ശ്രീ വൈകുണ്ഠ ഗദ്യമ്

യാമുനാര്യസുധാമ്ഭോധിമവഗാഹ്യ യഥാമതി ।

ആദായ ഭക്തിയോഗാഖ്യം രത്നം സന്ദര്ശയാമ്യഹമ് ॥
സ്വാധീന ത്രിവിധചേതനാചേതനസ്വരൂപസ്ഥിതി പ്രവൃത്തിഭേദം, ക്ലേശ കര്മാദ്യശേഷദോഷാസംസ്പൃഷ്ടം, സ്വാഭാവികാനവധികാതിശയ ജ്ഞാനബലൈശ്വര്യവീര്യശക്തിതേജഃ പ്രഭൃത്യസങ്ഖ്യേയ കല്യാണഗുണഗണൌഘ മഹാര്ണവം, പരമപുരുഷം, ഭഗവന്തം, നാരായണം, സ്വാമിത്വേന സുഹൃത്വേന ഗുരുത്വേന ച പരിഗൃഹ്യ ഐകാന്തികാത്യന്തിക തത്പാദാമ്ബുജദ്വയ പരിചര്യൈകമനോരഥഃ, തത്പ്രാപ്തയേ ച തത്പാദാമ്ബുജദ്വയ പ്രപത്തേരന്യന്ന മേ കല്പകോടിസഹസ്രേണാപി സാധനമസ്തീതി മന്വാനഃ, തസ്യൈവ ഭഗവതോ നാരായണസ്യ അഖിലസത്ത്വദയൈകസാഗരസ്യ അനാലോചിത ഗുണഗുണാഖണ്ഡ ജനാനുകൂലാമര്യാദ ശീലവതഃ, സ്വാഭാവികാനവധികാതിശയ ഗുണവത്തയാ ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യാദ്യഖിലജന ഹൃദയാനന്ദനസ്യ ആശ്രിതവാത്സല്യൈകജലധേഃ ഭക്തജനസംശ്ലേഷൈകഭോഗസ്യ നിത്യജ്ഞാനക്രിയൈശ്വര്യാദി ഭോഗസാമഗ്രീസമൃദ്ധസ്യ, മഹാവിഭൂതേഃ, ശ്രീമച്ചരണാരവിന്ദയുഗലം അനന്യാത്മസഞ്ജീവനേന തദ്ഗതസര്വഭാവേന ശരണമനുവ്രജേത് । തതശ്ച പ്രത്യഹമാത്മോജ്ജീവനായൈവമനുസ്മരേത് । ചതുര്ദശഭുവനാത്മകം അണ്ഡം, ദശഗുണിതോത്തരം ച ആവരണസപ്തകം, സമസ്തം കാര്യകാരണ(ജാത)മതീത്യ, വര്തമാനേ പരമവ്യോമശബ്ദാഭിധേയേ, ബ്രഹ്മാദീനാം വാങ്മനസാഽഗോചരേ, ശ്രീമതി വൈകുണ്ഠേ ദിവ്യലോകേ, സനകവിധിശിവാദിഭിരപി അചിന്ത്യസ്വഭാവൈശ്വര്യൈഃ, നിത്യസിദ്ധൈരനന്തൈര്ഭഗവദാനുകൂല്യൈക ഭോഗൈര്ദിവ്യപുരുഷൈഃ മഹാത്മഭിഃ ആപൂരിതേ, തേഷാമപി ഇയത്പരിമാണം, ഇയദൈശ്വര്യം, ഈദൃശസ്വഭാവമിതി പരിച്ഛേത്തുമയോഗ്യേ, ദിവ്യാവരണശതസഹസ്രാവൃതേ, ദിവ്യകല്പകതരൂപശോഭിതേ, ദിവ്യോദ്യാന ശതസഹസ്രകോടിഭിരാവൃതേ, അതിപ്രമാണേ ദിവ്യായതനേ, കസ്മിംശ്ചിദ്വിചിത്ര ദിവ്യരത്നമയ ദിവ്യാസ്ഥാനമണ്ഡപേ, ദിവ്യരത്നസ്തമ്ഭ ശതസഹസ്രകോടിഭിരുപശോഭിതേ,

