શ્રીશુક ઉવાચ
ગોપા નન્દાદયઃ શ્રુત્વા દ્રુમયોઃ પતતોરવમ્ ।
તત્રાજગ્મુઃ કુરુશ્રેષ્ઠ નિર્ઘાતભયશઙ્કિતાઃ ॥ ૧ ॥
ગોપા નન્દાદયઃ શ્રુત્વા દ્રુમયોઃ પતતોરવમ્ ।
તત્રાજગ્મુઃ કુરુશ્રેષ્ઠ નિર્ઘાતભયશઙ્કિતાઃ ॥ ૧ ॥
ભૂમ્યાં નિપતિતૌ તત્ર દદૃશુર્યમલાર્જુનૌ ।
બભ્રમુસ્તદવિજ્ઞાય લક્ષ્યં પતનકારણમ્ ॥ ૨ ॥
બભ્રમુસ્તદવિજ્ઞાય લક્ષ્યં પતનકારણમ્ ॥ ૨ ॥
ઉલૂખલં વિકર્ષન્તં દામ્ના બદ્ધં ચ બાલકમ્ ।
કસ્યેદં કુત આશ્ચર્યમુત્પાત ઇતિ કાતરાઃ ॥ ૩ ॥
કસ્યેદં કુત આશ્ચર્યમુત્પાત ઇતિ કાતરાઃ ॥ ૩ ॥
બાલા ઊચુરનેનેતિ તિર્યગ્ગતમુલૂખલમ્ ।
વિકર્ષતા મધ્યગેન પુરુષાવપ્યચક્ષ્મહિ ॥ ૪ ॥
વિકર્ષતા મધ્યગેન પુરુષાવપ્યચક્ષ્મહિ ॥ ૪ ॥
ન તે તદુક્તં જગૃહુર્ન ઘટેતેતિ તસ્ય તત્ ।
બાલસ્યોત્પાટનં તર્વોઃ કેચિત્સન્દિગ્ધચેતસઃ ॥ ૫ ॥
બાલસ્યોત્પાટનં તર્વોઃ કેચિત્સન્દિગ્ધચેતસઃ ॥ ૫ ॥
ઉલૂખલં વિકર્ષન્તં દામ્ના બદ્ધં સ્વમાત્મજમ્ ।
વિલોક્ય નન્દઃ પ્રહસદ્વદનો વિમુમોચ હ ॥ ૬ ॥
વિલોક્ય નન્દઃ પ્રહસદ્વદનો વિમુમોચ હ ॥ ૬ ॥
ગોપીભિઃ સ્તોભિતોઽનૃત્યદ્ ભગવાન્બાલવત્ક્વચિત્ ।
ઉદ્ગાયતિ ક્વચિન્મુગ્ધસ્તદ્વશો દારુયન્ત્રવત્ ॥ ૭ ॥
ઉદ્ગાયતિ ક્વચિન્મુગ્ધસ્તદ્વશો દારુયન્ત્રવત્ ॥ ૭ ॥
બિભર્તિ ક્વચિદાજ્ઞપ્તઃ પીઠકોન્માનપાદુકમ્ ।
બાહુક્ષેપં ચ કુરુતે સ્વાનાં ચ પ્રીતિમાવહન્ ॥ ૮ ॥
બાહુક્ષેપં ચ કુરુતે સ્વાનાં ચ પ્રીતિમાવહન્ ॥ ૮ ॥
દર્શયંસ્તદ્વિદાં લોક આત્મનો ભૃત્યવશ્યતામ્ ।
વ્રજસ્યોવાહ વૈ હર્ષં ભગવાન્ બાલચેષ્ટિતૈઃ ॥ ૯ ॥
વ્રજસ્યોવાહ વૈ હર્ષં ભગવાન્ બાલચેષ્ટિતૈઃ ॥ ૯ ॥
ક્રીણીહિ ભોઃ ફલાનીતિ શ્રુત્વા સત્વરમચ્યુતઃ ।
ફલાર્થી ધાન્યમાદાય યયૌ સર્વફલપ્રદઃ ॥ ૧૦ ॥
ફલાર્થી ધાન્યમાદાય યયૌ સર્વફલપ્રદઃ ॥ ૧૦ ॥
ફલવિક્રયિણી તસ્ય ચ્યુતધાન્યકરદ્વયમ્ ।
