ஶ்ரீஶுக உவாச
இத்தம் பகவதோ கோப்யஃ ஶ்ருத்வா வாசஃ ஸுபேஶலாஃ ।
ஜஹுர்விரஹஜம் தாபம் ததங்கோபசிதாஶிஷஃ ॥ ௧ ॥
இத்தம் பகவதோ கோப்யஃ ஶ்ருத்வா வாசஃ ஸுபேஶலாஃ ।
ஜஹுர்விரஹஜம் தாபம் ததங்கோபசிதாஶிஷஃ ॥ ௧ ॥
தத்ராரபத கோவிந்தோ ராஸக்ரீடாமநுவ்ரதைஃ ।
ஸ்த்ரீரத்நைரந்விதஃ ப்ரீதைரந்யோந்யாபத்தபாஹுபிஃ ॥ ௨ ॥
ஸ்த்ரீரத்நைரந்விதஃ ப்ரீதைரந்யோந்யாபத்தபாஹுபிஃ ॥ ௨ ॥
ராஸோத்ஸவஃ ஸம்ப்ரவ்ரு'த்தோ கோபீமண்டலமண்டிதஃ ।
யோகேஶ்வரேண க்ரு'ஷ்ணேந தாஸாம் மத்யே த்வயோர்த்வயோஃ ।
ப்ரவிஷ்டேந க்ரு'ஹீதாநாம் கண்டே ஸ்வநிகடம் ஸ்த்ரியஃ ।
யம் மந்யேரந் நபஸ்தாவத் விமாநஶதஸங்குலம் ।
திவௌகஸாம் ஸதாராணாமௌத்ஸுக்யாபஹ்ரு'தாத்மநாம் ॥ ௩ ॥
யோகேஶ்வரேண க்ரு'ஷ்ணேந தாஸாம் மத்யே த்வயோர்த்வயோஃ ।
ப்ரவிஷ்டேந க்ரு'ஹீதாநாம் கண்டே ஸ்வநிகடம் ஸ்த்ரியஃ ।
யம் மந்யேரந் நபஸ்தாவத் விமாநஶதஸங்குலம் ।
திவௌகஸாம் ஸதாராணாமௌத்ஸுக்யாபஹ்ரு'தாத்மநாம் ॥ ௩ ॥
ததோ துந்துபயோ நேதுர்நிபேதுஃ புஷ்பவ்ரு'ஷ்டயஃ ।
ஜகுர்கந்தர்வபதயஃ ஸஸ்த்ரீகாஸ்தத்யஶோ'மலம் ॥ ௪ ॥
ஜகுர்கந்தர்வபதயஃ ஸஸ்த்ரீகாஸ்தத்யஶோ'மலம் ॥ ௪ ॥
வலயாநாம் நூபுராணாம் கிங்கிணீநாம் ச யோஷிதாம் ।
ஸப்ரியாணாமபூச்சப்தஸ்துமுலோ ராஸமண்டலே ॥ ௫ ॥
ஸப்ரியாணாமபூச்சப்தஸ்துமுலோ ராஸமண்டலே ॥ ௫ ॥
தத்ராதிஶுஶுபே தாபிர்பகவாந் தேவகீஸுதஃ ।
மத்யே மணீநாம் ஹைமாநாம் மஹாமரகதோ யதா ॥ ௬ ॥
மத்யே மணீநாம் ஹைமாநாம் மஹாமரகதோ யதா ॥ ௬ ॥
பாதந்யாஸைர்புஜவிதுதிபிஃ ஸஸ்மிதைர்ப்ரூவிலாஸை-
ர்பஜ்யந்மத்யைஶ்சலகுசபடைஃ குண்டலைர்கண்டலோலைஃ ।
ஸ்வித்யந்முக்யஃ கவரரஸநாக்ரந்தயஃ க்ரு'ஷ்ணவத்வோ
காயந்த்யஸ்தம் தடித இவ தா மேகசக்ரே விரேஜுஃ ॥ ௭ ॥
ர்பஜ்யந்மத்யைஶ்சலகுசபடைஃ குண்டலைர்கண்டலோலைஃ ।
ஸ்வித்யந்முக்யஃ கவரரஸநாக்ரந்தயஃ க்ரு'ஷ்ணவத்வோ
காயந்த்யஸ்தம் தடித இவ தா மேகசக்ரே விரேஜுஃ ॥ ௭ ॥
