Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૧.૭

(Srimad Bhagavatam Canto 1, Chapter 7 — Aśvatthāmā Punished for the Night Slaughter in Gujarati)

Vyasa

Also known as nirgate narade suta bhagavan badarayana

Aśvatthāmā Punished for the Night Slaughter. Śrīmad Bhāgavatam Canto 1, Chapter 7 — 58 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

શૌનક ઉવાચ
નિર્ગતે નારદે સૂત ભગવાન્ બાદરાયણઃ ।
શ્રુતવાંસ્તદભિપ્રેતં તતઃ કિમકરોદ્વિભુઃ ॥ ૧ ॥
સૂત ઉવાચ
બ્રહ્મનદ્યાં સરસ્વત્યામાશ્રમઃ પશ્ચિમે તટે ।
શમ્યાપ્રાસ ઇતિ પ્રોક્ત ઋષીણાં સત્રવર્ધનઃ ॥ ૨ ॥
તસ્મિન્ સ્વ આશ્રમે વ્યાસો બદરીષણ્ડમણ્ડિતે ।
આસીનોઽપ ઉપસ્પૃશ્ય પ્રણિદધ્યૌ મનઃ સ્વયમ્ ॥ ૩ ॥
ભક્તિયોગેન મનસિ સમ્યક્ પ્રણિહિતેઽમલે ।
અપશ્યત્પુરુષં પૂર્ણં માયાં ચ તદપાશ્રયમ્ ॥ ૪ ॥
યયા સમ્મોહિતો જીવ આત્માનં ત્રિગુણાત્મકમ્ ।
પરોઽપિ મનુતેઽનર્થં તત્કૃતં ચાભિપદ્યતે ॥ ૫ ॥
અનર્થોપશમં સાક્ષાદ્ભક્તિયોગમધોક્ષજે ।
લોકસ્યાજાનતો વિદ્વાંશ્ચક્રે સાત્વતસંહિતામ્ ॥ ૬ ॥
યસ્યાં વૈ શ્રૂયમાણાયાં કૃષ્ણે પરમપૂરુષે ।
ભક્તિરુત્પદ્યતે પુંસઃ શોકમોહભયાપહા ॥ ૭ ॥
સ સંહિતાં ભાગવતીં કૃત્વાનુક્રમ્ય ચાત્મજમ્ ।
શુકમધ્યાપયામાસ નિવૃત્તિનિરતં મુનિઃ ॥ ૮ ॥
શૌનક ઉવાચ
સ વૈ નિવૃત્તિનિરતઃ સર્વત્રોપેક્ષકો મુનિઃ ।
કસ્ય વા બૃહતીમેતામાત્મારામઃ સમભ્યસત્ ॥ ૯ ॥
સૂત ઉવાચ
આત્મારામાશ્ચ મુનયો નિર્ગ્રન્થા અપ્યુરુક્રમે ।
કુર્વન્ત્યહૈતુકીં ભક્તિમિત્થમ્ભૂતગુણો હરિઃ ॥ ૧૦ ॥
હરેર્ગુણાક્ષિપ્તમતિર્ભગવાન્ બાદરાયણિઃ ।
અધ્યગાન્મહદાખ્યાનં નિત્યં વિષ્ણુજનપ્રિયઃ ॥ ૧૧ ॥
પરીક્ષિતોઽથ રાજર્ષેર્જન્મકર્મવિલાપનમ્ ।
સંસ્થાં ચ પાણ્ડુપુત્રાણાં વક્ષ્યે કૃષ્ણકથોદયમ્ ॥ ૧૨ ॥
યદા મૃધે કૌરવસૃઞ્જયાનાં
વીરેષ્વથો વીરગતિં ગતેષુ ।
વૃકોદરાવિદ્ધગદાભિમર્શ-
