సూత ఉవాచ
అథ తే సమ్పరేతానాం స్వానాముదకమిచ్ఛతామ్ ।
దాతుం సకృష్ణా గఙ్గాయాం పురస్కృత్య యయుః స్త్రియః ॥ ౧ ॥
అథ తే సమ్పరేతానాం స్వానాముదకమిచ్ఛతామ్ ।
దాతుం సకృష్ణా గఙ్గాయాం పురస్కృత్య యయుః స్త్రియః ॥ ౧ ॥
తే నినీయోదకం సర్వే విలప్య చ భృశం పునః ।
ఆప్లుతా హరిపాదాబ్జరజఃపూతసరిజ్జలే ॥ ౨ ॥
ఆప్లుతా హరిపాదాబ్జరజఃపూతసరిజ్జలే ॥ ౨ ॥
తత్రాసీనం కురుపతిం ధృతరాష్ట్రం సహానుజమ్ ।
గాన్ధారీం పుత్రశోకార్తాం పృథాం కృష్ణాం చ మాధవః ॥ ౩ ॥
గాన్ధారీం పుత్రశోకార్తాం పృథాం కృష్ణాం చ మాధవః ॥ ౩ ॥
సాన్త్వయామాస మునిభిర్హతబన్ధూఞ్శుచార్పితాన్ ।
భూతేషు కాలస్య గతిం దర్శయన్న ప్రతిక్రియామ్ ॥ ౪ ॥
భూతేషు కాలస్య గతిం దర్శయన్న ప్రతిక్రియామ్ ॥ ౪ ॥
సాధయిత్వాజాతశత్రోః స్వం రాజ్యం కితవైర్హృతమ్ ।
ఘాతయిత్వాసతో రాజ్ఞః కచస్పర్శక్షతాయుషః ॥ ౫ ॥
ఘాతయిత్వాసతో రాజ్ఞః కచస్పర్శక్షతాయుషః ॥ ౫ ॥
యాజయిత్వాశ్వమేధైస్తం త్రిభిరుత్తమకల్పకైః ।
తద్యశః పావనం దిక్షు శతమన్యోరివాతనోత్ ॥ ౬ ॥
తద్యశః పావనం దిక్షు శతమన్యోరివాతనోత్ ॥ ౬ ॥
ఆమన్త్ర్య పాణ్డుపుత్రాంశ్చ శైనేయోద్ధవసంయుతః ।
ద్వైపాయనాదిభిర్విప్రైః పూజితైః ప్రతిపూజితః ॥ ౭ ॥
ద్వైపాయనాదిభిర్విప్రైః పూజితైః ప్రతిపూజితః ॥ ౭ ॥
గన్తుం కృతమతిర్బ్రహ్మన్ ద్వారకాం రథమాస్థితః ।
ఉపలేభేఽభిధావన్తీముత్తరాం భయవిహ్వలామ్ ॥ ౮ ॥
ఉపలేభేఽభిధావన్తీముత్తరాం భయవిహ్వలామ్ ॥ ౮ ॥
ఉత్తరోవాచ
పాహి పాహి మహాయోగిన్ దేవదేవ జగత్పతే ।
నాన్యం త్వదభయం పశ్యే యత్ర మృత్యుః పరస్పరమ్ ॥ ౯ ॥
పాహి పాహి మహాయోగిన్ దేవదేవ జగత్పతే ।
నాన్యం త్వదభయం పశ్యే యత్ర మృత్యుః పరస్పరమ్ ॥ ౯ ॥
అభిద్రవతి మామీశ శరస్తప్తాయసో విభో ।
కామం దహతు మాం నాథ మా మే గర్భో నిపాత్యతామ్ ॥ ౧౦ ॥
కామం దహతు మాం నాథ మా మే గర్భో నిపాత్యతామ్ ॥ ౧౦ ॥
సూత ఉవాచ
ఉపధార్య వచస్తస్యా భగవాన్ భక్తవత్సలః ।
అపాణ్డవమిదం కర్తుం ద్రౌణేరస్త్రమబుధ్యత ॥ ౧౧ ॥
ఉపధార్య వచస్తస్యా భగవాన్ భక్తవత్సలః ।
