શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૧૦.૬૨

શ્રીરાજોવાચ
બાણસ્ય તનયામૂષામુપયેમે યદૂત્તમઃ ।
તત્ર યુદ્ધમભૂદ્ ઘોરં હરિશઙ્કરયોર્મહત્ ।
એતત્ સર્વં મહાયોગિન્ સમાખ્યાતું ત્વમર્હસિ ॥ ૧ ॥

શ્રીશુક ઉવાચ
બાણઃ પુત્રશતજ્યેષ્ઠો બલેરાસીન્મહાત્મનઃ ।
યેન વામનરૂપાય હરયેઽદાયિ મેદિની ॥
તસ્યૌરસઃ સુતો બાણઃ શિવભક્તિરતઃ સદા ।
માન્યો વદાન્યો ધીમાંશ્ચ સત્યસન્ધો દૃઢવ્રતઃ ।
શોણિતાખ્યે પુરે રમ્યે સ રાજ્યમકરોત્ પુરા ॥
તસ્ય શમ્ભોઃ પ્રાસાદેન કિઙ્કરા ઇવ તેઽમરાઃ ।
સહસ્રબાહુર્વાદ્યેન તાણ્ડવેઽતોષયન્મૃડમ્ ॥ ૨ ॥

ભગવાન્ સર્વભૂતેશઃ શરણ્યો ભક્તવત્સલઃ ।
વરેણ છન્દયામાસ સ તં વવ્રે પુરાધિપમ્ ॥ ૩ ॥

સ એકદાહ ગિરિશં પાર્શ્વસ્થં વીર્યદુર્મદઃ ।
કિરીટેનાર્કવર્ણેન સંસ્પૃશંસ્તત્પદામ્બુજમ્ ॥ ૪ ॥

નમસ્યે ત્વાં મહાદેવ લોકાનાં ગુરુમીશ્વરમ્ ।
પુંસામપૂર્ણકામાનાં કામપૂરામરાઙ્ઘ્રિપમ્ ॥ ૫ ॥

દોઃસહસ્રં ત્વયા દત્તં પરં ભારાય મેઽભવત્ ।
ત્રિલોક્યાં પ્રતિયોદ્ધારં ન લભે ત્વદૃતે સમમ્ ॥ ૬ ॥

કણ્ડૂત્યા નિભૃતૈર્દોર્ભિર્યુયુત્સુર્દિગ્ગજાનહમ્ ।
આદ્યાયાં ચૂર્ણયન્નદ્રીન્ ભીતાસ્તેઽપિ પ્રદુદ્રુવુઃ ॥ ૭ ॥

તચ્છ્રુત્વા ભગવાન્ ક્રુદ્ધઃ કેતુસ્તે ભજ્યતે યદા ।
ત્વદ્દર્પઘ્નં ભવેન્મૂઢ સંયુગં મત્સમેન તે ॥ ૮ ॥

ઇત્યુક્તઃ કુમતિર્હૃષ્ટઃ સ્વગૃહં પ્રાવિશન્નૃપ ।
પ્રતીક્ષન્ ગિરિશાદેશં સ્વવીર્યનશનં કુધીઃ ॥ ૯ ॥

તસ્યોષા નામ દુહિતા સ્વપ્ને પ્રાદ્યુમ્નિના રતિમ્ ।
કન્યાલભત કાન્તેન પ્રાગદૃષ્ટશ્રુતેન સા ॥ ૧૦ ॥

સા તત્ર તમપશ્યન્તી ક્વાસિ કાન્તેતિ વાદિની ।
સખીનાં મધ્ય ઉત્તસ્થૌ વિહ્વલા વ્રીડિતા ભૃશમ્ ॥ ૧૧ ॥

બાણસ્ય મન્ત્રી કુમ્ભાણ્ડશ્ચિત્રલેખા ચ તત્સુતા ।
સખ્યપૃચ્છત્ સખીમૂષાં કૌતૂહલસમન્વિતા ॥ ૧૨ ॥

કં ત્વં મૃગયસે સુભ્રુ કીદૃશસ્તે મનોરથઃ ।
હસ્તગ્રાહં ન તેઽદ્યાપિ રાજપુત્ર્યુપલક્ષયે ॥ ૧૩ ॥

દૃષ્ટઃ કશ્ચિન્નરઃ સ્વપ્ને શ્યામઃ કમલલોચનઃ ।
પીતવાસા બૃહદ્બાહુર્યોષિતાં હૃદયંગમઃ ॥ ૧૪ ॥

તમહં મૃગયે કાન્તં પાયયિત્વાધરં મધુ ।
ક્વાપિ યાતઃ સ્પૃહયતીં ક્ષિપ્ત્વા માં વૃજિનાર્ણવે ॥ ૧૫ ॥

ચિત્રલેખોવાચ
વ્યસનં તેઽપકર્ષામિ ત્રિલોક્યાં યદિ ભાવ્યતે ।
તમાનેષ્યે નરં યસ્તે મનોહર્તા તમાદિશ ॥ ૧૬ ॥

ઇત્યુક્ત્વા દેવગન્ધર્વસિદ્ધચારણપન્નગાન્ ।
દૈત્યવિદ્યાધરાન્ યક્ષાન્ મનુજાંશ્ચ યથાલિખત્ ॥ ૧૭ ॥

