সূত উৱাচ
অথ তে সম্পৰেতানাং স্ৱানামুদকমিচ্ছতাম্ ।
দাতুং সকৃষ্ণা গঙ্গাযাং পুৰস্কৃত্য যযুঃ স্ত্ৰিযঃ ॥ ১ ॥
অথ তে সম্পৰেতানাং স্ৱানামুদকমিচ্ছতাম্ ।
দাতুং সকৃষ্ণা গঙ্গাযাং পুৰস্কৃত্য যযুঃ স্ত্ৰিযঃ ॥ ১ ॥
তে নিনীযোদকং সৰ্ৱে ৱিলপ্য চ ভৃশং পুনঃ ।
আপ্লুতা হৰিপাদাব্জৰজঃপূতসৰিজ্জলে ॥ ২ ॥
আপ্লুতা হৰিপাদাব্জৰজঃপূতসৰিজ্জলে ॥ ২ ॥
তত্ৰাসীনং কুৰুপতিং ধৃতৰাষ্ট্ৰং সহানুজম্ ।
গান্ধাৰীং পুত্ৰশোকাৰ্তাং পৃথাং কৃষ্ণাং চ মাধৱঃ ॥ ৩ ॥
গান্ধাৰীং পুত্ৰশোকাৰ্তাং পৃথাং কৃষ্ণাং চ মাধৱঃ ॥ ৩ ॥
সান্ত্ৱযামাস মুনিভিৰ্হতবন্ধূঞ্শুচাৰ্পিতান্ ।
ভূতেষু কালস্য গতিং দৰ্শযন্ন প্ৰতিক্ৰিযাম্ ॥ ৪ ॥
ভূতেষু কালস্য গতিং দৰ্শযন্ন প্ৰতিক্ৰিযাম্ ॥ ৪ ॥
সাধযিত্ৱাজাতশত্ৰোঃ স্ৱং ৰাজ্যং কিতৱৈৰ্হৃতম্ ।
ঘাতযিত্ৱাসতো ৰাজ্ঞঃ কচস্পৰ্শক্ষতাযুষঃ ॥ ৫ ॥
ঘাতযিত্ৱাসতো ৰাজ্ঞঃ কচস্পৰ্শক্ষতাযুষঃ ॥ ৫ ॥
যাজযিত্ৱাশ্ৱমেধৈস্তং ত্ৰিভিৰুত্তমকল্পকৈঃ ।
তদ্যশঃ পাৱনং দিক্ষু শতমন্যোৰিৱাতনোত্ ॥ ৬ ॥
তদ্যশঃ পাৱনং দিক্ষু শতমন্যোৰিৱাতনোত্ ॥ ৬ ॥
আমন্ত্ৰ্য পাণ্ডুপুত্ৰাংশ্চ শৈনেযোদ্ধৱসংযুতঃ ।
দ্ৱৈপাযনাদিভিৰ্ৱিপ্ৰৈঃ পূজিতৈঃ প্ৰতিপূজিতঃ ॥ ৭ ॥
দ্ৱৈপাযনাদিভিৰ্ৱিপ্ৰৈঃ পূজিতৈঃ প্ৰতিপূজিতঃ ॥ ৭ ॥
গন্তুং কৃতমতিৰ্ব্ৰহ্মন্ দ্ৱাৰকাং ৰথমাস্থিতঃ ।
উপলেভেঽভিধাৱন্তীমুত্তৰাং ভযৱিহ্ৱলাম্ ॥ ৮ ॥
উপলেভেঽভিধাৱন্তীমুত্তৰাং ভযৱিহ্ৱলাম্ ॥ ৮ ॥
উত্তৰোৱাচ
পাহি পাহি মহাযোগিন্ দেৱদেৱ জগত্পতে ।
নান্যং ত্ৱদভযং পশ্যে যত্ৰ মৃত্যুঃ পৰস্পৰম্ ॥ ৯ ॥
পাহি পাহি মহাযোগিন্ দেৱদেৱ জগত্পতে ।
নান্যং ত্ৱদভযং পশ্যে যত্ৰ মৃত্যুঃ পৰস্পৰম্ ॥ ৯ ॥
