শ্ৰীশুক উৱাচ
ইত্থং ভগৱতো গোপ্যঃ শ্ৰুত্ৱা ৱাচঃ সুপেশলাঃ ।
জহুৰ্ৱিৰহজং তাপং তদঙ্গোপচিতাশিষঃ ॥ ১ ॥
ইত্থং ভগৱতো গোপ্যঃ শ্ৰুত্ৱা ৱাচঃ সুপেশলাঃ ।
জহুৰ্ৱিৰহজং তাপং তদঙ্গোপচিতাশিষঃ ॥ ১ ॥
তত্ৰাৰভত গোৱিন্দো ৰাসক্ৰীডামনুৱ্ৰতৈঃ ।
স্ত্ৰীৰত্নৈৰন্ৱিতঃ প্ৰীতৈৰন্যোন্যাবদ্ধবাহুভিঃ ॥ ২ ॥
স্ত্ৰীৰত্নৈৰন্ৱিতঃ প্ৰীতৈৰন্যোন্যাবদ্ধবাহুভিঃ ॥ ২ ॥
ৰাসোত্সৱঃ সম্প্ৰৱৃত্তো গোপীমণ্ডলমণ্ডিতঃ ।
যোগেশ্ৱৰেণ কৃষ্ণেন তাসাং মধ্যে দ্ৱযোৰ্দ্ৱযোঃ ।
প্ৰৱিষ্টেন গৃহীতানাং কণ্ঠে স্ৱনিকটং স্ত্ৰিযঃ ।
যং মন্যেৰন্ নভস্তাৱদ্ ৱিমানশতসঙ্কুলম্ ।
দিৱৌকসাং সদাৰাণামৌত্সুক্যাপহৃতাত্মনাম্ ॥ ৩ ॥
যোগেশ্ৱৰেণ কৃষ্ণেন তাসাং মধ্যে দ্ৱযোৰ্দ্ৱযোঃ ।
প্ৰৱিষ্টেন গৃহীতানাং কণ্ঠে স্ৱনিকটং স্ত্ৰিযঃ ।
যং মন্যেৰন্ নভস্তাৱদ্ ৱিমানশতসঙ্কুলম্ ।
দিৱৌকসাং সদাৰাণামৌত্সুক্যাপহৃতাত্মনাম্ ॥ ৩ ॥
ততো দুন্দুভযো নেদুৰ্নিপেতুঃ পুষ্পৱৃষ্টযঃ ।
জগুৰ্গন্ধৰ্ৱপতযঃ সস্ত্ৰীকাস্তদ্যশোঽমলম্ ॥ ৪ ॥
জগুৰ্গন্ধৰ্ৱপতযঃ সস্ত্ৰীকাস্তদ্যশোঽমলম্ ॥ ৪ ॥
ৱলযানাং নূপুৰাণাং কিঙ্কিণীনাং চ যোষিতাম্ ।
সপ্ৰিযাণামভূচ্ছব্দস্তুমুলো ৰাসমণ্ডলে ॥ ৫ ॥
সপ্ৰিযাণামভূচ্ছব্দস্তুমুলো ৰাসমণ্ডলে ॥ ৫ ॥
তত্ৰাতিশুশুভে তাভিৰ্ভগৱান্ দেৱকীসুতঃ ।
মধ্যে মণীনাং হৈমানাং মহামৰকতো যথা ॥ ৬ ॥
মধ্যে মণীনাং হৈমানাং মহামৰকতো যথা ॥ ৬ ॥
পাদন্যাসৈৰ্ভুজৱিধুতিভিঃ সস্মিতৈৰ্ভ্ৰূৱিলাসৈ-
ৰ্ভজ্যন্মধ্যৈশ্চলকুচপটৈঃ কুণ্ডলৈৰ্গণ্ডলোলৈঃ ।
স্ৱিদ্যন্মুখ্যঃ কৱৰৰসনাগ্ৰন্থযঃ কৃষ্ণৱধ্ৱো
গাযন্ত্যস্তং তডিত ইৱ তা মেঘচক্ৰে ৱিৰেজুঃ ॥ ৭ ॥
ৰ্ভজ্যন্মধ্যৈশ্চলকুচপটৈঃ কুণ্ডলৈৰ্গণ্ডলোলৈঃ ।
স্ৱিদ্যন্মুখ্যঃ কৱৰৰসনাগ্ৰন্থযঃ কৃষ্ণৱধ্ৱো
গাযন্ত্যস্তং তডিত ইৱ তা মেঘচক্ৰে ৱিৰেজুঃ ॥ ৭ ॥