ફલૈરપૂરયદ્ રત્નૈઃ ફલભાણ્ડમપૂરિ ચ ॥ ૧૧ ॥
ફલૈરપૂરયદ્ રત્નૈઃ ફલભાણ્ડમપૂરિ ચ ॥ ૧૧ ॥
સરિત્તીરગતં કૃષ્ણં ભગ્નાર્જુનમથાહ્વયત્ ।
રામં ચ રોહિણી દેવી ક્રીડન્તં બાલકૈર્ભૃશમ્ ॥ ૧૨ ॥
રામં ચ રોહિણી દેવી ક્રીડન્તં બાલકૈર્ભૃશમ્ ॥ ૧૨ ॥
નોપેયાતાં યદાહૂતૌ ક્રીડાસઙ્ગેન પુત્રકૌ ।
યશોદાં પ્રેષયામાસ રોહિણી પુત્રવત્સલામ્ ॥ ૧૩ ॥
યશોદાં પ્રેષયામાસ રોહિણી પુત્રવત્સલામ્ ॥ ૧૩ ॥
ક્રીડન્તં સા સુતં બાલૈરતિવેલં સહાગ્રજમ્ ।
યશોદાજોહવીત્કૃષ્ણં પુત્રસ્નેહસ્નુતસ્તની ॥ ૧૪ ॥
યશોદાજોહવીત્કૃષ્ણં પુત્રસ્નેહસ્નુતસ્તની ॥ ૧૪ ॥
કૃષ્ણ કૃષ્ણારવિન્દાક્ષ તાત એહિ સ્તનં પિબ ।
અલં વિહારૈઃ ક્ષુત્ક્ષાન્તઃ ક્રીડાશ્રાન્તોઽસિ પુત્રક ॥ ૧૫ ॥
અલં વિહારૈઃ ક્ષુત્ક્ષાન્તઃ ક્રીડાશ્રાન્તોઽસિ પુત્રક ॥ ૧૫ ॥
હે રામાગચ્છ તાતાશુ સાનુજઃ કુલનન્દન ।
પ્રાતરેવ કૃતાહારસ્તદ્ ભવાન્ભોક્તુમર્હતિ ॥ ૧૬ ॥
પ્રાતરેવ કૃતાહારસ્તદ્ ભવાન્ભોક્તુમર્હતિ ॥ ૧૬ ॥
પ્રતીક્ષતેત્વાં દાશાર્હ ભોક્ષ્યમાણો વ્રજાધિપઃ ।
એહ્યાવયોઃ પ્રિયં ધેહિ સ્વગૃહાન્યાત બાલકાઃ ॥ ૧૭ ॥
એહ્યાવયોઃ પ્રિયં ધેહિ સ્વગૃહાન્યાત બાલકાઃ ॥ ૧૭ ॥
ધૂલિધૂસરિતાઙ્ગસ્ત્વં પુત્ર મજ્જનમાવહ ।
જન્મર્ક્ષં તેઽદ્ય ભવતિ વિપ્રેભ્યો દેહિ ગાઃ શુચિઃ ॥ ૧૮ ॥
જન્મર્ક્ષં તેઽદ્ય ભવતિ વિપ્રેભ્યો દેહિ ગાઃ શુચિઃ ॥ ૧૮ ॥
પશ્ય પશ્ય વયસ્યાંસ્તે માતૃમૃષ્ટાન્સ્વલઙ્કૃતાન્ ।
ત્વં ચ સ્નાતઃ કૃતાહારો વિહરસ્વ સ્વલઙ્કૃતઃ ॥ ૧૯ ॥
ત્વં ચ સ્નાતઃ કૃતાહારો વિહરસ્વ સ્વલઙ્કૃતઃ ॥ ૧૯ ॥
ઇત્થં યશોદા તમશેષશેખરં
મત્વા સુતં સ્નેહનિબદ્ધધીર્નૃપ ।
હસ્તે ગૃહીત્વા સહરામમચ્યુતં
નીત્વા સ્વવાટં કૃતવત્યથોદયમ્ ॥ ૨૦ ॥
મત્વા સુતં સ્નેહનિબદ્ધધીર્નૃપ ।
હસ્તે ગૃહીત્વા સહરામમચ્યુતં
