Lord Krishna

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୧୦.୬୩

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 63 — The Battle with Bāṇa and Śiva's Fever in Odia)

Vyasa

Also known as apasyatam caniruddham tadbandhunam ca bharata

The Battle with Bāṇa and Śiva's Fever. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 63 (The Life of Kṛṣṇa), 53 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଅପଶ୍ଯତାଂ ଚାନିରୁଦ୍ଧଂ ତଦ୍ବନ୍ଧୂନାଂ ଚ ଭାରତ ।
ଚତ୍ଵାରୋ ଵାର୍ଷିକା ମାସା ଵ୍ଯତୀଯୁରନୁଶୋଚତାମ୍ ॥ ୧ ॥
ନାରଦାତ୍ତଦୁପାକର୍ଣ୍ଯ ଵାର୍ତାଂ ବଦ୍ଧସ୍ଯ କର୍ମ ଚ ।
ପ୍ରଯଯୁଃ ଶୋଣିତପୁରଂ ଵୃଷ୍ଣଯଃ କୃଷ୍ଣଦୈଵତାଃ ॥ ୨ ॥
ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ଯୁଯୁଧାନଶ୍ଚ ଗଦଃ ସାମ୍ବୋଽଥ ସାରଣଃ । ନନ୍ଦୋପନନ୍ଦଭଦ୍ରାଦ୍ଯା ରାମକୃଷ୍ଣାନୁଵର୍ତିନଃ ॥ ୩ ॥
ଅକ୍ଷୌହିଣୀଭିର୍ଦ୍ଵାଦଶଭିଃ ସମେତାଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍ । ରୁରୁଧୁର୍ବାଣନଗରଂ ସମନ୍ତାତ୍ ସାତ୍ଵତର୍ଷଭାଃ ॥ ୪ ॥
ଭଜ୍ଯମାନପୁରୋଦ୍ଯାନପ୍ରାକାରାଟ୍ଟାଲଗୋପୁରମ୍ ।
ପ୍ରେକ୍ଷମାଣୋ ରୁଷାଵିଷ୍ଟସ୍ତୁଲ୍ଯସୈନ୍ଯୋଽଭିନିର୍ଯଯୌ ॥ ୫ ॥
ବାଣାର୍ଥେ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରଃ ସସୁତଃ ପ୍ରମଥୈର୍ଵୃତଃ ।
ଆରୁହ୍ଯ ନନ୍ଦିଵୃଷଭଂ ଯୁଯୁଧେ ରାମକୃଷ୍ଣଯୋଃ ॥ ୬ ॥
ଆସୀତ୍ସୁତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧମଦ୍ଭୁତଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍ ।
କୃଷ୍ଣଶଙ୍କରଯୋ ରାଜନ୍ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଗୁହଯୋରପି ॥ ୭ ॥
କୁମ୍ଭାଣ୍ଡକୂପକର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ବଲେନ ସହ ସଂଯୁଗଃ ।
ସାମ୍ବସ୍ଯ ବାଣପୁତ୍ରେଣ ବାଣେନ ସହ ସାତ୍ଯକେଃ ॥ ୮ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଦଯଃ ସୁରାଧୀଶା ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣାଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋ ଯକ୍ଷା ଵିମାନୈର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁମାଗମନ୍ ॥ ୯ ॥
ଶଙ୍କରାନୁଚରାନ୍ ଶୌରିର୍ଭୂତପ୍ରମଥଗୁହ୍ଯକାନ୍ ।
ଡାକିନୀର୍ଯାତୁଧାନାଂଶ୍ଚ ଵେତାଲାନ୍ ସଵିନାଯକାନ୍ ॥ ୧୦ ॥
ପ୍ରେତମାତୃପିଶାଚାଂଶ୍ଚ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡାନ୍ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସାନ୍ ।
