Lord Krishna

ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൧൦.൬൩

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 63 — The Battle with Bāṇa and Śiva's Fever in Malayalam)

Vyasa

Also known as apasyatam caniruddham tadbandhunam ca bharata

The Battle with Bāṇa and Śiva's Fever. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 63 (The Life of Kṛṣṇa), 53 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ശ്രീശുക ഉവാച
അപശ്യതാം ചാനിരുദ്ധം തദ്ബന്ധൂനാം ച ഭാരത ।
ചത്വാരോ വാര്ഷികാ മാസാ വ്യതീയുരനുശോചതാമ് ॥ ൧ ॥
നാരദാത്തദുപാകര്ണ്യ വാര്താം ബദ്ധസ്യ കര്മ ച ।
പ്രയയുഃ ശോണിതപുരം വൃഷ്ണയഃ കൃഷ്ണദൈവതാഃ ॥ ൨ ॥
പ്രദ്യുമ്നോ യുയുധാനശ്ച ഗദഃ സാമ്ബോഽഥ സാരണഃ । നന്ദോപനന്ദഭദ്രാദ്യാ രാമകൃഷ്ണാനുവര്തിനഃ ॥ ൩ ॥
അക്ഷൌഹിണീഭിര്ദ്വാദശഭിഃ സമേതാഃ സര്വതോദിശമ് । രുരുധുര്ബാണനഗരം സമന്താത് സാത്വതര്ഷഭാഃ ॥ ൪ ॥
ഭജ്യമാനപുരോദ്യാനപ്രാകാരാട്ടാലഗോപുരമ് ।
പ്രേക്ഷമാണോ രുഷാവിഷ്ടസ്തുല്യസൈന്യോഽഭിനിര്യയൌ ॥ ൫ ॥
ബാണാര്ഥേ ഭഗവാന് രുദ്രഃ സസുതഃ പ്രമഥൈര്വൃതഃ ।
ആരുഹ്യ നന്ദിവൃഷഭം യുയുധേ രാമകൃഷ്ണയോഃ ॥ ൬ ॥
ആസീത്സുതുമുലം യുദ്ധമദ്ഭുതം രോമഹര്ഷണമ് ।
കൃഷ്ണശങ്കരയോ രാജന് പ്രദ്യുമ്നഗുഹയോരപി ॥ ൭ ॥
കുമ്ഭാണ്ഡകൂപകര്ണാഭ്യാം ബലേന സഹ സംയുഗഃ ।
സാമ്ബസ്യ ബാണപുത്രേണ ബാണേന സഹ സാത്യകേഃ ॥ ൮ ॥
ബ്രഹ്മാദയഃ സുരാധീശാ മുനയഃ സിദ്ധചാരണാഃ ।
ഗന്ധര്വാപ്സരസോ യക്ഷാ വിമാനൈര്ദ്രഷ്ടുമാഗമന് ॥ ൯ ॥
ശങ്കരാനുചരാന് ശൌരിര്ഭൂതപ്രമഥഗുഹ്യകാന് ।
ഡാകിനീര്യാതുധാനാംശ്ച വേതാലാന് സവിനായകാന് ॥ ൧൦ ॥
പ്രേതമാതൃപിശാചാംശ്ച കുഷ്മാണ്ഡാന് ബ്രഹ്മരാക്ഷസാന് ।
ദ്രാവയാമാസ തീക്ഷ്ണാഗ്രൈഃ ശരൈഃ ശാര്ങ്ഗധനുശ്ച്യുതൈഃ ॥ ൧൧ ॥
പൃഥഗ്വിധാനി പ്രായുങ്ക്ത പിണാക്യസ്ത്രാണി ശാര്ങ്ഗിണേ ।