નીત્વા સ્વવાટં કૃતવત્યથોદયમ્ ॥ ૨૦ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ગોપવૃદ્ધા મહોત્પાતાનનુભૂય બૃહદ્વને ।
નન્દાદયઃ સમાગમ્ય વ્રજકાર્યમમન્ત્રયન્ ॥ ૨૧ ॥
ગોપવૃદ્ધા મહોત્પાતાનનુભૂય બૃહદ્વને ।
નન્દાદયઃ સમાગમ્ય વ્રજકાર્યમમન્ત્રયન્ ॥ ૨૧ ॥
તત્રોપાનન્દનામાહ ગોપો જ્ઞાનવયોઽધિકઃ ।
દેશકાલાર્થતત્ત્વજ્ઞઃ પ્રિયકૃદ્ રામકૃષ્ણયોઃ ॥ ૨૨ ॥
દેશકાલાર્થતત્ત્વજ્ઞઃ પ્રિયકૃદ્ રામકૃષ્ણયોઃ ॥ ૨૨ ॥
ઉત્થાતવ્યમિતોઽસ્માભિર્ગોકુલસ્ય હિતૈષિભિઃ ।
આયાન્ત્યત્ર મહોત્પાતા બાલાનાં નાશહેતવઃ ॥ ૨૩ ॥
આયાન્ત્યત્ર મહોત્પાતા બાલાનાં નાશહેતવઃ ॥ ૨૩ ॥
મુક્તઃ કથઞ્ચિદ્રાક્ષસ્યા બાલઘ્ન્યા બાલકો હ્યસૌ ।
હરેરનુગ્રહાન્નૂનમનશ્ચોપરિ નાપતત્ ॥ ૨૪ ॥
હરેરનુગ્રહાન્નૂનમનશ્ચોપરિ નાપતત્ ॥ ૨૪ ॥
ચક્રવાતેન નીતોઽયં દૈત્યેન વિપદં વિયત્ ।
શિલાયાં પતિતસ્તત્ર પરિત્રાતઃ સુરેશ્વરૈઃ ॥ ૨૫ ॥
શિલાયાં પતિતસ્તત્ર પરિત્રાતઃ સુરેશ્વરૈઃ ॥ ૨૫ ॥
યન્ન મ્રિયેત દ્રુમયોરન્તરં પ્રાપ્ય બાલકઃ ।
અસાવન્યતમો વાપિ તદપ્યચ્યુતરક્ષણમ્ ॥ ૨૬ ॥
અસાવન્યતમો વાપિ તદપ્યચ્યુતરક્ષણમ્ ॥ ૨૬ ॥
યાવદૌત્પાતિકોઽરિષ્ટો વ્રજં નાભિભવેદિતઃ ।
તાવદ્બાલાનુપાદાય યાસ્યામોઽન્યત્ર સાનુગાઃ ॥ ૨૭ ॥
તાવદ્બાલાનુપાદાય યાસ્યામોઽન્યત્ર સાનુગાઃ ॥ ૨૭ ॥
વનં વૃન્દાવનં નામ પશવ્યં નવકાનનમ્ ।
ગોપગોપીગવાં સેવ્યં પુણ્યાદ્રિતૃણવીરુધમ્ ॥ ૨૮ ॥
ગોપગોપીગવાં સેવ્યં પુણ્યાદ્રિતૃણવીરુધમ્ ॥ ૨૮ ॥
તત્તત્રાદ્યૈવ યાસ્યામઃ શકટાન્ યુઙ્ત મા ચિરમ્ ।
ગોધનાન્યગ્રતો યાન્તુ ભવતાં યદિ રોચતે ॥ ૨૯ ॥
ગોધનાન્યગ્રતો યાન્તુ ભવતાં યદિ રોચતે ॥ ૨૯ ॥
તચ્છ્રુત્વૈકધિયો ગોપાઃ સાધુ સાધ્વિતિ વાદિનઃ ।
વ્રજાન્સ્વાન્સ્વાન્સમાયુજ્ય યયૂ રૂઢપરિચ્છદાઃ ॥ ૩૦ ॥
વ્રજાન્સ્વાન્સ્વાન્સમાયુજ્ય યયૂ રૂઢપરિચ્છદાઃ ॥ ૩૦ ॥
વૃદ્ધાન્બાલાન્સ્ત્રિયો રાજન્સર્વોપકરણાનિ ચ ।
