॥ श्री विष्णोर्दिव्यस्थल स्तोत्रम् ॥
अर्जुन उवाच।
क्षेत्रेषु येषु येषु त्वं चिन्तनीयो मयाच्युत ।
चेतसः प्रणिधानार्थं तन्ममाख्यातुमर्हसि ॥ १ ॥
चेतसः प्रणिधानार्थं तन्ममाख्यातुमर्हसि ॥ १ ॥
यत्र यत्र च यन्नाम प्रीतये भवतः स्तुतौ ।
प्रसादसुमुखो नाथ तन्ममाशेषतो वद ॥ २ ॥
प्रसादसुमुखो नाथ तन्ममाशेषतो वद ॥ २ ॥
भगवानुवाच ।
सर्वगः सर्वभूतोंऽहं न हि किञ्चिन्मया विना ।
चराचरे जगत्यस्मिन् विद्यते कुरुसत्तम ॥ ३ ॥
चराचरे जगत्यस्मिन् विद्यते कुरुसत्तम ॥ ३ ॥
तथापि येषु स्थानेषु चिन्तनीयोऽहमर्जुन ।
स्तोतव्यो नामभिर्यैश्च श्रूयतां तद्वदामि ते ॥ ४ ॥
स्तोतव्यो नामभिर्यैश्च श्रूयतां तद्वदामि ते ॥ ४ ॥
पुष्करे पुण्डरीकाक्षं गयायां च गदाधरम् ।
लोहदण्डे तथा विष्णुं स्तुवंस्तरति दुष्कृतम् ॥ ५ ॥
लोहदण्डे तथा विष्णुं स्तुवंस्तरति दुष्कृतम् ॥ ५ ॥
राघवं चित्रकूटे तु प्रभासे दैत्यसूदनम् ।
बृन्दावने च गोविन्दं मां स्तुवन् पुण्यभाग्भवेत् ॥ ६ ॥
बृन्दावने च गोविन्दं मां स्तुवन् पुण्यभाग्भवेत् ॥ ६ ॥
जयं जयन्त्यां तद्वच्च जयन्तं हस्तिनापुरे ।
वराहं कर्दमाले तु काश्मीरे चक्रपाणिनम् ॥ ७ ॥
वराहं कर्दमाले तु काश्मीरे चक्रपाणिनम् ॥ ७ ॥
जनार्दनं च कुब्जाम्रे मथुरायां च केशवम् ।
कुब्जके श्रीधरं तद्वद्गङ्गाद्वारे सुरोत्तमम् ॥ ८ ॥
कुब्जके श्रीधरं तद्वद्गङ्गाद्वारे सुरोत्तमम् ॥ ८ ॥
सालग्रामे महायोगिं हरिं गोवर्धनाचले ।
पिण्डारके चतुर्बाहुं शङ्खोद्धारे च शङ्खिनम् ॥ ९ ॥
पिण्डारके चतुर्बाहुं शङ्खोद्धारे च शङ्खिनम् ॥ ९ ॥
वामनं तु कुरुक्षेत्रे यमुनायां त्रिविक्रमम् ।
विश्वेश्वरं तथा शोणे कपिलं पूर्वसागरे ॥ १० ॥
विश्वेश्वरं तथा शोणे कपिलं पूर्वसागरे ॥ १० ॥
श्वेतद्वीपपतिं चापि गङ्गासागरसङ्गमे ।
भूधरं देविकानद्यां प्रयागे चैव माधवम् ॥ ११ ॥
भूधरं देविकानद्यां प्रयागे चैव माधवम् ॥ ११ ॥
नरनारायणाख्यं च तथा बदरिकाश्रमे ।
समुद्रे दक्षिणे स्तव्यं पद्मनाभेति फाल्गुन ॥ १२ ॥
समुद्रे दक्षिणे स्तव्यं पद्मनाभेति फाल्गुन ॥ १२ ॥
द्वारकायां तथा कृष्णं स्तुवंस्तरति दुर्गतिम् ।
रामं नाम महेन्द्राद्रौ हृषीकेशं तथार्बुदे ॥ १३ ॥
रामं नाम महेन्द्राद्रौ हृषीकेशं तथार्बुदे ॥ १३ ॥
अश्वतीर्थे हयग्रीवं विश्वरूपं हिमाचले ।
नृसिंहं कृतसौचे च विपाशायां द्विजप्रियम् ॥ १४ ॥
नृसिंहं कृतसौचे च विपाशायां द्विजप्रियम् ॥ १४ ॥
नैमिषे यज्ञपुरुषं जम्बूमार्गे तथाच्युतम् ।
अनन्तं सैन्धवारण्ये दण्डके शार्ङ्गधारिणम् ॥ १५ ॥
अनन्तं सैन्धवारण्ये दण्डके शार्ङ्गधारिणम् ॥ १५ ॥
उत्पलावर्तके शौरिं नर्मदायां श्रियः पतिम् ।
दामोदरं रैवतके नन्दायां जलशायिनम् ॥ १६ ॥
दामोदरं रैवतके नन्दायां जलशायिनम् ॥ १६ ॥
सर्वयोगेश्वरं चैव सिन्धुसागरसङ्गमे ।
