śrī-śuka uvāca
bahir-antaḥ-pura-dvāraḥ
sarvāḥ pūrvavad āvṛtāḥ
tato bāla-dhvaniṁ śrutvā
gṛha-pālāḥ samutthitāḥ
bahir-antaḥ-pura-dvāraḥ
sarvāḥ pūrvavad āvṛtāḥ
tato bāla-dhvaniṁ śrutvā
gṛha-pālāḥ samutthitāḥ
te tu tūrṇam upavrajya
devakyā garbha-janma tat
ācakhyur bhoja-rājāya
yad udvignaḥ pratīkṣate
devakyā garbha-janma tat
ācakhyur bhoja-rājāya
yad udvignaḥ pratīkṣate
sa talpāt tūrṇam utthāya
kālo ’yam iti vihvalaḥ
sūtī-gṛham agāt tūrṇaṁ
praskhalan mukta-mūrdhajaḥ
kālo ’yam iti vihvalaḥ
sūtī-gṛham agāt tūrṇaṁ
praskhalan mukta-mūrdhajaḥ
tam āha bhrātaraṁ devī
kṛpaṇā karuṇaṁ satī
snuṣeyaṁ tava kalyāṇa
striyaṁ mā hantum arhasi
kṛpaṇā karuṇaṁ satī
snuṣeyaṁ tava kalyāṇa
striyaṁ mā hantum arhasi
bahavo hiṁsitā bhrātaḥ
śiśavaḥ pāvakopamāḥ
tvayā daiva-nisṛṣṭena
putrikaikā pradīyatām
śiśavaḥ pāvakopamāḥ
tvayā daiva-nisṛṣṭena
putrikaikā pradīyatām
nanv ahaṁ te hy avarajā
dīnā hata-sutā prabho
dātum arhasi mandāyā
aṅgemāṁ caramāṁ prajām
dīnā hata-sutā prabho
dātum arhasi mandāyā
aṅgemāṁ caramāṁ prajām
śrī-śuka uvāca
upaguhyātmajām evaṁ
rudatyā dīna-dīnavat
yācitas tāṁ vinirbhartsya
hastād ācicchide khalaḥ
upaguhyātmajām evaṁ
rudatyā dīna-dīnavat
yācitas tāṁ vinirbhartsya
hastād ācicchide khalaḥ
tāṁ gṛhītvā caraṇayor
jāta-mātrāṁ svasuḥ sutām
apothayac chilā-pṛṣṭhe
svārthonmūlita-sauhṛdaḥ
jāta-mātrāṁ svasuḥ sutām
apothayac chilā-pṛṣṭhe
svārthonmūlita-sauhṛdaḥ
sā tad-dhastāt samutpatya
sadyo devy ambaraṁ gatā
adṛśyatānujā viṣṇoḥ
sāyudhāṣṭa-mahābhujā
sadyo devy ambaraṁ gatā
adṛśyatānujā viṣṇoḥ
sāyudhāṣṭa-mahābhujā
divya-srag-ambarālepa-
ratnābharaṇa-bhūṣitā
dhanuḥ-śūleṣu-carmāsi-
śaṅkha-cakra-gadā-dharā
ratnābharaṇa-bhūṣitā
dhanuḥ-śūleṣu-carmāsi-
śaṅkha-cakra-gadā-dharā
siddha-cāraṇa-gandharvair
apsaraḥ-kinnaroragaiḥ
upāhṛtoru-balibhiḥ
stūyamānedam abravīt
apsaraḥ-kinnaroragaiḥ
upāhṛtoru-balibhiḥ
stūyamānedam abravīt
kiṁ mayā hatayā manda
jātaḥ khalu tavānta-kṛt
yatra kva vā pūrva-śatrur
mā hiṁsīḥ kṛpaṇān vṛthā
jātaḥ khalu tavānta-kṛt
yatra kva vā pūrva-śatrur
mā hiṁsīḥ kṛpaṇān vṛthā
iti prabhāṣya taṁ devī
māyā bhagavatī bhuvi
bahu-nāma-niketeṣu
bahu-nāmā babhūva ha
māyā bhagavatī bhuvi
bahu-nāma-niketeṣu
bahu-nāmā babhūva ha
tayābhihitam ākarṇya
kaṁsaḥ parama-vismitaḥ
devakīṁ vasudevaṁ ca
vimucya praśrito ’bravīt
kaṁsaḥ parama-vismitaḥ
devakīṁ vasudevaṁ ca
vimucya praśrito ’bravīt
aho bhaginy aho bhāma
mayā vāṁ bata pāpmanā
puruṣāda ivāpatyaṁ
bahavo hiṁsitāḥ sutāḥ
mayā vāṁ bata pāpmanā
puruṣāda ivāpatyaṁ
bahavo hiṁsitāḥ sutāḥ
sa tv ahaṁ tyakta-kāruṇyas
tyakta-jñāti-suhṛt khalaḥ
kān lokān vai gamiṣyāmi
brahma-heva mṛtaḥ śvasan
tyakta-jñāti-suhṛt khalaḥ
kān lokān vai gamiṣyāmi
