శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౩౩

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్థం భగవతో గోప్యః శ్రుత్వా వాచః సుపేశలాః ।
జహుర్విరహజం తాపం తదఙ్గోపచితాశిషః ॥ ౧ ॥

తత్రారభత గోవిన్దో రాసక్రీడామనువ్రతైః ।
స్త్రీరత్నైరన్వితః ప్రీతైరన్యోన్యాబద్ధబాహుభిః ॥ ౨ ॥

రాసోత్సవః సమ్ప్రవృత్తో గోపీమణ్డలమణ్డితః ।
యోగేశ్వరేణ కృష్ణేన తాసాం మధ్యే ద్వయోర్ద్వయోః ।
ప్రవిష్టేన గృహీతానాం కణ్ఠే స్వనికటం స్త్రియః ।
యం మన్యేరన్ నభస్తావద్ విమానశతసఙ్కులమ్ ।
దివౌకసాం సదారాణామౌత్సుక్యాపహృతాత్మనామ్ ॥ ౩ ॥

తతో దున్దుభయో నేదుర్నిపేతుః పుష్పవృష్టయః ।
జగుర్గన్ధర్వపతయః సస్త్రీకాస్తద్యశోఽమలమ్ ॥ ౪ ॥

వలయానాం నూపురాణాం కిఙ్కిణీనాం చ యోషితామ్ ।
సప్రియాణామభూచ్ఛబ్దస్తుములో రాసమణ్డలే ॥ ౫ ॥

తత్రాతిశుశుభే తాభిర్భగవాన్ దేవకీసుతః ।
మధ్యే మణీనాం హైమానాం మహామరకతో యథా ॥ ౬ ॥

పాదన్యాసైర్భుజవిధుతిభిః సస్మితైర్భ్రూవిలాసై-
ర్భజ్యన్మధ్యైశ్చలకుచపటైః కుణ్డలైర్గణ్డలోలైః ।
స్విద్యన్ముఖ్యః కవరరసనాగ్రన్థయః కృష్ణవధ్వో
గాయన్త్యస్తం తడిత ఇవ తా మేఘచక్రే విరేజుః ॥ ౭ ॥

ఉచ్చైర్జగుర్నృత్యమానా రక్తకణ్ఠ్యో రతిప్రియాః ।
కృష్ణాభిమర్శముదితా యద్గీతేనేదమావృతమ్ ॥ ౮ ॥

కాచిత్ సమం ముకున్దేన స్వరజాతీరమిశ్రితాః ।
ఉన్నిన్యే పూజితా తేన ప్రీయతా సాధు సాధ్వితి ।
తదేవ ధ్రువమున్నిన్యే తస్యై మానం చ బహ్వదాత్ ॥ ౯ ॥

కాచిద్ రాసపరిశ్రాన్తా పార్శ్వస్థస్య గదాభృతః ।
జగ్రాహ బాహునా స్కన్ధం శ్లథద్వలయమల్లికా ॥ ౧౦ ॥

తత్రైకాంసగతం బాహుం కృష్ణస్యోత్పలసౌరభమ్ ।
చన్దనాలిప్తమాఘ్రాయ హృష్టరోమా చుచుమ్బ హ ॥ ౧౧ ॥

కస్యాశ్చిన్నాట్యవిక్షిప్త కుణ్డలత్విషమణ్డితమ్ ।
గణ్డం గణ్డే సన్దధత్యాః ప్రాదాత్తామ్బూలచర్వితమ్ ॥ ౧౨ ॥

నృత్యతీ గాయతీ కాచిత్ కూజన్నూపురమేఖలా ।
పార్శ్వస్థాచ్యుతహస్తాబ్జం శ్రాన్తాధాత్స్తనయోః శివమ్ ॥ ౧౩ ॥

గోప్యో లబ్ధ్వాచ్యుతం కాన్తం శ్రియ ఏకాన్తవల్లభమ్ ।
గృహీతకణ్ఠ్యస్తద్దోర్భ్యాం గాయన్త్యస్తం విజహ్రిరే ॥ ౧౪ ॥

కర్ణోత్పలాలకవిటఙ్కకపోలఘర్మ-
వక్త్రశ్రియో వలయనూపురఘోషవాద్యైః ।
గోప్యః సమం భగవతా ననృతుః స్వకేశ-
స్రస్తస్రజో భ్రమరగాయకరాసగోష్ఠ్యామ్ ॥ ౧౫ ॥

ఏవం పరిష్వఙ్గకరాభిమర్శ-
స్నిగ్ధేక్షణోద్దామవిలాసహాసైః ।
రేమే రమేశో వ్రజసున్దరీభి-
ర్యథార్భకః స్వప్రతిబిమ్బవిభ్రమః ॥ ౧౬ ॥

తదఙ్గసఙ్గప్రముదాకులేన్ద్రియాః
కేశాన్ దుకూలం కుచపట్టికాం వా ।
నాఞ్జః ప్రతివ్యోఢుమలం వ్రజస్త్రియో
విస్రస్తమాలాభరణాః కురూద్వహ ॥ ౧౭ ॥

కృష్ణవిక్రీడితం వీక్ష్య ముముహుః ఖేచరస్త్రియః ।
కామార్దితాః శశాఙ్కశ్చ సగణో విస్మితోఽభవత్ ॥ ౧౮ ॥

కృత్వా తావన్తమాత్మానం యావతీర్గోపయోషితః ।
రేమే స భగవాంస్తాభిరాత్మారామోఽపి లీలయా ॥ ౧౯ ॥

