శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౫౯

శ్రీరాజోవాచ
యథా హతో భగవతా భౌమో యేనే చ తాః స్త్రియః ।
నిరుద్ధా ఏతదాచక్ష్వ విక్రమం శార్ఙ్గధన్వనః ॥ ౧ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇన్ద్రేణ హృతఛత్రేణ హృతకుణ్డలబన్ధునా ।
హృతామరాద్రిస్థానేన జ్ఞాపితో భౌమచేష్టితమ్ ।
సభార్యో గరుడారూఢః ప్రాగ్జ్యోతిషపురం యయౌ ॥ ౨ ॥

గిరిదుర్గైః శస్త్రదుర్గైర్జలాగ్న్యనిలదుర్గమమ్ ।
మురపాశాయుతైర్ఘోరైర్దృఢైః సర్వత ఆవృతమ్ ॥ ౩ ॥

గదయా నిర్బిభేదాద్రీన్ శస్త్రదుర్గాణి సాయకైః ।
చక్రేణాగ్నిం జలం వాయుం మురపాశాంస్తథాసినా ॥ ౪ ॥

శఙ్ఖనాదేన యన్త్రాణి హృదయాని మనస్వినామ్ ।
ప్రాకారం గదయా గుర్వ్యా నిర్బిభేద గదాధరః ॥ ౫ ॥

పాఞ్చజన్యధ్వనిం శ్రుత్వా యుగాన్తశనిభీషణమ్ ।
మురః శయాన ఉత్తస్థౌ దైత్యః పఞ్చశిరా జలాత్ ॥ ౬ ॥

త్రిశూలముద్యమ్య సుదుర్నిరీక్షణో
యుగాన్తసూర్యానలరోచిరుల్బణః ।
గ్రసంస్త్రిలోకీమివ పఞ్చభిర్ముఖై-
రభ్యద్రవత్తార్క్ష్యసుతం యథోరగః ॥ ౭ ॥

ఆవిధ్య శూలం తరసా గరుత్మతే
నిరస్య వక్త్రైర్వ్యనదత్స పఞ్చభిః ।
స రోదసీ సర్వదిశోఽమ్బరం మహా-
నాపూరయన్నణ్డకటాహమావృణోత్ ॥ ౮ ॥

తదాపతద్ వై త్రిశిఖం గరుత్మతే
హరిః శరాభ్యామభినత్త్రిధోజసా ।
ముఖేషు తం చాపి శరైరతాడయత్
తస్మై గదాం సోఽపి రుషా వ్యముఞ్చత ॥ ౯ ॥

తామాపతన్తీం గదయా గదాం మృధే
గదాగ్రజో నిర్బిభిదే సహస్రధా ।
ఉద్యమ్య బాహూనభిధావతోఽజితః
శిరాంసి చక్రేణ జహార లీలయా ॥ ౧౦ ॥

వ్యసుః పపాతామ్భసి కృత్తశీర్షో
నికృత్తశృఙ్గోఽద్రిరివేన్ద్రతేజసా ।
తస్యాత్మజాః సప్త పితుర్వధాతురాః
ప్రతిక్రియామర్షజుషః సముద్యతాః ॥ ౧౧ ॥

తామ్రోఽన్తరిక్షః శ్రవణో విభావసు-
ర్వసుర్నభస్వానరుణశ్చ సప్తమః ।
పీఠం పురస్కృత్య చమూపతిం మృధే
భౌమప్రయుక్తా నిరగన్ ధృతాయుధాః ॥ ౧౨ ॥

ప్రాయుఞ్జతాసాద్య శరానసీన్ గదాః
శక్త్యృష్టిశూలాన్యజితే రుషోల్బణాః ।
తచ్ఛస్త్రకూటం భగవాన్ స్వమార్గణై-
రమోఘవీర్యస్తిలశశ్చకర్త హ ॥ ౧౩ ॥

తాన్ పీఠముఖ్యాననయద్ యమక్షయం
నికృత్తశీర్షోరుభుజాఙ్ఘ్రివర్మణః ।
స్వానీకపానచ్యుతచక్రసాయకై-
స్తథా నిరస్తాన్ నరకో ధరాసుతః ।
నిరీక్ష్య దుర్మర్షణ ఆస్రవన్మదై-
ర్గజైః పయోధిప్రభవైర్నిరాక్రమాత్ ॥ ౧౪ ॥