અનઃસ્વારોપ્ય ગોપાલા યત્તા આત્તશરાસનાઃ ॥ ૩૧ ॥
અનઃસ્વારોપ્ય ગોપાલા યત્તા આત્તશરાસનાઃ ॥ ૩૧ ॥
ગોધનાનિ પુરસ્કૃત્ય શૃઙ્ગાણ્યાપૂર્ય સર્વતઃ ।
તૂર્યઘોષેણ મહતા યયુઃ સહપુરોહિતાઃ ॥ ૩૨ ॥
તૂર્યઘોષેણ મહતા યયુઃ સહપુરોહિતાઃ ॥ ૩૨ ॥
ગોપ્યો રૂઢરથા નૂત્નકુચકુઙ્કુમકાન્તયઃ ।
કૃષ્ણલીલા જગુઃ પ્રીત્યા નિષ્કકણ્ઠ્યઃ સુવાસસઃ ॥ ૩૩ ॥
કૃષ્ણલીલા જગુઃ પ્રીત્યા નિષ્કકણ્ઠ્યઃ સુવાસસઃ ॥ ૩૩ ॥
તથા યશોદારોહિણ્યાવેકં શકટમાસ્થિતે ।
રેજતુઃ કૃષ્ણરામાભ્યાં તત્કથાશ્રવણોત્સુકે ॥ ૩૪ ॥
રેજતુઃ કૃષ્ણરામાભ્યાં તત્કથાશ્રવણોત્સુકે ॥ ૩૪ ॥
વૃન્દાવનં સમ્પ્રવિશ્ય સર્વકાલસુખાવહમ્ ।
તત્ર ચક્રુર્વ્રજાવાસં શકટૈરર્ધચન્દ્રવત્ ॥ ૩૫ ॥
તત્ર ચક્રુર્વ્રજાવાસં શકટૈરર્ધચન્દ્રવત્ ॥ ૩૫ ॥
વૃન્દાવનં ગોવર્ધનં યમુનાપુલિનાનિ ચ ।
વીક્ષ્યાસીદુત્તમા પ્રીતી રામમાધવયોર્નૃપ ॥ ૩૬ ॥
વીક્ષ્યાસીદુત્તમા પ્રીતી રામમાધવયોર્નૃપ ॥ ૩૬ ॥
એવં વ્રજૌકસાં પ્રીતિં યચ્છન્તૌ બાલચેષ્ટિતૈઃ ।
કલવાક્યૈઃ સ્વકાલેન વત્સપાલૌ બભૂવતુઃ ॥ ૩૭ ॥
કલવાક્યૈઃ સ્વકાલેન વત્સપાલૌ બભૂવતુઃ ॥ ૩૭ ॥
અવિદૂરે વ્રજભુવઃ સહ ગોપાલદારકૈઃ ।
ચારયામાસતુર્વત્સાન્ નાનાક્રીડાપરિચ્છદૌ ॥ ૩૮ ॥
ચારયામાસતુર્વત્સાન્ નાનાક્રીડાપરિચ્છદૌ ॥ ૩૮ ॥
ક્વચિદ્વાદયતો વેણું ક્ષેપણૈઃ ક્ષિપતઃ ક્વચિત્ ।
ક્વચિત્પાદૈઃ કિઙ્કિણીભિઃ ક્વચિત્કૃત્રિમગોવૃષૈઃ ॥ ૩૯ ॥
ક્વચિત્પાદૈઃ કિઙ્કિણીભિઃ ક્વચિત્કૃત્રિમગોવૃષૈઃ ॥ ૩૯ ॥
વૃષાયમાણૌ નર્દન્તૌ યુયુધાતે પરસ્પરમ્ ।
અનુકૃત્ય રુતૈર્જન્તૂંશ્ચેરતુઃ પ્રાકૃતૌ યથા ॥ ૪૦ ॥
અનુકૃત્ય રુતૈર્જન્તૂંશ્ચેરતુઃ પ્રાકૃતૌ યથા ॥ ૪૦ ॥
કદાચિદ્ યમુનાતીરે વત્સાંશ્ચારયતોઃ સ્વકૈઃ ।
વયસ્યૈઃ કૃષ્ણબલયોર્જિઘાંસુર્દૈત્ય આગમત્ ॥ ૪૧ ॥
વયસ્યૈઃ કૃષ્ણબલયોર્જિઘાંસુર્દૈત્ય આગમત્ ॥ ૪૧ ॥
