ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୧୦.୬୨

ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ବାଣସ୍ଯ ତନଯାମୂଷାମୁପଯେମେ ଯଦୂତ୍ତମଃ ।
ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧମଭୂଦ୍ ଘୋରଂ ହରିଶଙ୍କରଯୋର୍ମହତ୍ ।
ଏତତ୍ ସର୍ଵଂ ମହାଯୋଗିନ୍ ସମାଖ୍ଯାତୁଂ ତ୍ଵମର୍ହସି ॥ ୧ ॥

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ବାଣଃ ପୁତ୍ରଶତଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ବଲେରାସୀନ୍ମହାତ୍ମନଃ ।
ଯେନ ଵାମନରୂପାଯ ହରଯେଽଦାଯି ମେଦିନୀ ॥
ତସ୍ଯୌରସଃ ସୁତୋ ବାଣଃ ଶିଵଭକ୍ତିରତଃ ସଦା ।
ମାନ୍ଯୋ ଵଦାନ୍ଯୋ ଧୀମାଂଶ୍ଚ ସତ୍ଯସନ୍ଧୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ।
ଶୋଣିତାଖ୍ଯେ ପୁରେ ରମ୍ଯେ ସ ରାଜ୍ଯମକରୋତ୍ ପୁରା ॥
ତସ୍ଯ ଶମ୍ଭୋଃ ପ୍ରାସାଦେନ କିଙ୍କରା ଇଵ ତେଽମରାଃ ।
ସହସ୍ରବାହୁର୍ଵାଦ୍ଯେନ ତାଣ୍ଡଵେଽତୋଷଯନ୍ମୃଡମ୍ ॥ ୨ ॥

ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵଭୂତେଶଃ ଶରଣ୍ଯୋ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ।
ଵରେଣ ଛନ୍ଦଯାମାସ ସ ତଂ ଵଵ୍ରେ ପୁରାଧିପମ୍ ॥ ୩ ॥

ସ ଏକଦାହ ଗିରିଶଂ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଂ ଵୀର୍ଯଦୁର୍ମଦଃ ।
କିରୀଟେନାର୍କଵର୍ଣେନ ସଂସ୍ପୃଶଂସ୍ତତ୍ପଦାମ୍ବୁଜମ୍ ॥ ୪ ॥

ନମସ୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ମହାଦେଵ ଲୋକାନାଂ ଗୁରୁମୀଶ୍ଵରମ୍ ।
ପୁଂସାମପୂର୍ଣକାମାନାଂ କାମପୂରାମରାଙ୍ଘ୍ରିପମ୍ ॥ ୫ ॥

ଦୋଃସହସ୍ରଂ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ପରଂ ଭାରାଯ ମେଽଭଵତ୍ ।
ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ପ୍ରତିଯୋଦ୍ଧାରଂ ନ ଲଭେ ତ୍ଵଦୃତେ ସମମ୍ ॥ ୬ ॥

କଣ୍ଡୂତ୍ଯା ନିଭୃତୈର୍ଦୋର୍ଭିର୍ଯୁଯୁତ୍ସୁର୍ଦିଗ୍ଗଜାନହମ୍ ।
ଆଦ୍ଯାଯାଂ ଚୂର୍ଣଯନ୍ନଦ୍ରୀନ୍ ଭୀତାସ୍ତେଽପି ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ॥ ୭ ॥

ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ କେତୁସ୍ତେ ଭଜ୍ଯତେ ଯଦା ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ପଘ୍ନଂ ଭଵେନ୍ମୂଢ ସଂଯୁଗଂ ମତ୍ସମେନ ତେ ॥ ୮ ॥

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ କୁମତିର୍ହୃଷ୍ଟଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ନୃପ ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷନ୍ ଗିରିଶାଦେଶଂ ସ୍ଵଵୀର୍ଯନଶନଂ କୁଧୀଃ ॥ ୯ ॥

ତସ୍ଯୋଷା ନାମ ଦୁହିତା ସ୍ଵପ୍ନେ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିନା ରତିମ୍ ।
କନ୍ଯାଲଭତ କାନ୍ତେନ ପ୍ରାଗଦୃଷ୍ଟଶ୍ରୁତେନ ସା ॥ ୧୦ ॥

ସା ତତ୍ର ତମପଶ୍ଯନ୍ତୀ କ୍ଵାସି କାନ୍ତେତି ଵାଦିନୀ ।
ସଖୀନାଂ ମଧ୍ଯ ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ଵିହ୍ଵଲା ଵ୍ରୀଡିତା ଭୃଶମ୍ ॥ ୧୧ ॥

ବାଣସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରୀ କୁମ୍ଭାଣ୍ଡଶ୍ଚିତ୍ରଲେଖା ଚ ତତ୍ସୁତା ।
ସଖ୍ଯପୃଚ୍ଛତ୍ ସଖୀମୂଷାଂ କୌତୂହଲସମନ୍ଵିତା ॥ ୧୨ ॥

କଂ ତ୍ଵଂ ମୃଗଯସେ ସୁଭ୍ରୁ କୀଦୃଶସ୍ତେ ମନୋରଥଃ ।
ହସ୍ତଗ୍ରାହଂ ନ ତେଽଦ୍ଯାପି ରାଜପୁତ୍ର୍ଯୁପଲକ୍ଷଯେ ॥ ୧୩ ॥

ଦୃଷ୍ଟଃ କଶ୍ଚିନ୍ନରଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ଶ୍ଯାମଃ କମଲଲୋଚନଃ ।
ପୀତଵାସା ବୃହଦ୍ବାହୁର୍ଯୋଷିତାଂ ହୃଦଯଂଗମଃ ॥ ୧୪ ॥

ତମହଂ ମୃଗଯେ କାନ୍ତଂ ପାଯଯିତ୍ଵାଧରଂ ମଧୁ ।
କ୍ଵାପି ଯାତଃ ସ୍ପୃହଯତୀଂ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ମାଂ ଵୃଜିନାର୍ଣଵେ ॥ ୧୫ ॥

ଚିତ୍ରଲେଖୋଵାଚ
ଵ୍ଯସନଂ ତେଽପକର୍ଷାମି ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ଯଦି ଭାଵ୍ଯତେ ।
ତମାନେଷ୍ଯେ ନରଂ ଯସ୍ତେ ମନୋହର୍ତା ତମାଦିଶ ॥ ୧୬ ॥

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵସିଦ୍ଧଚାରଣପନ୍ନଗାନ୍ ।
ଦୈତ୍ଯଵିଦ୍ଯାଧରାନ୍ ଯକ୍ଷାନ୍ ମନୁଜାଂଶ୍ଚ ଯଥାଲିଖତ୍ ॥ ୧୭ ॥

ମନୁଜେଷୁ ଚ ସା ଵୃଷ୍ଣୀନ୍ ଶୂରମାନକଦୁନ୍ଦୁଭିମ୍ ।
ଵ୍ଯଲିଖଦ୍ ରାମକୃଷ୍ଣୌ ଚ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଲଜ୍ଜିତା ॥ ୧୮ ॥

ଅନିରୁଦ୍ଧଂ ଵିଲିଖିତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯୋଷାଵାଙ୍ମୁଖୀ ହ୍ରିଯା ।
ସୋଽସାଵସାଵିତି ପ୍ରାହ ସ୍ମଯମାନା ମହୀପତେ ॥ ୧୯ ॥

ଚିତ୍ରଲେଖା ତମାଜ୍ଞାଯ ପୌତ୍ରଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଯୋଗିନୀ ।
ଯଯୌ ଵିହାଯସା ରାଜନ୍ ଦ୍ଵାରକାଂ କୃଷ୍ଣପାଲିତାମ୍ ॥ ୨୦ ॥

ତତ୍ର ସୁପ୍ତଂ ସୁପର୍ଯଙ୍କେ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିଂ ଯୋଗମାସ୍ଥିତା ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଶୋଣିତପୁରଂ ସଖ୍ଯୈ ପ୍ରିଯମଦର୍ଶଯତ୍ ॥ ୨୧ ॥

ସା ଚ ତଂ ସୁନ୍ଦରଵରଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ମୁଦିତାନନା ।
ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯେ ସ୍ଵଗୃହେ ପୁମ୍ଭୀ ରେମେ ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିନା ସମମ୍ ॥ ୨୨ ॥

ପରାର୍ଧ୍ଯଵାସଃସ୍ରଗ୍ଗନ୍ଧଧୂପଦୀପାସନାଦିଭିଃ ।
ପାନଭୋଜନଭକ୍ଷ୍ଯୈଶ୍ଚ ଵାକ୍ଯୈଃ ଶୁଶ୍ରୂଷଣାର୍ଚିତଃ ॥ ୨୩ ॥

ଗୂଢଃ କନ୍ଯାପୁରେ ଶଶ୍ଵତ୍ପ୍ରଵୃଦ୍ଧସ୍ନେହଯା ତଯା ।
ନାହର୍ଗଣାନ୍ ସ ବୁବୁଧେ ଊଷଯାପହୃତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ ୨୪ ॥

