Lord Krishna

ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൧൦.൫൦

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 50 — Jarāsandha's Sieges and the Building of Dvārakā in Malayalam)

Vyasa

Also known as asti praptisca kamsasya mahisyau bharatarsabha

Jarāsandha's Sieges and the Building of Dvārakā. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 50 (The Life of Kṛṣṇa), 58 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ശ്രീശുക ഉവാച
അസ്തിഃ പ്രാപ്തിശ്ച കംസസ്യ മഹിഷ്യൌ ഭരതര്ഷഭ ।
മൃതേ ഭര്തരി ദുഃഖാര്തേ ഈയതുഃ സ്മ പിതുര്ഗൃഹാന് ॥ ൧ ॥
പിത്രേ മഗധരാജായ ജരാസന്ധായ ദുഃഖിതേ ।
വേദയാം ചക്രതുഃ സര്വമാത്മവൈധവ്യകാരണമ് ॥ ൨ ॥
സ തദപ്രിയമാകര്ണ്യ ശോകാമര്ഷയുതോ നൃപ ।
അയാദവീം മഹീം കര്തും ചക്രേ പരമമുദ്യമമ് ॥ ൩ ॥
അക്ഷൌഹിണീഭിര്വിംശത്യാ തിസൃഭിശ്ചാപി സംവൃതഃ ।
യദുരാജധാനീം മഥുരാം ന്യരുധത് സര്വതോദിശമ് ॥ ൪ ॥
നിരീക്ഷ്യ തദ്ബലം കൃഷ്ണ ഉദ്വേലമിവ സാഗരമ് ।
സ്വപുരം തേന സംരുദ്ധം സ്വജനം ച ഭയാകുലമ് ॥ ൫ ॥
ചിന്തയാമാസ ഭഗവാന് ഹരിഃ കാരണമാനുഷഃ ।
തദ്ദേശകാലാനുഗുണം സ്വാവതാരപ്രയോജനമ് ॥ ൬ ॥
ഹനിഷ്യാമി ബലം ഹ്യേതദ്ഭുവി ഭാരം സമാഹിതമ് ।
മാഗധേന സമാനീതം വശ്യാനാം സര്വഭൂഭുജാമ് ॥ ൭ ॥
അക്ഷൌഹിണീഭിഃ സങ്ഖ്യാതം ഭടാശ്വരഥകുഞ്ജരൈഃ ।
മാഗധസ്തു ന ഹന്തവ്യോ ഭൂയഃ കര്താ ബലോദ്യമമ് ॥ ൮ ॥
ഏതദര്ഥോഽവതാരോഽയം ഭൂഭാരഹരണായ മേ ।
സംരക്ഷണായ സാധൂനാം കൃതോഽന്യേഷാം വധായ ച ॥ ൯ ॥
അന്യോഽപി ധര്മരക്ഷായൈ ദേഹഃ സംഭ്രിയതേ മയാ ।
വിരാമായാപ്യധര്മസ്യ കാലേ പ്രഭവതഃ ക്വചിത് ॥ ൧൦ ॥
ഏവം ധ്യായതി ഗോവിന്ദ ആകാശാത് സൂര്യവര്ചസൌ ।
രഥാവുപസ്ഥിതൌ സദ്യഃ സസൂതൌ സപരിച്ഛദൌ ॥ ൧൧ ॥
ആയുധാനി ച ദിവ്യാനി പുരാണാനി യദൃച്ഛയാ ।
ദൃഷ്ട്വാ താനി ഹൃഷീകേശഃ സങ്കര്ഷണമഥാബ്രവീത് ॥ ൧൨ ॥
പശ്യാര്യ വ്യസനം പ്രാപ്തം യദൂനാം ത്വാവതാം പ്രഭോ ।
