śrī-śuka uvāca
satrājitaḥ sva-tanayāṁ
kṛṣṇāya kṛta-kilbiṣaḥ
syamantakena maṇinā
svayam udyamya dattavān
satrājitaḥ sva-tanayāṁ
kṛṣṇāya kṛta-kilbiṣaḥ
syamantakena maṇinā
svayam udyamya dattavān
śrī-rājovāca
satrājitaḥ kim akarod
brahman kṛṣṇasya kilbiṣaḥ
syamantakaḥ kutas tasya
kasmād dattā sutā hareḥ
satrājitaḥ kim akarod
brahman kṛṣṇasya kilbiṣaḥ
syamantakaḥ kutas tasya
kasmād dattā sutā hareḥ
śrī-śuka uvāca
āsīt satrājitaḥ sūryo
bhaktasya paramaḥ sakhā
prītas tasmai maṇiṁ prādāt
sa ca tuṣṭaḥ syamantakam
āsīt satrājitaḥ sūryo
bhaktasya paramaḥ sakhā
prītas tasmai maṇiṁ prādāt
sa ca tuṣṭaḥ syamantakam
sa taṁ bibhran maṇiṁ kaṇṭhe
bhrājamāno yathā raviḥ
praviṣṭo dvārakāṁ rājan
tejasā nopalakṣitaḥ
bhrājamāno yathā raviḥ
praviṣṭo dvārakāṁ rājan
tejasā nopalakṣitaḥ
taṁ vilokya janā dūrāt
tejasā muṣṭa-dṛṣṭayaḥ
dīvyate ’kṣair bhagavate
śaśaṁsuḥ sūrya-śaṅkitāḥ
tejasā muṣṭa-dṛṣṭayaḥ
dīvyate ’kṣair bhagavate
śaśaṁsuḥ sūrya-śaṅkitāḥ
nārāyaṇa namas te ’stu
śaṅkha-cakra-gadā-dhara
dāmodarāravindākṣa
govinda yadu-nandana
śaṅkha-cakra-gadā-dhara
dāmodarāravindākṣa
govinda yadu-nandana
eṣa āyāti savitā
tvāṁ didṛkṣur jagat-pate
muṣṇan gabhasti-cakreṇa
nṛṇāṁ cakṣūṁṣi tigma-guḥ
tvāṁ didṛkṣur jagat-pate
muṣṇan gabhasti-cakreṇa
nṛṇāṁ cakṣūṁṣi tigma-guḥ
nanv anvicchanti te mārgaṁ
trī-lokyāṁ vibudharṣabhāḥ
jñātvādya gūḍhaṁ yaduṣu
draṣṭuṁ tvāṁ yāty ajaḥ prabho
trī-lokyāṁ vibudharṣabhāḥ
jñātvādya gūḍhaṁ yaduṣu
draṣṭuṁ tvāṁ yāty ajaḥ prabho
śrī-śuka uvāca
niśamya bāla-vacanaṁ
prahasyāmbuja-locanaḥ
prāha nāsau ravir devaḥ
satrājin maṇinā jvalan
niśamya bāla-vacanaṁ
prahasyāmbuja-locanaḥ
prāha nāsau ravir devaḥ
satrājin maṇinā jvalan
satrājit sva-gṛhaṁ śrīmat
kṛta-kautuka-maṅgalam
praviśya deva-sadane
maṇiṁ viprair nyaveśayat
kṛta-kautuka-maṅgalam
praviśya deva-sadane
maṇiṁ viprair nyaveśayat
dine dine svarṇa-bhārān
aṣṭau sa sṛjati prabho
durbhikṣa-māry-ariṣṭāni
sarpādhi-vyādhayo ’śubhāḥ
na santi māyinas tatra
yatrāste ’bhyarcito maṇiḥ
aṣṭau sa sṛjati prabho
durbhikṣa-māry-ariṣṭāni
sarpādhi-vyādhayo ’śubhāḥ
na santi māyinas tatra
yatrāste ’bhyarcito maṇiḥ
sa yācito maṇiṁ kvāpi
yadu-rājāya śauriṇā
naivārtha-kāmukaḥ prādād
yācñā-bhaṅgam atarkayan
yadu-rājāya śauriṇā
naivārtha-kāmukaḥ prādād
yācñā-bhaṅgam atarkayan
tam ekadā maṇiṁ kaṇṭhe
pratimucya mahā-prabham
praseno hayam āruhya
mṛgāyāṁ vyacarad vane
pratimucya mahā-prabham
praseno hayam āruhya
mṛgāyāṁ vyacarad vane
prasenaṁ sa-hayaṁ hatvā
maṇim ācchidya keśarī
giriṁ viśan jāmbavatā
nihato maṇim icchatā
maṇim ācchidya keśarī
giriṁ viśan jāmbavatā
nihato maṇim icchatā
so ’pi cakre kumārasya
maṇiṁ krīḍanakaṁ bile
apaśyan bhrātaraṁ bhrātā
satrājit paryatapyata