అపాణ్డవమిదం కర్తుం ద్రౌణేరస్త్రమబుధ్యత ॥ ౧౧ ॥
తర్హ్యేవాథ మునిశ్రేష్ఠ పాణ్డవాః పఞ్చ సాయకాన్ ।
ఆత్మనోఽభిముఖాన్దీప్తానాలక్ష్యాస్త్రాణ్యుపాదదుః ॥ ౧౨ ॥
ఆత్మనోఽభిముఖాన్దీప్తానాలక్ష్యాస్త్రాణ్యుపాదదుః ॥ ౧౨ ॥
వ్యసనం వీక్ష్య తత్తేషామనన్యవిషయాత్మనామ్ ।
సుదర్శనేన స్వాస్త్రేణ స్వానాం రక్షాం వ్యధాద్విభుః ॥ ౧౩ ॥
సుదర్శనేన స్వాస్త్రేణ స్వానాం రక్షాం వ్యధాద్విభుః ॥ ౧౩ ॥
అన్తఃస్థః సర్వభూతానామాత్మా యోగేశ్వరోహరిః ।
స్వమాయయావృణోద్గర్భం వైరాట్యాః కురుతన్తవే ॥ ౧౪ ॥
స్వమాయయావృణోద్గర్భం వైరాట్యాః కురుతన్తవే ॥ ౧౪ ॥
యద్యప్యస్త్రం బ్రహ్మశిరస్త్వమోఘం చాప్రతిక్రియమ్ ।
వైష్ణవం తేజ ఆసాద్య సమశామ్యద్ భృగూద్వహ ॥ ౧౫ ॥
వైష్ణవం తేజ ఆసాద్య సమశామ్యద్ భృగూద్వహ ॥ ౧౫ ॥
మా మంస్థా హ్యేతదాశ్చర్యం సర్వాశ్చర్యమయేఽచ్యుతే ।
య ఇదం మాయయా దేవ్యా సృజత్యవతి హన్త్యజః ॥ ౧౬ ॥
య ఇదం మాయయా దేవ్యా సృజత్యవతి హన్త్యజః ॥ ౧౬ ॥
బ్రహ్మతేజోవినిర్ముక్తైరాత్మజైః సహ కృష్ణయా ।
ప్రయాణాభిముఖం కృష్ణమిదమాహ పృథా సతీ ॥ ౧౭ ॥
ప్రయాణాభిముఖం కృష్ణమిదమాహ పృథా సతీ ॥ ౧౭ ॥
కున్త్యువాచ
నమస్యే పురుషం త్వాద్యమీశ్వరం ప్రకృతేః పరమ్ ।
అలక్ష్యం సర్వభూతానామన్తర్బహిరవస్థితమ్ ॥ ౧౮ ॥
నమస్యే పురుషం త్వాద్యమీశ్వరం ప్రకృతేః పరమ్ ।
అలక్ష్యం సర్వభూతానామన్తర్బహిరవస్థితమ్ ॥ ౧౮ ॥
మాయాజవనికాచ్ఛన్నమజ్ఞాధోక్షజమవ్యయమ్ ।
న లక్ష్యసే మూఢదృశా నటో నాట్యధరో యథా ॥ ౧౯ ॥
న లక్ష్యసే మూఢదృశా నటో నాట్యధరో యథా ॥ ౧౯ ॥
తథా పరమహంసానాం మునీనామమలాత్మనామ్ ।
భక్తియోగవిధానార్థం కథం పశ్యేమ హి స్త్రియః ॥ ౨౦ ॥
భక్తియోగవిధానార్థం కథం పశ్యేమ హి స్త్రియః ॥ ౨౦ ॥
కృష్ణాయ వాసుదేవాయ దేవకీనన్దనాయ చ ।
నన్దగోపకుమారాయ గోవిన్దాయ నమో నమః ॥ ౨౧ ॥
నన్దగోపకుమారాయ గోవిన్దాయ నమో నమః ॥ ౨౧ ॥
నమః పఙ్కజనాభాయ నమః పఙ్కజమాలినే ।
నమః పఙ్కజనేత్రాయ నమస్తే పఙ్కజాఙ్ఘ్రయే ॥ ౨౨ ॥
నమః పఙ్కజనేత్రాయ నమస్తే పఙ్కజాఙ్ఘ్రయే ॥ ౨౨ ॥