অভিদ্ৰৱতি মামীশ শৰস্তপ্তাযসো ৱিভো ।
কামং দহতু মাং নাথ মা মে গৰ্ভো নিপাত্যতাম্ ॥ ১০ ॥
কামং দহতু মাং নাথ মা মে গৰ্ভো নিপাত্যতাম্ ॥ ১০ ॥
সূত উৱাচ
উপধাৰ্য ৱচস্তস্যা ভগৱান্ ভক্তৱত্সলঃ ।
অপাণ্ডৱমিদং কৰ্তুং দ্ৰৌণেৰস্ত্ৰমবুধ্যত ॥ ১১ ॥
উপধাৰ্য ৱচস্তস্যা ভগৱান্ ভক্তৱত্সলঃ ।
অপাণ্ডৱমিদং কৰ্তুং দ্ৰৌণেৰস্ত্ৰমবুধ্যত ॥ ১১ ॥
তৰ্হ্যেৱাথ মুনিশ্ৰেষ্ঠ পাণ্ডৱাঃ পঞ্চ সাযকান্ ।
আত্মনোঽভিমুখান্দীপ্তানালক্ষ্যাস্ত্ৰাণ্যুপাদদুঃ ॥ ১২ ॥
আত্মনোঽভিমুখান্দীপ্তানালক্ষ্যাস্ত্ৰাণ্যুপাদদুঃ ॥ ১২ ॥
ৱ্যসনং ৱীক্ষ্য তত্তেষামনন্যৱিষযাত্মনাম্ ।
সুদৰ্শনেন স্ৱাস্ত্ৰেণ স্ৱানাং ৰক্ষাং ৱ্যধাদ্ৱিভুঃ ॥ ১৩ ॥
সুদৰ্শনেন স্ৱাস্ত্ৰেণ স্ৱানাং ৰক্ষাং ৱ্যধাদ্ৱিভুঃ ॥ ১৩ ॥
অন্তঃস্থঃ সৰ্ৱভূতানামাত্মা যোগেশ্ৱৰোহৰিঃ ।
স্ৱমাযযাৱৃণোদ্গৰ্ভং ৱৈৰাট্যাঃ কুৰুতন্তৱে ॥ ১৪ ॥
স্ৱমাযযাৱৃণোদ্গৰ্ভং ৱৈৰাট্যাঃ কুৰুতন্তৱে ॥ ১৪ ॥
যদ্যপ্যস্ত্ৰং ব্ৰহ্মশিৰস্ত্ৱমোঘং চাপ্ৰতিক্ৰিযম্ ।
ৱৈষ্ণৱং তেজ আসাদ্য সমশাম্যদ্ ভৃগূদ্ৱহ ॥ ১৫ ॥
ৱৈষ্ণৱং তেজ আসাদ্য সমশাম্যদ্ ভৃগূদ্ৱহ ॥ ১৫ ॥
মা মংস্থা হ্যেতদাশ্চৰ্যং সৰ্ৱাশ্চৰ্যমযেঽচ্যুতে ।
য ইদং মাযযা দেৱ্যা সৃজত্যৱতি হন্ত্যজঃ ॥ ১৬ ॥
য ইদং মাযযা দেৱ্যা সৃজত্যৱতি হন্ত্যজঃ ॥ ১৬ ॥
ব্ৰহ্মতেজোৱিনিৰ্মুক্তৈৰাত্মজৈঃ সহ কৃষ্ণযা ।
প্ৰযাণাভিমুখং কৃষ্ণমিদমাহ পৃথা সতী ॥ ১৭ ॥
প্ৰযাণাভিমুখং কৃষ্ণমিদমাহ পৃথা সতী ॥ ১৭ ॥
কুন্ত্যুৱাচ
নমস্যে পুৰুষং ত্ৱাদ্যমীশ্ৱৰং প্ৰকৃতেঃ পৰম্ ।
অলক্ষ্যং সৰ্ৱভূতানামন্তৰ্বহিৰৱস্থিতম্ ॥ ১৮ ॥
নমস্যে পুৰুষং ত্ৱাদ্যমীশ্ৱৰং প্ৰকৃতেঃ পৰম্ ।
