ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ
ಅಥ ವ್ರಜನ್ ರಾಜಪಥೇನ ಮಾಧವಃ
ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಗೃಹೀತಾಙ್ಗವಿಲೇಪಭಾಜನಾಮ್ ।
ವಿಲೋಕ್ಯ ಕುಬ್ಜಾಂ ಯುವತೀಂ ವರಾನನಾಂ
ಪಪ್ರಚ್ಛ ಯಾನ್ತೀಂ ಪ್ರಹಸನ್ ರಸಪ್ರದಃ ॥ ೧ ॥
ಅಥ ವ್ರಜನ್ ರಾಜಪಥೇನ ಮಾಧವಃ
ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಗೃಹೀತಾಙ್ಗವಿಲೇಪಭಾಜನಾಮ್ ।
ವಿಲೋಕ್ಯ ಕುಬ್ಜಾಂ ಯುವತೀಂ ವರಾನನಾಂ
ಪಪ್ರಚ್ಛ ಯಾನ್ತೀಂ ಪ್ರಹಸನ್ ರಸಪ್ರದಃ ॥ ೧ ॥
ಕಾ ತ್ವಂ ವರೋರ್ವೇತದು ಹಾನುಲೇಪನಂಕಸ್ಯಾಙ್ಗನೇ ವಾ ಕಥಯಸ್ವ ಸಾಧು ನಃ । ದೇಹ್ಯಾವಯೋರಙ್ಗವಿಲೇಪಮುತ್ತಮಂಶ್ರೇಯಸ್ತತಸ್ತೇ ನ ಚಿರಾದ್ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ ೨ ॥
ಸೈರನ್ಧ್ರ್ಯುವಾಚ
ದಾಸ್ಯಸ್ಮ್ಯಹಂ ಸುನ್ದರ ಕಂಸಸಮ್ಮತಾತ್ರಿವಕ್ರನಾಮಾ ಹ್ಯನುಲೇಪಕರ್ಮಣಿ । ಮದ್ಭಾವಿತಂ ಭೋಜಪತೇರತಿಪ್ರಿಯಂವಿನಾ ಯುವಾಂ ಕೋಽನ್ಯತಮಸ್ತದರ್ಹತಿ ॥ ೩ ॥
ದಾಸ್ಯಸ್ಮ್ಯಹಂ ಸುನ್ದರ ಕಂಸಸಮ್ಮತಾತ್ರಿವಕ್ರನಾಮಾ ಹ್ಯನುಲೇಪಕರ್ಮಣಿ । ಮದ್ಭಾವಿತಂ ಭೋಜಪತೇರತಿಪ್ರಿಯಂವಿನಾ ಯುವಾಂ ಕೋಽನ್ಯತಮಸ್ತದರ್ಹತಿ ॥ ೩ ॥
ರೂಪಪೇಶಲಮಾಧುರ್ಯಹಸಿತಾಲಾಪವೀಕ್ಷಿತೈಃ । ಧರ್ಷಿತಾತ್ಮಾ ದದೌ ಸಾನ್ದ್ರಮುಭಯೋರನುಲೇಪನಮ್ ॥ ೪ ॥
ತತಸ್ತಾವಙ್ಗರಾಗೇಣ ಸ್ವವರ್ಣೇತರಶೋಭಿನಾ । ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಪರಭಾಗೇನ ಶುಶುಭಾತೇಽನುರಞ್ಜಿತೌ ॥ ೫ ॥
ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭಗವಾನ್ಕುಬ್ಜಾಂ ತ್ರಿವಕ್ರಾಂ ರುಚಿರಾನನಾಮ್ । ಋಜ್ವೀಂ ಕರ್ತುಂ ಮನಶ್ಚಕ್ರೇ ದರ್ಶಯನ್ ದರ್ಶನೇ ಫಲಮ್ ॥ ೬ ॥
