శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧.౧౧

సూత ఉవాచ
ఆనర్తాన్ స ఉపవ్రజ్య స్వృద్ధాఞ్జనపదాన్స్వకాన్ ।
దధ్మౌ దరవరం తేషాం విషాదం శమయన్నివ ॥ ౧ ॥

స ఉచ్చకాశే ధవలోదరో దరో-
ఽప్యురుక్రమస్యాధరశోణశోణిమా ।
దాధ్మాయమానః కరకఞ్జసమ్పుటే
యథాబ్జఖణ్డే కలహంస ఉత్స్వనః ॥ ౨ ॥

తముపశ్రుత్య నినదం జగద్భయభయావహమ్ ।
ప్రత్యుద్యయుః ప్రజాః సర్వా భర్తృదర్శనలాలసాః ॥ ౩ ॥

తత్రోపనీతబలయో రవేర్దీపమివాదృతాః ।
ఆత్మారామం పూర్ణకామం నిజలాభేన నిత్యదా ॥ ౪ ॥

ప్రీత్యుత్ఫుల్లముఖాః ప్రోచుర్హర్షగద్గదయా గిరా ।
పితరం సర్వసుహృదమవితారమివార్భకాః ॥ ౫ ॥

నతాః స్మ తే నాథ సదాఙ్ఘ్రిపఙ్కజం
విరిఞ్చవైరిఞ్చ్యసురేన్ద్రవన్దితమ్ ।
పరాయణం క్షేమమిహేచ్ఛతాం పరం
న యత్ర కాలః ప్రభవేత్ పరః ప్రభుః ॥ ౬ ॥

భవాయ నస్త్వం భవ విశ్వభావన
త్వమేవ మాతాథ సుహృత్పతిః పితా ।
త్వం సద్గురుర్నః పరమం చ దైవతం
యస్యానువృత్త్యా కృతినో బభూవిమ ॥ ౭ ॥

అహో సనాథా భవతా స్మ యద్వయం
త్రైవిష్టపానామపి దూరదర్శనమ్ ।
ప్రేమస్మితస్నిగ్ధనిరీక్షణాననం
పశ్యేమ రూపం తవ సర్వసౌభగమ్ ॥ ౮ ॥

యర్హ్యమ్బుజాక్షాపససార భో భవాన్
కురూన్ మధూన్ వాథ సుహృద్దిదృక్షయా ।
తత్రాబ్దకోటిప్రతిమః క్షణో భవేద్
రవిం వినాక్ష్ణోరివ నస్తవాచ్యుత ॥ ౯ ॥

కథం వయం నాథ చిరోషితే త్వయి ప్రసన్నదృష్టయాఖిలతాపశోషణమ ।
జీవేమ తే సున్దరహాసశోభితమపశ్యమానా వదనం మనోహరమ ।
ఇతి చోదీరితా వాచః ప్రజానాం భక్తవత్సల ।
శృణ్వానోఽనుగ్రహం దృష్టయా వితన్వన్ ప్రావిశత్ పురమ్ ॥ ౧౦ ॥

మధుభోజదశార్హార్హకుకురాన్ధకవృష్ణిభిః ।
ఆత్మతుల్యబలైర్గుప్తాం నాగైర్భోగవతీమివ ॥ ౧౧ ॥

సర్వర్తుసర్వవిభవపుణ్యవృక్షలతాశ్రమైః ।
ఉద్యానోపవనారామైర్వృతపద్మాకరశ్రియమ్ ॥ ౧౨ ॥

గోపురద్వారమార్గేషు కృతకౌతుకతోరణామ్ ।
చిత్రధ్వజపతాకాగ్రైరన్తః ప్రతిహతాతపామ్ ॥ ౧౩ ॥

సమ్మార్జితమహామార్గరథ్యాపణకచత్వరామ్ ।
సిక్తాం గన్ధజలైరుప్తాం ఫలపుష్పాక్షతాఙ్కురైః ॥ ౧౪ ॥

ద్వారి ద్వారి గృహాణాం చ దధ్యక్షతఫలేక్షుభిః ।
అలఙ్కృతాం పూర్ణకుమ్భైర్బలిభిర్ధూపదీపకైః ॥ ౧౫ ॥

నిశమ్య ప్రేష్ఠమాయాన్తం వసుదేవో మహామనాః ।
అక్రూరశ్చోగ్రసేనశ్చ రామశ్చాద్భుతవిక్రమః ॥ ౧౬ ॥

ప్రద్యుమ్నశ్చారుదేష్ణశ్చ సామ్బో జామ్బవతీసుతః ।
ప్రహర్షవేగోచ్ఛశితశయనాసనభోజనాః ॥ ౧౭ ॥

వారణేన్ద్రం పురస్కృత్య బ్రాహ్మణైః ససుమఙ్గలైః ।
శఙ్ఖతూర్యనినాదేన బ్రహ్మఘోషేణ చాదృతాః ।
ప్రత్యుజ్జగ్మూ రథైర్హృష్టాః ప్రణయాగతసాధ్వసాః ॥ ౧౮ ॥

