శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౫౩

శ్రీశుక ఉవాచ
వైదర్భ్యాః స తు సన్దేశం నిశమ్య యదునన్దనః ।
ప్రగృహ్య పాణినా పాణిం ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్ ॥ ౧ ॥

శ్రీభగవానువాచ
తథాహమపి తచ్చిత్తో నిద్రాం చ న లభే నిశి ।
వేదాహం రుక్మిణా ద్వేషాన్మమోద్వాహో నివారితః ॥ ౨ ॥

తామానయిష్య ఉన్మథ్య రాజన్యాపసదాన్ మృధే ।
మత్పరామనవద్యాఙ్గీమేధసోఽగ్నిశిఖామివ ॥ ౩ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఉద్వాహర్క్షం చ విజ్ఞాయ రుక్మిణ్యా మధుసూదనః ।
రథః సంయుజ్యతామాశు దారుకేత్యాహ సారథిమ్ ॥ ౪ ॥

స చాశ్వైః శైబ్యసుగ్రీవమేఘపుష్పబలాహకైః ।
యుక్తం రథముపానీయ తస్థౌ ప్రాఞ్జలిరగ్రతః ॥ ౫ ॥

ఆరుహ్య స్యన్దనం శౌరిర్ద్విజమారోప్య తూర్ణగైః ।
ఆనర్తాదేకరాత్రేణ విదర్భానగమద్ధయైః ॥ ౬ ॥

రాజా స కుణ్డినపతిః పుత్రస్నేహవశానుగః ।
శిశుపాలాయ స్వాం కన్యాం దాస్యన్ కర్మాణ్యకారయత్ ॥ ౭ ॥

పురం సమ్మృష్టసంసిక్తమార్గరథ్యాచతుష్పథమ్ ।
చిత్రధ్వజపతాకాభిస్తోరణైః సమలఙ్కృతమ్ ॥ ౮ ॥

స్రగ్గన్ధమాల్యాభరణైర్విరజోఽమ్బరభూషితైః ।
జుష్టం స్త్రీపురుషైః శ్రీమద్గృహైరగురుధూపితైః ॥ ౯ ॥

పితృన్ దేవాన్ సమభ్యర్చ్య విప్రాంశ్చ విధివన్నృప ।
భోజయిత్వా యథాన్యాయం వాచయామాస మఙ్గలమ్ ॥ ౧౦ ॥

సుస్నాతాం సుదతీం కన్యాం కృతకౌతుకమఙ్గలామ్ ।
ఆహతాంశుకయుగ్మేన భూషితాం భూషణోత్తమైః ॥ ౧౧ ॥

చక్రుః సామర్గ్యజుర్మన్త్రైర్వధ్వా రక్షాం ద్విజోత్తమాః ।
పురోహితోఽథర్వవిద్వై జుహావ గ్రహశాన్తయే ॥ ౧౨ ॥

హిరణ్యరూప్యవాసాంసి తిలాంశ్చ గుడమిశ్రితాన్ ।
ప్రాదాద్ ధేనూశ్చ విప్రేభ్యో రాజా విధివిదాం వరః ॥ ౧౩ ॥

ఏవం చేదిపతీ రాజా దమఘోషః సుతాయ వై ।
కారయామాస మన్త్రజ్ఞైః సర్వమభ్యుదయోచితమ్ ॥ ౧౪ ॥

మదచ్యుద్భిర్గజానీకైః స్యన్దనైర్హేమమాలిభిః ।
పత్త్యశ్వసఙ్కులైః సైన్యైః పరీతః కుణ్డినం యయౌ ॥ ౧౫ ॥

తం వై విదర్భాధిపతిః సమభ్యేత్యాభిపూజ్య చ ।
నివేశయామాస ముదా కల్పితాన్యనివేశనే ॥ ౧౬ ॥

తత్ర శాల్వో జరాసన్ధో దన్తవక్రో విదూరథః ।
ఆజగ్ముశ్చైద్యపక్షీయాః పౌణ్డ్రకాద్యాః సహస్రశః ॥ ౧౭ ॥

కృష్ణరామద్విషో యత్తాః కన్యాం చైద్యాయ సాధితుమ్ । యద్యాగత్య హరేత్ కృష్ణో రామాద్యైర్యదుభిర్వృతః ॥ ౧౮ ॥

యోత్స్యామః సంహతాస్తేన ఇతి నిశ్చితమానసాః । ఆజగ్ముర్భూభుజః సర్వే సమగ్రబలవాహనాః ॥ ౧౯ ॥

శ్రుత్వైతద్ భగవాన్ రామో విపక్షీయనృపోద్యమమ్ । కృష్ణం చైకం గతం హర్తుం కన్యాం కలహశఙ్కితః ॥ ౨౦ ॥