উচ্চৈৰ্জগুৰ্নৃত্যমানা ৰক্তকণ্ঠ্যো ৰতিপ্ৰিযাঃ ।
কৃষ্ণাভিমৰ্শমুদিতা যদ্গীতেনেদমাৱৃতম্ ॥ ৮ ॥
কৃষ্ণাভিমৰ্শমুদিতা যদ্গীতেনেদমাৱৃতম্ ॥ ৮ ॥
কাচিত্ সমং মুকুন্দেন স্ৱৰজাতীৰমিশ্ৰিতাঃ ।
উন্নিন্যে পূজিতা তেন প্ৰীযতা সাধু সাধ্ৱিতি ।
তদেৱ ধ্ৰুৱমুন্নিন্যে তস্যৈ মানং চ বহ্ৱদাত্ ॥ ৯ ॥
উন্নিন্যে পূজিতা তেন প্ৰীযতা সাধু সাধ্ৱিতি ।
তদেৱ ধ্ৰুৱমুন্নিন্যে তস্যৈ মানং চ বহ্ৱদাত্ ॥ ৯ ॥
কাচিদ্ ৰাসপৰিশ্ৰান্তা পাৰ্শ্ৱস্থস্য গদাভৃতঃ ।
জগ্ৰাহ বাহুনা স্কন্ধং শ্লথদ্ৱলযমল্লিকা ॥ ১০ ॥
জগ্ৰাহ বাহুনা স্কন্ধং শ্লথদ্ৱলযমল্লিকা ॥ ১০ ॥
তত্ৰৈকাংসগতং বাহুং কৃষ্ণস্যোত্পলসৌৰভম্ ।
চন্দনালিপ্তমাঘ্ৰায হৃষ্টৰোমা চুচুম্ব হ ॥ ১১ ॥
চন্দনালিপ্তমাঘ্ৰায হৃষ্টৰোমা চুচুম্ব হ ॥ ১১ ॥
কস্যাশ্চিন্নাট্যৱিক্ষিপ্ত কুণ্ডলত্ৱিষমণ্ডিতম্ ।
গণ্ডং গণ্ডে সন্দধত্যাঃ প্ৰাদাত্তাম্বূলচৰ্ৱিতম্ ॥ ১২ ॥
গণ্ডং গণ্ডে সন্দধত্যাঃ প্ৰাদাত্তাম্বূলচৰ্ৱিতম্ ॥ ১২ ॥
নৃত্যতী গাযতী কাচিত্ কূজন্নূপুৰমেখলা ।
পাৰ্শ্ৱস্থাচ্যুতহস্তাব্জং শ্ৰান্তাধাত্স্তনযোঃ শিৱম্ ॥ ১৩ ॥
পাৰ্শ্ৱস্থাচ্যুতহস্তাব্জং শ্ৰান্তাধাত্স্তনযোঃ শিৱম্ ॥ ১৩ ॥
গোপ্যো লব্ধ্ৱাচ্যুতং কান্তং শ্ৰিয একান্তৱল্লভম্ ।
গৃহীতকণ্ঠ্যস্তদ্দোৰ্ভ্যাং গাযন্ত্যস্তং ৱিজহ্ৰিৰে ॥ ১৪ ॥
গৃহীতকণ্ঠ্যস্তদ্দোৰ্ভ্যাং গাযন্ত্যস্তং ৱিজহ্ৰিৰে ॥ ১৪ ॥
কৰ্ণোত্পলালকৱিটঙ্ককপোলঘৰ্ম-
ৱক্ত্ৰশ্ৰিযো ৱলযনূপুৰঘোষৱাদ্যৈঃ ।
গোপ্যঃ সমং ভগৱতা ননৃতুঃ স্ৱকেশ-
স্ৰস্তস্ৰজো ভ্ৰমৰগাযকৰাসগোষ্ঠ্যাম্ ॥ ১৫ ॥
ৱক্ত্ৰশ্ৰিযো ৱলযনূপুৰঘোষৱাদ্যৈঃ ।
গোপ্যঃ সমং ভগৱতা ননৃতুঃ স্ৱকেশ-
স্ৰস্তস্ৰজো ভ্ৰমৰগাযকৰাসগোষ্ঠ্যাম্ ॥ ১৫ ॥
এৱং পৰিষ্ৱঙ্গকৰাভিমৰ্শ-
স্নিগ্ধেক্ষণোদ্দামৱিলাসহাসৈঃ ।