તં વત્સરૂપિણં વીક્ષ્ય વત્સયૂથગતં હરિઃ ।
દર્શયન્ બલદેવાય શનૈર્મુગ્ધ ઇવાસદત્ ॥ ૪૨ ॥
દર્શયન્ બલદેવાય શનૈર્મુગ્ધ ઇવાસદત્ ॥ ૪૨ ॥
ગૃહીત્વાપરપાદાભ્યાં સહલાઙ્ગૂલમચ્યુતઃ ।
ભ્રામયિત્વા કપિત્થાગ્રે પ્રાહિણોદ્ગતજીવિતમ્ ।
સ કપિત્થૈર્મહાકાયઃ પાત્યમાનૈઃ પપાત હ ॥ ૪૩ ॥
ભ્રામયિત્વા કપિત્થાગ્રે પ્રાહિણોદ્ગતજીવિતમ્ ।
સ કપિત્થૈર્મહાકાયઃ પાત્યમાનૈઃ પપાત હ ॥ ૪૩ ॥
તં વીક્ષ્ય વિસ્મિતા બાલાઃ શશંસુઃ સાધુ સાધ્વિતિ ।
દેવાશ્ચ પરિસન્તુષ્ટા બભૂવુઃ પુષ્પવર્ષિણઃ ॥ ૪૪ ॥
દેવાશ્ચ પરિસન્તુષ્ટા બભૂવુઃ પુષ્પવર્ષિણઃ ॥ ૪૪ ॥
તૌ વત્સપાલકૌ ભૂત્વા સર્વલોકૈકપાલકૌ ।
સપ્રાતરાશૌ ગોવત્સાંશ્ચારયન્તૌ વિચેરતુઃ ॥ ૪૫ ॥
સપ્રાતરાશૌ ગોવત્સાંશ્ચારયન્તૌ વિચેરતુઃ ॥ ૪૫ ॥
સ્વં સ્વં વત્સકુલં સર્વે પાયયિષ્યન્ત એકદા ।
ગત્વા જલાશયાભ્યાશં પાયયિત્વા પપુર્જલમ્ ॥ ૪૬ ॥
ગત્વા જલાશયાભ્યાશં પાયયિત્વા પપુર્જલમ્ ॥ ૪૬ ॥
તે તત્ર દદૃશુર્બાલા મહાસત્ત્વમવસ્થિતમ્ ।
તત્રસુર્વજ્રનિર્ભિન્નં ગિરેઃ શૃઙ્ગમિવ ચ્યુતમ્ ॥ ૪૭ ॥
તત્રસુર્વજ્રનિર્ભિન્નં ગિરેઃ શૃઙ્ગમિવ ચ્યુતમ્ ॥ ૪૭ ॥
સ વૈ બકો નામ મહાનસુરો બકરૂપધૃક્ ।
આગત્ય સહસા કૃષ્ણં તીક્ષ્ણતુણ્ડોઽગ્રસદ્ બલી ॥ ૪૮ ॥
આગત્ય સહસા કૃષ્ણં તીક્ષ્ણતુણ્ડોઽગ્રસદ્ બલી ॥ ૪૮ ॥
કૃષ્ણં મહાબકગ્રસ્તં દૃષ્ટ્વા રામાદયોઽર્ભકાઃ ।
બભૂવુરિન્દ્રિયાણીવ વિના પ્રાણં વિચેતસઃ ॥ ૪૯ ॥
બભૂવુરિન્દ્રિયાણીવ વિના પ્રાણં વિચેતસઃ ॥ ૪૯ ॥
તં તાલુમૂલં પ્રદહન્તમગ્નિવદ્
ગોપાલસૂનું પિતરં જગદ્ગુરોઃ ।
ચચ્છર્દ સદ્યોઽતિરુષાક્ષતં બક-
સ્તુણ્ડેન હન્તું પુનરભ્યપદ્યત ॥ ૫૦ ॥
ગોપાલસૂનું પિતરં જગદ્ગુરોઃ ।
ચચ્છર્દ સદ્યોઽતિરુષાક્ષતં બક-
સ્તુણ્ડેન હન્તું પુનરભ્યપદ્યત ॥ ૫૦ ॥
તમાપતન્તં સ નિગૃહ્ય તુણ્ડયો-
ર્દોર્ભ્યાં બકં કંસસખં સતાં પતિઃ ।