బలేన మహతా సార్ధం భ్రాతృస్నేహపరిప్లుతః । త్వరితః కుణ్డినం ప్రాగాద్ గజాశ్వరథపత్తిభిః ॥ ౨౧ ॥

భీష్మకన్యా వరారోహా కాఙ్క్షన్త్యాగమనం హరేః । ప్రత్యాపత్తిమపశ్యన్తీ ద్విజస్యాచిన్తయత్తదా ॥ ౨౨ ॥

అహో త్రియామాన్తరిత ఉద్వాహో మేఽల్పరాధసః । నాగచ్ఛత్యరవిన్దాక్షో నాహం వేద్మ్యత్ర కారణమ్ । సోఽపి నావర్తతేఽద్యాపి మత్సన్దేశహరో ద్విజః ॥ ౨౩ ॥

అపి మయ్యనవద్యాత్మా దృష్ట్వా కిఞ్చిజ్జుగుప్సితమ్ । మత్పాణిగ్రహణే నూనం నాయాతి హి కృతోద్యమః ॥ ౨౪ ॥

దుర్భగాయా న మే ధాతా నానుకూలో మహేశ్వరః । దేవీ వా విముఖీ గౌరీ రుద్రాణీ గిరిజా సతీ ॥ ౨౫ ॥

ఏవం చిన్తయతీ బాలా గోవిన్దహృతమానసా । న్యమీలయత కాలజ్ఞా నేత్రే చాశ్రుకలాకులే ॥ ౨౬ ॥

ఏవం వధ్వాః ప్రతీక్షన్త్యా గోవిన్దాగమనం నృప । వామ ఊరుర్భుజో నేత్రమస్ఫురన్ ప్రియభాషిణః ॥ ౨౭ ॥

అథ కృష్ణవినిర్దిష్టః స ఏవ ద్విజసత్తమః । అన్తఃపురచరీం దేవీం రాజపుత్రీం దదర్శ హ ॥ ౨౮ ॥

సా తం ప్రహృష్టవదనమవ్యగ్రాత్మగతిం సతీ । ఆలక్ష్య లక్షణాభిజ్ఞా సమపృచ్ఛచ్ఛుచిస్మితా ॥ ౨౯ ॥

తస్యా ఆవేదయత్ ప్రాప్తం శశంస యదునన్దనమ్ । ఉక్తం చ సత్యవచనమాత్మోపనయనం ప్రతి ॥ ౩౦ ॥

తమాగతం సమాజ్ఞాయ వైదర్భీ హృష్టమానసా । న పశ్యన్తీ బ్రాహ్మణాయ ప్రియమన్యన్ననామ సా ॥ ౩౧ ॥

ప్రాప్తౌ శ్రుత్వా స్వదుహితురుద్వాహప్రేక్షణోత్సుకౌ । అభ్యయాత్తూర్యఘోషేణ రామకృష్ణౌ సమర్హణైః ॥ ౩౨ ॥

మధుపర్కముపానీయ వాసాంసి విరజాంసి సః । ఉపాయనాన్యభీష్టాని విధివత్ సమపూజయత్ ॥ ౩౩ ॥

తయోర్నివేశనం శ్రీమదుపాకల్ప్య మహామతిః । ససైన్యయోః సానుగయోరాతిథ్యం విదధే యథా ॥ ౩౪ ॥

ఏవం రాజ్ఞాం సమేతానాం యథావీర్యం
యథావయః । యథాబలం యథావిత్తం సర్వైః కామైః సమర్హయత్ ॥ ౩౫ ॥

కృష్ణమాగతమాకర్ణ్య
విదర్భపురవాసినః । ఆగత్య నేత్రాఞ్జలిభిః పపుస్తన్ముఖపఙ్కజమ్ ॥ ౩౬ ॥

అస్యైవ భార్యా భవితుం రుక్మిణ్యర్హతి
నాపరా । అసావప్యనవద్యాత్మా భైష్మ్యాః సముచితః పతిః ॥ ౩౭ ॥

కిఞ్చిత్సుచరితం యన్నస్తేన
తుష్టస్త్రిలోకకృత్ । అనుగృహ్ణాతు గృహ్ణాతు వైదర్భ్యాః పాణిమచ్యుతః ॥
౩౮ ॥

ఏవం ప్రేమకలాబద్ధా వదన్తి స్మ
పురౌకసః । కన్యా చాన్తఃపురాత్ ప్రాగాద్ భటైర్గుప్తామ్బికాలయమ్ ॥ ౩౯ ॥

పద్భ్యాం వినిర్యయౌ ద్రష్టుం భవాన్యాః పాదపల్లవమ్ ।
సా చానుధ్యాయతీ సమ్యఙ్ముకున్దచరణామ్బుజమ్ ॥ ౪౦ ॥