অলক্ষ্যং সৰ্ৱভূতানামন্তৰ্বহিৰৱস্থিতম্ ॥ ১৮ ॥
মাযাজৱনিকাচ্ছন্নমজ্ঞাধোক্ষজমৱ্যযম্ ।
ন লক্ষ্যসে মূঢদৃশা নটো নাট্যধৰো যথা ॥ ১৯ ॥
ন লক্ষ্যসে মূঢদৃশা নটো নাট্যধৰো যথা ॥ ১৯ ॥
তথা পৰমহংসানাং মুনীনামমলাত্মনাম্ ।
ভক্তিযোগৱিধানাৰ্থং কথং পশ্যেম হি স্ত্ৰিযঃ ॥ ২০ ॥
ভক্তিযোগৱিধানাৰ্থং কথং পশ্যেম হি স্ত্ৰিযঃ ॥ ২০ ॥
কৃষ্ণায ৱাসুদেৱায দেৱকীনন্দনায চ ।
নন্দগোপকুমাৰায গোৱিন্দায নমো নমঃ ॥ ২১ ॥
নন্দগোপকুমাৰায গোৱিন্দায নমো নমঃ ॥ ২১ ॥
নমঃ পঙ্কজনাভায নমঃ পঙ্কজমালিনে ।
নমঃ পঙ্কজনেত্ৰায নমস্তে পঙ্কজাঙ্ঘ্ৰযে ॥ ২২ ॥
নমঃ পঙ্কজনেত্ৰায নমস্তে পঙ্কজাঙ্ঘ্ৰযে ॥ ২২ ॥
যথা হৃষীকেশ খলেন দেৱকী
কংসেন ৰুদ্ধাতিচিৰং শুচাৰ্পিতা ।
ৱিমোচিতাহং চ সহাত্মজা ৱিভো
ত্ৱযৈৱ নাথেন মুহুৰ্ৱিপদ্গণাত্ ॥ ২৩ ॥
কংসেন ৰুদ্ধাতিচিৰং শুচাৰ্পিতা ।
ৱিমোচিতাহং চ সহাত্মজা ৱিভো
ত্ৱযৈৱ নাথেন মুহুৰ্ৱিপদ্গণাত্ ॥ ২৩ ॥
ৱিষান্মহাগ্নেঃ পুৰুষাদদৰ্শনা-
দসত্সভাযা ৱনৱাসকৃচ্ছ্ৰতঃ ।
মৃধে মৃধেঽনেকমহাৰথাস্ত্ৰতো
দ্ৰৌণ্যস্ত্ৰতশ্চাস্ম হৰেঽভিৰক্ষিতাঃ ॥ ২৪ ॥
দসত্সভাযা ৱনৱাসকৃচ্ছ্ৰতঃ ।
মৃধে মৃধেঽনেকমহাৰথাস্ত্ৰতো
দ্ৰৌণ্যস্ত্ৰতশ্চাস্ম হৰেঽভিৰক্ষিতাঃ ॥ ২৪ ॥
ৱিপদঃ সন্তু তাঃ শশ্ৱত্তত্ৰ তত্ৰ জগদ্গুৰো ।
ভৱতো দৰ্শনং যত্স্যাদপুনৰ্ভৱদৰ্শনম্ ॥ ২৫ ॥
ভৱতো দৰ্শনং যত্স্যাদপুনৰ্ভৱদৰ্শনম্ ॥ ২৫ ॥
জন্মৈশ্ৱৰ্যশ্ৰুতশ্ৰীভিৰেধমানমদঃ পুমান্ ।
নৈৱাৰ্হত্যভিধাতুং ৱৈ ত্ৱামকিঞ্চনগোচৰম্ ॥ ২৬ ॥
নৈৱাৰ্হত্যভিধাতুং ৱৈ ত্ৱামকিঞ্চনগোচৰম্ ॥ ২৬ ॥
নমোঽকিঞ্চনৱিত্তায নিৱৃত্তগুণৱৃত্তযে ।
আত্মাৰামায শান্তায কৈৱল্যপতযে নমঃ ॥ ২৭ ॥
আত্মাৰামায শান্তায কৈৱল্যপতযে নমঃ ॥ ২৭ ॥