ભગ્નોરુદણ્ડે ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રે ॥ ૧૩ ॥
ભર્તુઃ પ્રિયં દ્રૌણિરિતિ સ્મ પશ્યન્
કૃષ્ણાસુતાનાં સ્વપતાં શિરાંસિ ।
ઉપાહરદ્વિપ્રિયમેવ તસ્ય
જુગુપ્સિતં કર્મ વિગર્હયન્તિ ॥ ૧૪ ॥
માતા શિશૂનાં નિધનં સુતાનાં
નિશમ્ય ઘોરં પરિતપ્યમાના ।
તદારુદદ્વાષ્પકલાકુલાક્ષી
તાં સાન્ત્વયન્નાહ કિરીટમાલી ॥ ૧૫ ॥
તદા શુચસ્તે પ્રમૃજામિ ભદ્રે
યદ્બ્રહ્મબન્ધોઃ શિર આતતાયિનઃ ।
ગાણ્ડીવમુક્તૈર્વિશિખૈરુપાહરે
ત્વાક્રમ્ય યત્સ્નાસ્યસિ દગ્ધપુત્રા ॥ ૧૬ ॥
ઇતિ પ્રિયાં વલ્ગુવિચિત્રજલ્પૈઃ
સ સાન્ત્વયિત્વાચ્યુતમિત્રસૂતઃ ।
અન્વાદ્રવદ્દંશિત ઉગ્રધન્વા
કપિધ્વજો ગુરુપુત્રં રથેન ॥ ૧૭ ॥
તમાપતન્તં સ વિલક્ષ્ય દૂરાત્
કુમારહોદ્વિગ્નમના રથેન ।
પરાદ્રવત્પ્રાણપરીપ્સુરુર્વ્યાં
યાવદ્ગમં રુદ્રભયાદ્યથા કઃ ॥ ૧૮ ॥
યદાશરણમાત્માનમૈક્ષત શ્રાન્તવાજિનમ્ ।
અસ્ત્રં બ્રહ્મશિરો મેને આત્મત્રાણં દ્વિજાત્મજઃ ॥ ૧૯ ॥
અથોપસ્પૃશ્ય સલિલં સન્દધે તત્સમાહિતઃ ।
અજાનન્નપિ સંહારં પ્રાણકૃચ્છ્ર ઉપસ્થિતે ॥ ૨૦ ॥
તતઃ પ્રાદુષ્કૃતં તેજઃ પ્રચણ્ડં સર્વતોદિશમ્ ।
પ્રાણાપદમભિપ્રેક્ષ્ય વિષ્ણું જિષ્ણુરુવાચ હ ॥ ૨૧ ॥
અર્જુન ઉવાચ
કૃષ્ણ કૃષ્ણ મહાબાહો ભક્તાનામભયઙ્કર ।
ત્વમેકો દહ્યમાનાનામપવર્ગોઽસિ સંસૃતેઃ ॥ ૨૨ ॥
ત્વમાદ્યઃ પુરુષઃ સાક્ષાદીશ્વરઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ ।
માયાં વ્યુદસ્ય ચિચ્છક્ત્યા કૈવલ્યે સ્થિત આત્મનિ ॥ ૨૩ ॥
સ એવ જીવલોકસ્ય માયામોહિતચેતસઃ ।
વિધત્સે સ્વેન વીર્યેણ શ્રેયો ધર્માદિલક્ષણમ્ ॥ ૨૪ ॥
તથાયં ચાવતારસ્તે ભુવો ભારજિહીર્ષયા ।
સ્વાનાં ચાનન્યભાવાનામનુધ્યાનાય ચાસકૃત્ ॥ ૨૫ ॥
કિમિદં સ્વિત્કુતો વેતિ દેવદેવ ન વેદ્મ્યહમ્ ।
સર્વતોમુખમાયાતિ તેજઃ પરમદારુણમ્ ॥ ૨૬ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
