॥ શ્રી દત્ત પ્રાર્થના તારાવલી ॥
દત્તાત્રેય મહામાય વેદગેય હતામય ।
અનસૂયાત્રિતનય મમાપાયં નિવારય ॥ ૧ ॥
અનસૂયાત્રિતનય મમાપાયં નિવારય ॥ ૧ ॥
નમો નમસ્તે જગદેકનાથ
નમો નમસ્તે સુપવિત્રગાથ ।
નમો નમસ્તે જગતામધીશ
નમો નમસ્તેઽસ્તુ પરાવરેશ ॥ ૨ ॥
નમો નમસ્તે સુપવિત્રગાથ ।
નમો નમસ્તે જગતામધીશ
નમો નમસ્તેઽસ્તુ પરાવરેશ ॥ ૨ ॥
ત્વત્તોઽખિલં જાતમિદં હિ વિશ્વં
ત્વમેવ સર્વં પરિપાસિ વિશ્વમ્ ।
ત્વં શક્તિતો ધારયસીહ વિશ્વં
ત્વમેવ ભો સંહરસીશ વિશ્વમ્ ॥ ૩ ॥
ત્વમેવ સર્વં પરિપાસિ વિશ્વમ્ ।
ત્વં શક્તિતો ધારયસીહ વિશ્વં
ત્વમેવ ભો સંહરસીશ વિશ્વમ્ ॥ ૩ ॥
ત્વં જીવરૂપેણ હિ સર્વ વિશ્વં
પ્રવિશ્ય સઞ્ચેષ્ટયસે ન વિશ્વમ્ ।
સ્વતન્ત્રમત્રાખિલલોકબન્ધો
કારુણ્યસિન્ધો પરબોધસિન્ધો ॥ ૪ ॥
પ્રવિશ્ય સઞ્ચેષ્ટયસે ન વિશ્વમ્ ।
સ્વતન્ત્રમત્રાખિલલોકબન્ધો
કારુણ્યસિન્ધો પરબોધસિન્ધો ॥ ૪ ॥
યો બ્રહ્મરૂપેણ સૃજત્યશેષં
યો વિષ્ણુરૂપેણ ચ પાત્યશેષમ્ ।
યો રુદ્રરૂપેણ ચ હન્ત્યશેષં
દુર્ગાદિરૂપૈઃ શમયત્યશેષમ્ ॥ ૫ ॥
યો વિષ્ણુરૂપેણ ચ પાત્યશેષમ્ ।
યો રુદ્રરૂપેણ ચ હન્ત્યશેષં
દુર્ગાદિરૂપૈઃ શમયત્યશેષમ્ ॥ ૫ ॥
યો દેવતારૂપધરોઽત્તિ ભાગં
યો વેદરૂપોઽપિ બિભર્તિ યાગમ્ ।
યોઽધીશરૂપેણ દદાતિ ભોગં
યો મૌનિરૂપેણ તનોતિ યોગમ્ ॥ ૬ ॥
યો વેદરૂપોઽપિ બિભર્તિ યાગમ્ ।
યોઽધીશરૂપેણ દદાતિ ભોગં
યો મૌનિરૂપેણ તનોતિ યોગમ્ ॥ ૬ ॥
ગાયન્તિ યં નિત્યમશેષવેદાઃ
યજન્તિ નિત્યં મુનયોઽસ્તભેદાઃ ।
બ્રહ્માદિદેવા અપિ યં નમન્તિ
સર્વેઽપિ તે લબ્ધહિતા ભવન્તિ ॥ ૭ ॥
યજન્તિ નિત્યં મુનયોઽસ્તભેદાઃ ।
બ્રહ્માદિદેવા અપિ યં નમન્તિ
સર્વેઽપિ તે લબ્ધહિતા ભવન્તિ ॥ ૭ ॥