মন্যে ত্ৱাং কালমীশানমনাদিনিধনং ৱিভুম্ ।
সমং চৰন্তং সৰ্ৱত্ৰ ভূতানাং যন্মিথঃ কলিঃ ॥ ২৮ ॥
সমং চৰন্তং সৰ্ৱত্ৰ ভূতানাং যন্মিথঃ কলিঃ ॥ ২৮ ॥
ন ৱেদ কশ্চিদ্ভগৱংশ্চিকীৰ্ষিতং
তৱেহমানস্য নৃণাং ৱিডম্বনম্ ।
ন যস্য কশ্চিদ্দযিতোঽস্তি কৰ্হিচিদ্
দ্ৱেষ্যশ্চ যস্মিন্ ৱিষমা মতিৰ্নৃণাম্ ॥ ২৯ ॥
তৱেহমানস্য নৃণাং ৱিডম্বনম্ ।
ন যস্য কশ্চিদ্দযিতোঽস্তি কৰ্হিচিদ্
দ্ৱেষ্যশ্চ যস্মিন্ ৱিষমা মতিৰ্নৃণাম্ ॥ ২৯ ॥
জন্ম কৰ্ম চ ৱিশ্ৱাত্মন্নজস্যাকৰ্তুৰাত্মনঃ ।
তিৰ্যঙ্নৃষিষু যাদঃসু তদত্যন্তৱিডম্বনম্ ॥ ৩০ ॥
তিৰ্যঙ্নৃষিষু যাদঃসু তদত্যন্তৱিডম্বনম্ ॥ ৩০ ॥
গোপ্যাদদে ত্ৱযি কৃতাগসি দাম তাৱদ্
যা তে দশাশ্ৰুকলিলাঞ্জনসম্ভ্ৰমাক্ষম্ ।
ৱক্ত্ৰং নিনীয ভযভাৱনযা স্থিতস্য
সা মাং ৱিমোহযতি ভীৰপি যদ্বিভেতি ॥ ৩১ ॥
যা তে দশাশ্ৰুকলিলাঞ্জনসম্ভ্ৰমাক্ষম্ ।
ৱক্ত্ৰং নিনীয ভযভাৱনযা স্থিতস্য
সা মাং ৱিমোহযতি ভীৰপি যদ্বিভেতি ॥ ৩১ ॥
কেচিদাহুৰজং জাতং পুণ্যশ্লোকস্য কীৰ্তযে ।
যদোঃ প্ৰিযস্যান্ৱৱাযে মলযস্যেৱ চন্দনম্ ॥ ৩২ ॥
যদোঃ প্ৰিযস্যান্ৱৱাযে মলযস্যেৱ চন্দনম্ ॥ ৩২ ॥
অপৰে ৱসুদেৱস্য দেৱক্যাং যাচিতোঽভ্যগাত্ ।
অজস্ত্ৱমস্য ক্ষেমায ৱধায চ সুৰদ্ৱিষাম্ ॥ ৩৩ ॥
অজস্ত্ৱমস্য ক্ষেমায ৱধায চ সুৰদ্ৱিষাম্ ॥ ৩৩ ॥
ভাৰাৱতাৰণাযান্যে ভুৱো নাৱ ইৱোদধৌ ।
সীদন্ত্যা ভূৰিভাৰেণ জাতো হ্যাত্মভুৱাৰ্থিতঃ ॥ ৩৪ ॥
সীদন্ত্যা ভূৰিভাৰেণ জাতো হ্যাত্মভুৱাৰ্থিতঃ ॥ ৩৪ ॥
ভৱেঽস্মিন্ ক্লিশ্যমানানামৱিদ্যাকামকৰ্মভিঃ ।
শ্ৰৱণস্মৰণাৰ্হাণি কৰিষ্যন্নিতি কেচন ॥ ৩৫ ॥
শ্ৰৱণস্মৰণাৰ্হাণি কৰিষ্যন্নিতি কেচন ॥ ৩৫ ॥