తాసాం రతివిహారేణ శ్రాన్తానాం వదనాని సః ।
ప్రామృజత్ కరుణః ప్రేమ్ణా శన్తమేనాఙ్గ పాణినా ॥ ౨౦ ॥

గోప్యః స్ఫురత్పురటకుణ్డలకున్తలత్విడ్-
గణ్డశ్రియా సుధితహాసనిరీక్షణేన ।
మానం దధత్య ఋషభస్య జగుః కృతాని
పుణ్యాని తత్కరరుహస్పర్శప్రమోదాః ॥ ౨౧ ॥

తాభిర్యుతః శ్రమమపోహితుమఙ్గసఙ్గ-
ఘృష్టస్రజః స కుచకుఙ్కుమరఞ్జితాయాః ।
గన్ధర్వపాలిభిరనుద్రుత ఆవిశద్ వాః
శ్రాన్తో గజీభిరిభరాడివ భిన్నసేతుః ॥ ౨౨ ॥

సోఽమ్భస్యలం యువతిభిః పరిషిచ్యమానః
ప్రేమ్ణేక్షితః ప్రహసతీభిరితస్తతోఽఙ్గ ।
వైమానికైః కుసుమవర్షిభిరీడ్యమానో
రేమే స్వయం స్వరతిరత్ర గజేన్ద్రలీలః ॥ ౨౩ ॥

తతశ్చ కృష్ణోపవనే జలస్థల-
ప్రసూనగన్ధానిలజుష్టదిక్తటే ।
చచార భృఙ్గప్రమదాగణావృతో
యథా మదచ్యుద్ ద్విరదః కరేణుభిః ॥ ౨౪ ॥

ఏవం శశాఙ్కాంశువిరాజితా నిశాః
స సత్యకామోఽనురతాబలాగణః ।
సిషేవ ఆత్మన్యవరుద్ధసౌరతః
సర్వాః శరత్కావ్యకథారసాశ్రయాః ॥ ౨౫ ॥

శ్రీపరీక్షిదువాచ
సంస్థాపనాయ ధర్మస్య ప్రశమాయేతరస్య చ ।
అవతీర్ణో హి భగవానంశేన జగదీశ్వరః ॥ ౨౬ ॥

స కథం ధర్మసేతూనాం వక్తా కర్తాభిరక్షితా ।
ప్రతీపమాచరద్ బ్రహ్మన్ పరదారాభిమర్శనమ్ ॥ ౨౭ ॥

ఆప్తకామో యదుపతిః కృతవాన్వై జుగుప్సితమ్ ।
కిమభిప్రాయ ఏతన్నః శంశయం ఛిన్ధి సువ్రత ॥ ౨౮ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ధర్మవ్యతిక్రమో దృష్ట ఈశ్వరాణాం చ సాహసమ్ ।
తేజీయసాం న దోషాయ వహ్నేః సర్వభుజో యథా ॥ ౨౯ ॥

నైతత్ సమాచరేజ్జాతు మనసాపి హ్యనీశ్వరః ।
వినశ్యత్యాచరన్ మౌఢ్యాద్యథారుద్రోఽబ్ధిజం విషమ్ ॥ ౩౦ ॥

ఈశ్వరాణాం వచః సత్యం తథైవాచరితం క్వచిత్ ।
తేషాం యత్ స్వవచోయుక్తం బుద్ధిమాంస్తత్ సమాచరేత్ ॥ ౩౧ ॥

కుశలాచరితేనైషామిహ స్వార్థో న విద్యతే ।
విపర్యయేణ వానర్థో నిరహఙ్కారిణాం ప్రభో ॥ ౩౨ ॥

కిముతాఖిలసత్త్వానాం తిర్యఙ్మర్త్యదివౌకసామ్ ।
ఈశితుశ్చేశితవ్యానాం కుశలాకుశలాన్వయః ॥ ౩౩ ॥

యత్పాదపఙ్కజపరాగనిషేవతృప్తా
యోగప్రభావవిధుతాఖిలకర్మబన్ధాః ।
స్వైరం చరన్తి మునయోఽపి న నహ్యమానా-
స్తస్యేచ్ఛయాత్తవపుషః కుత ఏవ బన్ధః ॥ ౩౪ ॥

గోపీనాం తత్పతీనాం చ సర్వేషామేవ దేహినామ్ ।
యోఽన్తశ్చరతి సోఽధ్యక్షః క్రీడనేనేహ దేహభాక్ ॥ ౩౫ ॥

అనుగ్రహాయ భక్తానాం మానుషం దేహమాస్థితః ।
భజతే తాదృశీః క్రీడా యాః శ్రుత్వా తత్పరో భవేత్ ॥ ౩౬ ॥

నాసూయన్ ఖలు కృష్ణాయ మోహితాస్తస్య మాయయా ।
మన్యమానాః స్వపార్శ్వస్థాన్స్వాన్స్వాన్దారాన్ వ్రజౌకసః ॥ ౩౭ ॥

బ్రహ్మరాత్ర ఉపావృత్తే వాసుదేవానుమోదితాః ।
అనిచ్ఛన్త్యో యయుర్గోప్యః స్వగృహాన్భగవత్ప్రియాః ॥ ౩౮ ॥

విక్రీడితం వ్రజవధూభిరిదం చ విష్ణోః
శ్రద్ధాన్వితోఽనుశృణుయాదథ వర్ణయేద్ యః ।
భక్తిం పరాం భగవతి ప్రతిలభ్య కామం
హృద్రోగమాశ్వపహినోత్యచిరేణ ధీరః ॥ ౩౯ ॥