યો ધર્મસેતૂન્ સુદૃઢાન્ બિભર્તિ
નૈકાવતારાન્ સમયે બિભર્તિ ।
હત્વા ખલાન્ યોઽપિ સતો બિભર્તિ
યો ભક્તકાર્યં સ્વયમાતનોતિ ॥ ૮ ॥
નૈકાવતારાન્ સમયે બિભર્તિ ।
હત્વા ખલાન્ યોઽપિ સતો બિભર્તિ
યો ભક્તકાર્યં સ્વયમાતનોતિ ॥ ૮ ॥
સ ત્વં નૂનં દેવદેવર્ષિગેયો
દત્તાત્રેયો ભાવગમ્યોઽસ્યમેયઃ ।
ધ્યેયઃ સર્વૈર્યોગિભિઃ સર્વમાન્યઃ
કોઽન્યસ્ત્રાતા તારકોઽધીશ ધન્યઃ ॥ ૯ ॥
દત્તાત્રેયો ભાવગમ્યોઽસ્યમેયઃ ।
ધ્યેયઃ સર્વૈર્યોગિભિઃ સર્વમાન્યઃ
કોઽન્યસ્ત્રાતા તારકોઽધીશ ધન્યઃ ॥ ૯ ॥
સજલજલદનીલો યોઽનસૂયાત્રિબાલો
વિનિહતનિજકાલો યોઽમલો દિવ્યલીલઃ ।
અમલવિપુલકીર્તિઃ સચ્ચિદાનન્દમૂર્તિ-
-ર્હૃતનિજભજકાર્તિઃ પાત્વસૌ દિવ્યમૂર્તિઃ ॥ ૧૦ ॥
વિનિહતનિજકાલો યોઽમલો દિવ્યલીલઃ ।
અમલવિપુલકીર્તિઃ સચ્ચિદાનન્દમૂર્તિ-
-ર્હૃતનિજભજકાર્તિઃ પાત્વસૌ દિવ્યમૂર્તિઃ ॥ ૧૦ ॥
ભક્તાનાં વરદઃ સતાં ચ પરદઃ પાપાત્મનાં દણ્ડદ-
-સ્ત્રસ્તાનામભયપ્રદઃ કૃતધિયાં સન્ન્યાસિનાં મોક્ષદઃ ।
રુગ્ણાનામગદઃ પરાકૃતમદઃ સ્વર્ગાર્થિનાં સ્વર્ગદઃ
સ્વચ્છન્દશ્ચ વદોવદઃ પરમુદો દદ્યાત્ સ નો બન્ધદઃ ॥ ૧૧ ॥
-સ્ત્રસ્તાનામભયપ્રદઃ કૃતધિયાં સન્ન્યાસિનાં મોક્ષદઃ ।
રુગ્ણાનામગદઃ પરાકૃતમદઃ સ્વર્ગાર્થિનાં સ્વર્ગદઃ
સ્વચ્છન્દશ્ચ વદોવદઃ પરમુદો દદ્યાત્ સ નો બન્ધદઃ ॥ ૧૧ ॥
નિજકૃપાર્દ્રકટાક્ષનિરીક્ષણા-
-દ્ધરતિ યો નિજદુઃખમપિ ક્ષણાત્ ।
સ વરદો વરદોષહરો હરો
જયતિ યો યતિયોગિગતિઃ પરા ॥ ૧૨ ॥
-દ્ધરતિ યો નિજદુઃખમપિ ક્ષણાત્ ।
સ વરદો વરદોષહરો હરો
જયતિ યો યતિયોગિગતિઃ પરા ॥ ૧૨ ॥
અજ્ઞઃ પ્રાજ્ઞો ભવતિ ભવતિ ન્યસ્તધીશ્ચેત્ ક્ષણેન
પ્રાજ્ઞોઽપ્યજ્ઞો ભવતિ ભવતિ વ્યસ્તધીશ્ચેત્ ક્ષણેન ।