ৰেমে ৰমেশো ৱ্ৰজসুন্দৰীভি-
ৰ্যথাৰ্ভকঃ স্ৱপ্ৰতিবিম্বৱিভ্ৰমঃ ॥ ১৬ ॥
স্নিগ্ধেক্ষণোদ্দামৱিলাসহাসৈঃ ।
ৰেমে ৰমেশো ৱ্ৰজসুন্দৰীভি-
ৰ্যথাৰ্ভকঃ স্ৱপ্ৰতিবিম্বৱিভ্ৰমঃ ॥ ১৬ ॥
তদঙ্গসঙ্গপ্ৰমুদাকুলেন্দ্ৰিযাঃ
কেশান্ দুকূলং কুচপট্টিকাং ৱা ।
নাঞ্জঃ প্ৰতিৱ্যোঢুমলং ৱ্ৰজস্ত্ৰিযো
ৱিস্ৰস্তমালাভৰণাঃ কুৰূদ্ৱহ ॥ ১৭ ॥
কেশান্ দুকূলং কুচপট্টিকাং ৱা ।
নাঞ্জঃ প্ৰতিৱ্যোঢুমলং ৱ্ৰজস্ত্ৰিযো
ৱিস্ৰস্তমালাভৰণাঃ কুৰূদ্ৱহ ॥ ১৭ ॥
কৃষ্ণৱিক্ৰীডিতং ৱীক্ষ্য মুমুহুঃ খেচৰস্ত্ৰিযঃ ।
কামাৰ্দিতাঃ শশাঙ্কশ্চ সগণো ৱিস্মিতোঽভৱত্ ॥ ১৮ ॥
কামাৰ্দিতাঃ শশাঙ্কশ্চ সগণো ৱিস্মিতোঽভৱত্ ॥ ১৮ ॥
কৃত্ৱা তাৱন্তমাত্মানং যাৱতীৰ্গোপযোষিতঃ ।
ৰেমে স ভগৱাংস্তাভিৰাত্মাৰামোঽপি লীলযা ॥ ১৯ ॥
ৰেমে স ভগৱাংস্তাভিৰাত্মাৰামোঽপি লীলযা ॥ ১৯ ॥
তাসাং ৰতিৱিহাৰেণ শ্ৰান্তানাং ৱদনানি সঃ ।
প্ৰামৃজত্ কৰুণঃ প্ৰেম্ণা শন্তমেনাঙ্গ পাণিনা ॥ ২০ ॥
প্ৰামৃজত্ কৰুণঃ প্ৰেম্ণা শন্তমেনাঙ্গ পাণিনা ॥ ২০ ॥
গোপ্যঃ স্ফুৰত্পুৰটকুণ্ডলকুন্তলত্ৱিড্-
গণ্ডশ্ৰিযা সুধিতহাসনিৰীক্ষণেন ।
মানং দধত্য ঋষভস্য জগুঃ কৃতানি
পুণ্যানি তত্কৰৰুহস্পৰ্শপ্ৰমোদাঃ ॥ ২১ ॥
গণ্ডশ্ৰিযা সুধিতহাসনিৰীক্ষণেন ।
মানং দধত্য ঋষভস্য জগুঃ কৃতানি
পুণ্যানি তত্কৰৰুহস্পৰ্শপ্ৰমোদাঃ ॥ ২১ ॥
তাভিৰ্যুতঃ শ্ৰমমপোহিতুমঙ্গসঙ্গ-
ঘৃষ্টস্ৰজঃ স কুচকুঙ্কুমৰঞ্জিতাযাঃ ।
গন্ধৰ্ৱপালিভিৰনুদ্ৰুত আৱিশদ্ ৱাঃ
শ্ৰান্তো গজীভিৰিভৰাডিৱ ভিন্নসেতুঃ ॥ ২২ ॥
ঘৃষ্টস্ৰজঃ স কুচকুঙ্কুমৰঞ্জিতাযাঃ ।
গন্ধৰ্ৱপালিভিৰনুদ্ৰুত আৱিশদ্ ৱাঃ
শ্ৰান্তো গজীভিৰিভৰাডিৱ ভিন্নসেতুঃ ॥ ২২ ॥
সোঽম্ভস্যলং যুৱতিভিঃ পৰিষিচ্যমানঃ
প্ৰেম্ণেক্ষিতঃ প্ৰহসতীভিৰিতস্ততোঽঙ্গ ।
ৱৈমানিকৈঃ কুসুমৱৰ্ষিভিৰীড্যমানো
ৰেমে স্ৱযং স্ৱৰতিৰত্ৰ গজেন্দ্ৰলীলঃ ॥ ২৩ ॥