దృష్ట్వా సభార్యం గరుడోపరి స్థితం
సూర్యోపరిష్టాత్ సతడిద్ ఘనం యథా ।
కృష్ణం స తస్మై వ్యసృజచ్ఛతఘ్నీం
యోధాశ్చ సర్వే యుగపచ్చ వివ్యధుః ॥ ౧౫ ॥

తద్ భౌమసైన్యం భగవాన్ గదాగ్రజో
విచిత్రవాజైర్నిశితైః శిలీముఖైః ।
నికృత్తబాహూరుశిరోధ్రవిగ్రహం
చకార తర్హ్యేవ హతాశ్వకుఞ్జరమ్ ॥ ౧౬ ॥

యాని యోధైః ప్రయుక్తాని శస్త్రాస్త్రాణి కురూద్వహ ।
హరిస్తాన్యచ్ఛినత్తీక్ష్ణైః శరైరేకైకశస్త్రిభిః ॥ ౧౭ ॥

ఉహ్యమానః సుపర్ణేన పక్షాభ్యాం నిఘ్నతా గజాన్ ।
గురుత్మతా హన్యమానాస్తుణ్డపక్షనఖేర్గజాః ॥ ౧౮ ॥

పురమేవావిశన్నార్తా నరకో యుధ్యయుధ్యత ॥ ౧౯ ॥

దృష్ట్వా విద్రావితం సైన్యం గరుడేనార్దితం స్వకం ।
తం భౌమః ప్రాహరచ్ఛక్త్యా వజ్రః ప్రతిహతో యతః ।
నాకమ్పత తయా విద్ధో మాలాహత ఇవ ద్విపః ॥ ౨౦ ॥

శూలం భౌమోఽచ్యుతం హన్తుమాదదే వితథోద్యమః ।
తద్విసర్గాత్ పూర్వమేవ నరకస్య శిరో హరిః ।
అపాహరద్ గజస్థస్య చక్రేణ క్షురనేమినా ॥ ౨౧ ॥

సకుణ్డలం చారుకిరీటభూషణం
బభౌ పృథివ్యాం పతితం సముజ్జ్వలమ్ ।
హా హేతి సాధ్విత్యృషయః సురేశ్వరా
మాల్యైర్ముకున్దం వికిరన్త ఈడిరే ॥ ౨౨ ॥

తతశ్చ భూః కృష్ణముపేత్య కుణ్డలే
ప్రతప్తజామ్బూనదరత్నభాస్వరే ।
సవైజయన్త్యా వనమాలయార్పయత్
ప్రాచేతసం ఛత్రమథో మహామణిమ్ ॥ ౨౩ ॥

అస్తౌషీదథ విశ్వేశం దేవీ దేవవరార్చితమ్ ।
ప్రాఞ్జలిః ప్రణతా రాజన్ భక్తిప్రవణయా ధియా ॥ ౨౪ ॥

భూమిరువాచ
నమస్తే దేవదేవేశ శఙ్ఖచక్రగదాధర ।
భక్తేచ్ఛోపాత్తరూపాయ పరమాత్మన్ నమోఽస్తు తే ॥ ౨౫ ॥

నమః పఙ్కజనాభాయ నమః పఙ్కజమాలినే ।
నమః పఙ్కజనేత్రాయ నమస్తే పఙ్కజాఙ్ఘ్రయే ॥ ౨౬ ॥

నమో భగవతే తుభ్యం వాసుదేవాయ విష్ణవే ।
పురుషాయాదిబీజాయ పూర్ణబోధాయ తే నమః ॥ ౨౭ ॥

అజాయ జనయిత్రేఽస్య బ్రహ్మణేఽనన్తశక్తయే ।
పరావరాత్మన్ భూతాత్మన్ పరమాత్మన్ నమోఽస్తు తే ॥ ౨౮ ॥

త్వం వై సిసృక్షురజ ఉత్కటం ప్రభో
తమో నిరోధాయ బిభర్ష్యసంవృతః ।
స్థానాయ సత్త్వం జగతో జగత్పతే
కాలః ప్రధానం పురుషో భవాన్ పరః ॥ ౨౯ ॥