વેત્થેદં દ્રોણપુત્રસ્ય બ્રાહ્મમસ્ત્રં પ્રદર્શિતમ્ ।
નૈવાસૌ વેદ સંહારં પ્રાણબાધ ઉપસ્થિતે ॥ ૨૭ ॥
ન હ્યસ્યાન્યતમં કિઞ્ચિદસ્ત્રં પ્રત્યવકર્શનમ્ ।
જહ્યસ્ત્રતેજ ઉન્નદ્ધમસ્ત્રજ્ઞો હ્યસ્ત્રતેજસા ॥ ૨૮ ॥
સૂત ઉવાચ
શ્રુત્વા ભગવતા પ્રોક્તં ફાલ્ગુનઃ પરવીરહા ।
સ્પૃષ્ટ્વાપસ્તં પરિક્રમ્ય બ્રાહ્મં બ્રાહ્માસ્ત્રં સન્દધે ॥ ૨૯ ॥
સંહત્યાન્યોન્યમુભયોસ્તેજસી શરસંવૃતે ।
આવૃત્ય રોદસી ખં ચ વવૃધાતેઽર્કવહ્નિવત્ ॥ ૩૦ ॥
દૃષ્ટ્વાસ્ત્રતેજસ્તુ તયોસ્ત્રીલ્લોકાન્ પ્રદહન્મહત્ ।
દહ્યમાનાઃ પ્રજાઃ સર્વાઃ સાંવર્તકમમંસત ॥ ૩૧ ॥
પ્રજોપદ્રવમાલક્ષ્ય લોકવ્યતિકરં ચ તમ્ ।
મતં ચ વાસુદેવસ્ય સઞ્જહારાર્જુનો દ્વયમ્ ॥ ૩૨ ॥
તત આસાદ્ય તરસા દારુણં ગૌતમીસુતમ્ ।
બબન્ધામર્ષતામ્રાક્ષઃ પશું રશનયા યથા ॥ ૩૩ ॥
શિબિરાય નિનીષન્તં રજ્જ્વા બદ્ધ્વા રિપું બલાત્ ।
પ્રાહાર્જુનં પ્રકુપિતો ભગવાનમ્બુજેક્ષણઃ ॥ ૩૪ ॥
મૈનં પાર્થાર્હસિ ત્રાતું બ્રહ્મબન્ધુમિમં જહિ ।
યોઽસાવનાગસઃ સુપ્તાનવધીન્નિશિ બાલકાન્ ॥ ૩૫ ॥
મત્તં પ્રમત્તમુન્મત્તં સુપ્તં બાલં સ્ત્રિયં જડમ્ ।
પ્રપન્નં વિરથં ભીતં ન રિપું હન્તિ ધર્મવિત્ ॥ ૩૬ ॥
સ્વપ્રાણાન્ યઃ પરપ્રાણૈઃ પ્રપુષ્ણાત્યઘૃણઃ ખલઃ ।
તદ્વધસ્તસ્ય હિ શ્રેયો યદ્દોષાદ્યાત્યધઃ પુમાન્ ॥ ૩૭ ॥
પ્રતિશ્રુતં ચ ભવતા પાઞ્ચાલ્યૈ શૃણ્વતો મમ ।
આહરિષ્યે શિરસ્તસ્ય યસ્તે માનિનિ પુત્રહા ॥ ૩૮ ॥
તદસૌ વધ્યતાં પાપ આતતાય્યાત્મબન્ધુહા ।
ભર્તુશ્ચ વિપ્રિયં વીર કૃતવાન્ કુલપાંસનઃ ॥ ૩૯ ॥
સૂત ઉવાચ
એવં પરીક્ષતા ધર્મં પાર્થઃ કૃષ્ણેન ચોદિતઃ ।
નૈચ્છદ્ધન્તું ગુરુસુતં યદ્યપ્યાત્મહનં મહાન્ ॥ ૪૦ ॥
અથોપેત્ય સ્વશિબિરં ગોવિન્દપ્રિયસારથિઃ ।
ન્યવેદયત્તં પ્રિયાયૈ શોચન્ત્યા આત્મજાન્ હતાન્ ॥ ૪૧ ॥
તથાહૃતં પશુવત્ પાશબદ્ધ-
મવાઙ્મુખં કર્મજુગુપ્સિતેન ।
નિરીક્ષ્ય કૃષ્ણાપકૃતં ગુરોઃ સુતં
વામસ્વભાવા કૃપયા નનામ ચ ॥ ૪૨ ॥