প্ৰেম্ণেক্ষিতঃ প্ৰহসতীভিৰিতস্ততোঽঙ্গ ।
ৱৈমানিকৈঃ কুসুমৱৰ্ষিভিৰীড্যমানো
ৰেমে স্ৱযং স্ৱৰতিৰত্ৰ গজেন্দ্ৰলীলঃ ॥ ২৩ ॥
ততশ্চ কৃষ্ণোপৱনে জলস্থল-
প্ৰসূনগন্ধানিলজুষ্টদিক্তটে ।
চচাৰ ভৃঙ্গপ্ৰমদাগণাৱৃতো
যথা মদচ্যুদ্ দ্ৱিৰদঃ কৰেণুভিঃ ॥ ২৪ ॥
প্ৰসূনগন্ধানিলজুষ্টদিক্তটে ।
চচাৰ ভৃঙ্গপ্ৰমদাগণাৱৃতো
যথা মদচ্যুদ্ দ্ৱিৰদঃ কৰেণুভিঃ ॥ ২৪ ॥
এৱং শশাঙ্কাংশুৱিৰাজিতা নিশাঃ
স সত্যকামোঽনুৰতাবলাগণঃ ।
সিষেৱ আত্মন্যৱৰুদ্ধসৌৰতঃ
সৰ্ৱাঃ শৰত্কাৱ্যকথাৰসাশ্ৰযাঃ ॥ ২৫ ॥
স সত্যকামোঽনুৰতাবলাগণঃ ।
সিষেৱ আত্মন্যৱৰুদ্ধসৌৰতঃ
সৰ্ৱাঃ শৰত্কাৱ্যকথাৰসাশ্ৰযাঃ ॥ ২৫ ॥
শ্ৰীপৰীক্ষিদুৱাচ
সংস্থাপনায ধৰ্মস্য প্ৰশমাযেতৰস্য চ ।
অৱতীৰ্ণো হি ভগৱানংশেন জগদীশ্ৱৰঃ ॥ ২৬ ॥
সংস্থাপনায ধৰ্মস্য প্ৰশমাযেতৰস্য চ ।
অৱতীৰ্ণো হি ভগৱানংশেন জগদীশ্ৱৰঃ ॥ ২৬ ॥
স কথং ধৰ্মসেতূনাং ৱক্তা কৰ্তাভিৰক্ষিতা ।
প্ৰতীপমাচৰদ্ ব্ৰহ্মন্ পৰদাৰাভিমৰ্শনম্ ॥ ২৭ ॥
প্ৰতীপমাচৰদ্ ব্ৰহ্মন্ পৰদাৰাভিমৰ্শনম্ ॥ ২৭ ॥
আপ্তকামো যদুপতিঃ কৃতৱান্ৱৈ জুগুপ্সিতম্ ।
কিমভিপ্ৰায এতন্নঃ শংশযং ছিন্ধি সুৱ্ৰত ॥ ২৮ ॥
কিমভিপ্ৰায এতন্নঃ শংশযং ছিন্ধি সুৱ্ৰত ॥ ২৮ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
ধৰ্মৱ্যতিক্ৰমো দৃষ্ট ঈশ্ৱৰাণাং চ সাহসম্ ।
তেজীযসাং ন দোষায ৱহ্নেঃ সৰ্ৱভুজো যথা ॥ ২৯ ॥
ধৰ্মৱ্যতিক্ৰমো দৃষ্ট ঈশ্ৱৰাণাং চ সাহসম্ ।
তেজীযসাং ন দোষায ৱহ্নেঃ সৰ্ৱভুজো যথা ॥ ২৯ ॥
নৈতত্ সমাচৰেজ্জাতু মনসাপি হ্যনীশ্ৱৰঃ ।
ৱিনশ্যত্যাচৰন্ মৌঢ্যাদ্যথাৰুদ্ৰোঽব্ধিজং ৱিষম্ ॥ ৩০ ॥
ৱিনশ্যত্যাচৰন্ মৌঢ্যাদ্যথাৰুদ্ৰোঽব্ধিজং ৱিষম্ ॥ ৩০ ॥
ঈশ্ৱৰাণাং ৱচঃ সত্যং তথৈৱাচৰিতং ক্ৱচিত্ ।
তেষাং যত্ স্ৱৱচোযুক্তং বুদ্ধিমাংস্তত্ সমাচৰেত্ ॥ ৩১ ॥