అహం పయో జ్యోతిరథానిలో నభో
మాత్రాణి దేవా మన ఇన్ద్రియాణి ।
కర్తా మహానిత్యఖిలం చరాచరం
త్వయ్యద్వితీయే భగవన్నయం భ్రమః ॥ ౩౦ ॥

తస్యాత్మజోఽయం తవ పాదపఙ్కజం
భీతః ప్రపన్నార్తిహరోపసాదితః ।
తత్ పాలయైనం కురు హస్తపఙ్కజం
శిరస్యముష్యాఖిలకల్మషాపహమ్ ॥ ౩౧ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి భూమ్యర్థితో వాగ్భిర్భగవాన్ భక్తినమ్రయా ।
దత్త్వాభయం భౌమగృహం ప్రావిశత్ సకలర్ద్ధిమత్ ॥ ౩౨ ॥

తత్ర రాజన్యకన్యానాం షట్సహస్రాధికాయుతమ్ ।
భౌమాహృతానాం విక్రమ్య రాజభ్యో దదృశే హరిః ॥ ౩౩ ॥

తం ప్రవిష్టం స్త్రియో వీక్ష్య నరవర్యం విమోహితాః ।
మనసా వవ్రిరేఽభీష్టం పతిం దైవోపసాదితమ్ ॥ ౩౪ ॥

భూయాత్ పతిరయం మహ్యం ధాతా తదనుమోదతామ్ ।
ఇతి సర్వాః పృథక్ కృష్ణే భావేన హృదయం దధుః ॥ ౩౫ ॥

తాః ప్రాహిణోద్ద్వారవతీం సుమృష్టవిరజోఽమ్బరాః ।
నరయానైర్మహాకోశాన్ రథాశ్వాన్ ద్రవిణం మహత్ ॥ ౩౬ ॥

ఐరావతకులేభాంశ్చ చతుర్దన్తాంస్తరస్వినః ।
పాణ్డురాంశ్చ చతుఃషష్టిం ప్రేరయామాస కేశవః ॥ ౩౭ ॥

గత్వా సురేన్ద్రభవనం దత్త్వాదిత్యై చ కుణ్డలే ।
పూజితస్త్రిదశేన్ద్రేణ మహేన్ద్రయాణ్యా చ సప్రియః ॥ ౩౮ ॥

చోదితో భార్యయోత్పాట్య పారిజాతం గరుత్మతి ।
ఆరోప్య సేన్ద్రాన్ విబుధాన్ నిర్జిత్యోపానయత్పురమ్ ॥ ౩౯ ॥

స్థాపితః సత్యభామాయా గృహోద్యానోపశోభనః ।
అన్వగుర్భ్రమరాః స్వర్గాత్ తద్గన్ధాసవలమ్పటాః ॥ ౪౦ ॥

యయాచ ఆనమ్య కిరీటకోటిభిః
పాదౌ స్పృశన్నచ్యుతమర్థసాధనమ్ ।
సిద్ధార్థ ఏతేన విగృహ్యతే మహా-
నహో సురాణాం చ తమో ధిగాఢ్యతామ్ ॥ ౪౧ ॥

అథో ముహూర్త ఏకస్మిన్ నానాగారేషు తాః స్త్రియః ।
యథోపయేమే భగవాన్ తావద్ రూపధరోఽవ్యయః ॥ ౪౨ ॥

గృహేషు తాసామనపాయ్యతర్కకృ-
న్నిరస్తసామ్యాతిశయేష్వవస్థితః ।
రేమే రమాభిర్నిజకామసమ్ప్లుతో
యథేతరో గార్హకమేధికాంశ్చరన్ ॥ ౪౩ ॥

ఇత్థం రమాపతిమవాప్య పతిం స్త్రియస్తా
బ్రహ్మాదయోఽపి న విదుః పదవీం యదీయామ్ ।
భేజుర్ముదావిరతమేధితయానురాగ-
హాసావలోకనవసఙ్గమజల్పలజ్జాః ॥ ౪౪ ॥

ప్రత్యుద్గమాసనవరార్హణపాదశౌచ-
తామ్బూలవిశ్రమణవీజనగన్ధమాల్యైః ।
కేశప్రసారశయనస్నపనోపహార్యై-
ర్దాసీశతా అపి విభోర్విదధుః స్మ దాస్యమ్ ॥ ౪౫ ॥