ଦ୍ରାଵଯାମାସ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରୈଃ ଶରୈଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଶ୍ଚ୍ଯୁତୈଃ ॥ ୧୧ ॥
ପୃଥଗ୍ଵିଧାନି ପ୍ରାଯୁଙ୍କ୍ତ ପିଣାକ୍ଯସ୍ତ୍ରାଣି ଶାର୍ଙ୍ଗିଣେ ।
ପ୍ରତ୍ଯସ୍ତ୍ରୈଃ ଶମଯାମାସ ଶାର୍ଙ୍ଗପାଣିରଵିସ୍ମିତଃ ॥ ୧୨ ॥
ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଚ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଵାଯଵ୍ଯସ୍ଯ ଚ ପାର୍ଵତମ୍ ।
ଆଗ୍ନେଯସ୍ଯ ଚ ପାର୍ଜନ୍ଯଂ ନୈଜଂ ପାଶୁପତସ୍ଯ ଚ ॥ ୧୩ ॥
ମୋହଯିତ୍ଵା ତୁ ଗିରିଶଂ ଜୃମ୍ଭଣାସ୍ତ୍ରେଣ ଜୃମ୍ଭିତମ୍ ।
ବାଣସ୍ଯ ପୃତନାଂ ଶୌରିର୍ଜଘାନାସିଗଦେଷୁଭିଃ ॥ ୧୪ ॥
ସ୍କନ୍ଦଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନବାଣୌଘୈରର୍ଦ୍ଯମାନଃ ସମନ୍ତତଃ ।
ଅସୃଗ୍ ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ ଗାତ୍ରେଭ୍ଯଃ ଶିଖିନାପକ୍ରମଦ୍ ରଣାତ୍ ॥ ୧୫ ॥
କୁମ୍ଭାଣ୍ଡକୂପକର୍ଣଶ୍ଚ ପେତତୁର୍ମୁଷଲାର୍ଦିତୌ ।
ଦୁଦ୍ରୁଵୁସ୍ତଦନୀକାନି ହତନାଥାନି ସର୍ଵତଃ ॥ ୧୬ ॥
ଵିଶୀର୍ଯମାଣଂ ସ୍ଵବଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବାଣୋଽତ୍ଯମର୍ଷିତଃ ।
କୃଷ୍ଣମଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ରଥୀ ହିତ୍ଵୈଵ ସାତ୍ଯକିମ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଧନୂଂଷ୍ଯାକୃଷ୍ଯ ଯୁଗପଦ୍ ବାଣଃ ପଞ୍ଚଶତାନି ଵୈ ।
ଏକୈକସ୍ମିନ୍ ଶରୌ ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ସନ୍ଦଧେ ରଣଦୁର୍ମଦଃ ॥ ୧୮ ॥
ତାନି ଚିଚ୍ଛେଦ ଭଗଵାନ୍ ଧନୂଂଷି ଯୁଗପଦ୍ଧରିଃ ।
ସାରଥିଂ ରଥମଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ହତ୍ଵା ଶଙ୍ଖମପୂରଯତ୍ ॥ ୧୯ ॥
ତନ୍ମାତା କୋଟରା ନାମ ନଗ୍ନା ମକ୍ତଶିରୋରୁହା ।
ପୁରୋଽଵତସ୍ଥେ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପୁତ୍ରପ୍ରାଣରିରକ୍ଷଯା ॥ ୨୦ ॥
ତତସ୍ତିର୍ଯଙ୍ମୁଖୋ ନଗ୍ନାମନିରୀକ୍ଷନ୍ ଗଦାଗ୍ରଜଃ ।
ବାଣଶ୍ଚ ତାଵଦ୍ ଵିରଥଶ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵାଵିଶତ୍ ପୁରମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଵିଦ୍ରାଵିତେ ଭୂତଗଣେ ଜ୍ଵରସ୍ତୁ ତ୍ରିଶିରାସ୍ତ୍ରୀପାତ୍ ।
ଅଭ୍ଯଧାଵତ ଦାଶାର୍ହଂ ଦହନ୍ନିଵ ଦିଶୋ ଦଶ ॥ ୨୨ ॥
ଅଥ ନାରାଯଣଃ ଦେଵଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯସୃଜଜ୍ଜ୍ଵରମ୍ ।
ମାହେଶ୍ଵରୋ ଵୈଷ୍ଣଵଶ୍ଚ ଯୁଯୁଧାତେ ଜ୍ଵରାଵୁଭୌ ॥ ୨୩ ॥
ମାହେଶ୍ଵରଃ ସମାକ୍ରନ୍ଦନ୍ ଵୈଷ୍ଣଵେନ ବଲାର୍ଦିତଃ ।
ଅଲବ୍ଧ୍ଵାଭଯମନ୍ଯତ୍ର ଭୀତୋ ମାହେଶ୍ଵରୋ ଜ୍ଵରଃ ।
ଶରଣାର୍ଥୀ ହୃଷୀକେଶଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ପ୍ରଯତାଞ୍ଜଲିଃ ॥ ୨୪ ॥
ଜ୍ଵର ଉଵାଚ