പ്രത്യസ്ത്രൈഃ ശമയാമാസ ശാര്ങ്ഗപാണിരവിസ്മിതഃ ॥ ൧൨ ॥
ബ്രഹ്മാസ്ത്രസ്യ ച ബ്രഹ്മാസ്ത്രം വായവ്യസ്യ ച പാര്വതമ് ।
ആഗ്നേയസ്യ ച പാര്ജന്യം നൈജം പാശുപതസ്യ ച ॥ ൧൩ ॥
മോഹയിത്വാ തു ഗിരിശം ജൃമ്ഭണാസ്ത്രേണ ജൃമ്ഭിതമ് ।
ബാണസ്യ പൃതനാം ശൌരിര്ജഘാനാസിഗദേഷുഭിഃ ॥ ൧൪ ॥
സ്കന്ദഃ പ്രദ്യുമ്നബാണൌഘൈരര്ദ്യമാനഃ സമന്തതഃ ।
അസൃഗ് വിമുഞ്ചന് ഗാത്രേഭ്യഃ ശിഖിനാപക്രമദ് രണാത് ॥ ൧൫ ॥
കുമ്ഭാണ്ഡകൂപകര്ണശ്ച പേതതുര്മുഷലാര്ദിതൌ ।
ദുദ്രുവുസ്തദനീകാനി ഹതനാഥാനി സര്വതഃ ॥ ൧൬ ॥
വിശീര്യമാണം സ്വബലം ദൃഷ്ട്വാ ബാണോഽത്യമര്ഷിതഃ ।
കൃഷ്ണമഭ്യദ്രവത് സങ്ഖ്യേ രഥീ ഹിത്വൈവ സാത്യകിമ് ॥ ൧൭ ॥
ധനൂംഷ്യാകൃഷ്യ യുഗപദ് ബാണഃ പഞ്ചശതാനി വൈ ।
ഏകൈകസ്മിന് ശരൌ ദ്വൌ ദ്വൌ സന്ദധേ രണദുര്മദഃ ॥ ൧൮ ॥
താനി ചിച്ഛേദ ഭഗവാന് ധനൂംഷി യുഗപദ്ധരിഃ ।
സാരഥിം രഥമശ്വാംശ്ച ഹത്വാ ശങ്ഖമപൂരയത് ॥ ൧൯ ॥
തന്മാതാ കോടരാ നാമ നഗ്നാ മക്തശിരോരുഹാ ।
പുരോഽവതസ്ഥേ കൃഷ്ണസ്യ പുത്രപ്രാണരിരക്ഷയാ ॥ ൨൦ ॥
തതസ്തിര്യങ്മുഖോ നഗ്നാമനിരീക്ഷന് ഗദാഗ്രജഃ ।
ബാണശ്ച താവദ് വിരഥശ്ഛിന്നധന്വാവിശത് പുരമ് ॥ ൨൧ ॥
വിദ്രാവിതേ ഭൂതഗണേ ജ്വരസ്തു ത്രിശിരാസ്ത്രീപാത് ।
അഭ്യധാവത ദാശാര്ഹം ദഹന്നിവ ദിശോ ദശ ॥ ൨൨ ॥
അഥ നാരായണഃ ദേവഃ തം ദൃഷ്ട്വാ വ്യസൃജജ്ജ്വരമ് ।
മാഹേശ്വരോ വൈഷ്ണവശ്ച യുയുധാതേ ജ്വരാവുഭൌ ॥ ൨൩ ॥
മാഹേശ്വരഃ സമാക്രന്ദന് വൈഷ്ണവേന ബലാര്ദിതഃ ।
അലബ്ധ്വാഭയമന്യത്ര ഭീതോ മാഹേശ്വരോ ജ്വരഃ ।
ശരണാര്ഥീ ഹൃഷീകേശം തുഷ്ടാവ പ്രയതാഞ്ജലിഃ ॥ ൨൪ ॥
ജ്വര ഉവാച
നമാമി ത്വാനന്തശക്തിം പരേശം
സര്വാത്മാനം കേവലം ജ്ഞപ്തിമാത്രമ് ।
വിശ്വോത്പത്തിസ്ഥാനസംരോധഹേതും
യത്തദ് ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മലിങ്ഗം പ്രശാന്തമ് ॥ ൨൫ ॥
കാലോ ദൈവം കര്മ ജീവഃ സ്വഭാവോ
ദ്രവ്യം ക്ഷേത്രം പ്രാണ ആത്മാ വികാരഃ ।
തത്സങ്ഘാതോ ബീജരോഹപ്രവാഹ-
