Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૧૦.૫૮

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 58 — Kṛṣṇa Weds Five More Princesses in Gujarati)

Vyasa

Also known as ekada pandavan drastum pratitan purusottama

Kṛṣṇa Weds Five More Princesses. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 58 (The Life of Kṛṣṇa), 58 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

શ્રીશુક ઉવાચ
એકદા પાણ્ડવાન્ દ્રષ્ટું પ્રતીતાન્ પુરુષોત્તમઃ ।
ઇન્દ્રપ્રસ્થં ગતઃ શ્રીમાન્ યુયુધાનાદિભિર્વૃતઃ ॥ ૧ ॥
દૃષ્ટ્વા તમાગતં પાર્થા મુકુન્દમખિલેશ્વરમ્ ।
ઉત્તસ્થુર્યુગપદ્ વીરાઃ પ્રાણા મુખ્યમિવાગતમ્ ॥ ૨ ॥
પરિષ્વજ્યાચ્યુતં વીરા અઙ્ગસઙ્ગહતૈનસઃ ।
સાનુરાગસ્મિતં વક્ત્રં વીક્ષ્ય તસ્ય મુદં યયુઃ ॥ ૩ ॥
યુધિષ્ઠિરસ્ય ભીમસ્ય કૃત્વા પાદાભિવન્દનમ્ ।
ફાલ્ગુનં પરિરભ્યાથ યમાભ્યાં ચાભિવન્દિતઃ ॥ ૪ ॥
પરમાસન આસીનં કૃષ્ણા કૃષ્ણમનિન્દિતા ।
નવોઢા વ્રીડિતા કિઞ્ચિચ્છનૈરેત્યાભ્યવન્દત ॥ ૫ ॥
તથૈવ સાત્યકિઃ પાર્થૈઃ પૂજિતશ્ચાભિવન્દિતઃ ।
નિષસાદાસનેઽન્યે ચ પૂજિતાઃ પર્યુપાસત ॥ ૬ ॥
પૃથાં સમાગત્ય કૃતાભિવાદન-
સ્તયાતિહાર્દાર્દ્રદૃશાભિરમ્ભિતઃ ।
આપૃષ્ટવાંસ્તાં કુશલં સહસ્નુષાં
પિતૃષ્વસારં પરિપૃષ્ટબાન્ધવઃ ॥ ૭ ॥
તમાહ પ્રેમવૈક્લવ્યરુદ્ધકણ્ઠાશ્રુલોચના ।
સ્મરન્તી તાન્ બહૂન્ ક્લેશાન્ ક્લેશાપાયાત્મદર્શનમ્ ॥ ૮ ॥
તદૈવ કુશલં નોઽભૂત્ સનાથાસ્તે કૃતા વયમ્ ।
જ્ઞતીન્ નઃ સ્મરતા કૃષ્ણ ભ્રાતા મે પ્રેષિતસ્ત્વયા ॥ ૯ ॥
ન તેઽસ્તિ સ્વપરભ્રાન્તિર્વિશ્વસ્ય સુહૃદાત્મનઃ ।
તથાપિ સ્મરતાં શશ્વત્ ક્લેશાન્ હંસિ હૃદિ સ્થિતઃ ॥ ૧૦ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ
કિં ન આચરિતં શ્રેયો ન વેદાહમધીશ્વર ।
યોગેશ્વરાણાં દુર્દર્શો યન્નો દૃષ્ટઃ કુમેધસામ્ ॥ ૧૧ ॥
