Lord Vishnu

শ্ৰী ৱৈকুণ্ঠ গদ্যম্

(Shri Vaikuntha Gadyam in Assamese)

Ramanujacharya

Also known as yamunaryasudhambhodhimavagahya yathamati

Shri Vaikuntha Gadyam is a profound prose composition by the great Acharya Ramanuja, the primary figure of the Vishishtadvaita philosophy. This devotional text serves as a meditative guide, focusing on the glorious attributes of Lord Narayana and the blissful eternal abode, Vaikuntha. By contemplating the supreme nature of the Lord and the soul's desire for unceasing service at His lotus feet, the devotee seeks to transcend mundane limitations. Reciting this Gadyam is believed to purify the mind, foster deep surrender, and grant the seeker the ultimate spiritual attainment of divine communion with the Lord.

যামুনাৰ্যসুধাম্ভোধিমৱগাহ্য যথামতি ।
আদায ভক্তিযোগাখ্যং ৰত্নং সন্দৰ্শযাম্যহম্ ॥
স্ৱাধীন ত্ৰিৱিধচেতনাচেতনস্ৱৰূপস্থিতি প্ৰৱৃত্তিভেদং, ক্লেশ কৰ্মাদ্যশেষদোষাসংস্পৃষ্টং, স্ৱাভাৱিকানৱধিকাতিশয জ্ঞানবলৈশ্ৱৰ্যৱীৰ্যশক্তিতেজঃ প্ৰভৃত্যসঙ্খ্যেয কল্যাণগুণগণৌঘ মহাৰ্ণৱং, পৰমপুৰুষং, ভগৱন্তং, নাৰাযণং, স্ৱামিত্ৱেন সুহৃত্ৱেন গুৰুত্ৱেন চ পৰিগৃহ্য ঐকান্তিকাত্যন্তিক তত্পাদাম্বুজদ্ৱয পৰিচৰ্যৈকমনোৰথঃ, তত্প্ৰাপ্তযে চ তত্পাদাম্বুজদ্ৱয প্ৰপত্তেৰন্যন্ন মে কল্পকোটিসহস্ৰেণাপি সাধনমস্তীতি মন্ৱানঃ, তস্যৈৱ ভগৱতো নাৰাযণস্য অখিলসত্ত্ৱদযৈকসাগৰস্য অনালোচিত গুণগুণাখণ্ড জনানুকূলামৰ্যাদ শীলৱতঃ, স্ৱাভাৱিকানৱধিকাতিশয গুণৱত্তযা দেৱতিৰ্যঙ্মনুষ্যাদ্যখিলজন হৃদযানন্দনস্য আশ্ৰিতৱাত্সল্যৈকজলধেঃ ভক্তজনসংশ্লেষৈকভোগস্য নিত্যজ্ঞানক্ৰিযৈশ্ৱৰ্যাদি ভোগসামগ্ৰীসমৃদ্ধস্য, মহাৱিভূতেঃ, শ্ৰীমচ্চৰণাৰৱিন্দযুগলং অনন্যাত্মসঞ্জীৱনেন তদ্গতসৰ্ৱভাৱেন শৰণমনুৱ্ৰজেত্ । ততশ্চ প্ৰত্যহমাত্মোজ্জীৱনাযৈৱমনুস্মৰেত্ । চতুৰ্দশভুৱনাত্মকং অণ্ডং, দশগুণিতোত্তৰং চ আৱৰণসপ্তকং, সমস্তং কাৰ্যকাৰণ(জাত)মতীত্য, ৱৰ্তমানে পৰমৱ্যোমশব্দাভিধেযে, ব্ৰহ্মাদীনাং ৱাঙ্মনসাঽগোচৰে, শ্ৰীমতি ৱৈকুণ্ঠে দিৱ্যলোকে, সনকৱিধিশিৱাদিভিৰপি অচিন্ত্যস্ৱভাৱৈশ্ৱৰ্যৈঃ, নিত্যসিদ্ধৈৰনন্তৈৰ্ভগৱদানুকূল্যৈক ভোগৈৰ্দিৱ্যপুৰুষৈঃ মহাত্মভিঃ আপূৰিতে, তেষামপি ইযত্পৰিমাণং, ইযদৈশ্ৱৰ্যং, ঈদৃশস্ৱভাৱমিতি পৰিচ্ছেত্তুমযোগ্যে, দিৱ্যাৱৰণশতসহস্ৰাৱৃতে, দিৱ্যকল্পকতৰূপশোভিতে, দিৱ্যোদ্যান শতসহস্ৰকোটিভিৰাৱৃতে, অতিপ্ৰমাণে দিৱ্যাযতনে, কস্মিংশ্চিদ্ৱিচিত্ৰ দিৱ্যৰত্নময দিৱ্যাস্থানমণ্ডপে, দিৱ্যৰত্নস্তম্ভ শতসহস্ৰকোটিভিৰুপশোভিতে,
দিৱ্যনানাৰত্নকৃতস্থল ৱিচিত্ৰিতে, দিৱ্যালঙ্কাৰালঙ্কৃতে, পৰিতঃ পতিতৈঃ পতমানৈঃ পাদপস্থৈশ্চ নানাগন্ধৱৰ্ণৈৰ্দিৱ্যপুষ্পৈঃ শোভমানৈৰ্দিৱ্যপুষ্পোপৱনৈৰুপশোভিতে, সঙ্কীৰ্ণপাৰিজাতাদি কল্পদ্ৰুমোপশোভিতৈঃ, অসঙ্কীৰ্ণৈশ্চ কৈশ্চিদন্তস্স্থপুষ্পৰত্নাদিনিৰ্মিত দিৱ্যলীলামণ্ডপ শতসহস্ৰোপশোভিতৈঃ, সৰ্ৱদাঽনুভূযমানৈৰপ্যপূৰ্ৱৱদাশ্চৰ্যমাৱহদ্ভিঃ ক্ৰীডাশৈল শতসহস্ৰৈৰলঙ্কৃতৈঃ, কৈশ্চিন্নাৰাযণদিৱ্যলীলাঽসাধাৰণৈঃ, কৈশ্চিত্পদ্মৱনালযা দিৱ্যলীলাঽসাধাৰণৈঃ, সাধাৰণৈশ্চ কৈশ্চিত্ শুকশাৰিকামযূৰকোকিলাদিভিঃ কোমলকূজিতৈৰাকুলৈঃ, দিৱ্যোদ্যান শতসহস্ৰৈৰাৱৃতে, মণিমুক্তাপ্ৰৱাল কৃতসোপানৈঃ, দিৱ্যামলামৃতৰসোদকৈঃ, দিৱ্যাণ্ডজৱৰৈঃ, অতিৰমণীযদৰ্শনৈঃ অতিমনোহৰমধুৰস্ৱৰৈঃ আকুলৈঃ, অন্তস্থ মুক্তাময দিৱ্যক্ৰীডাস্থানোপশোভিতৈঃ দিৱ্যসৌগন্ধিকৱাপীশতসহস্ৰৈঃ, দিৱ্যৰাজহংসাৱলীৱিৰাজিতৈৰাৱৃতে, নিৰস্তাতিশযানন্দৈকৰসতযা চানন্ত্যাচ্চ প্ৰৱিষ্টানুন্মাদযদ্ভিঃ ক্ৰীডোদ্দেশৈৰ্ৱিৰাজিতে, তত্ৰ তত্ৰ কৃত দিৱ্যপুষ্পপৰ্যঙ্কোপশোভিতে, নানাপুষ্পাসৱাস্ৱাদ মত্তভৃঙ্গাৱলীভিঃ উদ্গীযমান দিৱ্যগান্ধৰ্ৱেণাপূৰিতে, চন্দনাগৰুকৰ্পূৰ দিৱ্যপুষ্পাৱগাহি মন্দানিলাসেৱ্যমানে, মধ্যে পুষ্পসঞ্চয ৱিচিত্ৰিতে, মহতি দিৱ্যযোগপৰ্যঙ্কে অনন্তভোগিনি, শ্ৰীমদ্ৱৈকুণ্ঠৈশ্ৱৰ্যাদি দিৱ্যলোকং আত্মকান্ত্যা ৱিশ্ৱমাপ্যাযযন্ত্যা শেষ শেষাশনাদি সৰ্ৱপৰিজনং ভগৱতস্তত্তদৱস্থোচিত পৰিচৰ্যাযাং আজ্ঞাপযন্ত্যা, শীলৰূপগুণ ৱিলাসাদিভিঃ আত্মানুৰূপযা শ্ৰিযা সহাসীনং, প্ৰত্যগ্ৰোন্মীলিত সৰসিজসদৃশ নযনযুগলং, স্ৱচ্ছনীলজীমূতসঙ্কাশং, অত্যুজ্জ্ৱলপীতৱাসসং, স্ৱযা প্ৰভযাঽতিনিৰ্মলযা অতিশীতলযা অতিকোমলযা স্ৱচ্ছমাণিক্যাভযা কৃত্স্নং জগদ্ভাসযন্তং,