maṇiṁ krīḍanakaṁ bile
apaśyan bhrātaraṁ bhrātā
satrājit paryatapyata
prāyaḥ kṛṣṇena nihato
maṇi-grīvo vanaṁ gataḥ
bhrātā mameti tac chrutvā
karṇe karṇe ’japan janāḥ
maṇi-grīvo vanaṁ gataḥ
bhrātā mameti tac chrutvā
karṇe karṇe ’japan janāḥ
bhagavāṁs tad upaśrutya
duryaśo liptam ātmani
mārṣṭuṁ prasena-padavīm
anvapadyata nāgaraiḥ
duryaśo liptam ātmani
mārṣṭuṁ prasena-padavīm
anvapadyata nāgaraiḥ
hataṁ prasenaṁ aśvaṁ ca
vīkṣya keśariṇā vane
taṁ cādri-pṛṣṭhe nihatam
ṛkṣeṇa dadṛśur janāḥ
vīkṣya keśariṇā vane
taṁ cādri-pṛṣṭhe nihatam
ṛkṣeṇa dadṛśur janāḥ
ṛkṣa-rāja-bilaṁ bhīmam
andhena tamasāvṛtam
eko viveśa bhagavān
avasthāpya bahiḥ prajāḥ
andhena tamasāvṛtam
eko viveśa bhagavān
avasthāpya bahiḥ prajāḥ
tatra dṛṣṭvā maṇi-preṣṭhaṁ
bāla-krīḍanakaṁ kṛtam
hartuṁ kṛta-matis tasminn
avatasthe ’rbhakāntike
bāla-krīḍanakaṁ kṛtam
hartuṁ kṛta-matis tasminn
avatasthe ’rbhakāntike
tam apūrvaṁ naraṁ dṛṣṭvā
dhātrī cukrośa bhīta-vat
tac chrutvābhyadravat kruddho
jāmbavān balināṁ varaḥ
dhātrī cukrośa bhīta-vat
tac chrutvābhyadravat kruddho
jāmbavān balināṁ varaḥ
sa vai bhagavatā tena
yuyudhe svāmīnātmanaḥ
puruṣam prākṛtaṁ matvā
kupito nānubhāva-vit
yuyudhe svāmīnātmanaḥ
puruṣam prākṛtaṁ matvā
kupito nānubhāva-vit
dvandva-yuddhaṁ su-tumulam
ubhayor vijigīṣatoḥ
āyudhāśma-drumair dorbhiḥ
kravyārthe śyenayor iva
ubhayor vijigīṣatoḥ
āyudhāśma-drumair dorbhiḥ
kravyārthe śyenayor iva
āsīt tad aṣṭā-vimśāham
itaretara-muṣṭibhiḥ
vajra-niṣpeṣa-paruṣair
aviśramam ahar-niśam
itaretara-muṣṭibhiḥ
vajra-niṣpeṣa-paruṣair
aviśramam ahar-niśam
kṛṣṇa-muṣṭi-viniṣpāta
niṣpiṣṭāṅgoru bandhanaḥ
kṣīṇa-sattvaḥ svinna-gātras
tam āhātīva vismitaḥ
niṣpiṣṭāṅgoru bandhanaḥ
kṣīṇa-sattvaḥ svinna-gātras
tam āhātīva vismitaḥ
jāne tvāṁ saṛva-bhūtānāṁ
prāṇa ojaḥ saho balam
viṣṇuṁ purāṇa-puruṣaṁ
prabhaviṣṇum adhīśvaram
prāṇa ojaḥ saho balam
viṣṇuṁ purāṇa-puruṣaṁ
prabhaviṣṇum adhīśvaram
tvaṁ hi viśva-sṛjām sraṣṭā
sṛṣṭānām api yac ca sat
kālaḥ kalayatām īśaḥ
para ātmā tathātmanām
sṛṣṭānām api yac ca sat
kālaḥ kalayatām īśaḥ
para ātmā tathātmanām
yasyeṣad-utkalita-roṣa-kaṭākṣa-mokṣair
vartmādiśat kṣubhita-nakra-timiṅgalo ’bdhiḥ
setuḥ kṛtaḥ sva-yaśa ujjvalitā ca laṅkā
rakṣaḥ-śirāṁsi bhuvi petur iṣu-kṣatāni
vartmādiśat kṣubhita-nakra-timiṅgalo ’bdhiḥ
setuḥ kṛtaḥ sva-yaśa ujjvalitā ca laṅkā
rakṣaḥ-śirāṁsi bhuvi petur iṣu-kṣatāni
iti vijñāta-viijñānam
ṛkṣa-rājānam acyutaḥ
vyājahāra mahā-rāja
bhagavān devakī-sutaḥ
ṛkṣa-rājānam acyutaḥ
vyājahāra mahā-rāja
bhagavān devakī-sutaḥ
abhimṛśyāravindākṣaḥ
pāṇinā śaṁ-kareṇa tam
kṛpayā parayā bhaktaṁ
megha-gambhīrayā girā
pāṇinā śaṁ-kareṇa tam
kṛpayā parayā bhaktaṁ
megha-gambhīrayā girā