സ്ത്വന്മായൈഷാ തന്നിഷേധം പ്രപദ്യേ ॥ ൨൬ ॥
നാനാഭാവൈര്ലീലയൈവോപപന്നൈ-
ര്ദേവാന് സാധൂന് ലോകസേതൂന് ബിഭര്ഷി ।
ഹംസ്യുന്മാര്ഗാന് ഹിംസയാ വര്തമാനാന്
ജന്മൈതത്തേ ഭാരഹാരായ ഭൂമേഃ ॥ ൨൭ ॥
തപ്തോഽഹം തേ തേജസാ ദുഃസഹേന
ശാന്തോഗ്രേണാത്യുല്ബണേന ജ്വരേണ ।
താവത്താപോ ദേഹിനാം തേഽങ്ഘ്രിമൂലം
നോ സേവേരന് യാവദാശാനുബദ്ധാഃ ॥ ൨൮ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
ത്രിശിരസ്തേ പ്രസന്നോഽസ്മി വ്യേതു തേ മജ്ജ്വരാദ് ഭയമ് ।
യോ നൌ സ്മരതി സംവാദം തസ്യ ത്വന്ന ഭവേദ് ഭയമ് ॥ ൨൯ ॥
ഇത്യുക്തോഽച്യുതമാനമ്യ ഗതോ മാഹേശ്വരോ ജ്വരഃ ।
ബാണസ്തു രഥമാരൂഢഃ പ്രാഗാദ്യോത്സ്യന് ജനാര്ദനമ് ॥ ൩൦ ॥
തതോ ബാഹുസഹസ്രേണ നാനായുധധരോഽസുരഃ ।
മുമോച പരമക്രുദ്ധോ ബാണാംശ്ചക്രായുധേ നൃപ ॥ ൩൧ ॥
തസ്യാസ്യതോഽസ്ത്രാണ്യസകൃച്ചക്രേണ ക്ഷുരനേമിനാ ।
ചിച്ഛേദ ഭഗവാന് ബാഹൂന് ശാഖാ ഇവ വനസ്പതേഃ ॥ ൩൨ ॥
ബാഹുഷു ഛിദ്യമാനേഷു ബാണസ്യ ഭഗവാന് ഭവഃ ।
ഭക്താനുകമ്പ്യുപവ്രജ്യ ചക്രായുധമഭാഷത ॥ ൩൩ ॥
ശ്രീരുദ്ര ഉവാച
ത്വം ഹി ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിര്ഗൂഢം ബ്രഹ്മണി വാങ്മയേ ।
യം പശ്യന്ത്യമലാത്മാന ആകാശമിവ കേവലമ് ॥ ൩൪ ॥
നാഭിര്നഭോഽഗ്നിര്മുഖമമ്ബു രേതോ
ദ്യൌഃ ശീര്ഷമാശാഃ ശ്രുതിരങ്ഘ്രിരുര്വീ ।
ചന്ദ്രോ മനോ യസ്യ ദൃഗര്ക ആത്മാ
അഹം സമുദ്രോ ജഠരം ഭുജേന്ദ്രഃ ॥ ൩൫ ॥
രോമാണി യസ്യൌഷധയോഽമ്ബുവാഹാഃ
കേശാ വിരിഞ്ചോ ധിഷണാ വിസര്ഗഃ ।
പ്രജാപതിര്ഹൃദയം യസ്യ ധര്മഃ
സ വൈ ഭവാന് പുരുഷോ ലോകകല്പഃ ॥ ൩൬ ॥
തവാവതാരോഽയമകുണ്ഠധാമന്
ധര്മസ്യ ഗുപ്ത്യൈ ജഗതോ ഹിതായ ।
വയം ച സര്വേ ഭവതാനുഭാവിതാ
വിഭാവയാമോ ഭുവനാനി സപ്ത ॥ ൩൭ ॥
ത്വമേക ആദ്യഃ പുരുഷോഽദ്വിതീയ-
സ്തുര്യഃ സ്വദൃഗ് ധേതുരഹേതുരീശഃ ।
പ്രതീയസേഽഥാപി യഥാവികാരം
സ്വമായയാ സര്വഗുണപ്രസിദ്ധ്യൈ ॥ ൩൮ ॥
യഥൈവ സൂര്യഃ പിഹിതശ്ഛായയാ സ്വയാ
ഛായാം ച രൂപാണി ച സഞ്ചകാസ്തി ।