ദിവ്യനാനാരത്നകൃതസ്ഥല വിചിത്രിതേ, ദിവ്യാലങ്കാരാലങ്കൃതേ, പരിതഃ പതിതൈഃ പതമാനൈഃ പാദപസ്ഥൈശ്ച നാനാഗന്ധവര്ണൈര്ദിവ്യപുഷ്പൈഃ ശോഭമാനൈര്ദിവ്യപുഷ്പോപവനൈരുപശോഭിതേ, സങ്കീര്ണപാരിജാതാദി കല്പദ്രുമോപശോഭിതൈഃ, അസങ്കീര്ണൈശ്ച കൈശ്ചിദന്തസ്സ്ഥപുഷ്പരത്നാദിനിര്മിത ദിവ്യലീലാമണ്ഡപ ശതസഹസ്രോപശോഭിതൈഃ, സര്വദാഽനുഭൂയമാനൈരപ്യപൂര്വവദാശ്ചര്യമാവഹദ്ഭിഃ ക്രീഡാശൈല ശതസഹസ്രൈരലങ്കൃതൈഃ, കൈശ്ചിന്നാരായണദിവ്യലീലാഽസാധാരണൈഃ, കൈശ്ചിത്പദ്മവനാലയാ ദിവ്യലീലാഽസാധാരണൈഃ, സാധാരണൈശ്ച കൈശ്ചിത് ശുകശാരികാമയൂരകോകിലാദിഭിഃ കോമലകൂജിതൈരാകുലൈഃ, ദിവ്യോദ്യാന ശതസഹസ്രൈരാവൃതേ, മണിമുക്താപ്രവാല കൃതസോപാനൈഃ, ദിവ്യാമലാമൃതരസോദകൈഃ, ദിവ്യാണ്ഡജവരൈഃ, അതിരമണീയദര്ശനൈഃ അതിമനോഹരമധുരസ്വരൈഃ ആകുലൈഃ, അന്തസ്ഥ മുക്താമയ ദിവ്യക്രീഡാസ്ഥാനോപശോഭിതൈഃ ദിവ്യസൌഗന്ധികവാപീശതസഹസ്രൈഃ, ദിവ്യരാജഹംസാവലീവിരാജിതൈരാവൃതേ, നിരസ്താതിശയാനന്ദൈകരസതയാ ചാനന്ത്യാച്ച പ്രവിഷ്ടാനുന്മാദയദ്ഭിഃ ക്രീഡോദ്ദേശൈര്വിരാജിതേ, തത്ര തത്ര കൃത ദിവ്യപുഷ്പപര്യങ്കോപശോഭിതേ, നാനാപുഷ്പാസവാസ്വാദ മത്തഭൃങ്ഗാവലീഭിഃ ഉദ്ഗീയമാന ദിവ്യഗാന്ധര്വേണാപൂരിതേ, ചന്ദനാഗരുകര്പൂര ദിവ്യപുഷ്പാവഗാഹി മന്ദാനിലാസേവ്യമാനേ, മധ്യേ പുഷ്പസഞ്ചയ വിചിത്രിതേ, മഹതി ദിവ്യയോഗപര്യങ്കേ അനന്തഭോഗിനി, ശ്രീമദ്വൈകുണ്ഠൈശ്വര്യാദി ദിവ്യലോകം ആത്മകാന്ത്യാ വിശ്വമാപ്യായയന്ത്യാ ശേഷ ശേഷാശനാദി സര്വപരിജനം ഭഗവതസ്തത്തദവസ്ഥോചിത പരിചര്യായാം ആജ്ഞാപയന്ത്യാ, ശീലരൂപഗുണ വിലാസാദിഭിഃ ആത്മാനുരൂപയാ ശ്രിയാ സഹാസീനം, പ്രത്യഗ്രോന്മീലിത സരസിജസദൃശ നയനയുഗലം, സ്വച്ഛനീലജീമൂതസങ്കാശം, അത്യുജ്ജ്വലപീതവാസസം, സ്വയാ പ്രഭയാഽതിനിര്മലയാ അതിശീതലയാ അതികോമലയാ സ്വച്ഛമാണിക്യാഭയാ കൃത്സ്നം ജഗദ്ഭാസയന്തം,