મર્ત્યોઽમર્ત્યો ભવતિ ભવતઃ સત્કૃપાવીક્ષણેન
ધન્યો માન્યસ્ત્રિજગતિ સમઃ શમ્ભુના ત્રીક્ષણેન ॥ ૧૩ ॥
પ્રાજ્ઞોઽપ્યજ્ઞો ભવતિ ભવતિ વ્યસ્તધીશ્ચેત્ ક્ષણેન ।
મર્ત્યોઽમર્ત્યો ભવતિ ભવતઃ સત્કૃપાવીક્ષણેન
ધન્યો માન્યસ્ત્રિજગતિ સમઃ શમ્ભુના ત્રીક્ષણેન ॥ ૧૩ ॥
॥ ઈશ-શક્તિ મહિમા ॥
ત્વત્તો ભીતો દેવ વાતોઽત્ર વાતિ
ત્વત્તો ભીતો ભાસ્કરોઽત્રાપ્યુદેતિ ।
ત્વત્તો ભીતો વર્ષતીન્દ્રોદવાહ-
-સ્ત્વત્તો ભીતોઽગ્નિસ્તથા હવ્યવાહઃ ॥ ૧૪ ॥
ત્વત્તો ભીતો ભાસ્કરોઽત્રાપ્યુદેતિ ।
ત્વત્તો ભીતો વર્ષતીન્દ્રોદવાહ-
-સ્ત્વત્તો ભીતોઽગ્નિસ્તથા હવ્યવાહઃ ॥ ૧૪ ॥
ભીતસ્ત્વત્તો ધાવતીશાન્તકોઽત્ર
ભીતસ્ત્વત્તોઽન્યેઽપિ તિષ્ઠન્તિ કોઽત્ર ।
મર્ત્યોઽમર્ત્યોઽન્યેઽપિ વા શાસનં તે
પાતાલે વાઽન્યત્ર વાઽતિક્રમન્તે ॥ ૧૫ ॥
ભીતસ્ત્વત્તોઽન્યેઽપિ તિષ્ઠન્તિ કોઽત્ર ।
મર્ત્યોઽમર્ત્યોઽન્યેઽપિ વા શાસનં તે
પાતાલે વાઽન્યત્ર વાઽતિક્રમન્તે ॥ ૧૫ ॥
અગ્નિરેકં તૃણં દગ્ધું ન શશાક ત્વયાર્પિતમ્ ।
વાતોઽપિ તૃણમાદાતું ન શશાક ત્વયાર્પિતમ્ ॥ ૧૬ ॥
વાતોઽપિ તૃણમાદાતું ન શશાક ત્વયાર્પિતમ્ ॥ ૧૬ ॥
વિના તવાજ્ઞાં ન ચ વૃક્ષપર્ણં
ચલત્યહો કોઽપિ નિમેષમેકમ્ ।
કર્તું સમર્થો ભુવને કિમર્થં
કરોત્યહન્તાં મનુજોઽવશસ્તામ્ ॥ ૧૭ ॥
ચલત્યહો કોઽપિ નિમેષમેકમ્ ।
કર્તું સમર્થો ભુવને કિમર્થં
કરોત્યહન્તાં મનુજોઽવશસ્તામ્ ॥ ૧૭ ॥
પાષાણે કૃષ્ણવર્ણે કથમપિ પરિતશ્છિદ્રહીને ન જાને
મણ્ડૂકં જીવયસ્યપ્રતિહતમહિમાચિન્ત્યસચ્છક્તિજાને ।
કાષ્ઠાશ્માદ્યુત્થવૃક્ષાંસ્ત્ર્યુદરકુહરગાન્ જારવીતાંશ્ચ ગર્ભા-
-ન્નૂનં વિશ્વમ્ભરેશાવસિ કૃતપયસા દન્તહીનાંસ્ત તથાઽર્ભાન્ ॥ ૧૮ ॥
મણ્ડૂકં જીવયસ્યપ્રતિહતમહિમાચિન્ત્યસચ્છક્તિજાને ।