ഏഷ തേ രഥ ആയാതോ ദയിതാന്യായുധാനി ച ॥ ൧൩ ॥
ഏതദര്ഥം ഹി നൌ ജന്മ സാധൂനാമീശ ശര്മകൃത് ।
ത്രയോവിംശത്യനീകാഖ്യം ഭൂമേര്ഭാരമപാകുരു ॥ ൧൪ ॥
ഏവം സമ്മന്ത്ര്യ ദാശാര്ഹൌ ദംശിതൌ രഥിനൌ പുരാത് ।
നിര്ജഗ്മതുഃ സ്വായുധാഢ്യൌ ബലേനാല്പീയസാ വൃതൌ ॥ ൧൫ ॥
ശങ്ഖം ദധ്മൌ വിനിര്ഗത്യ ഹരിര്ദാരുകസാരഥിഃ ।
തതോഽഭൂത് പരസൈന്യാനാം ഹൃദി വിത്രാസവേപഥുഃ ॥ ൧൬ ॥
താവാഹ മാഗധോ വീക്ഷ്യ ഹേ കൃഷ്ണ പുരുഷാധമ ।
ന ത്വയാ യോദ്ധുമിച്ഛാമി ബാലേനൈകേന ലജ്ജയാ ।
ഗുപ്തേന ഹി ത്വയാ മന്ദ ന യോത്സ്യേ യാഹി ബന്ധുഹന് ॥ ൧൭ ॥
തവ രാമ യദി ശ്രദ്ധാ യുധ്യസ്വ ധൈര്യമുദ്വഹ ।
ഹിത്വാ വാ മച്ഛരൈശ്ഛിന്നം ദേഹം സ്വര്യാഹി മാം ജഹി ॥ ൧൮ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
ന വൈ ശൂരാ വികത്ഥന്തേ ദര്ശയന്ത്യേവ പൌരുഷമ് ।
ന ഗൃഹ്ണീമോ വചോ രാജന്നാതുരസ്യ മുമൂര്ഷതഃ ॥ ൧൯ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ജരാസുതസ്താവഭിസൃത്യ മാധവൌ
മഹാബലൌഘേന ബലീയസാവൃണോത് ।
സസൈന്യയാനധ്വജവാജിസാരഥീ
സൂര്യാനലൌ വായുരിവാഭ്രരേണുഭിഃ ॥ ൨൦ ॥
സുപര്ണതാലധ്വജചിഹ്നിതൌ രഥാ-
വലക്ഷയന്ത്യോ ഹരിരാമയോര്മൃധേ ।
സ്ത്രിയഃ പുരാട്ടാലകഹര്മ്യഗോപുരം
സമാശ്രിതാഃ സമ്മുമുഹുഃ ശുചാര്ദിതാഃ ॥ ൨൧ ॥
ഹരിഃ പരാനീകപയോമുചാം മുഹുഃ
ശിലീമുഖാത്യുല്ബണവര്ഷപീഡിതമ് ।
സ്വസൈന്യമാലോക്യ സുരാസുരാര്ചിതം
വ്യസ്ഫൂര്ജയച്ഛാര്ങ്ഗശരാസനോത്തമമ് ॥ ൨൨ ॥
ഗൃഹ്ണന് നിശങ്ഗാദഥ സന്ദധച്ഛരാന്
വികൃഷ്യ മുഞ്ചന് ശിതബാണപൂഗാന് ।
നിഘ്നന് രഥാന് കുഞ്ജരവാജിപത്തീന്
നിരന്തരം യദ്വദലാതചക്രമ് ॥ ൨൩ ॥
നിര്ഭിന്നകുമ്ഭാഃ കരിണോ നിപേതു-
രനേകശോഽശ്വാഃ ശരവൃക്ണകന്ധരാഃ ।
രഥാ ഹതാശ്വധ്വജസൂതനായകാഃ
പദായതശ്ഛിന്നഭുജോരുകന്ധരാഃ ॥ ൨൪ ॥
സഞ്ഛിദ്യമാനദ്വിപദേഭവാജിനാ-
മങ്ഗപ്രസൂതാഃ ശതശോഽസൃഗാപഗാഃ ।
ഭുജാഹയഃ പൂരുഷശീര്ഷകച്ഛപാ
ഹതദ്വിപദ്വീപഹയഗ്രഹാകുലാഃ ॥ ൨൫ ॥
കരോരുമീനാ നരകേശശൈവലാ
ധനുസ്തരങ്ഗായുധഗുല്മസങ്കുലാഃ ।
അച്ഛൂരികാവര്തഭയാനകാ മഹാ-