শৃণ্ৱন্তি গাযন্তি গৃণন্ত্যভীক্ষ্ণশঃ
স্মৰন্তি নন্দন্তি তৱেহিতং জনাঃ ।
ত এৱ পশ্যন্ত্যচিৰেণ তাৱকং
ভৱপ্ৰৱাহোপৰমং পদাম্বুজম্ ॥ ৩৬ ॥
স্মৰন্তি নন্দন্তি তৱেহিতং জনাঃ ।
ত এৱ পশ্যন্ত্যচিৰেণ তাৱকং
ভৱপ্ৰৱাহোপৰমং পদাম্বুজম্ ॥ ৩৬ ॥
অপ্যদ্য নস্ত্ৱং স্ৱকৃতেহিত প্ৰভো
জিহাসসি স্ৱিত্সুহৃদোঽনুজীৱিনঃ ।
যেষাং ন চান্যদ্ভৱতঃ পদাম্বুজাত্
পৰাযণং ৰাজসু যোজিতাংহসাম্ ॥ ৩৭ ॥
জিহাসসি স্ৱিত্সুহৃদোঽনুজীৱিনঃ ।
যেষাং ন চান্যদ্ভৱতঃ পদাম্বুজাত্
পৰাযণং ৰাজসু যোজিতাংহসাম্ ॥ ৩৭ ॥
কে ৱযং নামৰূপাভ্যাং যদুভিঃ সহ পাণ্ডৱাঃ ।
ভৱতোঽদৰ্শনং যৰ্হি হৃষীকাণামিৱেশিতুঃ ॥ ৩৮ ॥
ভৱতোঽদৰ্শনং যৰ্হি হৃষীকাণামিৱেশিতুঃ ॥ ৩৮ ॥
নেযং শোভিষ্যতে তত্ৰ যথেদানীং গদাধৰ ।
ত্ৱত্পদৈৰঙ্কিতা ভাতি স্ৱলক্ষণৱিলক্ষিতৈঃ ॥ ৩৯ ॥
ত্ৱত্পদৈৰঙ্কিতা ভাতি স্ৱলক্ষণৱিলক্ষিতৈঃ ॥ ৩৯ ॥
ইমে জনপদাঃ স্ৱৃদ্ধাঃ সুপক্ৱৌষধিৱীৰুধঃ ।
ৱনাদ্ৰিনদ্যুদন্ৱন্তো হ্যেধন্তে তৱ ৱীক্ষিতৈঃ ॥ ৪০ ॥
ৱনাদ্ৰিনদ্যুদন্ৱন্তো হ্যেধন্তে তৱ ৱীক্ষিতৈঃ ॥ ৪০ ॥
অথ ৱিশ্ৱেশ ৱিশ্ৱাত্মন্ ৱিশ্ৱমূৰ্তে স্ৱকেষু মে ।
স্নেহপাশমিমং ছিন্ধি দৃঢং পাণ্ডুষু ৱৃষ্ণিষু ॥ ৪১ ॥
স্নেহপাশমিমং ছিন্ধি দৃঢং পাণ্ডুষু ৱৃষ্ণিষু ॥ ৪১ ॥
ত্ৱযি মেঽনন্যৱিষযা মতিৰ্মধুপতেঽসকৃত্ ।
ৰতিমুদ্ৱহতাদদ্ধা গঙ্গেৱৌঘমুদন্ৱতি ॥ ৪২ ॥
ৰতিমুদ্ৱহতাদদ্ধা গঙ্গেৱৌঘমুদন্ৱতি ॥ ৪২ ॥
শ্ৰীকৃষ্ণ কৃষ্ণসখ ৱৃষ্ণ্যৃষভাৱনিধ্ৰুগ্
ৰাজন্যৱংশদহনানপৱৰ্গৱীৰ্য ।
গোৱিন্দ গোদ্ৱিজসুৰাৰ্তিহৰাৱতাৰ
যোগেশ্ৱৰাখিলগুৰো ভগৱন্নমস্তে ॥ ৪৩ ॥
ৰাজন্যৱংশদহনানপৱৰ্গৱীৰ্য ।
গোৱিন্দ গোদ্ৱিজসুৰাৰ্তিহৰাৱতাৰ
যোগেশ্ৱৰাখিলগুৰো ভগৱন্নমস্তে ॥ ৪৩ ॥