કાષ્ઠાશ્માદ્યુત્થવૃક્ષાંસ્ત્ર્યુદરકુહરગાન્ જારવીતાંશ્ચ ગર્ભા-
-ન્નૂનં વિશ્વમ્ભરેશાવસિ કૃતપયસા દન્તહીનાંસ્ત તથાઽર્ભાન્ ॥ ૧૮ ॥
કરોતિ સર્વસ્ય ભવાનપેક્ષા
કથં ભવત્તોઽસ્ય ભવેદુપેક્ષા ।
અથાપિ મૂઢઃ પ્રકરોતિ તુચ્છાં
સેવાં તવોજ્ઝિત્ય ચ જીવિતેચ્છામ્ ॥ ૧૯ ॥
કથં ભવત્તોઽસ્ય ભવેદુપેક્ષા ।
અથાપિ મૂઢઃ પ્રકરોતિ તુચ્છાં
સેવાં તવોજ્ઝિત્ય ચ જીવિતેચ્છામ્ ॥ ૧૯ ॥
દ્વેષ્યઃ પ્રિયો વા ન ચ તેઽસ્તિ કશ્ચિત્
ત્વં વર્તસે સર્વસમોઽથ દુશ્ચિત્ ।
ત્વામન્યથા ભાવયતિ સ્વદોષા-
-ન્નિર્દોષતાયાં તવ વેદઘોષઃ ॥ ૨૦ ॥
ત્વં વર્તસે સર્વસમોઽથ દુશ્ચિત્ ।
ત્વામન્યથા ભાવયતિ સ્વદોષા-
-ન્નિર્દોષતાયાં તવ વેદઘોષઃ ॥ ૨૦ ॥
ગૃહ્ણાસિ નો કસ્યચિદીશ પુણ્યં
ગૃહ્ણાસિ નો કસ્યચિદપ્યપુણ્યમ્ ।
ક્રિયાફલં માઽસ્ય ચ કર્તૃભાવં
સૃજસ્યવિદ્વેત્તિ ન ચ સ્વભાવમ્ ॥ ૨૧ ॥
ગૃહ્ણાસિ નો કસ્યચિદપ્યપુણ્યમ્ ।
ક્રિયાફલં માઽસ્ય ચ કર્તૃભાવં
સૃજસ્યવિદ્વેત્તિ ન ચ સ્વભાવમ્ ॥ ૨૧ ॥
માતુઃ શિશોર્દુર્ગુણનાશનાય
ન તાડને નિર્દયતા ન દોષઃ ।
તથા નિયન્તુર્ગુણદોષયોસ્તે
ન દુષ્ટહત્યાઽદયતા ન દોષઃ ॥ ૨૨ ॥
ન તાડને નિર્દયતા ન દોષઃ ।
તથા નિયન્તુર્ગુણદોષયોસ્તે
ન દુષ્ટહત્યાઽદયતા ન દોષઃ ॥ ૨૨ ॥
દુર્ગાદિરૂપૈર્મહિષાસુરાદ્યાન્
રામાદિરૂપૈરપિ રાવણાદ્યાન્ ।
અનેકહિંસાદિકપાપયુક્તાન્
ક્રૂરાન્ સદાચારકથાવિયુક્તાન્ ॥ ૨૩ ॥
રામાદિરૂપૈરપિ રાવણાદ્યાન્ ।
અનેકહિંસાદિકપાપયુક્તાન્
ક્રૂરાન્ સદાચારકથાવિયુક્તાન્ ॥ ૨૩ ॥
સ્વપાપનાશાર્થમનેકકલ્પા-
-ન્યાસ્યન્ત એતાન્નિરયાનકલ્પાન્ ।
સ્વકીયમુક્તૌ નિજશસ્ત્રકૃત્તાન્
કૃત્વા ભવાન્ દ્યામનયત્ સુપૂતાન્ ॥ ૨૪ ॥