മണിപ്രവേകാഭരണാശ്മശര്കരാഃ ॥ ൨൬ ॥
പ്രവര്തിതാ ഭീരുഭയാവഹാ മൃധേ
മനസ്വിനാം ഹര്ഷകരീഃ പരസ്പരമ് ।
വിനിഘ്നതാരീന് മുഷലേന ദുര്മദാന്
സങ്കര്ഷണേനാപരിമേയതേജസാ ॥ ൨൭ ॥
ബലം തദങ്ഗാര്ണവദുര്ഗഭൈരവം
ദുരന്തപാരം മഗധേന്ദ്രപാലിതമ് ।
ക്ഷയം പ്രണീതം വസുദേവപുത്രയോ-
ര്വിക്രീഡിതം തജ്ജഗദീശയോഃ പരമ് ॥ ൨൮ ॥
സ്ഥിത്യുദ്ഭവാന്തം ഭുവനത്രയസ്യ യഃ
സമീഹിതേഽനന്തഗുണഃ സ്വലീലയാ ।
ന തസ്യ ചിത്രം പരപക്ഷനിഗ്രഹ-
സ്തഥാപി മര്ത്യാനുവിധസ്യ വര്ണ്യതേ ॥ ൨൯ ॥
ജഗ്രാഹ വിരഥം രാമോ ജരാസന്ധം മഹാബലമ് ।
ഹതാനീകാവശിഷ്ടാസും സിംഹഃ സിംഹമിവൌജസാ ॥ ൩൦ ॥
ബധ്യമാനം ഹതാരാതിം പാശൈര്വാരുണമാനുഷൈഃ ।
വാരയാമാസ ഗോവിന്ദസ്തേന കാര്യചികീര്ഷയാ ॥ ൩൧ ॥
സ മുക്തോ ലോകനാഥാഭ്യാം വ്രീഡിതോ വീരസമ്മതഃ ।
തപസേ കൃതസങ്കല്പോ വാരിതഃ പഥി രാജഭിഃ ॥ ൩൨ ॥
വാക്യൈഃ പവിത്രാര്ഥപദൈര്നയനൈഃ പ്രാകൃതൈരപി ।
സ്വകര്മബന്ധപ്രാപ്തോഽയം യദുഭിസ്തേ പരാഭവഃ ॥ ൩൩ ॥
ഹതേഷു സര്വാനീകേഷു നൃപോ ബാര്ഹദ്രഥസ്തദാ ।
ഉപേക്ഷിതോ ഭഗവതാ മഗധാന് ദുര്മനാ യയൌ ॥ ൩൪ ॥
മുകുന്ദോഽപ്യക്ഷതബലോ നിസ്തീര്ണാരിബലാര്ണവഃ ।
വികീര്യമാണഃ കുസുമൈസ്ത്രീദശൈരനുമോദിതഃ ॥ ൩൫ ॥
മാഥുരൈരുപസങ്ഗമ്യ വിജ്വരൈര്മുദിതാത്മഭിഃ ।
ഉപഗീയമാനവിജയഃ സൂതമാഗധവന്ദിഭിഃ ॥ ൩൬ ॥
ശങ്ഖദുന്ദുഭയോ നേദുര്ഭേരീതൂര്യാണ്യനേകശഃ ।
വീണാവേണുമൃദങ്ഗാനി പുരം പ്രവിശതി പ്രഭൌ ॥ ൩൭ ॥
സിക്തമാര്ഗാം ഹൃഷ്ടജനാം പതാകാഭിരഭ്യലങ്കൃതാമ് ।
നിര്ഘുഷ്ടാം ബ്രഹ്മഘോഷേണ കൌതുകാബദ്ധതോരണാമ് ॥ ൩൮ ॥
നിചീയമാനോ നാരീഭിര്മാല്യദധ്യക്ഷതാങ്കുരൈഃ ।
നിരീക്ഷ്യമാണഃ സസ്നേഹം പ്രീത്യുത്കലിതലോചനൈഃ ॥ ൩൯ ॥
ആയോധനഗതം വിത്തമനന്തം വീരഭൂഷണമ് ।
യദുരാജായ തത് സര്വമാഹൃതം പ്രാദിശത്പ്രഭുഃ ॥ ൪൦ ॥
ഏവം സപ്തദശകൃത്വസ്താവത്യക്ഷൌഹിണീബലഃ ।
യുയുധേ മാഗധോ രാജാ യദുഭിഃ കൃഷ്ണപാലിതൈഃ ॥ ൪൧ ॥
അക്ഷിണ്വംസ്തദ്ബലം സര്വം വൃഷ്ണയഃ കൃഷ്ണതേജസാ ।
ഹതേഷു സ്വേഷ്വനീകേഷു ത്യക്തോഽഗാദരിഭിര്നൃപഃ ॥ ൪൨ ॥
