ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൧൦.൩൩

ശ്രീശുക ഉവാച
ഇത്ഥം ഭഗവതോ ഗോപ്യഃ ശ്രുത്വാ വാചഃ സുപേശലാഃ ।
ജഹുര്വിരഹജം താപം തദങ്ഗോപചിതാശിഷഃ ॥ ൧ ॥

തത്രാരഭത ഗോവിന്ദോ രാസക്രീഡാമനുവ്രതൈഃ ।
സ്ത്രീരത്നൈരന്വിതഃ പ്രീതൈരന്യോന്യാബദ്ധബാഹുഭിഃ ॥ ൨ ॥

രാസോത്സവഃ സമ്പ്രവൃത്തോ ഗോപീമണ്ഡലമണ്ഡിതഃ ।
യോഗേശ്വരേണ കൃഷ്ണേന താസാം മധ്യേ ദ്വയോര്ദ്വയോഃ ।
പ്രവിഷ്ടേന ഗൃഹീതാനാം കണ്ഠേ സ്വനികടം സ്ത്രിയഃ ।
യം മന്യേരന് നഭസ്താവദ് വിമാനശതസങ്കുലമ് ।
ദിവൌകസാം സദാരാണാമൌത്സുക്യാപഹൃതാത്മനാമ് ॥ ൩ ॥

തതോ ദുന്ദുഭയോ നേദുര്നിപേതുഃ പുഷ്പവൃഷ്ടയഃ ।
ജഗുര്ഗന്ധര്വപതയഃ സസ്ത്രീകാസ്തദ്യശോഽമലമ് ॥ ൪ ॥

വലയാനാം നൂപുരാണാം കിങ്കിണീനാം ച യോഷിതാമ് ।
സപ്രിയാണാമഭൂച്ഛബ്ദസ്തുമുലോ രാസമണ്ഡലേ ॥ ൫ ॥

തത്രാതിശുശുഭേ താഭിര്ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ ।
മധ്യേ മണീനാം ഹൈമാനാം മഹാമരകതോ യഥാ ॥ ൬ ॥

പാദന്യാസൈര്ഭുജവിധുതിഭിഃ സസ്മിതൈര്ഭ്രൂവിലാസൈ-
ര്ഭജ്യന്മധ്യൈശ്ചലകുചപടൈഃ കുണ്ഡലൈര്ഗണ്ഡലോലൈഃ ।
സ്വിദ്യന്മുഖ്യഃ കവരരസനാഗ്രന്ഥയഃ കൃഷ്ണവധ്വോ
ഗായന്ത്യസ്തം തഡിത ഇവ താ മേഘചക്രേ വിരേജുഃ ॥ ൭ ॥

ഉച്ചൈര്ജഗുര്നൃത്യമാനാ രക്തകണ്ഠ്യോ രതിപ്രിയാഃ ।
കൃഷ്ണാഭിമര്ശമുദിതാ യദ്ഗീതേനേദമാവൃതമ് ॥ ൮ ॥

കാചിത് സമം മുകുന്ദേന സ്വരജാതീരമിശ്രിതാഃ ।
ഉന്നിന്യേ പൂജിതാ തേന പ്രീയതാ സാധു സാധ്വിതി ।
തദേവ ധ്രുവമുന്നിന്യേ തസ്യൈ മാനം ച ബഹ്വദാത് ॥ ൯ ॥

കാചിദ് രാസപരിശ്രാന്താ പാര്ശ്വസ്ഥസ്യ ഗദാഭൃതഃ ।
ജഗ്രാഹ ബാഹുനാ സ്കന്ധം ശ്ലഥദ്വലയമല്ലികാ ॥ ൧൦ ॥

തത്രൈകാംസഗതം ബാഹും കൃഷ്ണസ്യോത്പലസൌരഭമ് ।
ചന്ദനാലിപ്തമാഘ്രായ ഹൃഷ്ടരോമാ ചുചുമ്ബ ഹ ॥ ൧൧ ॥

കസ്യാശ്ചിന്നാട്യവിക്ഷിപ്ത കുണ്ഡലത്വിഷമണ്ഡിതമ് ।
ഗണ്ഡം ഗണ്ഡേ സന്ദധത്യാഃ പ്രാദാത്താമ്ബൂലചര്വിതമ് ॥ ൧൨ ॥

നൃത്യതീ ഗായതീ കാചിത് കൂജന്നൂപുരമേഖലാ ।
പാര്ശ്വസ്ഥാച്യുതഹസ്താബ്ജം ശ്രാന്താധാത്സ്തനയോഃ ശിവമ് ॥ ൧൩ ॥