యథా హృషీకేశ ఖలేన దేవకీ
కంసేన రుద్ధాతిచిరం శుచార్పితా ।
విమోచితాహం చ సహాత్మజా విభో
త్వయైవ నాథేన ముహుర్విపద్గణాత్ ॥ ౨౩ ॥
కంసేన రుద్ధాతిచిరం శుచార్పితా ।
విమోచితాహం చ సహాత్మజా విభో
త్వయైవ నాథేన ముహుర్విపద్గణాత్ ॥ ౨౩ ॥
విషాన్మహాగ్నేః పురుషాదదర్శనా-
దసత్సభాయా వనవాసకృచ్ఛ్రతః ।
మృధే మృధేఽనేకమహారథాస్త్రతో
ద్రౌణ్యస్త్రతశ్చాస్మ హరేఽభిరక్షితాః ॥ ౨౪ ॥
దసత్సభాయా వనవాసకృచ్ఛ్రతః ।
మృధే మృధేఽనేకమహారథాస్త్రతో
ద్రౌణ్యస్త్రతశ్చాస్మ హరేఽభిరక్షితాః ॥ ౨౪ ॥
విపదః సన్తు తాః శశ్వత్తత్ర తత్ర జగద్గురో ।
భవతో దర్శనం యత్స్యాదపునర్భవదర్శనమ్ ॥ ౨౫ ॥
భవతో దర్శనం యత్స్యాదపునర్భవదర్శనమ్ ॥ ౨౫ ॥
జన్మైశ్వర్యశ్రుతశ్రీభిరేధమానమదః పుమాన్ ।
నైవార్హత్యభిధాతుం వై త్వామకిఞ్చనగోచరమ్ ॥ ౨౬ ॥
నైవార్హత్యభిధాతుం వై త్వామకిఞ్చనగోచరమ్ ॥ ౨౬ ॥
నమోఽకిఞ్చనవిత్తాయ నివృత్తగుణవృత్తయే ।
ఆత్మారామాయ శాన్తాయ కైవల్యపతయే నమః ॥ ౨౭ ॥
ఆత్మారామాయ శాన్తాయ కైవల్యపతయే నమః ॥ ౨౭ ॥
మన్యే త్వాం కాలమీశానమనాదినిధనం విభుమ్ ।
సమం చరన్తం సర్వత్ర భూతానాం యన్మిథః కలిః ॥ ౨౮ ॥
సమం చరన్తం సర్వత్ర భూతానాం యన్మిథః కలిః ॥ ౨౮ ॥
న వేద కశ్చిద్భగవంశ్చికీర్షితం
తవేహమానస్య నృణాం విడమ్బనమ్ ।
న యస్య కశ్చిద్దయితోఽస్తి కర్హిచిద్
ద్వేష్యశ్చ యస్మిన్ విషమా మతిర్నృణామ్ ॥ ౨౯ ॥
తవేహమానస్య నృణాం విడమ్బనమ్ ।
న యస్య కశ్చిద్దయితోఽస్తి కర్హిచిద్
ద్వేష్యశ్చ యస్మిన్ విషమా మతిర్నృణామ్ ॥ ౨౯ ॥
జన్మ కర్మ చ విశ్వాత్మన్నజస్యాకర్తురాత్మనః ।
తిర్యఙ్నృషిషు యాదఃసు తదత్యన్తవిడమ్బనమ్ ॥ ౩౦ ॥
తిర్యఙ్నృషిషు యాదఃసు తదత్యన్తవిడమ్బనమ్ ॥ ౩౦ ॥
గోప్యాదదే త్వయి కృతాగసి దామ తావద్
యా తే దశాశ్రుకలిలాఞ్జనసమ్భ్రమాక్షమ్ ।
వక్త్రం నినీయ భయభావనయా స్థితస్య
సా మాం విమోహయతి భీరపి యద్బిభేతి ॥ ౩౧ ॥
యా తే దశాశ్రుకలిలాఞ్జనసమ్భ్రమాక్షమ్ ।
వక్త్రం నినీయ భయభావనయా స్థితస్య
సా మాం విమోహయతి భీరపి యద్బిభేతి ॥ ౩౧ ॥