ಪದ್ಭ್ಯಾಮಾಕ್ರಮ್ಯ ಪ್ರಪದೇ ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲ್ಯುತ್ತಾನಪಾಣಿನಾ । ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಚಿಬುಕೇಽಧ್ಯಾತ್ಮಮುದನೀನಮದಚ್ಯುತಃ ॥ ೭ ॥
ಸಾ ತದರ್ಜುಸಮಾನಾಙ್ಗೀ ಬೃಹಚ್ಛ್ರೋಣಿಪಯೋಧರಾ । ಮುಕುನ್ದಸ್ಪರ್ಶನಾತ್ ಸದ್ಯೋ ಬಭೂವ ಪ್ರಮದೋತ್ತಮಾ ॥ ೮ ॥
ತತೋ ರೂಪಗುಣೌದಾರ್ಯಸಮ್ಪನ್ನಾ ಪ್ರಾಹ ಕೇಶವಮ್ । ಉತ್ತರೀಯಾನ್ತಮಾಕೃಷ್ಯ ಸ್ಮಯನ್ತೀ ಜಾತಹೃಚ್ಛಯಾ ॥ ೯ ॥
ಏಹಿ ವೀರ ಗೃಹಂ ಯಾಮೋ ನ ತ್ವಾಂ ತ್ಯಕ್ತುಮಿಹೋತ್ಸಹೇ । ತ್ವಯೋನ್ಮಥಿತಚಿತ್ತಾಯಾಃ ಪ್ರಸೀದ ಪುರುಷರ್ಷಭ ॥ ೧೦ ॥
ಏವಂ ಸ್ತ್ರಿಯಾ ಯಾಚ್ಯಮಾನಃ ಕೃಷ್ಣೋ ರಾಮಸ್ಯ ಪಶ್ಯತಃ । ಮುಖಂ ವೀಕ್ಷ್ಯಾನು ಗೋಪಾನಾಂ ಪ್ರಹಸಂಸ್ತಾಮುವಾಚ ಹ ॥ ೧೧ ॥
ಏಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಗೃಹಂ ಸುಭ್ರು ಪುಂಸಾಮಾಧಿವಿಕರ್ಶನಮ್ । ಸಾಧಿತಾರ್ಥೋಽಗೃಹಾಣಾಂ ನಃ ಪಾನ್ಥಾನಾಂ ತ್ವಂ ಪರಾಯಣಮ್ ॥ ೧೨ ॥
ವಿಸೃಜ್ಯ ಮಾಧ್ವ್ಯಾ ವಾಣ್ಯಾ ತಾಮ್ವ್ರಜನ್ ಮಾರ್ಗೇ ವಣಿಕ್ಪಥೈಃ । ನಾನೋಪಾಯನತಾಮ್ಬೂಲಸ್ರಗ್ಗನ್ಧೈಃ ಸಾಗ್ರಜೋಽರ್ಚಿತಃ ॥ ೧೩ ॥
ತದ್ದರ್ಶನಸ್ಮರಕ್ಷೋಭಾದಾತ್ಮಾನಂ ನಾವಿದನ್ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ವಿಸ್ರಸ್ತವಾಸಃಕವರವಲಯಾ ಲೇಖ್ಯಮೂರ್ತಯಃ ॥ ೧೪ ॥
ತತಃ ಪೌರಾನ್ ಪೃಚ್ಛಮಾನೋ ಧನುಷಃ ಸ್ಥಾನಮಚ್ಯುತಃ । ತಸ್ಮಿನ್ ಪ್ರವಿಷ್ಟೋ ದದೃಶೇ ಧನುರೈನ್ದ್ರಮಿವಾದ್ಭುತಮ್ ॥ ೧೫ ॥
ಪುರುಷೈರ್ಬಹುಭಿರ್ಗುಪ್ತಮರ್ಚಿತಂ ಪರಮರ್ದ್ಧಿಮತ್ । ವಾರ್ಯಮಾಣೋ ನೃಭಿಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಪ್ರಸಹ್ಯ ಧನುರಾದದೇ ॥ ೧೬ ॥