-ન્યાસ્યન્ત એતાન્નિરયાનકલ્પાન્ ।
સ્વકીયમુક્તૌ નિજશસ્ત્રકૃત્તાન્
કૃત્વા ભવાન્ દ્યામનયત્ સુપૂતાન્ ॥ ૨૪ ॥
યાઽપાયયત્ સ્તન્યમિષાદ્વિષં સા
લેભે ગતિં માત્રુચિતાં દયાલુઃ ।
ત્વત્તોપરઃ કો નિજકાર્યસક્ત-
-સ્ત્વમેવ નિત્યં હ્યભિમાનમુક્તઃ ॥ ૨૫ ॥
લેભે ગતિં માત્રુચિતાં દયાલુઃ ।
ત્વત્તોપરઃ કો નિજકાર્યસક્ત-
-સ્ત્વમેવ નિત્યં હ્યભિમાનમુક્તઃ ॥ ૨૫ ॥
નો કાર્યં કરણં ચ તે પરગતે લિઙ્ગં કલા નાપિ તે
વિજ્ઞાતા ત્વદમેય નાન્ય ઇતિ તે તત્ત્વં પ્રસિદ્ધં શ્રુતેઃ ।
નેશસ્તે જનિતાધિકઃ સમ ઉતાન્યઃ કશ્ચનાસ્તિ પ્રભુ-
-ર્દત્તાત્રેય ગુરો નિજામરતરો ત્વં સત્યમેકો વિભુઃ ॥ ૨૬ ॥
વિજ્ઞાતા ત્વદમેય નાન્ય ઇતિ તે તત્ત્વં પ્રસિદ્ધં શ્રુતેઃ ।
નેશસ્તે જનિતાધિકઃ સમ ઉતાન્યઃ કશ્ચનાસ્તિ પ્રભુ-
-ર્દત્તાત્રેય ગુરો નિજામરતરો ત્વં સત્યમેકો વિભુઃ ॥ ૨૬ ॥
ભોગાર્થં સૃજસીતિ કોઽપિ વદતિ ક્રીડાર્થમિત્થં પરે
તે કેચ્છાસ્તિ સમાપ્તકામ મહિમાનં નો વિદુર્હીતરે ।
કેઽપીદં સદસદ્વદન્ત્વિતરથા વામાસ્તુ મેતત્કથા-
-પન્થા મે શ્રુતિદર્શિતસ્તવ પદપ્રાપ્ત્યૈ સુખોઽન્યે વૃથા ॥ ૨૭ ॥
તે કેચ્છાસ્તિ સમાપ્તકામ મહિમાનં નો વિદુર્હીતરે ।
કેઽપીદં સદસદ્વદન્ત્વિતરથા વામાસ્તુ મેતત્કથા-
-પન્થા મે શ્રુતિદર્શિતસ્તવ પદપ્રાપ્ત્યૈ સુખોઽન્યે વૃથા ॥ ૨૭ ॥
સોઽનન્યભક્તોઽસ્ય તુ પર્યુપાસકો
નિત્યાભિયુક્તો યમુપૈત્યભેદતઃ ।
તત્પ્રીતયેઽસૌ ભવતાત્સમર્થના
તારાવલી તત્પદભક્તિભાવના ॥ ૨૮ ॥
નિત્યાભિયુક્તો યમુપૈત્યભેદતઃ ।
તત્પ્રીતયેઽસૌ ભવતાત્સમર્થના
તારાવલી તત્પદભક્તિભાવના ॥ ૨૮ ॥
॥ ઇતિ શ્રીવાસુદેવાનન્દસરસ્વતી વિરચિતં શ્રી દત્ત પ્રાર્થના તારાવલી સમ્પૂર્ણમ્ ॥