অচিন্ত্যদিৱ্যাদ্ভুত নিত্যযৌৱন স্ৱভাৱলাৱণ্যমযামৃতসাগৰং, অতিসৌকুমাৰ্যাদি ঈষত্ প্ৰস্ৱিন্নৱদালক্ষ্যমাণ ললাটফলক দিৱ্যালকাৱলীৱিৰাজিতং, প্ৰবুদ্ধমুগ্ধাম্বুজ চাৰুলোচনং, সৱিভ্ৰমভ্ৰূলতং, উজ্জ্ৱলাধৰং, শুচিস্মিতং, কোমলগণ্ডং, উন্নসং, উদগ্ৰপীনাংস ৱিলম্বিকুণ্ডলালকাৱলী বন্ধুৰ কম্বুকন্ধৰং, প্ৰিযাৱতংসোত্পল কৰ্ণভূষণশ্লথালকাবন্ধ ৱিমৰ্দশংসিভিঃ চতুৰ্ভিৰাজানুৱিলম্বিভিৰ্ভুজৈৰ্ৱিৰাজিতং, অতিকোমল দিৱ্যৰেখালঙ্কৃতাতাম্ৰকৰতলং, দিৱ্যাঙ্গুলীযকৱিৰাজিতং, অতিকোমল দিৱ্যনখাৱলীৱিৰাজিতং, অতিৰক্তাঙ্গুলীভিৰলঙ্কৃতং, তত্ক্ষণোন্মীলিত পুণ্ডৰীক সদৃশচৰণযুগলং, অতিমনোহৰ কিৰীটমকুট চূডাৱতংস মকৰকুণ্ডল গ্ৰৈৱেযক হাৰ কেযূৰ কটক শ্ৰীৱত্স কৌস্তুভ মুক্তাদামোদৰবন্ধন পীতাম্বৰ কাঞ্চীগুণ নূপুৰাদিভিৰত্যন্ত সুখস্পৰ্শৈঃ দিৱ্যগন্ধৈৰ্ভূষণৈৰ্ভূষিতং, শ্ৰীমত্যা ৱৈজযন্ত্যা ৱনমালযা ৱিৰাজিতং, শঙ্খচক্ৰগদাঽসি শাৰ্ঙ্গাদি দিৱ্যাযুধৈঃ সেৱ্যমানং, স্ৱসঙ্কল্পমাত্ৰাৱক্লুপ্ত জগজ্জন্মস্থিতিধ্ৱংসাদিকে শ্ৰীমতি ৱিষ্ৱক্সেনে ন্যস্ত সমস্তাত্মৈশ্ৱৰ্যং, ৱৈনতেযাদিভিঃ স্ৱভাৱতো নিৰস্ত সমস্ত সাংসাৰিক স্ৱভাৱৈঃ ভগৱত্পৰিচৰ্যাকৰণ যোগ্যৈৰ্ভগৱত্পৰিচৰ্যৈকভোগৈ-ৰ্নিত্যসিদ্ধৈৰনন্তৈঃ যথা যোগং সেৱ্যমানং, আত্মভোগেন অননুসংহিতপৰাদিকাল দিৱ্যামল কোমলাৱলোকনেন ৱিশ্ৱমাহ্লাদযন্তং, ঈষদুন্মীলিত মুখাম্বুজোদৰৱিনিৰ্গতেন দিৱ্যাননাৰৱিন্দ শোভাজননেন দিৱ্যগাম্ভীৰ্যৌদাৰ্য সৌন্দৰ্য মাধুৰ্যাদ্যনৱধিক গুণগণৱিভূষিতেন, অতিমনোহৰ দিৱ্যভাৱগৰ্ভেণ দিৱ্যলীলাঽঽলাপামৃতেন অখিলজন হৃদযান্তৰাণ্যাপূৰযন্তং ভগৱন্তং নাৰাযণং ধ্যানযোগেন দৃষ্ট্ৱা, ততো ভগৱতো নিত্যস্ৱাম্যমাত্মনো নিত্যদাস্যং চ যথাৱস্থিতমনুসন্ধায, কদাঽহং ভগৱন্তং নাৰাযণং, মম কুলনাথং, মম কুলদৈৱতং, মম কুলধনং, মম ভোগ্যং, মম মাতৰং, মম পিতৰং, মম সৰ্ৱং সাক্ষাত্কৰৱাণি চক্ষুষা ।