ഗോപ്യോ ലബ്ധ്വാച്യുതം കാന്തം ശ്രിയ ഏകാന്തവല്ലഭമ് ।
ഗൃഹീതകണ്ഠ്യസ്തദ്ദോര്ഭ്യാം ഗായന്ത്യസ്തം വിജഹ്രിരേ ॥ ൧൪ ॥

കര്ണോത്പലാലകവിടങ്കകപോലഘര്മ-
വക്ത്രശ്രിയോ വലയനൂപുരഘോഷവാദ്യൈഃ ।
ഗോപ്യഃ സമം ഭഗവതാ നനൃതുഃ സ്വകേശ-
സ്രസ്തസ്രജോ ഭ്രമരഗായകരാസഗോഷ്ഠ്യാമ് ॥ ൧൫ ॥

ഏവം പരിഷ്വങ്ഗകരാഭിമര്ശ-
സ്നിഗ്ധേക്ഷണോദ്ദാമവിലാസഹാസൈഃ ।
രേമേ രമേശോ വ്രജസുന്ദരീഭി-
ര്യഥാര്ഭകഃ സ്വപ്രതിബിമ്ബവിഭ്രമഃ ॥ ൧൬ ॥

തദങ്ഗസങ്ഗപ്രമുദാകുലേന്ദ്രിയാഃ
കേശാന് ദുകൂലം കുചപട്ടികാം വാ ।
നാഞ്ജഃ പ്രതിവ്യോഢുമലം വ്രജസ്ത്രിയോ
വിസ്രസ്തമാലാഭരണാഃ കുരൂദ്വഹ ॥ ൧൭ ॥

കൃഷ്ണവിക്രീഡിതം വീക്ഷ്യ മുമുഹുഃ ഖേചരസ്ത്രിയഃ ।
കാമാര്ദിതാഃ ശശാങ്കശ്ച സഗണോ വിസ്മിതോഽഭവത് ॥ ൧൮ ॥

കൃത്വാ താവന്തമാത്മാനം യാവതീര്ഗോപയോഷിതഃ ।
രേമേ സ ഭഗവാംസ്താഭിരാത്മാരാമോഽപി ലീലയാ ॥ ൧൯ ॥

താസാം രതിവിഹാരേണ ശ്രാന്താനാം വദനാനി സഃ ।
പ്രാമൃജത് കരുണഃ പ്രേമ്ണാ ശന്തമേനാങ്ഗ പാണിനാ ॥ ൨൦ ॥

ഗോപ്യഃ സ്ഫുരത്പുരടകുണ്ഡലകുന്തലത്വിഡ്-
ഗണ്ഡശ്രിയാ സുധിതഹാസനിരീക്ഷണേന ।
മാനം ദധത്യ ഋഷഭസ്യ ജഗുഃ കൃതാനി
പുണ്യാനി തത്കരരുഹസ്പര്ശപ്രമോദാഃ ॥ ൨൧ ॥

താഭിര്യുതഃ ശ്രമമപോഹിതുമങ്ഗസങ്ഗ-
ഘൃഷ്ടസ്രജഃ സ കുചകുങ്കുമരഞ്ജിതായാഃ ।
ഗന്ധര്വപാലിഭിരനുദ്രുത ആവിശദ് വാഃ
ശ്രാന്തോ ഗജീഭിരിഭരാഡിവ ഭിന്നസേതുഃ ॥ ൨൨ ॥

സോഽമ്ഭസ്യലം യുവതിഭിഃ പരിഷിച്യമാനഃ
പ്രേമ്ണേക്ഷിതഃ പ്രഹസതീഭിരിതസ്തതോഽങ്ഗ ।
വൈമാനികൈഃ കുസുമവര്ഷിഭിരീഡ്യമാനോ
രേമേ സ്വയം സ്വരതിരത്ര ഗജേന്ദ്രലീലഃ ॥ ൨൩ ॥

തതശ്ച കൃഷ്ണോപവനേ ജലസ്ഥല-
പ്രസൂനഗന്ധാനിലജുഷ്ടദിക്തടേ ।
ചചാര ഭൃങ്ഗപ്രമദാഗണാവൃതോ
യഥാ മദച്യുദ് ദ്വിരദഃ കരേണുഭിഃ ॥ ൨൪ ॥