ഏവം ഗുണേനാപിഹിതോ ഗുണാംസ്ത്വ-
മാത്മപ്രദീപോ ഗുണിനശ്ച ഭൂമന് ॥ ൩൯ ॥
യന്മായാമോഹിതധിയഃ പുത്രദാരഗൃഹാദിഷു ।
ഉന്മജ്ജന്തി നിമജ്ജന്തി പ്രസക്താ വൃജിനാര്ണവേ ॥ ൪൦ ॥
ദേവദത്തമിമം ലബ്ധ്വാ നൃലോകമജിതേന്ദ്രിയഃ ।
യോ നാദ്രിയേത ത്വത്പാദൌ സ ശോച്യോ ഹ്യാത്മവഞ്ചകഃ ॥ ൪൧ ॥
യസ്ത്വാം വിസൃജതേ മര്ത്യ ആത്മാനം പ്രിയമീശ്വരമ് ।
വിപര്യയേന്ദ്രിയാര്ഥാര്ഥം വിഷമത്ത്യമൃതം ത്യജന് ॥ ൪൨ ॥
അഹം ബ്രഹ്മാഥ വിബുധാ മുനയശ്ചാമലാശയാഃ ।
സര്വാത്മനാ പ്രപന്നാസ്ത്വാമാത്മാനം പ്രേഷ്ഠമീശ്വരമ് ॥ ൪൩ ॥
തം ത്വാ ജഗത്സ്ഥിത്യുദയാന്തഹേതും
സമം പ്രശാന്തം സുഹൃദാത്മദൈവമ് ।
അനന്യമേകം ജഗദാത്മകേതം
ഭവാപവര്ഗായ ഭജാമ ദേവമ് ॥ ൪൪ ॥
അയം മമേഷ്ടോ ദയിതോഽനുവര്തീ
മയാഭയം ദത്തമമുഷ്യ ദേവ ।
സമ്പാദ്യതാം തദ് ഭവതഃ പ്രസാദോ
യഥാ ഹി തേ ദൈത്യപതൌ പ്രസാദഃ ॥ ൪൫ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
യദാത്ഥ ഭഗവംസ്ത്വം നഃ കരവാമ പ്രിയം തവ ।
ഭവതോ യദ് വ്യവസിതം തന്മേ സാധ്വനുമോദിതമ് ॥ ൪൬ ॥
അവധ്യോഽയം മമാപ്യേഷ വൈരോചനിസുതോഽസുരഃ ।
പ്രഹ്രാദായ വരോ ദത്തോ ന വധ്യോ മേ തവാന്വയഃ ॥ ൪൭ ॥
ദര്പോപശമനായാസ്യ പ്രവൃക്ണാ ബാഹവോ മയാ ।
സൂദിതം ച ബലം ഭൂരി യച്ച ഭാരായിതം ഭുവഃ ॥ ൪൮ ॥
ചത്വാരോഽസ്യ ഭുജാഃ ശിഷ്ടാ ഭവിഷ്യത്യജരാമരഃ ।
പാര്ഷദമുഖ്യോ ഭവതോ ന കുതശ്ചിദ്ഭയോഽസുരഃ ॥ ൪൯ ॥
ഇതി ലബ്ധ്വാഭയം കൃഷ്ണം പ്രണമ്യ ശിരസാസുരഃ ।
പ്രാദ്യുമ്നിം രഥമാരോപ്യ സവധ്വോ സമുപാനയത് ॥ ൫൦ ॥
അക്ഷൌഹിണ്യാ പരിവൃതം സുവാസഃസമലങ്കൃതമ് ।
സപത്നീകം പുരസ്കൃത്യ യയൌ രുദ്രാനുമോദിതഃ ॥ ൫൧ ॥
സ്വരാജധാനീം സമലങ്കൃതാം ധ്വജൈഃ
സതോരണൈരുക്ഷിതമാര്ഗചത്വരാമ് ।
വിവേശ ശങ്ഖാനകദുന്ദുഭിസ്വനൈ-
രഭ്യുദ്യതഃ പൌരസുഹൃദ്ദ്വിജാതിഭിഃ ॥ ൫൨ ॥
യ ഏവം കൃഷ്ണവിജയം ശങ്കരേണ ച സംയുഗമ് ।
സംസ്മരേത് പ്രാതരുത്ഥായ ന തസ്യ സ്യാത് പരാജയഃ ॥ ൫൩ ॥

Explore More