അചിന്ത്യദിവ്യാദ്ഭുത നിത്യയൌവന സ്വഭാവലാവണ്യമയാമൃതസാഗരം, അതിസൌകുമാര്യാദി ഈഷത് പ്രസ്വിന്നവദാലക്ഷ്യമാണ ലലാടഫലക ദിവ്യാലകാവലീവിരാജിതം, പ്രബുദ്ധമുഗ്ധാമ്ബുജ ചാരുലോചനം, സവിഭ്രമഭ്രൂലതം, ഉജ്ജ്വലാധരം, ശുചിസ്മിതം, കോമലഗണ്ഡം, ഉന്നസം, ഉദഗ്രപീനാംസ വിലമ്ബികുണ്ഡലാലകാവലീ ബന്ധുര കമ്ബുകന്ധരം, പ്രിയാവതംസോത്പല കര്ണഭൂഷണശ്ലഥാലകാബന്ധ വിമര്ദശംസിഭിഃ ചതുര്ഭിരാജാനുവിലമ്ബിഭിര്ഭുജൈര്വിരാജിതം, അതികോമല ദിവ്യരേഖാലങ്കൃതാതാമ്രകരതലം, ദിവ്യാങ്ഗുലീയകവിരാജിതം, അതികോമല ദിവ്യനഖാവലീവിരാജിതം, അതിരക്താങ്ഗുലീഭിരലങ്കൃതം, തത്ക്ഷണോന്മീലിത പുണ്ഡരീക സദൃശചരണയുഗലം, അതിമനോഹര കിരീടമകുട ചൂഡാവതംസ മകരകുണ്ഡല ഗ്രൈവേയക ഹാര കേയൂര കടക ശ്രീവത്സ കൌസ്തുഭ മുക്താദാമോദരബന്ധന പീതാമ്ബര കാഞ്ചീഗുണ നൂപുരാദിഭിരത്യന്ത സുഖസ്പര്ശൈഃ ദിവ്യഗന്ധൈര്ഭൂഷണൈര്ഭൂഷിതം, ശ്രീമത്യാ വൈജയന്ത്യാ വനമാലയാ വിരാജിതം, ശങ്ഖചക്രഗദാഽസി ശാര്ങ്ഗാദി ദിവ്യായുധൈഃ സേവ്യമാനം, സ്വസങ്കല്പമാത്രാവക്ലുപ്ത ജഗജ്ജന്മസ്ഥിതിധ്വംസാദികേ ശ്രീമതി വിഷ്വക്സേനേ ന്യസ്ത സമസ്താത്മൈശ്വര്യം, വൈനതേയാദിഭിഃ സ്വഭാവതോ നിരസ്ത സമസ്ത സാംസാരിക സ്വഭാവൈഃ ഭഗവത്പരിചര്യാകരണ യോഗ്യൈര്ഭഗവത്പരിചര്യൈകഭോഗൈ-ര്നിത്യസിദ്ധൈരനന്തൈഃ യഥാ യോഗം സേവ്യമാനം, ആത്മഭോഗേന അനനുസംഹിതപരാദികാല ദിവ്യാമല കോമലാവലോകനേന വിശ്വമാഹ്ലാദയന്തം, ഈഷദുന്മീലിത മുഖാമ്ബുജോദരവിനിര്ഗതേന ദിവ്യാനനാരവിന്ദ ശോഭാജനനേന ദിവ്യഗാമ്ഭീര്യൌദാര്യ സൌന്ദര്യ മാധുര്യാദ്യനവധിക ഗുണഗണവിഭൂഷിതേന, അതിമനോഹര ദിവ്യഭാവഗര്ഭേണ ദിവ്യലീലാഽഽലാപാമൃതേന അഖിലജന ഹൃദയാന്തരാണ്യാപൂരയന്തം ഭഗവന്തം നാരായണം ധ്യാനയോഗേന ദൃഷ്ട്വാ, തതോ ഭഗവതോ നിത്യസ്വാമ്യമാത്മനോ നിത്യദാസ്യം ച യഥാവസ്ഥിതമനുസന്ധായ, കദാഽഹം ഭഗവന്തം നാരായണം, മമ കുലനാഥം, മമ കുലദൈവതം, മമ കുലധനം, മമ ഭോഗ്യം, മമ മാതരം, മമ പിതരം, മമ സര്വം സാക്ഷാത്കരവാണി ചക്ഷുഷാ ।