உச்சைர்ஜகுர்ந்ரு'த்யமாநா ரக்தகண்ட்யோ ரதிப்ரியாஃ ।
க்ரு'ஷ்ணாபிமர்ஶமுதிதா யத்கீதேநேதமாவ்ரு'தம் ॥ ௮ ॥
க்ரு'ஷ்ணாபிமர்ஶமுதிதா யத்கீதேநேதமாவ்ரு'தம் ॥ ௮ ॥
காசித் ஸமம் முகுந்தேந ஸ்வரஜாதீரமிஶ்ரிதாஃ ।
உந்நிந்யே பூஜிதா தேந ப்ரீயதா ஸாது ஸாத்விதி ।
ததேவ த்ருவமுந்நிந்யே தஸ்யை மாநம் ச பஹ்வதாத் ॥ ௯ ॥
உந்நிந்யே பூஜிதா தேந ப்ரீயதா ஸாது ஸாத்விதி ।
ததேவ த்ருவமுந்நிந்யே தஸ்யை மாநம் ச பஹ்வதாத் ॥ ௯ ॥
காசித் ராஸபரிஶ்ராந்தா பார்ஶ்வஸ்தஸ்ய கதாப்ரு'தஃ ।
ஜக்ராஹ பாஹுநா ஸ்கந்தம் ஶ்லதத்வலயமல்லிகா ॥ ௧௦ ॥
ஜக்ராஹ பாஹுநா ஸ்கந்தம் ஶ்லதத்வலயமல்லிகா ॥ ௧௦ ॥
தத்ரைகாம்ஸகதம் பாஹும் க்ரு'ஷ்ணஸ்யோத்பலஸௌரபம் ।
சந்தநாலிப்தமாக்ராய ஹ்ரு'ஷ்டரோமா சுசும்ப ஹ ॥ ௧௧ ॥
சந்தநாலிப்தமாக்ராய ஹ்ரு'ஷ்டரோமா சுசும்ப ஹ ॥ ௧௧ ॥
கஸ்யாஶ்சிந்நாட்யவிக்ஷிப்த குண்டலத்விஷமண்டிதம் ।
கண்டம் கண்டே ஸந்ததத்யாஃ ப்ராதாத்தாம்பூலசர்விதம் ॥ ௧௨ ॥
கண்டம் கண்டே ஸந்ததத்யாஃ ப்ராதாத்தாம்பூலசர்விதம் ॥ ௧௨ ॥
ந்ரு'த்யதீ காயதீ காசித் கூஜந்நூபுரமேகலா ।
பார்ஶ்வஸ்தாச்யுதஹஸ்தாப்ஜம் ஶ்ராந்தாதாத்ஸ்தநயோஃ ஶிவம் ॥ ௧௩ ॥
பார்ஶ்வஸ்தாச்யுதஹஸ்தாப்ஜம் ஶ்ராந்தாதாத்ஸ்தநயோஃ ஶிவம் ॥ ௧௩ ॥
கோப்யோ லப்த்வாச்யுதம் காந்தம் ஶ்ரிய ஏகாந்தவல்லபம் ।
க்ரு'ஹீதகண்ட்யஸ்தத்தோர்ப்யாம் காயந்த்யஸ்தம் விஜஹ்ரிரே ॥ ௧௪ ॥
க்ரு'ஹீதகண்ட்யஸ்தத்தோர்ப்யாம் காயந்த்யஸ்தம் விஜஹ்ரிரே ॥ ௧௪ ॥
கர்ணோத்பலாலகவிடங்ககபோலகர்ம-
வக்த்ரஶ்ரியோ வலயநூபுரகோஷவாத்யைஃ ।
கோப்யஃ ஸமம் பகவதா நந்ரு'துஃ ஸ்வகேஶ-
ஸ்ரஸ்தஸ்ரஜோ ப்ரமரகாயகராஸகோஷ்ட்யாம் ॥ ௧௫ ॥
வக்த்ரஶ்ரியோ வலயநூபுரகோஷவாத்யைஃ ।
கோப்யஃ ஸமம் பகவதா நந்ரு'துஃ ஸ்வகேஶ-
ஸ்ரஸ்தஸ்ரஜோ ப்ரமரகாயகராஸகோஷ்ட்யாம் ॥ ௧௫ ॥
ஏவம் பரிஷ்வங்ககராபிமர்ஶ-