അഷ്ടാദശമസങ്ഗ്രാമ ആഗാമിനി തദന്തരാ ।
നാരദപ്രേഷിതോ വീരോ യവനഃ പ്രത്യദൃശ്യത ॥ ൪൩ ॥
രുരോധ മഥുരാമേത്യ തിസൃഭിര്മ്ലേച്ഛകോടിഭിഃ ।
നൃലോകേ ചാപ്രതിദ്വന്ദ്വോ വൃഷ്ണീന്ശ്രുത്വാത്മസമ്മിതാന് ॥ ൪൪ ॥
തം ദൃഷ്ട്വാചിന്തയത് കൃഷ്ണഃ സങ്കര്ഷണസഹായവാന് ।
അഹോ യദൂനാം വൃജിനം പ്രാപ്തം ഹ്യുഭയതോ മഹത് ॥ ൪൫ ॥
യവനോഽയം നിരുന്ധേഽസ്മാനദ്യ താവന്മഹാബലഃ ।
മാഗധോഽപ്യദ്യ വാ ശ്വോ വാ പരശ്വോ വാഗമിഷ്യതി ॥ ൪൬ ॥
ആവയോഃ യുധ്യതോരസ്യ യദ്യാഗന്താ ജരാസുതഃ ।
ബന്ധൂന് ഹനിഷ്യത്യഥവാ നേഷ്യതേ സ്വപുരം ബലീ ॥ ൪൭ ॥
തസ്മാദദ്യ വിധാസ്യാമോ ദുര്ഗം ദ്വിപദദുര്ഗമമ് ।
തത്ര ജ്ഞാതീന് സമാധായ യവനം ഘാതയാമഹേ ॥ ൪൮ ॥
ഇതി സമ്മന്ത്ര്യ ഭഗവാന് ദുര്ഗം ദ്വാദശയോജനമ് ।
അന്തഃസമുദ്രേ നഗരം കൃത്സ്നാദ്ഭുതമചീകരത് ॥ ൪൯ ॥
ദൃശ്യതേ യത്ര ഹി ത്വാഷ്ട്രം വിജ്ഞാനം ശില്പനൈപുണമ് ।
രഥ്യാചത്വരവീഥീഭിര്യഥാവാസ്തു വിനിര്മിതമ് ॥ ൫൦ ॥
സുരദ്രുമലതോദ്യാനവിചിത്രോപവനാന്വിതമ് ।
ഹേമശൃങ്ഗൈര്ദിവിസ്പൃഗ്ഭിഃ സ്ഫടികാട്ടാലഗോപുരൈഃ ॥ ൫൧ ॥
രാജതാരകുടൈഃ കോഷ്ഠൈര്ഹേമകുമ്ഭൈരലങ്കൃതൈഃ ।
രത്നകൂതൈര്ഗൃഹൈര്ഹേമൈര്മഹാമാരകത സ്ഥലൈഃ ॥ ൫൨ ॥
വാസ്തോഷ്പതീനാം ച ഗൃഹൈര്വല്ലഭീഭിശ്ച നിര്മിതമ് ।
ചാതുര്വര്ണ്യജനാകീര്ണം യദുദേവഗൃഹോല്ലസത് ॥ ൫൩ ॥
സുധര്മാം പാരിജാതം ച മഹേന്ദ്രഃ പ്രാഹിണോദ്ധരേഃ ।
യത്ര ചാവസ്ഥിതോ മര്ത്യോ മര്ത്യധര്മൈര്ന യുജ്യതേ ॥ ൫൪ ॥
ശ്യാമൈകവര്ണാന് വരുണോ ഹയാന് ശുക്ലാന്മനോജവാന് ।
അഷ്ടൌ നിധിപതിഃ കോശാന് ലോകപാലോ നിജോദയാന് ॥ ൫൫ ॥
യദ് യദ് ഭഗവതാ ദത്തമാധിപത്യം സ്വസിദ്ധയേ ।
സര്വം പ്രത്യര്പയാമാസുര്ഹരൌ ഭൂമിഗതേ നൃപ ॥ ൫൬ ॥
തത്ര യോഗപ്രഭാവേന നീത്വാ സര്വജനം ഹരിഃ ।
പ്രജാപാലേന രാമേണ കൃഷ്ണഃ സമനുമന്ത്രിതഃ ।
നിര്ജഗാമ പുരദ്വാരാത് പദ്മമാലീ നിരായുധഃ ॥ ൫൭ ॥
തത്ര യോഗപ്രഭാവേണ നീത്വാ സര്വജനം ഹരിഃ ।
പ്രജാപാലേന രാമേണ കൃഷ്ണഃ സമനുമന്ത്രിതഃ ।
നിര്ജഗാമ പുരദ്വാരാത്പദ്മമാലീ നിരായുധഃ

Explore More