ಕರೇಣ ವಾಮೇನ ಸಲೀಲಮುದ್ಧೃತಂಸಜ್ಯಂ ಚ ಕೃತ್ವಾ ನಿಮಿಷೇಣ ಪಶ್ಯತಾಮ್ । ನೃಣಾಂ ವಿಕೃಷ್ಯ ಪ್ರಬಭಞ್ಜ ಮಧ್ಯತೋಯಥೇಕ್ಷುದಣ್ಡಂ ಮದಕರ್ಯುರುಕ್ರಮಃ ॥ ೧೭ ॥
ಧನುಷೋ ಭಜ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಶಬ್ದಃ ಖಂ ರೋದಸೀ ದಿಶಃ । ಪೂರಯಾಮಾಸ ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಂಸಸ್ತ್ರಾಸಮುಪಾಗಮತ್ ॥ ೧೮ ॥
ತದ್ ರಕ್ಷಿಣಃ ಸಾನುಚರಂ ಕುಪಿತಾ ಆತತಾಯಿನಃ । ಗೃಹೀತುಕಾಮಾ ಆವವ್ರುರ್ಗೃಹ್ಯತಾಂ ವಧ್ಯತಾಮಿತಿ ॥ ೧೯ ॥
ಅಥ ತಾನ್ದುರಭಿಪ್ರಾಯಾನ್ ವಿಲೋಕ್ಯ ಬಲಕೇಶವೌ । ಕ್ರುದ್ಧೌ ಧನ್ವನ ಆದಾಯ ಶಕಲೇ ತಾಂಶ್ಚ ಜಘ್ನತುಃ ॥ ೨೦ ॥
ಬಲಂ ಚ ಕಂಸಪ್ರಹಿತಂ ಹತ್ವಾ ಶಾಲಾಮುಖಾತ್ತತಃ । ನಿಷ್ಕ್ರಮ್ಯ ಚೇರತುರ್ಹೃಷ್ಟೌ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಪುರಸಮ್ಪದಃ ॥ ೨೧ ॥
ತಯೋಸ್ತದದ್ಭುತಂ ವೀರ್ಯಂ ನಿಶಾಮ್ಯ ಪುರವಾಸಿನಃ ।
ತೇಜಃ ಪ್ರಾಗಲ್ಭ್ಯಂ ರೂಪಂ ಚ ಮೇನಿರೇ ವಿಬುಧೋತ್ತಮೌ
ತೇಜಃ ಪ್ರಾಗಲ್ಭ್ಯಂ ರೂಪಂ ಚ ಮೇನಿರೇ ವಿಬುಧೋತ್ತಮೌ
ತಯೋರ್ವಿಚರತೋಃ ಸ್ವೈರಮಾದಿತ್ಯೋಽಸ್ತಮುಪೇಯಿವಾನ್ । ಕೃಷ್ಣರಾಮೌ ವೃತೌ ಗೋಪೈಃ ಪುರಾಚ್ಛಕಟಮೀಯತುಃ ॥ ೨೩ ॥
ಗೋಪ್ಯೋ ಮುಕುನ್ದವಿಗಮೇ ವಿರಹಾತುರಾ ಯಾಆಶಾಸತಾಶಿಷ ಋತಾ ಮಧುಪುರ್ಯಭೂವನ್ । ಸಮ್ಪಶ್ಯತಾಂ ಪುರುಷಭೂಷಣಗಾತ್ರಲಕ್ಷ್ಮೀಂಹಿತ್ವೇತರಾನ್ ನು ಭಜತಶ್ಚಕಮೇಽಯನಂ ಶ್ರೀಃ ॥ ೨೪ ॥
ಅವನಿಕ್ತಾಙ್ಘ್ರಿಯುಗಲೌ ಭುಕ್ತ್ವಾ ಕ್ಷೀರೋಪಸೇಚನಮ್ । ಊಷತುಸ್ತಾಂ ಸುಖಂ ರಾತ್ರಿಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕಂಸಚಿಕೀರ್ಷಿತಮ್ ॥ ೨೫ ॥