ஸ்நிக்தேக்ஷணோத்தாமவிலாஸஹாஸைஃ ।
ரேமே ரமேஶோ வ்ரஜஸுந்தரீபி-
ர்யதார்பகஃ ஸ்வப்ரதிபிம்பவிப்ரமஃ ॥ ௧௬ ॥
ஸ்நிக்தேக்ஷணோத்தாமவிலாஸஹாஸைஃ ।
ரேமே ரமேஶோ வ்ரஜஸுந்தரீபி-
ர்யதார்பகஃ ஸ்வப்ரதிபிம்பவிப்ரமஃ ॥ ௧௬ ॥
ததங்கஸங்கப்ரமுதாகுலேந்த்ரியாஃ
கேஶாந் துகூலம் குசபட்டிகாம் வா ।
நாஞ்ஜஃ ப்ரதிவ்யோடுமலம் வ்ரஜஸ்த்ரியோ
விஸ்ரஸ்தமாலாபரணாஃ குரூத்வஹ ॥ ௧௭ ॥
கேஶாந் துகூலம் குசபட்டிகாம் வா ।
நாஞ்ஜஃ ப்ரதிவ்யோடுமலம் வ்ரஜஸ்த்ரியோ
விஸ்ரஸ்தமாலாபரணாஃ குரூத்வஹ ॥ ௧௭ ॥
க்ரு'ஷ்ணவிக்ரீடிதம் வீக்ஷ்ய முமுஹுஃ கேசரஸ்த்ரியஃ ।
காமார்திதாஃ ஶஶாங்கஶ்ச ஸகணோ விஸ்மிதோ'பவத் ॥ ௧௮ ॥
காமார்திதாஃ ஶஶாங்கஶ்ச ஸகணோ விஸ்மிதோ'பவத் ॥ ௧௮ ॥
க்ரு'த்வா தாவந்தமாத்மாநம் யாவதீர்கோபயோஷிதஃ ।
ரேமே ஸ பகவாம்ஸ்தாபிராத்மாராமோ'பி லீலயா ॥ ௧௯ ॥
ரேமே ஸ பகவாம்ஸ்தாபிராத்மாராமோ'பி லீலயா ॥ ௧௯ ॥
தாஸாம் ரதிவிஹாரேண ஶ்ராந்தாநாம் வதநாநி ஸஃ ।
ப்ராம்ரு'ஜத் கருணஃ ப்ரேம்ணா ஶந்தமேநாங்க பாணிநா ॥ ௨௦ ॥
ப்ராம்ரு'ஜத் கருணஃ ப்ரேம்ணா ஶந்தமேநாங்க பாணிநா ॥ ௨௦ ॥
கோப்யஃ ஸ்புரத்புரடகுண்டலகுந்தலத்விட்-
கண்டஶ்ரியா ஸுதிதஹாஸநிரீக்ஷணேந ।
மாநம் ததத்ய ரு'ஷபஸ்ய ஜகுஃ க்ரு'தாநி
புண்யாநி தத்கரருஹஸ்பர்ஶப்ரமோதாஃ ॥ ௨௧ ॥
கண்டஶ்ரியா ஸுதிதஹாஸநிரீக்ஷணேந ।
மாநம் ததத்ய ரு'ஷபஸ்ய ஜகுஃ க்ரு'தாநி
புண்யாநி தத்கரருஹஸ்பர்ஶப்ரமோதாஃ ॥ ௨௧ ॥
தாபிர்யுதஃ ஶ்ரமமபோஹிதுமங்கஸங்க-
க்ரு'ஷ்டஸ்ரஜஃ ஸ குசகுங்குமரஞ்ஜிதாயாஃ ।
கந்தர்வபாலிபிரநுத்ருத ஆவிஶத் வாஃ
ஶ்ராந்தோ கஜீபிரிபராடிவ பிந்நஸேதுஃ ॥ ௨௨ ॥
க்ரு'ஷ்டஸ்ரஜஃ ஸ குசகுங்குமரஞ்ஜிதாயாஃ ।
கந்தர்வபாலிபிரநுத்ருத ஆவிஶத் வாஃ
ஶ்ராந்தோ கஜீபிரிபராடிவ பிந்நஸேதுஃ ॥ ௨௨ ॥
ஸோ'ம்பஸ்யலம் யுவதிபிஃ பரிஷிச்யமாநஃ
ப்ரேம்ணேக்ஷிதஃ ப்ரஹஸதீபிரிதஸ்ததோ'ங்க ।
வைமாநிகைஃ குஸுமவர்ஷிபிரீட்யமாநோ