brahma-heva mṛtaḥ śvasan
daivam apy anṛtaṁ vakti
na martyā eva kevalam
yad-viśrambhād ahaṁ pāpaḥ
svasur nihatavāñ chiśūn
na martyā eva kevalam
yad-viśrambhād ahaṁ pāpaḥ
svasur nihatavāñ chiśūn
mā śocataṁ mahā-bhāgāv
ātmajān sva-kṛtaṁ bhujaḥ
jāntavo na sadaikatra
daivādhīnās tadāsate
ātmajān sva-kṛtaṁ bhujaḥ
jāntavo na sadaikatra
daivādhīnās tadāsate
bhuvi bhaumāni bhūtāni
yathā yānty apayānti ca
nāyam ātmā tathaiteṣu
viparyeti yathaiva bhūḥ
yathā yānty apayānti ca
nāyam ātmā tathaiteṣu
viparyeti yathaiva bhūḥ
yathānevaṁ-vido bhedo
yata ātma-viparyayaḥ
deha-yoga-viyogau ca
saṁsṛtir na nivartate
yata ātma-viparyayaḥ
deha-yoga-viyogau ca
saṁsṛtir na nivartate
tasmād bhadre sva-tanayān
mayā vyāpāditān api
mānuśoca yataḥ sarvaḥ
sva-kṛtaṁ vindate ’vaśaḥ
mayā vyāpāditān api
mānuśoca yataḥ sarvaḥ
sva-kṛtaṁ vindate ’vaśaḥ
yāvad dhato ’smi hantāsmī-
ty ātmānaṁ manyate ’sva-dṛk
tāvat tad-abhimāny ajño
bādhya-bādhakatām iyāt
ty ātmānaṁ manyate ’sva-dṛk
tāvat tad-abhimāny ajño
bādhya-bādhakatām iyāt
kṣamadhvaṁ mama daurātmyaṁ
sādhavo dīna-vatsalāḥ
ity uktvāśru-mukhaḥ pādau
śyālaḥ svasror athāgrahīt
sādhavo dīna-vatsalāḥ
ity uktvāśru-mukhaḥ pādau
śyālaḥ svasror athāgrahīt
mocayām āsa nigaḍād
viśrabdhaḥ kanyakā-girā
devakīṁ vasudevaṁ ca
darśayann ātma-sauhṛdam
viśrabdhaḥ kanyakā-girā
devakīṁ vasudevaṁ ca
darśayann ātma-sauhṛdam
bhrātuḥ samanutaptasya
kṣānta-roṣā ca devakī
vyasṛjad vasudevaś ca
prahasya tam uvāca ha
kṣānta-roṣā ca devakī
vyasṛjad vasudevaś ca
prahasya tam uvāca ha
evam etan mahā-bhāga
yathā vadasi dehinām
ajñāna-prabhavāhaṁ-dhīḥ
sva-pareti bhidā yataḥ
yathā vadasi dehinām
ajñāna-prabhavāhaṁ-dhīḥ
sva-pareti bhidā yataḥ
śoka-harṣa-bhaya-dveṣa-
lobha-moha-madānvitāḥ
mitho ghnantaṁ na paśyanti
bhāvair bhāvaṁ pṛthag-dṛśaḥ
lobha-moha-madānvitāḥ
mitho ghnantaṁ na paśyanti
bhāvair bhāvaṁ pṛthag-dṛśaḥ
śrī-śuka uvāca
kaṁsa evaṁ prasannābhyāṁ
viśuddhaṁ pratibhāṣitaḥ
devakī-vasudevābhyām
anujñāto ’viśad gṛham
kaṁsa evaṁ prasannābhyāṁ
viśuddhaṁ pratibhāṣitaḥ
devakī-vasudevābhyām
anujñāto ’viśad gṛham
tasyāṁ rātryāṁ vyatītāyāṁ
kaṁsa āhūya mantriṇaḥ
tebhya ācaṣṭa tat sarvaṁ
yad uktaṁ yoga-nidrayā
kaṁsa āhūya mantriṇaḥ
tebhya ācaṣṭa tat sarvaṁ
yad uktaṁ yoga-nidrayā
ākarṇya bhartur gaditaṁ
tam ūcur deva-śatravaḥ
devān prati kṛtāmarṣā
daiteyā nāti-kovidāḥ
tam ūcur deva-śatravaḥ
devān prati kṛtāmarṣā
daiteyā nāti-kovidāḥ
evaṁ cet tarhi bhojendra
pura-grāma-vrajādiṣu
anirdaśān nirdaśāṁś ca
haniṣyāmo ’dya vai śiśūn
pura-grāma-vrajādiṣu
anirdaśān nirdaśāṁś ca
haniṣyāmo ’dya vai śiśūn
kim udyamaiḥ kariṣyanti
devāḥ samara-bhīravaḥ
nityam udvigna-manaso
jyā-ghoṣair dhanuṣas tava
devāḥ samara-bhīravaḥ