ઇતિ વૈ વાર્ષિકાન્ માસાન્ રાજ્ઞા સોઽભ્યર્થિતઃ સુખમ્ ।
જનયન્ નયનાનન્દમિન્દ્રપ્રસ્થૌકસાં વિભુઃ ॥ ૧૨ ॥
એકદા રથમારુહ્ય વિજયો વાનરધ્વજમ્ ।
ગાણ્ડીવં ધનુરાદાય તૂણૌ ચાક્ષયસાયકૌ ॥ ૧૩ ॥
સાકં કૃષ્ણેન સન્નદ્ધો વિહર્તું વિપિનં મહત્ ।
બહુવ્યાલમૃગાકીર્ણં પ્રાવિશત્ પરવીરહા ॥ ૧૪ ॥
તત્રાવિધ્યચ્છરૈર્વ્યાઘ્રાન્ શૂકરાન્ મહિષાન્ રુરૂન્ ।
શરભાન્ ગવયાન્ ખડ્ગાન્ હરિણાન્ શશશલ્લકાન્ ॥ ૧૫ ॥
તાન્ નિન્યુઃ કિઙ્કરા રાજ્ઞે મેધ્યાન્ પર્વણ્યુપાગતે ।
તૃટ્પરીતઃ પરિશ્રાન્તો બિભત્સુર્યમુનામગાત્ ॥ ૧૬ ॥
તત્રોપસ્પૃશ્ય વિશદં પીત્વા વારિ મહારથૌ ।
કૃષ્ણૌ દદૃશતુઃ કન્યાં ચરન્તીં ચારુદર્શનામ્ ॥ ૧૭ ॥
તામાસાદ્ય વરારોહાં સુદ્વિજાં રુચિરાનનામ્ ।
પપ્રચ્છ પ્રેષિતઃ સખ્યા ફાલ્ગુનઃ પ્રમદોત્તમામ્ ॥ ૧૮ ॥
કા ત્વં કસ્યાસિ સુશ્રોણિ કુતો વા કિં ચિકીર્ષસિ ।
મન્યે ત્વાં પતિમિચ્છન્તીં સર્વં કથય શોભને ॥ ૧૯ ॥
શ્રીકાલિન્દ્યુવાચ
અહં દેવસ્ય સવિતુર્દુહિતા પતિમિચ્છતી ।
વિષ્ણું વરેણ્યં વરદં તપઃ પરમમાસ્થિતઃ ॥ ૨૦ ॥
નાન્યં પતિં વૃણે વીર તમૃતે શ્રીનિકેતનમ્ ।
તુષ્યતાં મે સ ભગવાન્ મુકુન્દોઽનાથસંશ્રયઃ ॥ ૨૧ ॥
કાલિન્દીતિ સમાખ્યાતા વસામિ યમુનાજલે ।
નિર્મિતે ભવને પિત્રા યાવદચ્યુતદર્શનમ્ ॥ ૨૨ ॥
તથાવદદ્ ગુડાકેશો વાસુદેવાય સોઽપિ તામ્ ।
રથમારોપ્ય તદ્ વિદ્વાન્ ધર્મરાજમુપાગમત્ ॥ ૨૩ ॥
યદૈવ કૃષ્ણઃ સન્દિષ્ટઃ પાર્થાનાં પરમાદ્ભુતમ્ ।
કારયામાસ નગરં વિચિત્રં વિશ્વકર્મણા ॥ ૨૪ ॥
ભગવાંસ્તત્ર નિવસન્ સ્વાનાં પ્રિયચિકીર્ષયા ।
અગ્નયે ખાણ્ડવં દાતુમર્જુનસ્યાસ સારથિઃ ॥ ૨૫ ॥
સોઽગ્નિસ્તુષ્ટો ધનુરદાદ્ધયાન્ શ્વેતાન્ રથં નૃપ ।
અર્જુનાયાક્ષયૌ તૂણૌ વર્મ ચાભેદ્યમસ્ત્રિભિઃ ॥ ૨૬ ॥
મયશ્ચ મોચિતો વહ્નેઃ સભાં સખ્ય ઉપાહરત્ ।
યસ્મિન્ દુર્યોધનસ્યાસીજ્જલસ્થલદૃશિભ્રમઃ ॥ ૨૭ ॥
સ તેન સમનુજ્ઞાતઃ સુહૃદ્ભિશ્ચાનુમોદિતઃ ।
આયયૌ દ્વારકાં ભૂયઃ સાત્યકિપ્રમુખૈર્વૃતઃ ॥ ૨૮ ॥
અથોપયેમે કાલિન્દીં સુપુણ્યર્ત્વૃક્ષ ઊર્જિતે ।
વિતન્વન્ પરમાનન્દં સ્વાનાં પરમમઙ્ગલઃ ॥ ૨૯ ॥
વિન્દ્યાનુવિન્દ્યાવાવન્ત્યૌ દુર્યોધનવશાનુગૌ ।
સ્વયંવરે સ્વભગિનીં કૃષ્ણે સક્તાં ન્યષેધતામ્ ॥ ૩૦ ॥
રાજાધિદેવ્યાસ્તનયાં મિત્રવિન્દાં પિતૃષ્વસુઃ ।
પ્રસહ્ય હૃતવાન્ કૃષ્ણો રાજન્ રાજ્ઞાં પ્રપશ્યતામ્ ॥ ૩૧ ॥
નગ્નજિન્નામ કૌશલ્ય આસીદ્ રાજાતિધાર્મિકઃ ।
તસ્ય સત્યાભવત્ કન્યા દેવી નાગ્નજિતી નૃપ ॥ ૩૨ ॥
ન તાં શેકુર્નૃપા વોઢુમજિત્વા સપ્ત ગોવૃષાન્ ।
તીક્ષ્ણશૃઙ્ગાન્ સુદુર્ધર્ષાન્ વીર્યગન્ધાસહાન્ ખલાન્ ॥ ૩૩ ॥
તાં શ્રુત્વા વૃષજિલ્લભ્યાં ભગવાન્ સાત્વતાં પતિઃ ।
જગામ કૌશલ્યપુરં સૈન્યેન મહતા વૃતઃ ॥ ૩૪ ॥
સ કોશલપતિઃ પ્રીતઃ પ્રત્યુત્થાનાસનાદિભિઃ ।
અર્હણેનાપિ ગુરુણા પૂજયન્ પ્રતિનન્દિતઃ ॥ ૩૫ ॥
વરં વિલોક્યાભિમતં સમાગતં
નરેન્દ્રકન્યા ચકમે રમાપતિમ્ ।
ભૂયાદયં મે પતિરાશિષોઽનલઃ
કરોતુ સત્યા યદિ મે ધૃતો વ્રતઃ ॥ ૩૬ ॥
યત્પાદપઙ્કજરજઃ શિરસા બિભર્તિ
શ્રીરબ્જજઃ સગિરિશઃ સહલોકપાલૈઃ ।
લીલાતનુઃ સ્વકૃતસેતુપરીપ્સયા યઃ
કાલેઽદધત્સ ભગવાન્ મમ કેન તુષ્યેત્ ॥ ૩૭ ॥
અર્ચિતં પુનરિત્યાહ નારાયણ જગત્પતે ।
આત્માનન્દેન પૂર્ણસ્ય કરવાણિ કિમલ્પકઃ ॥ ૩૮ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
તમાહ ભગવાન્ હૃષ્ટઃ કૃતાસનપરિગ્રહઃ ।
મેઘગમ્ભીરયા વાચા સસ્મિતં કુરુનન્દન ॥ ૩૯ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
નરેન્દ્ર યાચ્ઞા કવિભિર્વિગર્હિતા
રાજન્યબન્ધોર્નિજધર્મવર્તિનઃ ।
તથાપિ યાચે તવ સૌહૃદેચ્છયા
કન્યાં ત્વદીયાં ન હિ શુલ્કદા વયમ્ ॥ ૪૦ ॥
શ્રીરાજોવાચ
કોઽન્યસ્તેઽભ્યધિકો નાથ કન્યાવર ઇહેપ્સિતઃ ।
ગુણૈકધામ્નો યસ્યાઙ્ગે શ્રીર્વસત્યનપાયિની ॥ ૪૧ ॥
કિન્ત્વસ્માભિઃ કૃતઃ પૂર્વં સમયઃ સાત્વતર્ષભ ।
