ॥ 3 ॥
અનિર્વેદઃ શ્રિયો મૂલં અનિર્વેદઃ પરં સુખમ્ ।
અનિર્વેદો હિ સતતં સર્વાર્થેષુ પ્રવર્તકઃ ॥ 3 ॥
- pravāla: coral (third gem) | anirvedaḥ: non-dejection/non-despair | śriyaḥ mūlam: root of prosperity | parama sukham: supreme happiness | sarvārthaṣu pravartatē: prevails in all purposes | ataḥ: therefore | anirvedaḥ: non-dejection | sevyo: should be cultivated | sarvathā: in every way
મરકતં –
નમોઽસ્તુ રામાય સલક્ષ્મણાય
દેવ્યૈ ચ તસ્યૈ જનકાત્મજાયૈ ।
નમોઽસ્તુ રુદ્રેન્દ્રયમાનિલેભ્યઃ
નમોઽસ્તુ ચન્દ્રાર્કમરુદ્ગણેભ્યઃ ॥ 4 ॥
નમોઽસ્તુ રામાય સલક્ષ્મણાય
દેવ્યૈ ચ તસ્યૈ જનકાત્મજાયૈ ।
નમોઽસ્તુ રુદ્રેન્દ્રયમાનિલેભ્યઃ
નમોઽસ્તુ ચન્દ્રાર્કમરુદ્ગણેભ્યઃ ॥ 4 ॥
- marakata: emerald (fourth gem) | namo'stu rāmāya sa-lakṣmaṇāya: salutations to Rāma together with Lakṣmaṇa | devyai ca tasyai janak-ātmajāyai: and to the goddess, daughter of Janaka (Sītā) | namo'stu rudrendra-yama-varuṇebhyaḥ: salutations to Rudra, Indra, Yama, Varuṇa | namo'stu candra-dvita-sūryebhyaḥ: salutations to Moon, the two Aśvins, and the Sun | namo'stu brahmādi-surebhyaḥ: salutations to Brahmā and all gods
પુષ્યરાગં –
પ્રિયાન્ન સમ્ભવેદ્દુઃખં અપ્રિયાદધિકં ભયમ્ ।
તાભ્યાં હિ યે વિયુજ્યન્તે નમસ્તેષાં મહાત્મનામ્ ॥ 5 ॥
પ્રિયાન્ન સમ્ભવેદ્દુઃખં અપ્રિયાદધિકં ભયમ્ ।
તાભ્યાં હિ યે વિયુજ્યન્તે નમસ્તેષાં મહાત્મનામ્ ॥ 5 ॥
- puṣyarāga: yellow topaz (fifth gem) | priyān na sambhavet duḥkham: from the dear/pleasant, suffering cannot arise | apriyād adhikaṃ bhayam: from the unpleasant, greater fear arises | tābhyāṃ hi ye viyujyante: for those who are separated from both of these | namas teṣāṃ: salutations to those people
હીરકં –
રામઃ કમલપત્રાક્ષઃ સર્વસત્ત્વમનોહરઃ ।
રૂપદાક્ષિણ્યસમ્પન્નઃ પ્રસૂતો જનકાત્મજે ॥ 6 ॥
રામઃ કમલપત્રાક્ષઃ સર્વસત્ત્વમનોહરઃ ।
રૂપદાક્ષિણ્યસમ્પન્નઃ પ્રસૂતો જનકાત્મજે ॥ 6 ॥
- hīraka: diamond (sixth gem) | rāmaḥ: Rāma | kamala-patra-akṣaḥ: of lotus-petal eyes | sarva-sattva-mano-haraḥ: captivator of the minds of all beings | rūpa-dākṣiṇya-sampannaḥ: endowed with beauty and gracious courtesy | prasūtaḥ: born to/appeared for | janak-ātmaje: the daughter of Janaka (Sītā)
ઇન્દ્રનીલં –
જયત્યતિબલો રામો લક્ષ્મણશ્ચ મહાબલઃ ।
રાજા જયતિ સુગ્રીવો રાઘવેણાભિપાલિતઃ ।
દાસોઽહં કોસલેન્દ્રસ્ય રામસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ ।
હનુમાન્ શત્રુસૈન્યાનાં નિહન્તા મારુતાત્મજઃ ॥ 7 ॥
જયત્યતિબલો રામો લક્ષ્મણશ્ચ મહાબલઃ ।
રાજા જયતિ સુગ્રીવો રાઘવેણાભિપાલિતઃ ।
દાસોઽહં કોસલેન્દ્રસ્ય રામસ્યાક્લિષ્ટકર્મણઃ ।
હનુમાન્ શત્રુસૈન્યાનાં નિહન્તા મારુતાત્મજઃ ॥ 7 ॥
- indranīla: sapphire/indigo gem (seventh gem) | jayati ati-balo rāmaḥ: victory to the supremely strong Rāma | lakṣmaṇaś ca mahā-balaḥ: and the mighty Lakṣmaṇa | rājā jayati sugrīvaḥ: may king Sugrīva be victorious | rāghaveṇa abhipālitaḥ: protected by Rāghava | daśagrīvo hataḥ: may Daśagrīva (ten-necked Rāvaṇa) be defeated
ગોમેધિકં –
યદ્યસ્તિ પતિશુશ્રૂષા યદ્યસ્તિ ચરિતં તપઃ ।
યદિ વાસ્ત્યેકપત્નીત્વં શીતો ભવ હનૂમતઃ ॥ 8 ॥
યદ્યસ્તિ પતિશુશ્રૂષા યદ્યસ્તિ ચરિતં તપઃ ।
યદિ વાસ્ત્યેકપત્નીત્વં શીતો ભવ હનૂમતઃ ॥ 8 ॥
- gomedha: hessonite/garnet (eighth gem) | yady asti pati-śuśrūṣā: if there is devoted service to a husband | yady asti caritam tapaḥ: if there has been virtuous conduct and austerity | yadi vā'sty eka-patnītvaṃ: if there is the virtue of devotion to one husband (pativratā dharma) | śīto bhava hanūmataḥ: O Hanumān, be cool
વૈડૂર્યં –
નિવૃત્તવનવાસં તં ત્વયા સાર્ધમરિન્દમમ્ ।
અભિષિક્તમયોધ્યાયાં ક્ષિપ્રં દ્રક્ષ્યસિ રાઘવમ્ ॥ 9 ॥
નિવૃત્તવનવાસં તં ત્વયા સાર્ધમરિન્દમમ્ ।
અભિષિક્તમયોધ્યાયાં ક્ષિપ્રં દ્રક્ષ્યસિ રાઘવમ્ ॥ 9 ॥
- vaiḍūrya: cat's eye gem (ninth gem) | nivṛtta-vana-vāsaṃ tam: the one who has returned from forest exile | tvayā sārdham: together with you | arim-damam: the conqueror of enemies | abhiṣiktam ayodhyāyāṃ: consecrated/crowned in Ayodhyā | kṣipraṃ drakṣyasi: you will soon see
ઇતિ શ્રી આઞ્જનેય નવરત્નમાલા સ્તોત્રમ્ ।