ரேமே ஸ்வயம் ஸ்வரதிரத்ர கஜேந்த்ரலீலஃ ॥ ௨௩ ॥
ப்ரேம்ணேக்ஷிதஃ ப்ரஹஸதீபிரிதஸ்ததோ'ங்க ।
வைமாநிகைஃ குஸுமவர்ஷிபிரீட்யமாநோ
ரேமே ஸ்வயம் ஸ்வரதிரத்ர கஜேந்த்ரலீலஃ ॥ ௨௩ ॥
ததஶ்ச க்ரு'ஷ்ணோபவநே ஜலஸ்தல-
ப்ரஸூநகந்தாநிலஜுஷ்டதிக்தடே ।
சசார ப்ரு'ங்கப்ரமதாகணாவ்ரு'தோ
யதா மதச்யுத் த்விரதஃ கரேணுபிஃ ॥ ௨௪ ॥
ப்ரஸூநகந்தாநிலஜுஷ்டதிக்தடே ।
சசார ப்ரு'ங்கப்ரமதாகணாவ்ரு'தோ
யதா மதச்யுத் த்விரதஃ கரேணுபிஃ ॥ ௨௪ ॥
ஏவம் ஶஶாங்காம்ஶுவிராஜிதா நிஶாஃ
ஸ ஸத்யகாமோ'நுரதாபலாகணஃ ।
ஸிஷேவ ஆத்மந்யவருத்தஸௌரதஃ
ஸர்வாஃ ஶரத்காவ்யகதாரஸாஶ்ரயாஃ ॥ ௨௫ ॥
ஸ ஸத்யகாமோ'நுரதாபலாகணஃ ।
ஸிஷேவ ஆத்மந்யவருத்தஸௌரதஃ
ஸர்வாஃ ஶரத்காவ்யகதாரஸாஶ்ரயாஃ ॥ ௨௫ ॥
ஶ்ரீபரீக்ஷிதுவாச
ஸம்ஸ்தாபநாய தர்மஸ்ய ப்ரஶமாயேதரஸ்ய ச ।
அவதீர்ணோ ஹி பகவாநம்ஶேந ஜகதீஶ்வரஃ ॥ ௨௬ ॥
ஸம்ஸ்தாபநாய தர்மஸ்ய ப்ரஶமாயேதரஸ்ய ச ।
அவதீர்ணோ ஹி பகவாநம்ஶேந ஜகதீஶ்வரஃ ॥ ௨௬ ॥
ஸ கதம் தர்மஸேதூநாம் வக்தா கர்தாபிரக்ஷிதா ।
ப்ரதீபமாசரத் ப்ரஹ்மந் பரதாராபிமர்ஶநம் ॥ ௨௭ ॥
ப்ரதீபமாசரத் ப்ரஹ்மந் பரதாராபிமர்ஶநம் ॥ ௨௭ ॥
ஆப்தகாமோ யதுபதிஃ க்ரு'தவாந்வை ஜுகுப்ஸிதம் ।
கிமபிப்ராய ஏதந்நஃ ஶம்ஶயம் சிந்தி ஸுவ்ரத ॥ ௨௮ ॥
கிமபிப்ராய ஏதந்நஃ ஶம்ஶயம் சிந்தி ஸுவ்ரத ॥ ௨௮ ॥
ஶ்ரீஶுக உவாச
தர்மவ்யதிக்ரமோ த்ரு'ஷ்ட ஈஶ்வராணாம் ச ஸாஹஸம் ।
தேஜீயஸாம் ந தோஷாய வஹ்நேஃ ஸர்வபுஜோ யதா ॥ ௨௯ ॥
தர்மவ்யதிக்ரமோ த்ரு'ஷ்ட ஈஶ்வராணாம் ச ஸாஹஸம் ।
தேஜீயஸாம் ந தோஷாய வஹ்நேஃ ஸர்வபுஜோ யதா ॥ ௨௯ ॥
நைதத் ஸமாசரேஜ்ஜாது மநஸாபி ஹ்யநீஶ்வரஃ ।
விநஶ்யத்யாசரந் மௌட்யாத்யதாருத்ரோ'ப்திஜம் விஷம் ॥ ௩௦ ॥
விநஶ்யத்யாசரந் மௌட்யாத்யதாருத்ரோ'ப்திஜம் விஷம் ॥ ௩௦ ॥
ஈஶ்வராணாம் வசஃ ஸத்யம் ததைவாசரிதம் க்வசித் ।
தேஷாம் யத் ஸ்வவசோயுக்தம் புத்திமாம்ஸ்தத் ஸமாசரேத் ॥ ௩௧ ॥