પુંસાં વીર્યપરીક્ષાર્થં કન્યાવરપરીપ્સયા ॥ ૪૨ ॥
સપ્તૈતે ગોવૃષા વીર દુર્દાન્તા દુરવગ્રહાઃ ।
એતૈર્ભગ્નાઃ સુબહવો ભિન્નગાત્રા નૃપાત્મજાઃ ॥ ૪૩ ॥
યદિમે નિગૃહીતાઃ સ્યુસ્ત્વયૈવ યદુનન્દન ।
વરો ભવાનભિમતો દુહિતુર્મે શ્રિયઃપતે ॥ ૪૪ ॥
એવં સમયમાકર્ણ્ય બદ્ધ્વા પરિકરં પ્રભુઃ ।
આત્માનં સપ્તધા કૃત્વા ન્યગૃહ્ણાલ્લીલયૈવ તાન્ ॥ ૪૫ ॥
બદ્ધ્વા તાન્ દામભિઃ શૌરિર્ભગ્નદર્પાન્ હતૌજસઃ ।
વ્યકર્ષલ્લીલયા બદ્ધાન્ બાલો દારુમયાન્ યથા ॥ ૪૬ ॥
તતઃ પ્રીતઃ સુતાં રાજા દદૌ કૃષ્ણાય વિસ્મિતઃ ।
તાં પ્રત્યગૃહ્ણાદ્ ભગવાન્ વિધિવત્ સદૃશીં પ્રભુઃ ॥ ૪૭ ॥
રાજપત્ન્યશ્ચ દુહિતુઃ કૃષ્ણં લબ્ધ્વા પ્રિયં પતિમ્ ।
લેભિરે પરમાનન્દં જાતશ્ચ પરમોત્સવઃ ॥ ૪૮ ॥
શઙ્ખભેર્યાનકા નેદુર્ગીતવાદ્યદ્વિજાશિષઃ ।
નરા નાર્યઃ પ્રમુદિતાઃ સુવાસઃસ્રગલઙ્કૃતાઃ ॥ ૪૯ ॥
દશધેનુસહસ્રાણિ પારિબર્હમદાદ્ વિભુઃ ।
યુવતીનાં ત્રિસાહસ્રં નિષ્કગ્રીવસુવાસસમ્ ॥ ૫૦ ॥
નવનાગસહસ્રાણિ નાગાચ્છતગુણાન્ રથાન્ ।
રથાચ્છતગુણાનશ્વાનશ્વાચ્છતગુણાન્ નરાન્ ॥ ૫૧ ॥
દમ્પતી રથમારોપ્ય મહત્યા સેનયા વૃતૌ ।
સ્નેહપ્રક્લિન્નહૃદયો યાપયામાસ કોશલઃ ॥ ૫૨ ॥
શ્રુત્વૈતદ્ રુરુધુર્ભૂપા નયન્તં પથિ કન્યકામ્ ।
ભગ્નવીર્યાઃ સુદુર્મર્ષા યદુભિર્ગોવૃષૈઃ પુરા ॥ ૫૩ ॥
તાનસ્યતઃ શરવ્રાતાન્ બન્ધુપ્રિયકૃદર્જુનઃ ।
ગાણ્ડીવી કાલયામાસ સિંહઃ ક્ષુદ્રમૃગાનિવ ॥ ૫૪ ॥
પારિબર્હમુપાગૃહ્ય દ્વારકામેત્ય સત્યયા ।
રેમે યદૂનામૃષભો ભગવાન્ દેવકીસુતઃ ॥ ૫૫ ॥
શ્રુતકીર્તેઃ સુતાં ભદ્રાં ઉપયેમે પિતૃષ્વસુઃ ।
કૈકેયીં ભ્રાતૃભિર્દત્તાં કૃષ્ણઃ સન્તર્દનાદિભિઃ ॥ ૫૬ ॥
સુતાં ચ મદ્રાધિપતેર્લક્ષ્મણાં લક્ષણૈર્યુતામ્ ।
સ્વયંવરે જહારૈકઃ સ સુપર્ણઃ સુધામિવ ॥ ૫૭ ॥
અન્યાશ્ચૈવંવિધા ભાર્યાઃ કૃષ્ણસ્યાસન્ સહસ્રશઃ ।
ભૌમં હત્વા તન્નિરોધાદાહૃતાશ્ચારુદર્શનાઃ ॥ ૫૮ ॥

Explore More