सह्याद्रौ देवदेवेशं वैकुण्ठं मागधे वने ॥ १७ ॥
सह्याद्रौ देवदेवेशं वैकुण्ठं मागधे वने ॥ १७ ॥
सर्वपापहरं विन्ध्ये चोड्रेषु पुरुषोत्तमम् ।
हृदये चापि कौन्तेय परमात्मानमात्मनः ॥ १८ ॥
हृदये चापि कौन्तेय परमात्मानमात्मनः ॥ १८ ॥
वटे वटे वैश्रवणं चत्वरे चत्वरे शिवम् ।
पर्वते पर्वते रामं सर्वत्र मधुसूदनम् ॥ १९ ॥
पर्वते पर्वते रामं सर्वत्र मधुसूदनम् ॥ १९ ॥
नरं भूमौ तथा व्योम्नि कौन्तेय गरुडध्वजम् ।
वासुदेवं च सर्वत्र संस्मरेज्ज्योतिषां पतिम् ॥ २० ॥
वासुदेवं च सर्वत्र संस्मरेज्ज्योतिषां पतिम् ॥ २० ॥
अर्चयन् प्रणमन् स्तुन्वन् संस्मरेश्च धनञ्जय ।
एतेष्वेतानि नामानि नरः पापात् प्रमुच्यते ॥ २१ ॥
एतेष्वेतानि नामानि नरः पापात् प्रमुच्यते ॥ २१ ॥
स्थानेष्वेतेषु मन्नाम्नामेतेषां प्रीणनं नरः ।
द्विजानां प्रीणनं कृत्वा स्वर्गलोकेऽभिजायते ॥ २२ ॥
द्विजानां प्रीणनं कृत्वा स्वर्गलोकेऽभिजायते ॥ २२ ॥
नामान्येतानि कौन्तेय स्थानान्येतानि चात्मवान् ।
जपन् वै पञ्चपञ्चाशत् त्रिसन्ध्यं मत्परायणः ॥ २३ ॥
जपन् वै पञ्चपञ्चाशत् त्रिसन्ध्यं मत्परायणः ॥ २३ ॥
त्रीणि जन्मानि यत्पापमवस्थात्रितये कृतम् ।
तत्क्षालयत्यसन्दिग्धं जायते च सतां कुले ॥ २४ ॥
तत्क्षालयत्यसन्दिग्धं जायते च सतां कुले ॥ २४ ॥
द्विकालं वा जपन्वैतद्दिवारात्रौ च यत्कृतम् ।
तस्माद्विमुच्यते पापात् संस्तुवन्परमो नरः ॥ २५ ॥
तस्माद्विमुच्यते पापात् संस्तुवन्परमो नरः ॥ २५ ॥
जप्तान्येतानि कौन्तेय सकृच्छ्रद्धासमन्वितम् ।
मोचयन्ति नरं पापाद्यत्तत्रैव दिने कृतम् ॥ २६ ॥
मोचयन्ति नरं पापाद्यत्तत्रैव दिने कृतम् ॥ २६ ॥
धन्यं यशस्यमायुष्यं जयं कुरु कुलोद्वह ।
ग्रहानुकूलतां चैव करोत्याशु न संशयः ॥ २७ ॥
ग्रहानुकूलतां चैव करोत्याशु न संशयः ॥ २७ ॥
उपोषितो मत्परमः स्थानेष्वेतेषु मानवः ।
कृतायतनवासश्च प्राप्नोत्यभिमतं फलम् ॥ २८ ॥
कृतायतनवासश्च प्राप्नोत्यभिमतं फलम् ॥ २८ ॥
उत्क्रान्तिरप्यशेषेषु स्थानेष्वेतेषु शस्यते ।
अन्यस्थानाच्छतगुणमेतेष्वनशनादिकम् ॥ २९ ॥
अन्यस्थानाच्छतगुणमेतेष्वनशनादिकम् ॥ २९ ॥
यस्तु मत्परमः कालं करोत्येतेषु मानवः ।
देवानामपि पूज्योऽसौ मम लोके महीयते ॥ ३० ॥
देवानामपि पूज्योऽसौ मम लोके महीयते ॥ ३० ॥
स्थानेष्वथैतेषु च ये वसन्ति
सम्पूजयन्ते मम सर्वकालम् ।
तदेह चान्ते त्रिदिवं प्रयान्ति
नाकं च लोकं समवाप्नुवन्ति ॥ ३१ ॥
सम्पूजयन्ते मम सर्वकालम् ।
तदेह चान्ते त्रिदिवं प्रयान्ति
नाकं च लोकं समवाप्नुवन्ति ॥ ३१ ॥
॥ इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे अर्जुनं प्रति कृष्णोपदेशे स्थानविशेषकीर्तनमाहात्म्यवर्णनो नाम पञ्चविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः सम्पूर्णम् ॥