maṇi-hetor iha prāptā
vayam ṛkṣa-pate bilam
mithyābhiśāpaṁ pramṛjann
ātmano maṇināmunā
vayam ṛkṣa-pate bilam
mithyābhiśāpaṁ pramṛjann
ātmano maṇināmunā
ity uktaḥ svāṁ duhitaraṁ
kanyāṁ jāmbavatīṁ mudā
arhaṇārtham sa maṇinā
kṛṣṇāyopajahāra ha
kanyāṁ jāmbavatīṁ mudā
arhaṇārtham sa maṇinā
kṛṣṇāyopajahāra ha
adṛṣṭvā nirgamaṁ śaureḥ
praviṣṭasya bilaṁ janāḥ
pratīkṣya dvādaśāhāni
duḥkhitāḥ sva-puraṁ yayuḥ
praviṣṭasya bilaṁ janāḥ
pratīkṣya dvādaśāhāni
duḥkhitāḥ sva-puraṁ yayuḥ
niśamya devakī devī
rakmiṇy ānakadundubhiḥ
suhṛdo jñātayo ’śocan
bilāt kṛṣṇam anirgatam
rakmiṇy ānakadundubhiḥ
suhṛdo jñātayo ’śocan
bilāt kṛṣṇam anirgatam
satrājitaṁ śapantas te
duḥkhitā dvārakaukasaḥ
upatasthuś candrabhāgāṁ
durgāṁ kṛṣṇopalabdhaye
duḥkhitā dvārakaukasaḥ
upatasthuś candrabhāgāṁ
durgāṁ kṛṣṇopalabdhaye
teṣāṁ tu devy-upasthānāt
pratyādiṣṭāśiṣā sa ca
prādurbabhūva siddhārthaḥ
sa-dāro harṣayan hariḥ
pratyādiṣṭāśiṣā sa ca
prādurbabhūva siddhārthaḥ
sa-dāro harṣayan hariḥ
upalabhya hṛṣīkeśaṁ
mṛtaṁ punar ivāgatam
saha patnyā maṇi-grīvaṁ
sarve jāta-mahotsavāḥ
mṛtaṁ punar ivāgatam
saha patnyā maṇi-grīvaṁ
sarve jāta-mahotsavāḥ
satrājitaṁ samāhūya
sabhāyāṁ rāja-sannidhau
prāptiṁ cākhyāya bhagavān
maṇiṁ tasmai nyavedayat
sabhāyāṁ rāja-sannidhau
prāptiṁ cākhyāya bhagavān
maṇiṁ tasmai nyavedayat
sa cāti-vrīḍito ratnaṁ
gṛhītvāvāṅ-mukhas tataḥ
anutapyamāno bhavanam
agamat svena pāpmanā
gṛhītvāvāṅ-mukhas tataḥ
anutapyamāno bhavanam
agamat svena pāpmanā
so ’nudhyāyaṁs tad evāghaṁ
balavad-vigrahākulaḥ
kathaṁ mṛjāmy ātma-rajaḥ
prasīded vācyutaḥ katham
balavad-vigrahākulaḥ
kathaṁ mṛjāmy ātma-rajaḥ
prasīded vācyutaḥ katham
kim kṛtvā sādhu mahyaṁ syān
na śaped vā jano yathā
adīrgha-darśanaṁ kṣudraṁ
mūḍhaṁ draviṇa-lolupam
na śaped vā jano yathā
adīrgha-darśanaṁ kṣudraṁ
mūḍhaṁ draviṇa-lolupam
dāsye duhitaraṁ tasmai
strī-ratnaṁ ratnam eva ca
upāyo ’yaṁ samīcīnas
tasya śāntir na cānyathā
strī-ratnaṁ ratnam eva ca
upāyo ’yaṁ samīcīnas
tasya śāntir na cānyathā
evaṁ vyavasito buddhyā
satrājit sva-sutāṁ śubhām
maṇiṁ ca svayam udyamya
kṛṣṇāyopajahāra ha
satrājit sva-sutāṁ śubhām
maṇiṁ ca svayam udyamya
kṛṣṇāyopajahāra ha
tāṁ satyabhāmāṁ bhagavān
upayeme yathā-vidhi
bahubhir yācitāṁ śīla-
rūpaudārya-guṇānvitām
upayeme yathā-vidhi
bahubhir yācitāṁ śīla-
rūpaudārya-guṇānvitām
bhagavān āha na maṇiṁ
pratīcchāmo vayaṁ nṛpa
tavāstāṁ deva-bhaktasya
vayaṁ ca phala-bhāginaḥ
pratīcchāmo vayaṁ nṛpa
tavāstāṁ deva-bhaktasya
vayaṁ ca phala-bhāginaḥ
iti śrīmadbhāgavāte mahāpurāṇe pāramahaṁsyāṁ
saṁhitāyāṁ daśamaskandhe uttarārdhe syamantako-
pākhyāne ṣaṭpañcāśattamo'dhyāyaḥ
saṁhitāyāṁ daśamaskandhe uttarārdhe syamantako-
pākhyāne ṣaṭpañcāśattamo'dhyāyaḥ