தேஷாம் யத் ஸ்வவசோயுக்தம் புத்திமாம்ஸ்தத் ஸமாசரேத் ॥ ௩௧ ॥
குஶலாசரிதேநைஷாமிஹ ஸ்வார்தோ ந வித்யதே ।
விபர்யயேண வாநர்தோ நிரஹங்காரிணாம் ப்ரபோ ॥ ௩௨ ॥
விபர்யயேண வாநர்தோ நிரஹங்காரிணாம் ப்ரபோ ॥ ௩௨ ॥
கிமுதாகிலஸத்த்வாநாம் திர்யங்மர்த்யதிவௌகஸாம் ।
ஈஶிதுஶ்சேஶிதவ்யாநாம் குஶலாகுஶலாந்வயஃ ॥ ௩௩ ॥
ஈஶிதுஶ்சேஶிதவ்யாநாம் குஶலாகுஶலாந்வயஃ ॥ ௩௩ ॥
யத்பாதபங்கஜபராகநிஷேவத்ரு'ப்தா
யோகப்ரபாவவிதுதாகிலகர்மபந்தாஃ ।
ஸ்வைரம் சரந்தி முநயோ'பி ந நஹ்யமாநா-
ஸ்தஸ்யேச்சயாத்தவபுஷஃ குத ஏவ பந்தஃ ॥ ௩௪ ॥
யோகப்ரபாவவிதுதாகிலகர்மபந்தாஃ ।
ஸ்வைரம் சரந்தி முநயோ'பி ந நஹ்யமாநா-
ஸ்தஸ்யேச்சயாத்தவபுஷஃ குத ஏவ பந்தஃ ॥ ௩௪ ॥
கோபீநாம் தத்பதீநாம் ச ஸர்வேஷாமேவ தேஹிநாம் ।
யோ'ந்தஶ்சரதி ஸோ'த்யக்ஷஃ க்ரீடநேநேஹ தேஹபாக் ॥ ௩௫ ॥
யோ'ந்தஶ்சரதி ஸோ'த்யக்ஷஃ க்ரீடநேநேஹ தேஹபாக் ॥ ௩௫ ॥
அநுக்ரஹாய பக்தாநாம் மாநுஷம் தேஹமாஸ்திதஃ ।
பஜதே தாத்ரு'ஶீஃ க்ரீடா யாஃ ஶ்ருத்வா தத்பரோ பவேத் ॥ ௩௬ ॥
பஜதே தாத்ரு'ஶீஃ க்ரீடா யாஃ ஶ்ருத்வா தத்பரோ பவேத் ॥ ௩௬ ॥
நாஸூயந் கலு க்ரு'ஷ்ணாய மோஹிதாஸ்தஸ்ய மாயயா ।
மந்யமாநாஃ ஸ்வபார்ஶ்வஸ்தாந்ஸ்வாந்ஸ்வாந்தாராந் வ்ரஜௌகஸஃ ॥ ௩௭ ॥
மந்யமாநாஃ ஸ்வபார்ஶ்வஸ்தாந்ஸ்வாந்ஸ்வாந்தாராந் வ்ரஜௌகஸஃ ॥ ௩௭ ॥
ப்ரஹ்மராத்ர உபாவ்ரு'த்தே வாஸுதேவாநுமோதிதாஃ ।
அநிச்சந்த்யோ யயுர்கோப்யஃ ஸ்வக்ரு'ஹாந்பகவத்ப்ரியாஃ ॥ ௩௮ ॥
அநிச்சந்த்யோ யயுர்கோப்யஃ ஸ்வக்ரு'ஹாந்பகவத்ப்ரியாஃ ॥ ௩௮ ॥
விக்ரீடிதம் வ்ரஜவதூபிரிதம் ச விஷ்ணோஃ
ஶ்ரத்தாந்விதோ'நுஶ்ரு'ணுயாதத வர்ணயேத் யஃ ।
பக்திம் பராம் பகவதி ப்ரதிலப்ய காமம்
ஹ்ரு'த்ரோகமாஶ்வபஹிநோத்யசிரேண தீரஃ ॥ ௩௯ ॥
ஶ்ரத்தாந்விதோ'நுஶ்ரு'ணுயாதத வர்ணயேத் யஃ ।
பக்திம் பராம் பகவதி ப்ரதிலப்ய காமம்
ஹ்ரு'த்ரோகமாஶ்வபஹிநோத்யசிரேண தீரஃ ॥ ௩௯ ॥