কদাঽহং ভগৱত্পাদাম্বুজদ্ৱযং শিৰসা সঙ্গ্ৰহীষ্যামি । কদাঽহং ভগৱত্পাদাম্বুজদ্ৱয পৰিচৰ্যাঽঽশযা নিৰস্তসমস্তেতৰ ভোগাশঃ, অপগত সমস্ত সাংসাৰিকস্ৱভাৱঃ তত্পাদাম্বুজদ্ৱযং প্ৰৱেক্ষ্যামি । কদাঽহং ভগৱত্পাদাম্বুজদ্ৱয পৰিচৰ্যাকৰণযোগ্য-স্তদেকভোগস্তত্পাদৌ পৰিচৰিষ্যামি । কদা মাং ভগৱান্ স্ৱকীযযা অতিশীতলযা দৃশা অৱলোক্য, স্নিগ্ধগম্ভীৰমধুৰযা গিৰা পৰিচৰ্যাযাং আজ্ঞাপযিষ্যতি, ইতি ভগৱত্পৰিচৰ্যাযামাশাং ৱৰ্ধযিত্ৱা তযৈৱাঽশযা তত্প্ৰসাদোপবৃংহিতযা ভগৱন্তমুপেত্য, দূৰাদেৱ ভগৱন্তং শেষভোগে শ্ৰিযা সহাসীনং ৱৈনতেযাদিভিঃ সেৱ্যমানং, সমস্তপৰিৱাৰায শ্ৰীমতে নাৰাযণায নমঃ, ইতি প্ৰণম্য উত্থাযোত্থায পুনঃ পুনঃ প্ৰণম্য অত্যন্ত সাধ্ৱসৱিনযাৱনতো ভূত্ৱা, ভগৱত্পাৰিষদগণনাযকৈৰ্দ্ৱাৰপালৈঃ কৃপযা স্নেহগৰ্ভযা দৃশাঽৱলোকিতঃ সম্যগভিৱন্দিতৈস্তৈস্তৈৰেৱানুমতো ভগৱন্তমুপেত্য, শ্ৰীমতা মূলমন্ত্ৰেণ মামৈকান্তিকাত্যন্তিক পৰিচৰ্যাকৰণায পৰিগৃহ্ণীষ্ৱ ইতি যাচমানঃ প্ৰণম্যাত্মানং ভগৱতে নিৱেদযেত্ ।
ততো ভগৱতা স্ৱযমেৱাত্মসঞ্জীৱনেন অমৰ্যাদশীলৱতা অতিপ্ৰেমান্ৱিতেন অৱলোকনেনাৱলোক্য সৰ্ৱদেশ সৰ্ৱকাল সৰ্ৱাৱস্থোচিতাত্যন্তশেষভাৱায স্ৱীকৃতোঽনুজ্ঞাতশ্চ অত্যন্তসাধ্ৱসৱিনযাৱনতঃ কিঙ্কুৰ্ৱাণঃ কৃতাঞ্জলিপুটো ভগৱন্তমুপাসীত । ততশ্চানুভূযমান ভাৱৱিশেষঃ নিৰতিশযপ্ৰীত্যাঽন্যত্কিঞ্চিত্কৰ্তুং দ্ৰষ্টুং স্মৰ্তুমশক্তঃ পুনৰপি শেষভাৱমেৱ যাচমানো ভগৱন্তমেৱাৱিচ্ছিন্নস্ৰোতোৰূপেণাৱলোকনেন অৱলোকযন্নাসীত । ততো ভগৱতা স্ৱযমেৱাত্মসঞ্জীৱনেনাৱলোকনেনাৱলোক্য সস্মিতমাহূয সমস্তক্লেশাপহং নিৰতিশযসুখাৱহমাত্মীযং, শ্ৰীমত্পাদাৰৱিন্দযুগলং শিৰসি কৃতং ধ্যাত্ৱা, অমৃতসাগৰান্তৰ্নিমগ্নসৰ্ৱাৱযৱঃ সুখমাসীত ।
লক্ষ্মীপতেৰ্যতিপতেশ্চ দযৈকধাম্নোঃ
যোঽসৌ পুৰা সমজনিষ্ট জগদ্ধিতাৰ্থম্ ।
প্ৰাপ্যং প্ৰকাশযতু নঃ পৰমং ৰহস্যং
সংৱাদ এষ শৰণাগতি মন্ত্ৰসাৰঃ ॥
ইতি শ্ৰীভগৱদ্ৰামানুজৱিৰচিতে শ্ৰীৱৈকুণ্ঠগদ্যম্ ।

Explore More