সূত উৱাচ
পৃথযেত্থং কলপদৈঃ পৰিণূতাখিলোদযঃ ।
মন্দং জহাস ৱৈকুণ্ঠো মোহযন্নিৱ মাযযা ॥ ৪৪ ॥
পৃথযেত্থং কলপদৈঃ পৰিণূতাখিলোদযঃ ।
মন্দং জহাস ৱৈকুণ্ঠো মোহযন্নিৱ মাযযা ॥ ৪৪ ॥
তাং বাঢমিত্যুপামন্ত্ৰ্য প্ৰৱিশ্য গজসাহ্ৱযম্ ।
স্ত্ৰিযশ্চ স্ৱপুৰং যাস্যন্ প্ৰেম্ণা ৰাজ্ঞা নিৱাৰিতঃ ॥ ৪৫ ॥
স্ত্ৰিযশ্চ স্ৱপুৰং যাস্যন্ প্ৰেম্ণা ৰাজ্ঞা নিৱাৰিতঃ ॥ ৪৫ ॥
ৱ্যাসাদ্যৈৰীশ্ৱৰেহাজ্ঞৈঃ কৃষ্ণেনাদ্ভুতকৰ্মণা ।
প্ৰবোধিতোঽপীতিহাসৈৰ্নাবুধ্যত শুচাৰ্পিতঃ ॥ ৪৬ ॥
প্ৰবোধিতোঽপীতিহাসৈৰ্নাবুধ্যত শুচাৰ্পিতঃ ॥ ৪৬ ॥
আহ ৰাজা ধৰ্মসুতশ্চিন্তযন্ সুহৃদাং ৱধম্ ।
প্ৰাকৃতেনাত্মনা ৱিপ্ৰাঃ স্নেহমোহৱশং গতঃ ॥ ৪৭ ॥
প্ৰাকৃতেনাত্মনা ৱিপ্ৰাঃ স্নেহমোহৱশং গতঃ ॥ ৪৭ ॥
অহো মে পশ্যতাজ্ঞানং হৃদি ৰূঢং দুৰাত্মনঃ ।
পাৰক্যস্যৈৱ দেহস্য বহ্ৱ্যো মেঽক্ষৌহিণীৰ্হতাঃ ॥ ৪৮ ॥
পাৰক্যস্যৈৱ দেহস্য বহ্ৱ্যো মেঽক্ষৌহিণীৰ্হতাঃ ॥ ৪৮ ॥
বালদ্ৱিজসুহৃন্মিত্ৰপিতৃভ্ৰাতৃগুৰুদ্ৰুহঃ ।
ন মে স্যান্নিৰযান্মোক্ষো হ্যপি ৱৰ্ষাযুতাযুতৈঃ ॥ ৪৯ ॥
ন মে স্যান্নিৰযান্মোক্ষো হ্যপি ৱৰ্ষাযুতাযুতৈঃ ॥ ৪৯ ॥
নৈনো ৰাজ্ঞঃ প্ৰজাভৰ্তুৰ্ধৰ্মযুদ্ধে ৱধো দ্ৱিষাম্ ।
ইতি মে ন তু বোধায কল্পতে শাসনং ৱচঃ ॥ ৫০ ॥
ইতি মে ন তু বোধায কল্পতে শাসনং ৱচঃ ॥ ৫০ ॥
স্ত্ৰীণাং মদ্ধতবন্ধূনাং দ্ৰোহো যোঽসাৱিহোত্থিতঃ ।
কৰ্মভিৰ্গৃহমেধীযৈৰ্নাহং কল্পো ৱ্যপোহিতুম্ ॥ ৫১ ॥
কৰ্মভিৰ্গৃহমেধীযৈৰ্নাহং কল্পো ৱ্যপোহিতুম্ ॥ ৫১ ॥
যথা পঙ্কেন পঙ্কাম্ভঃ সুৰযা ৱা সুৰাকৃতম্ ।
ভূতহত্যাং তথৈৱৈকাং ন যজ্ঞৈৰ্মাৰ্ষ্টুমৰ্হতি ॥ ৫২ ॥
ভূতহত্যাং তথৈৱৈকাং ন যজ্ঞৈৰ্মাৰ্ষ্টুমৰ্হতি ॥ ৫২ ॥