তেষাং যত্ স্ৱৱচোযুক্তং বুদ্ধিমাংস্তত্ সমাচৰেত্ ॥ ৩১ ॥
কুশলাচৰিতেনৈষামিহ স্ৱাৰ্থো ন ৱিদ্যতে ।
ৱিপৰ্যযেণ ৱানৰ্থো নিৰহঙ্কাৰিণাং প্ৰভো ॥ ৩২ ॥
ৱিপৰ্যযেণ ৱানৰ্থো নিৰহঙ্কাৰিণাং প্ৰভো ॥ ৩২ ॥
কিমুতাখিলসত্ত্ৱানাং তিৰ্যঙ্মৰ্ত্যদিৱৌকসাম্ ।
ঈশিতুশ্চেশিতৱ্যানাং কুশলাকুশলান্ৱযঃ ॥ ৩৩ ॥
ঈশিতুশ্চেশিতৱ্যানাং কুশলাকুশলান্ৱযঃ ॥ ৩৩ ॥
যত্পাদপঙ্কজপৰাগনিষেৱতৃপ্তা
যোগপ্ৰভাৱৱিধুতাখিলকৰ্মবন্ধাঃ ।
স্ৱৈৰং চৰন্তি মুনযোঽপি ন নহ্যমানা-
স্তস্যেচ্ছযাত্তৱপুষঃ কুত এৱ বন্ধঃ ॥ ৩৪ ॥
যোগপ্ৰভাৱৱিধুতাখিলকৰ্মবন্ধাঃ ।
স্ৱৈৰং চৰন্তি মুনযোঽপি ন নহ্যমানা-
স্তস্যেচ্ছযাত্তৱপুষঃ কুত এৱ বন্ধঃ ॥ ৩৪ ॥
গোপীনাং তত্পতীনাং চ সৰ্ৱেষামেৱ দেহিনাম্ ।
যোঽন্তশ্চৰতি সোঽধ্যক্ষঃ ক্ৰীডনেনেহ দেহভাক্ ॥ ৩৫ ॥
যোঽন্তশ্চৰতি সোঽধ্যক্ষঃ ক্ৰীডনেনেহ দেহভাক্ ॥ ৩৫ ॥
অনুগ্ৰহায ভক্তানাং মানুষং দেহমাস্থিতঃ ।
ভজতে তাদৃশীঃ ক্ৰীডা যাঃ শ্ৰুত্ৱা তত্পৰো ভৱেত্ ॥ ৩৬ ॥
ভজতে তাদৃশীঃ ক্ৰীডা যাঃ শ্ৰুত্ৱা তত্পৰো ভৱেত্ ॥ ৩৬ ॥
নাসূযন্ খলু কৃষ্ণায মোহিতাস্তস্য মাযযা ।
মন্যমানাঃ স্ৱপাৰ্শ্ৱস্থান্স্ৱান্স্ৱান্দাৰান্ ৱ্ৰজৌকসঃ ॥ ৩৭ ॥
মন্যমানাঃ স্ৱপাৰ্শ্ৱস্থান্স্ৱান্স্ৱান্দাৰান্ ৱ্ৰজৌকসঃ ॥ ৩৭ ॥
ব্ৰহ্মৰাত্ৰ উপাৱৃত্তে ৱাসুদেৱানুমোদিতাঃ ।
অনিচ্ছন্ত্যো যযুৰ্গোপ্যঃ স্ৱগৃহান্ভগৱত্প্ৰিযাঃ ॥ ৩৮ ॥
অনিচ্ছন্ত্যো যযুৰ্গোপ্যঃ স্ৱগৃহান্ভগৱত্প্ৰিযাঃ ॥ ৩৮ ॥
ৱিক্ৰীডিতং ৱ্ৰজৱধূভিৰিদং চ ৱিষ্ণোঃ
শ্ৰদ্ধান্ৱিতোঽনুশৃণুযাদথ ৱৰ্ণযেদ্ যঃ ।
ভক্তিং পৰাং ভগৱতি প্ৰতিলভ্য কামং
হৃদ্ৰোগমাশ্ৱপহিনোত্যচিৰেণ ধীৰঃ ॥ ৩৯ ॥
শ্ৰদ্ধান্ৱিতোঽনুশৃণুযাদথ ৱৰ্ণযেদ্ যঃ ।
ভক্তিং পৰাং ভগৱতি প্ৰতিলভ্য কামং
হৃদ্ৰোগমাশ্ৱপহিনোত্যচিৰেণ ধীৰঃ ॥ ৩৯ ॥