കദാഽഹം ഭഗവത്പാദാമ്ബുജദ്വയം ശിരസാ സങ്ഗ്രഹീഷ്യാമി । കദാഽഹം ഭഗവത്പാദാമ്ബുജദ്വയ പരിചര്യാഽഽശയാ നിരസ്തസമസ്തേതര ഭോഗാശഃ, അപഗത സമസ്ത സാംസാരികസ്വഭാവഃ തത്പാദാമ്ബുജദ്വയം പ്രവേക്ഷ്യാമി । കദാഽഹം ഭഗവത്പാദാമ്ബുജദ്വയ പരിചര്യാകരണയോഗ്യ-സ്തദേകഭോഗസ്തത്പാദൌ പരിചരിഷ്യാമി । കദാ മാം ഭഗവാന് സ്വകീയയാ അതിശീതലയാ ദൃശാ അവലോക്യ, സ്നിഗ്ധഗമ്ഭീരമധുരയാ ഗിരാ പരിചര്യായാം ആജ്ഞാപയിഷ്യതി, ഇതി ഭഗവത്പരിചര്യായാമാശാം വര്ധയിത്വാ തയൈവാഽശയാ തത്പ്രസാദോപബൃംഹിതയാ ഭഗവന്തമുപേത്യ, ദൂരാദേവ ഭഗവന്തം ശേഷഭോഗേ ശ്രിയാ സഹാസീനം വൈനതേയാദിഭിഃ സേവ്യമാനം, സമസ്തപരിവാരായ ശ്രീമതേ നാരായണായ നമഃ, ഇതി പ്രണമ്യ ഉത്ഥായോത്ഥായ പുനഃ പുനഃ പ്രണമ്യ അത്യന്ത സാധ്വസവിനയാവനതോ ഭൂത്വാ, ഭഗവത്പാരിഷദഗണനായകൈര്ദ്വാരപാലൈഃ കൃപയാ സ്നേഹഗര്ഭയാ ദൃശാഽവലോകിതഃ സമ്യഗഭിവന്ദിതൈസ്തൈസ്തൈരേവാനുമതോ ഭഗവന്തമുപേത്യ, ശ്രീമതാ മൂലമന്ത്രേണ മാമൈകാന്തികാത്യന്തിക പരിചര്യാകരണായ പരിഗൃഹ്ണീഷ്വ ഇതി യാചമാനഃ പ്രണമ്യാത്മാനം ഭഗവതേ നിവേദയേത് ।

തതോ ഭഗവതാ സ്വയമേവാത്മസഞ്ജീവനേന അമര്യാദശീലവതാ അതിപ്രേമാന്വിതേന അവലോകനേനാവലോക്യ സര്വദേശ സര്വകാല സര്വാവസ്ഥോചിതാത്യന്തശേഷഭാവായ സ്വീകൃതോഽനുജ്ഞാതശ്ച അത്യന്തസാധ്വസവിനയാവനതഃ കിങ്കുര്വാണഃ കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭഗവന്തമുപാസീത । തതശ്ചാനുഭൂയമാന ഭാവവിശേഷഃ നിരതിശയപ്രീത്യാഽന്യത്കിഞ്ചിത്കര്തും ദ്രഷ്ടും സ്മര്തുമശക്തഃ പുനരപി ശേഷഭാവമേവ യാചമാനോ ഭഗവന്തമേവാവിച്ഛിന്നസ്രോതോരൂപേണാവലോകനേന അവലോകയന്നാസീത । തതോ ഭഗവതാ സ്വയമേവാത്മസഞ്ജീവനേനാവലോകനേനാവലോക്യ സസ്മിതമാഹൂയ സമസ്തക്ലേശാപഹം നിരതിശയസുഖാവഹമാത്മീയം, ശ്രീമത്പാദാരവിന്ദയുഗലം ശിരസി കൃതം ധ്യാത്വാ, അമൃതസാഗരാന്തര്നിമഗ്നസര്വാവയവഃ സുഖമാസീത ।
ലക്ഷ്മീപതേര്യതിപതേശ്ച ദയൈകധാമ്നോഃ

യോഽസൌ പുരാ സമജനിഷ്ട ജഗദ്ധിതാര്ഥമ് ।

പ്രാപ്യം പ്രകാശയതു നഃ പരമം രഹസ്യം

സംവാദ ഏഷ ശരണാഗതി മന്ത്രസാരഃ ॥