પશ્યત્સુ બાલેષુ દદાર લીલયા
મુદાવહો વીરણવદ્ દિવૌકસામ્ ॥ ૫૧ ॥
ર્દોર્ભ્યાં બકં કંસસખં સતાં પતિઃ ।
પશ્યત્સુ બાલેષુ દદાર લીલયા
મુદાવહો વીરણવદ્ દિવૌકસામ્ ॥ ૫૧ ॥
તદા બકારિં સુરલોકવાસિનઃ
સમાકિરન્ નન્દનમલ્લિકાદિભિઃ ।
સમીડિરે ચાનકશઙ્ખસંસ્તવૈ-
સ્તદ્ વીક્ષ્ય ગોપાલસુતા વિસિસ્મિરે ॥ ૫૨ ॥
સમાકિરન્ નન્દનમલ્લિકાદિભિઃ ।
સમીડિરે ચાનકશઙ્ખસંસ્તવૈ-
સ્તદ્ વીક્ષ્ય ગોપાલસુતા વિસિસ્મિરે ॥ ૫૨ ॥
મુક્તં બકાસ્યાદુપલભ્ય બાલકા
રામાદયઃ પ્રાણમિવેન્દ્રિયો ગણઃ ।
સ્થાનાગતં તં પરિરભ્ય નિર્વૃતાઃ
પ્રણીય વત્સાન્ વ્રજમેત્ય તજ્જગુઃ ॥ ૫૩ ॥
રામાદયઃ પ્રાણમિવેન્દ્રિયો ગણઃ ।
સ્થાનાગતં તં પરિરભ્ય નિર્વૃતાઃ
પ્રણીય વત્સાન્ વ્રજમેત્ય તજ્જગુઃ ॥ ૫૩ ॥
શ્રુત્વા તદ્વિસ્મિતા ગોપા ગોપ્યશ્ચાતિપ્રિયાદૃતાઃ ।
પ્રેત્યાગતમિવોત્સુક્યાદૈક્ષન્ત તૃષિતેક્ષણાઃ ॥ ૫૪ ॥
પ્રેત્યાગતમિવોત્સુક્યાદૈક્ષન્ત તૃષિતેક્ષણાઃ ॥ ૫૪ ॥
અહો બતાસ્ય બાલસ્ય બહવો મૃત્યવોઽભવન્ ।
અપ્યાસીદ્ વિપ્રિયં તેષાં કૃતં પૂર્વં યતો ભયમ્ ॥ ૫૫ ॥
અપ્યાસીદ્ વિપ્રિયં તેષાં કૃતં પૂર્વં યતો ભયમ્ ॥ ૫૫ ॥
અથાપ્યભિભવન્ત્યેનં નૈવ તે ઘોરદર્શનાઃ ।
જિઘાંસયૈનમાસાદ્ય નશ્યન્ત્યગ્નૌ પતઙ્ગવત્ ॥ ૫૬ ॥
જિઘાંસયૈનમાસાદ્ય નશ્યન્ત્યગ્નૌ પતઙ્ગવત્ ॥ ૫૬ ॥
અહો બ્રહ્મવિદાં વાચો નાસત્યાઃ સન્તિ કર્હિચિત્ ।
ગર્ગો યદાહ ભગવાનન્વભાવિ તથૈવ તત્ ॥ ૫૭ ॥
ગર્ગો યદાહ ભગવાનન્વભાવિ તથૈવ તત્ ॥ ૫૭ ॥
ઇતિ નન્દાદયો ગોપાઃ કૃષ્ણરામકથાં મુદા ।
કુર્વન્તો રમમાણાશ્ચ નાવિન્દન્ ભવવેદનામ્ ॥ ૫૮ ॥
કુર્વન્તો રમમાણાશ્ચ નાવિન્દન્ ભવવેદનામ્ ॥ ૫૮ ॥
એવં વિહારૈઃ કૌમારૈઃ કૌમારં જહતુર્વ્રજે ।
નિલાયનૈઃ સેતુબન્ધૈર્મર્કટોત્પ્લવનાદિભિઃ ॥ ૫૯ ॥
નિલાયનૈઃ સેતુબન્ધૈર્મર્કટોત્પ્લવનાદિભિઃ ॥ ૫૯ ॥