ତାଂ ତଥା ଯଦୁଵୀରେଣ ଭୁଜ୍ଯମାନାଂ ହତଵ୍ରତାମ୍ ।
ହେତୁଭିର୍ଲକ୍ଷଯାଂ ଚକ୍ରୁରାପୃଈତାଂ ଦୁରଵଚ୍ଛଦୈଃ ॥ ୨୫ ॥

ଭଟା ଆଵେଦଯାଂ ଚକ୍ରୂ ରାଜଂସ୍ତେ ଦୁହିତୁର୍ଵଯମ୍ ।
ଵିଚେଷ୍ଟିତଂ ଲକ୍ଷଯାମ କନ୍ଯାଯାଃ କୁଲଦୂଷଣମ୍ ॥ ୨୬ ॥

ଅନପାଯିଭିରସ୍ମାଭିର୍ଗୁପ୍ତାଯାଶ୍ଚ ଗୃହେ ପ୍ରଭୋ ।
କନ୍ଯାଯା ଦୂଷଣଂ ପୁମ୍ଭିର୍ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯାଯା ନ ଵିଦ୍ମହେ ॥ ୨୭ ॥

ତତଃ ପ୍ରଵ୍ଯଥିତୋ ବାଣୋ ଦୁହିତୁଃ ଶ୍ରୁତଦୂଷଣଃ ।
ତ୍ଵରିତଃ କନ୍ଯକାଗାରଂ ପ୍ରାପ୍ତୋଽଦ୍ରାକ୍ଷୀଦ୍ ଯଦୂଦ୍ଵହମ୍ ॥ ୨୮ ॥

କାମାତ୍ମଜଂ ତଂ ଭୁଵନୈକସୁନ୍ଦରଂ
ଶ୍ଯାମଂ ପିଶଙ୍ଗାମ୍ବରମମ୍ବୁଜେକ୍ଷଣମ୍ ।
ବୃହଦ୍ଭୁଜଂ କୁଣ୍ଡଲକୁନ୍ତଲତ୍ଵିଷା
ସ୍ମିତାଵଲୋକେନ ଚ ମଣ୍ଡିତାନନମ୍ ॥ ୨୯ ॥

ଦୀଵ୍ଯନ୍ତମକ୍ଷୈଃ ପ୍ରିଯଯାଭିନୃମ୍ଣଯା
ତଦଙ୍ଗସଙ୍ଗସ୍ତନକୁଙ୍କୁମସ୍ରଜମ୍ ।
ବାହ୍ଵୋର୍ଦଧାନଂ ମଧୁମଲ୍ଲିକାଶ୍ରିତାଂ
ତସ୍ଯାଗ୍ର ଆସୀନମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵିସ୍ମିତଃ ॥ ୩୦ ॥

ସ ତଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ଵୃତମାତତାଯିଭି-
ର୍ଭଟୈରନୀକୈରଵଲୋକ୍ଯ ମାଧଵଃ ।
ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ମୌର୍ଵଂ ପରିଘଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୋ
ଯଥାନ୍ତକୋ ଦଣ୍ଡଧରୋ ଜିଘାଂସଯା ॥ ୩୧ ॥

ଜିଘୃକ୍ଷଯା ତାନ୍ ପରିତଃ ପ୍ରସର୍ପତଃ
ଶୁନୋ ଯଥା ଶୂକରଯୂଥପୋଽହନତ୍ ।
ତେ ହନ୍ଯମାନା ଭଵନାଦ୍ ଵିନିର୍ଗତା
ନିର୍ଭିନ୍ନମୂର୍ଧୋରୁଭୁଜାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ॥ ୩୨ ॥

ତଂ ନାଗପାଶୈର୍ବଲିନନ୍ଦନୋ ବଲୀ
ଘ୍ନନ୍ତଂ ସ୍ଵସୈନ୍ଯଂ କୁପିତୋ ବବନ୍ଧ ହ ।
ଊଷା ଭୃଶଂ ଶୋକଵିଷାଦଵିହ୍ଵଲା
ବଦ୍ଧଂ ନିଶମ୍ଯାଶ୍ରୁକଲାକ୍ଷ୍ଯରୌତ୍ସୀତ୍ ॥ ୩୩ ॥

ଜିଘୃକ୍ଷଯା ତାନ୍ ପରିତଃ ପ୍ରସର୍ପତଃ
ଶୁନୋ ଯଥା ସୂକରଯୂଥପୋହଽନତ୍ ।
ତେ ହନ୍ଯମାନା ଭଵନାଦ୍ଵିନିର୍ଗତା
ନିର୍ଭିନ୍ନମୂର୍ଧୋରୁଭୁଜାଃ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