nityam udvigna-manaso
jyā-ghoṣair dhanuṣas tava
asyatas te śara-vrātair
hanyamānāḥ samantataḥ
jijīviṣava utsṛjya
palāyana-parā yayuḥ
hanyamānāḥ samantataḥ
jijīviṣava utsṛjya
palāyana-parā yayuḥ
kecit prāñjalayo dīnā
nyasta-śastrā divaukasaḥ
mukta-kaccha-śikhāḥ kecid
bhītāḥ sma iti vādinaḥ
nyasta-śastrā divaukasaḥ
mukta-kaccha-śikhāḥ kecid
bhītāḥ sma iti vādinaḥ
na tvaṁ vismṛta-śastrāstrān
virathān bhaya-saṁvṛtān
haṁsy anyāsakta-vimukhān
bhagna-cāpān ayudhyataḥ
virathān bhaya-saṁvṛtān
haṁsy anyāsakta-vimukhān
bhagna-cāpān ayudhyataḥ
kiṁ kṣema-śūrair vibudhair
asaṁyuga-vikatthanaiḥ
raho-juṣā kiṁ hariṇā
śambhunā vā vanaukasā
kim indreṇālpa-vīryeṇa
brahmaṇā vā tapasyatā
asaṁyuga-vikatthanaiḥ
raho-juṣā kiṁ hariṇā
śambhunā vā vanaukasā
kim indreṇālpa-vīryeṇa
brahmaṇā vā tapasyatā
tathāpi devāḥ sāpatnyān
nopekṣyā iti manmahe
tatas tan-mūla-khanane
niyuṅkṣvāsmān anuvratān
nopekṣyā iti manmahe
tatas tan-mūla-khanane
niyuṅkṣvāsmān anuvratān
yathāmayo ’ṅge samupekṣito nṛbhir
na śakyate rūḍha-padaś cikitsitum
yathendriya-grāma upekṣitas tathā
ripur mahān baddha-balo na cālyate
na śakyate rūḍha-padaś cikitsitum
yathendriya-grāma upekṣitas tathā
ripur mahān baddha-balo na cālyate
mūlaṁ hi viṣṇur devānāṁ
yatra dharmaḥ sanātanaḥ
tasya ca brahma-go-viprās
tapo yajñāḥ sa-dakṣiṇāḥ
yatra dharmaḥ sanātanaḥ
tasya ca brahma-go-viprās
tapo yajñāḥ sa-dakṣiṇāḥ
tasmāt sarvātmanā rājan
brāhmaṇān brahma-vādinaḥ
tapasvino yajña-śīlān
gāś ca hanmo havir-dughāḥ
brāhmaṇān brahma-vādinaḥ
tapasvino yajña-śīlān
gāś ca hanmo havir-dughāḥ
viprā gāvaś ca vedāś ca
tapaḥ satyaṁ damaḥ śamaḥ
śraddhā dayā titikṣā ca
kratavaś ca hares tanūḥ
tapaḥ satyaṁ damaḥ śamaḥ
śraddhā dayā titikṣā ca
kratavaś ca hares tanūḥ
sa hi sarva-surādhyakṣo
hy asura-dviḍ guhā-śayaḥ
tan-mūlā devatāḥ sarvāḥ
seśvarāḥ sa-catur-mukhāḥ
ayaṁ vai tad-vadhopāyo
yad ṛṣīṇāṁ vihiṁsanam
hy asura-dviḍ guhā-śayaḥ
tan-mūlā devatāḥ sarvāḥ
seśvarāḥ sa-catur-mukhāḥ
ayaṁ vai tad-vadhopāyo
yad ṛṣīṇāṁ vihiṁsanam
śrī-śuka uvāca
evaṁ durmantribhiḥ kaṁsaḥ
saha sammantrya durmatiḥ
brahma-hiṁsāṁ hitaṁ mene
kāla-pāśāvṛto ’suraḥ
evaṁ durmantribhiḥ kaṁsaḥ
saha sammantrya durmatiḥ
brahma-hiṁsāṁ hitaṁ mene
kāla-pāśāvṛto ’suraḥ
sandiśya sādhu-lokasya
kadane kadana-priyān
kāma-rūpa-dharān dikṣu
dānavān gṛham āviśat
kadane kadana-priyān
kāma-rūpa-dharān dikṣu
dānavān gṛham āviśat
te vai rajaḥ-prakṛtayas
tamasā mūḍha-cetasaḥ
satāṁ vidveṣam ācerur
ārād āgata-mṛtyavaḥ
tamasā mūḍha-cetasaḥ
satāṁ vidveṣam ācerur
ārād āgata-mṛtyavaḥ
āyuḥ śriyaṁ yaśo dharmaṁ
lokān āśiṣa eva ca
hanti śreyāṁsi sarvāṇi
puṁso mahad-atikramaḥ
lokān āśiṣa eva ca
hanti śreyāṁsi sarvāṇi
puṁso mahad-atikramaḥ