వారముఖ్యాశ్చ శతశో యానైస్తద్దర్శనోత్సుకాః ।
లసత్కుణ్డలనిర్భాతకపోలవదనశ్రియః ॥ ౧౯ ॥

నటనర్తకగన్ధర్వాః సూతమాగధవన్దినః ।
గాయన్తి చోత్తమశ్లోకచరితాన్యద్భుతాని చ ॥ ౨౦ ॥

భగవాంస్తత్ర బన్ధూనాం పౌరాణామనువర్తినామ్ ।
యథావిధ్యుపసఙ్గమ్య సర్వేషాం మానమాదధే ॥ ౨౧ ॥

ప్రహ్వాభివాదనాశ్లేషకరస్పర్శస్మితేక్షణైః ।
ఆశ్వాస్య చాశ్వపాకేభ్యో వరైశ్చాభిమతైర్విభుః ॥ ౨౨ ॥

స్వయం చ గురుభిర్విప్రైః సదారైః స్థవిరైరపి ।
ఆశీర్భిర్యుజ్యమానోఽన్యైర్వన్దిభిశ్చావిశత్పురమ్ ॥ ౨౩ ॥

రాజమార్గం గతే కృష్ణే ద్వారకాయాః కులస్త్రియః ।
హర్మ్యాణ్యారురుహుర్విప్ర తదీక్షణమహోత్సవాః ॥ ౨౪ ॥

నిత్యం నిరీక్షమాణానాం యదపి ద్వారకౌకసామ్ ।
న వితృప్యన్తి హి దృశః శ్రియో ధామాఙ్గమచ్యుతమ్ ॥ ౨౫ ॥

శ్రియో నివాసో యస్యోరః పానపాత్రం ముఖం దృశామ్ ।
బాహవో లోకపాలానాం సారఙ్గాణాం పదామ్బుజమ్ ॥ ౨౬ ॥

సితాతపత్రవ్యజనైరుపస్కృతః
ప్రసూనవర్షైరభివర్షితః పథి ।
పిశఙ్గవాసా వనమాలయా బభౌ
ఘనో యథార్కోడుపచాపవైద్యుతైః ॥ ౨౭ ॥

ప్రవిష్టస్తు గృహం పిత్రోః పరిష్వక్తః స్వమాతృభిః ।
వవన్దే శిరసా సప్త దేవకీప్రముఖా ముదా ॥ ౨౮ ॥

తాః పుత్రమఙ్కమారోప్య స్నేహస్నుతపయోధరాః ।
హర్షవిహ్వలితాత్మానః సిషిచుర్నేత్రజైర్జలైః ॥ ౨౯ ॥

అథావిశత్ స్వభవనం సర్వకామమనుత్తమమ్ ।
ప్రాసాదా యత్ర పత్నీనాం సహస్రాణి చ షోడశ ॥ ౩౦ ॥

పత్న్యః పతిం ప్రోష్య గృహానుపాగతం
విలోక్య సఞ్జాతమనోమహోత్సవాః ।
ఉత్తస్థురారాత్ సహసాసనాశయాత్
సాకం వ్రతైర్వ్రీడితలోచనాననాః ॥ ౩౧ ॥

తమాత్మజైర్దృష్టిభిరన్తరాత్మనా
దురన్తభావాః పరిరేభిరే పతిమ్ ।
నిరుద్ధమప్యాస్రవదమ్బు నేత్రయో-
ర్విలజ్జతీనాం భృగువర్య వైక్లవాత్ ॥ ౩౨ ॥

యద్యప్యసౌ పార్శ్వగతో రహోగత-
స్తథాపి తస్యాఙ్ఘ్రియుగం నవం నవమ్ ।
పదే పదే కా విరమేత తత్పదా-
చ్చలాపి యచ్ఛ్రీర్న జహాతి కర్హిచిత్ ॥ ౩౩ ॥

ఏవం నృపాణాం క్షితిభారజన్మనా-
మక్షౌహిణీభిః పరివృత్తతేజసామ్ ।
విధాయ వైరం శ్వసనో యథానలం
మిథో వధేనోపరతో నిరాయుధః ॥ ౩౪ ॥

స ఏష నరలోకేఽస్మిన్నవతీర్ణః స్వమాయయా ।
రేమే స్త్రీరత్నకూటస్థో భగవాన్ ప్రాకృతో యథా ॥ ౩౫ ॥

ఉద్దామభావపిశునామలవల్గుహాస-
వ్రీడావలోకనిహతో మదనోఽపి యాసామ్ ।
సమ్ముహ్య చాపమజహాత్ప్రమదోత్తమాస్తా
యస్యేన్ద్రియం విమథితుం కుహకైర్న శేకుః ॥ ౩౬ ॥

తమయం మన్యతే లోకో హ్యసఙ్గమపి సఙ్గినమ్ ।
ఆత్మౌపమ్యేన మనుజం వ్యాపృణ్వానం యతోఽబుధః ॥ ౩౭ ॥

ఏతదీశనమీశస్య ప్రకృతిస్థోఽపి తద్గుణైః ।
న యుజ్యతే సదాత్మస్థైర్యథా బుద్ధిస్తదాశ్రయా ॥ ౩౮ ॥

తం మేనిరేఽబలా మూఢాః స్త్రైణం చానువ్రతం రహః ।
అప్రమాణవిదో భర్తురీశ్వరం మతయో యథా ॥ ౩౯ ॥