ಕಂಸಸ್ತು ಧನುಷೋ ಭಙ್ಗಂ ರಕ್ಷಿಣಾಂ ಸ್ವಬಲಸ್ಯ ಚ । ವಧಂ ನಿಶಮ್ಯ ಗೋವಿನ್ದರಾಮವಿಕ್ರೀಡಿತಂ ಪರಮ್ ॥ ೨೬ ॥
ದೀರ್ಘಪ್ರಜಾಗರೋ ಭೀತೋ ದುರ್ನಿಮಿತ್ತಾನಿ ದುರ್ಮತಿಃ । ಬಹೂನ್ಯಚಷ್ಟೋಭಯಥಾ ಮೃತ್ಯೋರ್ದೌತ್ಯಕರಾಣಿ ಚ ॥ ೨೭ ॥
ಅದರ್ಶನಂ ಸ್ವಶಿರಸಃ ಪ್ರತಿರೂಪೇ ಚ ಸತ್ಯಪಿ । ಅಸತ್ಯಪಿ ದ್ವಿತೀಯೇ ಚ ದ್ವೈರೂಪ್ಯಂ ಜ್ಯೋತಿಷಾಂ ತಥಾ ॥ ೨೮ ॥
ಛಿದ್ರಪ್ರತೀತಿಶ್ಛಾಯಾಯಾಂ ಪ್ರಾಣಘೋಷಾನುಪಶ್ರುತಿಃ । ಸ್ವರ್ಣಪ್ರತೀತಿರ್ವೃಕ್ಷೇಷು ಸ್ವಪದಾನಾಮದರ್ಶನಮ್ ॥ ೨೯ ॥
ಸ್ವಪ್ನೇ ಪ್ರೇತಪರಿಷ್ವಙ್ಗಃ ಖರಯಾನಂ ವಿಷಾದನಮ್ । ಯಾಯಾನ್ನಲದಮಾಲ್ಯೇಕಸ್ತೈಲಾಭ್ಯಕ್ತೋ ದಿಗಮ್ಬರಃ ॥ ೩೦ ॥
ಅನ್ಯಾನಿ ಚೇತ್ಥಂ ಭೂತಾನಿ ಸ್ವಪ್ನಜಾಗರಿತಾನಿ ಚ । ಪಶ್ಯನ್ ಮರಣಸನ್ತ್ರಸ್ತೋ ನಿದ್ರಾಂ ಲೇಭೇ ನ ಚಿನ್ತಯಾ ॥ ೩೧ ॥
ವ್ಯುಷ್ಟಾಯಾಂ ನಿಶಿ ಕೌರವ್ಯ ಸೂರ್ಯೇ ಚಾದ್ಭ್ಯಃ ಸಮುತ್ಥಿತೇ । ಕಾರಯಾಮಾಸ ವೈ ಕಂಸೋ ಮಲ್ಲಕ್ರೀಡಾಮಹೋತ್ಸವಮ್ ॥ ೩೨ ॥
ಆನರ್ಚುಃ ಪುರುಷಾ ರಙ್ಗಂ ತೂರ್ಯಭೇರ್ಯಶ್ಚ ಜಘ್ನಿರೇ । ಮಞ್ಚಾಶ್ಚಾಲಙ್ಕೃತಾಃ ಸ್ರಗ್ಭಿಃ ಪತಾಕಾಚೈಲತೋರಣೈಃ ॥ ೩೩ ॥
ತೇಷು ಪೌರಾ ಜಾನಪದಾ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಪುರೋಗಮಾಃ । ಯಥೋಪಜೋಷಂ ವಿವಿಶೂ ರಾಜಾನಶ್ಚ ಕೃತಾಸನಾಃ ॥ ೩೪ ॥
ಕಂಸಃ ಪರಿವೃತೋಽಮಾತ್ಯೈ ರಾಜಮಞ್ಚ ಉಪಾವಿಶತ್ । ಮಣ್ಡಲೇಶ್ವರಮಧ್ಯಸ್ಥೋ ಹೃದಯೇನ ವಿದೂಯತಾ ॥ ೩೫ ॥
ವಾದ್ಯಮಾನೇಷು ತೂರ್ಯೇಷು ಮಲ್ಲತಾಲೋತ್ತರೇಷು ಚ । ಮಲ್ಲಾಃ ಸ್ವಲಙ್ಕೃತಾಃ ದೃಪ್ತಾಃ ಸೋಪಾಧ್ಯಾಯಾಃ ಸಮಾಸತ ॥ ೩೬ ॥
ಚಾಣೂರೋ ಮುಷ್ಟಿಕಃ ಕೂಟಃ ಶಲಸ್ತೋಶಲ ಏವ ಚ । ತ ಆಸೇದುರುಪಸ್ಥಾನಂ ವಲ್ಗುವಾದ್ಯಪ್ರಹರ್ಷಿತಾಃ ॥ ೩೭ ॥
ನನ್ದಗೋಪಾದಯೋ ಗೋಪಾ ಭೋಜರಾಜಸಮಾಹುತಾಃ । ನಿವೇದಿತೋಪಾಯನಾಸ್ತ ಏಕಸ್ಮಿನ್ಮಞ್ಚ ಆವಿಶನ್ ॥ ೩೮ ॥