కేచిదాహురజం జాతం పుణ్యశ్లోకస్య కీర్తయే ।
యదోః ప్రియస్యాన్వవాయే మలయస్యేవ చన్దనమ్ ॥ ౩౨ ॥
యదోః ప్రియస్యాన్వవాయే మలయస్యేవ చన్దనమ్ ॥ ౩౨ ॥
అపరే వసుదేవస్య దేవక్యాం యాచితోఽభ్యగాత్ ।
అజస్త్వమస్య క్షేమాయ వధాయ చ సురద్విషామ్ ॥ ౩౩ ॥
అజస్త్వమస్య క్షేమాయ వధాయ చ సురద్విషామ్ ॥ ౩౩ ॥
భారావతారణాయాన్యే భువో నావ ఇవోదధౌ ।
సీదన్త్యా భూరిభారేణ జాతో హ్యాత్మభువార్థితః ॥ ౩౪ ॥
సీదన్త్యా భూరిభారేణ జాతో హ్యాత్మభువార్థితః ॥ ౩౪ ॥
భవేఽస్మిన్ క్లిశ్యమానానామవిద్యాకామకర్మభిః ।
శ్రవణస్మరణార్హాణి కరిష్యన్నితి కేచన ॥ ౩౫ ॥
శ్రవణస్మరణార్హాణి కరిష్యన్నితి కేచన ॥ ౩౫ ॥
శృణ్వన్తి గాయన్తి గృణన్త్యభీక్ష్ణశః
స్మరన్తి నన్దన్తి తవేహితం జనాః ।
త ఏవ పశ్యన్త్యచిరేణ తావకం
భవప్రవాహోపరమం పదామ్బుజమ్ ॥ ౩౬ ॥
స్మరన్తి నన్దన్తి తవేహితం జనాః ।
త ఏవ పశ్యన్త్యచిరేణ తావకం
భవప్రవాహోపరమం పదామ్బుజమ్ ॥ ౩౬ ॥
అప్యద్య నస్త్వం స్వకృతేహిత ప్రభో
జిహాససి స్విత్సుహృదోఽనుజీవినః ।
యేషాం న చాన్యద్భవతః పదామ్బుజాత్
పరాయణం రాజసు యోజితాంహసామ్ ॥ ౩౭ ॥
జిహాససి స్విత్సుహృదోఽనుజీవినః ।
యేషాం న చాన్యద్భవతః పదామ్బుజాత్
పరాయణం రాజసు యోజితాంహసామ్ ॥ ౩౭ ॥
కే వయం నామరూపాభ్యాం యదుభిః సహ పాణ్డవాః ।
భవతోఽదర్శనం యర్హి హృషీకాణామివేశితుః ॥ ౩౮ ॥
భవతోఽదర్శనం యర్హి హృషీకాణామివేశితుః ॥ ౩౮ ॥
నేయం శోభిష్యతే తత్ర యథేదానీం గదాధర ।
త్వత్పదైరఙ్కితా భాతి స్వలక్షణవిలక్షితైః ॥ ౩౯ ॥
త్వత్పదైరఙ్కితా భాతి స్వలక్షణవిలక్షితైః ॥ ౩౯ ॥
ఇమే జనపదాః స్వృద్ధాః సుపక్వౌషధివీరుధః ।
వనాద్రినద్యుదన్వన్తో హ్యేధన్తే తవ వీక్షితైః ॥ ౪౦ ॥
వనాద్రినద్యుదన్వన్తో హ్యేధన్తే తవ వీక్షితైః ॥ ౪౦ ॥
అథ విశ్వేశ విశ్వాత్మన్ విశ్వమూర్తే స్వకేషు మే ।
స్నేహపాశమిమం ఛిన్ధి దృఢం పాణ్డుషు వృష్ణిషు ॥ ౪౧ ॥
స్నేహపాశమిమం ఛిన్ధి దృఢం పాణ్డుషు వృష్ణిషు ॥ ౪౧ ॥
త్వయి మేఽనన్యవిషయా మతిర్మధుపతేఽసకృత్ ।
రతిముద్వహతాదద్ధా గఙ్గేవౌఘముదన్వతి ॥ ౪౨ ॥