મનુજેષુ ચ સા વૃષ્ણીન્ શૂરમાનકદુન્દુભિમ્ ।
વ્યલિખદ્ રામકૃષ્ણૌ ચ પ્રદ્યુમ્નં વીક્ષ્ય લજ્જિતા ॥ ૧૮ ॥

અનિરુદ્ધં વિલિખિતં વીક્ષ્યોષાવાઙ્મુખી હ્રિયા ।
સોઽસાવસાવિતિ પ્રાહ સ્મયમાના મહીપતે ॥ ૧૯ ॥

ચિત્રલેખા તમાજ્ઞાય પૌત્રં કૃષ્ણસ્ય યોગિની ।
યયૌ વિહાયસા રાજન્ દ્વારકાં કૃષ્ણપાલિતામ્ ॥ ૨૦ ॥

તત્ર સુપ્તં સુપર્યઙ્કે પ્રાદ્યુમ્નિં યોગમાસ્થિતા ।
ગૃહીત્વા શોણિતપુરં સખ્યૈ પ્રિયમદર્શયત્ ॥ ૨૧ ॥

સા ચ તં સુન્દરવરં વિલોક્ય મુદિતાનના ।
દુષ્પ્રેક્ષ્યે સ્વગૃહે પુમ્ભી રેમે પ્રાદ્યુમ્નિના સમમ્ ॥ ૨૨ ॥

પરાર્ધ્યવાસઃસ્રગ્ગન્ધધૂપદીપાસનાદિભિઃ ।
પાનભોજનભક્ષ્યૈશ્ચ વાક્યૈઃ શુશ્રૂષણાર્ચિતઃ ॥ ૨૩ ॥

ગૂઢઃ કન્યાપુરે શશ્વત્પ્રવૃદ્ધસ્નેહયા તયા ।
નાહર્ગણાન્ સ બુબુધે ઊષયાપહૃતેન્દ્રિયઃ ॥ ૨૪ ॥

તાં તથા યદુવીરેણ ભુજ્યમાનાં હતવ્રતામ્ ।
હેતુભિર્લક્ષયાં ચક્રુરાપૃઈતાં દુરવચ્છદૈઃ ॥ ૨૫ ॥

ભટા આવેદયાં ચક્રૂ રાજંસ્તે દુહિતુર્વયમ્ ।
વિચેષ્ટિતં લક્ષયામ કન્યાયાઃ કુલદૂષણમ્ ॥ ૨૬ ॥

અનપાયિભિરસ્માભિર્ગુપ્તાયાશ્ચ ગૃહે પ્રભો ।
કન્યાયા દૂષણં પુમ્ભિર્દુષ્પ્રેક્ષ્યાયા ન વિદ્મહે ॥ ૨૭ ॥

તતઃ પ્રવ્યથિતો બાણો દુહિતુઃ શ્રુતદૂષણઃ ।
ત્વરિતઃ કન્યકાગારં પ્રાપ્તોઽદ્રાક્ષીદ્ યદૂદ્વહમ્ ॥ ૨૮ ॥

કામાત્મજં તં ભુવનૈકસુન્દરં
શ્યામં પિશઙ્ગામ્બરમમ્બુજેક્ષણમ્ ।
બૃહદ્ભુજં કુણ્ડલકુન્તલત્વિષા
સ્મિતાવલોકેન ચ મણ્ડિતાનનમ્ ॥ ૨૯ ॥

દીવ્યન્તમક્ષૈઃ પ્રિયયાભિનૃમ્ણયા
તદઙ્ગસઙ્ગસ્તનકુઙ્કુમસ્રજમ્ ।
બાહ્વોર્દધાનં મધુમલ્લિકાશ્રિતાં
તસ્યાગ્ર આસીનમવેક્ષ્ય વિસ્મિતઃ ॥ ૩૦ ॥

સ તં પ્રવિષ્ટં વૃતમાતતાયિભિ-
ર્ભટૈરનીકૈરવલોક્ય માધવઃ ।
ઉદ્યમ્ય મૌર્વં પરિઘં વ્યવસ્થિતો
યથાન્તકો દણ્ડધરો જિઘાંસયા ॥ ૩૧ ॥

જિઘૃક્ષયા તાન્ પરિતઃ પ્રસર્પતઃ
શુનો યથા શૂકરયૂથપોઽહનત્ ।
તે હન્યમાના ભવનાદ્ વિનિર્ગતા
નિર્ભિન્નમૂર્ધોરુભુજાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ ॥ ૩૨ ॥

તં નાગપાશૈર્બલિનન્દનો બલી
ઘ્નન્તં સ્વસૈન્યં કુપિતો બબન્ધ હ ।
ઊષા ભૃશં શોકવિષાદવિહ્વલા
બદ્ધં નિશમ્યાશ્રુકલાક્ષ્યરૌત્સીત્ ॥ ૩૩ ॥

જિઘૃક્ષયા તાન્ પરિતઃ પ્રસર્પતઃ
શુનો યથા સૂકરયૂથપોહઽનત્ ।
તે હન્યમાના ભવનાદ્વિનિર્ગતા
નિર્ભિન્નમૂર્ધોરુભુજાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