యతవాఙ్మాతృభిః సార్ధం సఖీభిః పరివారితా ।
గుప్తా రాజభటైః శూరైః సన్నద్ధైరుద్యతాయుధైః ।
మృదఙ్గశఙ్ఖపణవాస్తూర్యభేర్యశ్చ జఘ్నిరే ॥ ౪౧ ॥

నానోపహారబలిభిర్వారముఖ్యాః సహస్రశః ।
స్రగ్గన్ధవస్త్రాభరణైర్ద్విజపత్న్యః స్వలఙ్కృతాః ॥ ౪౨ ॥

గాయన్త్యశ్చ స్తువన్తశ్చ గాయకా వాద్యవాదకాః ।
పరివార్య వధూం జగ్ముః సూతమాగధవన్దినః ॥ ౪౩ ॥

ఆసాద్య దేవీసదనం ధౌతపాదకరామ్బుజా ।
ఉపస్పృశ్య శుచిః శాన్తా ప్రవివేశామ్బికాన్తికమ్ ॥ ౪౪ ॥

తాం వై ప్రవయసో బాలాం విధిజ్ఞా విప్రయోషితః ।
భవానీం వన్దయాంచక్రుర్భవపత్నీం భవాన్వితామ్ ॥ ౪౫ ॥

నమస్యే త్వామ్బికేఽభీక్ష్ణం స్వసన్తానయుతాం శివామ్ ।
భూయాత్ పతిర్మే భగవాన్ కృష్ణస్తదనుమోదతామ్ ॥ ౪౬ ॥

అద్భిర్గన్ధాక్షతైర్ధూపైర్వాసఃస్రఙ్మాల్యభూషణైః ।
నానోపహారబలిభిః ప్రదీపావలిభిః పృథక్ ॥ ౪౭ ॥

విప్రస్త్రియః పతిమతీస్తథా తైః సమపూజయత్ ।
లవణాపూపతామ్బూలకణ్ఠసూత్రఫలేక్షుభిః ॥ ౪౮ ॥

తస్యై స్త్రియస్తాః ప్రదదుః శేషాం యుయుజురాశిషః ।
తాభ్యో దేవ్యై నమశ్చక్రే శేషాం చ జగృహే వధూః ॥ ౪౯ ॥

మునివ్రతమథ త్యక్త్వా నిశ్చక్రామామ్బికాగృహాత్ ।
ప్రగృహ్య పాణినా భృత్యాం రత్నముద్రోపశోభినా ॥ ౫౦ ॥

తాం దేవమాయామివ ధీరమోహినీం
సుమధ్యమాం కుణ్డలమణ్డితాననామ్ ।
శ్యామాం నితమ్బార్పితరత్నమేఖలాం
వ్యఞ్జత్స్తనీం కున్తలశఙ్కితేక్షణామ్ ।
శుచిస్మితాం బిమ్బఫలాధరద్యుతి-
శోణాయమానద్విజకున్దకుడ్మలామ్ ॥ ౫౧ ॥

పదా చలన్తీం కలహంసగామినీం
సిఞ్జత్కలానూపురధామశోభినా ।
విలోక్య వీరా ముముహుః సమాగతా
యశస్వినస్తత్కృతహృచ్ఛయార్దితాః ॥ ౫౨ ॥

యాం వీక్ష్య తే నృపతయస్తదుదారహాస-
వ్రీదావలోకహృతచేతస ఉజ్ఝితాస్త్రాః ।
పేతుః క్షితౌ గజరథాశ్వగతా విమూఢా
యాత్రాచ్ఛలేన హరయేఽర్పయతీం స్వశోభామ్ ॥ ౫౩ ॥

సైవం శనైశ్చలయతీ చలపద్మకోశౌ
ప్రాప్తిం తదా భగవతః ప్రసమీక్షమాణా ।
ఉత్సార్య వామకరజైరలకానపాఙ్గైః
ప్రాప్తాన్ హ్రియైక్షత నృపాన్ దదృశేఽచ్యుతం చ ॥ ౫౪ ॥

తాం రాజకన్యాం రథమారురుక్షతీం
జహార కృష్ణో ద్విషతాం సమీక్షతామ్ ॥ ౫౫ ॥

రథం సమారోప్య సుపర్ణలక్షణం
రాజన్యచక్రం పరిభూయ మాధవః ।
తతో యయౌ రామపురోగమః శనైః
శృగాలమధ్యాదివ భాగహృద్ధరిః ॥ ౫౬ ॥

తం మానినః స్వాభిభవం యశఃక్షయం
పరే జరాసన్ధముఖా న సేహిరే ।
అహో ధిగస్మాన్ యశ ఆత్తధన్వనాం
గోపైర్హృతం కేశరిణాం మృగైరివ ॥ ౫౭ ॥