ഏവം ശശാങ്കാംശുവിരാജിതാ നിശാഃ
സ സത്യകാമോഽനുരതാബലാഗണഃ ।
സിഷേവ ആത്മന്യവരുദ്ധസൌരതഃ
സര്വാഃ ശരത്കാവ്യകഥാരസാശ്രയാഃ ॥ ൨൫ ॥

ശ്രീപരീക്ഷിദുവാച
സംസ്ഥാപനായ ധര്മസ്യ പ്രശമായേതരസ്യ ച ।
അവതീര്ണോ ഹി ഭഗവാനംശേന ജഗദീശ്വരഃ ॥ ൨൬ ॥

സ കഥം ധര്മസേതൂനാം വക്താ കര്താഭിരക്ഷിതാ ।
പ്രതീപമാചരദ് ബ്രഹ്മന് പരദാരാഭിമര്ശനമ് ॥ ൨൭ ॥

ആപ്തകാമോ യദുപതിഃ കൃതവാന്വൈ ജുഗുപ്സിതമ് ।
കിമഭിപ്രായ ഏതന്നഃ ശംശയം ഛിന്ധി സുവ്രത ॥ ൨൮ ॥

ശ്രീശുക ഉവാച
ധര്മവ്യതിക്രമോ ദൃഷ്ട ഈശ്വരാണാം ച സാഹസമ് ।
തേജീയസാം ന ദോഷായ വഹ്നേഃ സര്വഭുജോ യഥാ ॥ ൨൯ ॥

നൈതത് സമാചരേജ്ജാതു മനസാപി ഹ്യനീശ്വരഃ ।
വിനശ്യത്യാചരന് മൌഢ്യാദ്യഥാരുദ്രോഽബ്ധിജം വിഷമ് ॥ ൩൦ ॥

ഈശ്വരാണാം വചഃ സത്യം തഥൈവാചരിതം ക്വചിത് ।
തേഷാം യത് സ്വവചോയുക്തം ബുദ്ധിമാംസ്തത് സമാചരേത് ॥ ൩൧ ॥

കുശലാചരിതേനൈഷാമിഹ സ്വാര്ഥോ ന വിദ്യതേ ।
വിപര്യയേണ വാനര്ഥോ നിരഹങ്കാരിണാം പ്രഭോ ॥ ൩൨ ॥

കിമുതാഖിലസത്ത്വാനാം തിര്യങ്മര്ത്യദിവൌകസാമ് ।
ഈശിതുശ്ചേശിതവ്യാനാം കുശലാകുശലാന്വയഃ ॥ ൩൩ ॥

യത്പാദപങ്കജപരാഗനിഷേവതൃപ്താ
യോഗപ്രഭാവവിധുതാഖിലകര്മബന്ധാഃ ।
സ്വൈരം ചരന്തി മുനയോഽപി ന നഹ്യമാനാ-
സ്തസ്യേച്ഛയാത്തവപുഷഃ കുത ഏവ ബന്ധഃ ॥ ൩൪ ॥

ഗോപീനാം തത്പതീനാം ച സര്വേഷാമേവ ദേഹിനാമ് ।
യോഽന്തശ്ചരതി സോഽധ്യക്ഷഃ ക്രീഡനേനേഹ ദേഹഭാക് ॥ ൩൫ ॥

അനുഗ്രഹായ ഭക്താനാം മാനുഷം ദേഹമാസ്ഥിതഃ ।
ഭജതേ താദൃശീഃ ക്രീഡാ യാഃ ശ്രുത്വാ തത്പരോ ഭവേത് ॥ ൩൬ ॥

നാസൂയന് ഖലു കൃഷ്ണായ മോഹിതാസ്തസ്യ മായയാ ।
മന്യമാനാഃ സ്വപാര്ശ്വസ്ഥാന്സ്വാന്സ്വാന്ദാരാന് വ്രജൌകസഃ ॥ ൩൭ ॥

ബ്രഹ്മരാത്ര ഉപാവൃത്തേ വാസുദേവാനുമോദിതാഃ ।
അനിച്ഛന്ത്യോ യയുര്ഗോപ്യഃ സ്വഗൃഹാന്ഭഗവത്പ്രിയാഃ ॥ ൩൮ ॥

വിക്രീഡിതം വ്രജവധൂഭിരിദം ച വിഷ്ണോഃ
ശ്രദ്ധാന്വിതോഽനുശൃണുയാദഥ വര്ണയേദ് യഃ ।
ഭക്തിം പരാം ഭഗവതി പ്രതിലഭ്യ കാമം
ഹൃദ്രോഗമാശ്വപഹിനോത്യചിരേണ ധീരഃ ॥ ൩൯ ॥