రతిముద్వహతాదద్ధా గఙ్గేవౌఘముదన్వతి ॥ ౪౨ ॥
శ్రీకృష్ణ కృష్ణసఖ వృష్ణ్యృషభావనిధ్రుగ్
రాజన్యవంశదహనానపవర్గవీర్య ।
గోవిన్ద గోద్విజసురార్తిహరావతార
యోగేశ్వరాఖిలగురో భగవన్నమస్తే ॥ ౪౩ ॥
రాజన్యవంశదహనానపవర్గవీర్య ।
గోవిన్ద గోద్విజసురార్తిహరావతార
యోగేశ్వరాఖిలగురో భగవన్నమస్తే ॥ ౪౩ ॥
సూత ఉవాచ
పృథయేత్థం కలపదైః పరిణూతాఖిలోదయః ।
మన్దం జహాస వైకుణ్ఠో మోహయన్నివ మాయయా ॥ ౪౪ ॥
పృథయేత్థం కలపదైః పరిణూతాఖిలోదయః ।
మన్దం జహాస వైకుణ్ఠో మోహయన్నివ మాయయా ॥ ౪౪ ॥
తాం బాఢమిత్యుపామన్త్ర్య ప్రవిశ్య గజసాహ్వయమ్ ।
స్త్రియశ్చ స్వపురం యాస్యన్ ప్రేమ్ణా రాజ్ఞా నివారితః ॥ ౪౫ ॥
స్త్రియశ్చ స్వపురం యాస్యన్ ప్రేమ్ణా రాజ్ఞా నివారితః ॥ ౪౫ ॥
వ్యాసాద్యైరీశ్వరేహాజ్ఞైః కృష్ణేనాద్భుతకర్మణా ।
ప్రబోధితోఽపీతిహాసైర్నాబుధ్యత శుచార్పితః ॥ ౪౬ ॥
ప్రబోధితోఽపీతిహాసైర్నాబుధ్యత శుచార్పితః ॥ ౪౬ ॥
ఆహ రాజా ధర్మసుతశ్చిన్తయన్ సుహృదాం వధమ్ ।
ప్రాకృతేనాత్మనా విప్రాః స్నేహమోహవశం గతః ॥ ౪౭ ॥
ప్రాకృతేనాత్మనా విప్రాః స్నేహమోహవశం గతః ॥ ౪౭ ॥
అహో మే పశ్యతాజ్ఞానం హృది రూఢం దురాత్మనః ।
పారక్యస్యైవ దేహస్య బహ్వ్యో మేఽక్షౌహిణీర్హతాః ॥ ౪౮ ॥
పారక్యస్యైవ దేహస్య బహ్వ్యో మేఽక్షౌహిణీర్హతాః ॥ ౪౮ ॥
బాలద్విజసుహృన్మిత్రపితృభ్రాతృగురుద్రుహః ।
న మే స్యాన్నిరయాన్మోక్షో హ్యపి వర్షాయుతాయుతైః ॥ ౪౯ ॥
న మే స్యాన్నిరయాన్మోక్షో హ్యపి వర్షాయుతాయుతైః ॥ ౪౯ ॥
నైనో రాజ్ఞః ప్రజాభర్తుర్ధర్మయుద్ధే వధో ద్విషామ్ ।
ఇతి మే న తు బోధాయ కల్పతే శాసనం వచః ॥ ౫౦ ॥
ఇతి మే న తు బోధాయ కల్పతే శాసనం వచః ॥ ౫౦ ॥
స్త్రీణాం మద్ధతబన్ధూనాం ద్రోహో యోఽసావిహోత్థితః ।
కర్మభిర్గృహమేధీయైర్నాహం కల్పో వ్యపోహితుమ్ ॥ ౫౧ ॥
కర్మభిర్గృహమేధీయైర్నాహం కల్పో వ్యపోహితుమ్ ॥ ౫౧ ॥
యథా పఙ్కేన పఙ్కామ్భః సురయా వా సురాకృతమ్ ।
భూతహత్యాం తథైవైకాం న యజ్ఞైర్మార్ష్టుమర్హతి ॥ ౫౨ ॥
భూతహత్యాం తథైవైకాం న యజ్ఞైర్మార్ష్టుమర్హతి ॥ ౫౨ ॥