ઉવાચચાસહન્ત્યસ્ય બન્ધનાનયનં સતી ।
મુચ્યતાં મુચ્યતામેષ બ્રાહ્મણો નિતરાં ગુરુઃ ॥ ૪૩ ॥
સરહસ્યો ધનુર્વેદઃ સવિસર્ગોપસંયમઃ ।
અસ્ત્રગ્રામશ્ચ ભવતા શિક્ષિતો યદનુગ્રહાત્ ॥ ૪૪ ॥
સ એષ ભગવાન્દ્રોણઃ પ્રજારૂપેણ વર્તતે ।
તસ્યાત્મનોઽર્ધં પત્ન્યાસ્તે નાન્વગાદ્વીરસૂઃ કૃપી ॥ ૪૫ ॥
તદ્ ધર્મજ્ઞ મહાભાગ ભવદ્ભિર્ગૌરવં કુલમ્ ।
વૃજિનં નાર્હતિ પ્રાપ્તું પૂજ્યં વન્દ્યમભીક્ષ્ણશઃ ॥ ૪૬ ॥
મા રોદીદસ્ય જનની ગૌતમી પતિદેવતા ।
યથાહં મૃતવત્સાર્તા રોદિમ્યશ્રુમુખી મુહુઃ ॥ ૪૭ ॥
યૈઃ કોપિતં બ્રહ્મકુલં રાજન્યૈરજિતાત્મભિઃ ।
તત્ કુલં પ્રદહત્યાશુ સાનુબન્ધં શુચાર્પિતમ્ ॥ ૪૮ ॥
સૂત ઉવાચ
ધર્મ્યં ન્યાય્યં સકરુણં નિર્વ્યલીકં સમં મહત્ ।
રાજા ધર્મસુતો રાજ્ઞ્યાઃ પ્રત્યનન્દદ્વચો દ્વિજાઃ ॥ ૪૯ ॥
નકુલઃ સહદેવશ્ચ યુયુધાનો ધનઞ્જયઃ ।
ભગવાન્ દેવકીપુત્રો યે ચાન્યે યાશ્ચ યોષિતઃ ॥ ૫૦ ॥
તત્રાહામર્ષિતો ભીમસ્તસ્ય શ્રેયાન્ વધઃ સ્મૃતઃ ।
ન ભર્તુર્નાત્મનશ્ચાર્થે યોઽહન્ સુપ્તાન્ શિશૂન્ વૃથા ॥ ૫૧ ॥
નિશમ્ય ભીમગદિતં દ્રૌપદ્યાશ્ચ ચતુર્ભુજઃ ।
આલોક્ય વદનં સખ્યુરિદમાહહસન્નિવ ॥ ૫૨ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
બ્રહ્મબન્ધુર્ન હન્તવ્ય આતતાયી વધાર્હણઃ ।
મયૈવોભયમામ્નાતં પરિપાહ્યનુશાસનમ્ ॥ ૫૩ ॥
કુરુ પ્રતિશ્રુતં સત્યં યત્તત્સાન્ત્વયતા પ્રિયામ્ ।
પ્રિયં ચ ભીમસેનસ્ય પાઞ્ચાલ્યા મહ્યમેવ ચ ॥ ૫૪ ॥
સૂત ઉવાચ
અર્જુનઃ સહસાજ્ઞાય હરેર્હાર્દમથાસિના ।
મણિં જહાર મૂર્ધન્યં દ્વિજસ્ય સહમૂર્ધજમ્ ॥ ૫૫ ॥
વિમુચ્ય રશનાબદ્ધં બાલહત્યાહતપ્રભમ્ ।
તેજસા મણિના હીનં શિબિરાન્નિરયાપયત્ ॥ ૫૬ ॥
વપનં દ્રવિણાદાનં સ્થાનાન્નિર્યાપણં તથા ।
એષ હિ બ્રહ્મબન્ધૂનાં વધો નાન્યોઽસ્તિ દૈહિકઃ ॥ ૫૭ ॥
પુત્રશોકાતુરાઃ સર્વે પાણ્ડવાઃ સહ કૃષ્ણયા ।
સ્વાનાં મૃતાનાં યત્કૃત્યં ચક્રુર્નિર્હરણાદિકમ્ ॥ ૫૮ ॥

Explore More