ନମାମି ତ୍ଵାନନ୍ତଶକ୍ତିଂ ପରେଶଂ
ସର୍ଵାତ୍ମାନଂ କେଵଲଂ ଜ୍ଞପ୍ତିମାତ୍ରମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵୋତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥାନସଂରୋଧହେତୁଂ
ଯତ୍ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରଶାନ୍ତମ୍ ॥ ୨୫ ॥
କାଲୋ ଦୈଵଂ କର୍ମ ଜୀଵଃ ସ୍ଵଭାଵୋ
ଦ୍ରଵ୍ଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ପ୍ରାଣ ଆତ୍ମା ଵିକାରଃ ।
ତତ୍ସଙ୍ଘାତୋ ବୀଜରୋହପ୍ରଵାହ-
ସ୍ତ୍ଵନ୍ମାଯୈଷା ତନ୍ନିଷେଧଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୨୬ ॥
ନାନାଭାଵୈର୍ଲୀଲଯୈଵୋପପନ୍ନୈ-
ର୍ଦେଵାନ୍ ସାଧୂନ୍ ଲୋକସେତୂନ୍ ବିଭର୍ଷି ।
ହଂସ୍ଯୁନ୍ମାର୍ଗାନ୍ ହିଂସଯା ଵର୍ତମାନାନ୍
ଜନ୍ମୈତତ୍ତେ ଭାରହାରାଯ ଭୂମେଃ ॥ ୨୭ ॥
ତପ୍ତୋଽହଂ ତେ ତେଜସା ଦୁଃସହେନ
ଶାନ୍ତୋଗ୍ରେଣାତ୍ଯୁଲ୍ବଣେନ ଜ୍ଵରେଣ ।
ତାଵତ୍ତାପୋ ଦେହିନାଂ ତେଽଙ୍ଘ୍ରିମୂଲଂ
ନୋ ସେଵେରନ୍ ଯାଵଦାଶାନୁବଦ୍ଧାଃ ॥ ୨୮ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ତ୍ରିଶିରସ୍ତେ ପ୍ରସନ୍ନୋଽସ୍ମି ଵ୍ଯେତୁ ତେ ମଜ୍ଜ୍ଵରାଦ୍ ଭଯମ୍ ।
ଯୋ ନୌ ସ୍ମରତି ସଂଵାଦଂ ତସ୍ଯ ତ୍ଵନ୍ନ ଭଵେଦ୍ ଭଯମ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋଽଚ୍ଯୁତମାନମ୍ଯ ଗତୋ ମାହେଶ୍ଵରୋ ଜ୍ଵରଃ ।
ବାଣସ୍ତୁ ରଥମାରୂଢଃ ପ୍ରାଗାଦ୍ଯୋତ୍ସ୍ଯନ୍ ଜନାର୍ଦନମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ତତୋ ବାହୁସହସ୍ରେଣ ନାନାଯୁଧଧରୋଽସୁରଃ ।
ମୁମୋଚ ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବାଣାଂଶ୍ଚକ୍ରାଯୁଧେ ନୃପ ॥ ୩୧ ॥
ତସ୍ଯାସ୍ଯତୋଽସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯସକୃଚ୍ଚକ୍ରେଣ କ୍ଷୁରନେମିନା ।
ଚିଚ୍ଛେଦ ଭଗଵାନ୍ ବାହୂନ୍ ଶାଖା ଇଵ ଵନସ୍ପତେଃ ॥ ୩୨ ॥
ବାହୁଷୁ ଛିଦ୍ଯମାନେଷୁ ବାଣସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ ।
ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପ୍ଯୁପଵ୍ରଜ୍ଯ ଚକ୍ରାଯୁଧମଭାଷତ ॥ ୩୩ ॥
ଶ୍ରୀରୁଦ୍ର ଉଵାଚ
ତ୍ଵଂ ହି ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଗୂଢଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ଵାଙ୍ମଯେ ।
ଯଂ ପଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯମଲାତ୍ମାନ ଆକାଶମିଵ କେଵଲମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ନାଭିର୍ନଭୋଽଗ୍ନିର୍ମୁଖମମ୍ବୁ ରେତୋ
ଦ୍ଯୌଃ ଶୀର୍ଷମାଶାଃ ଶ୍ରୁତିରଙ୍ଘ୍ରିରୁର୍ଵୀ ।
ଚନ୍ଦ୍ରୋ ମନୋ ଯସ୍ଯ ଦୃଗର୍କ ଆତ୍ମା
ଅହଂ ସମୁଦ୍ରୋ ଜଠରଂ ଭୁଜେନ୍ଦ୍ରଃ ॥ ୩୫ ॥
ରୋମାଣି ଯସ୍ଯୌଷଧଯୋଽମ୍ବୁଵାହାଃ
କେଶା ଵିରିଞ୍ଚୋ ଧିଷଣା ଵିସର୍ଗଃ ।
ପ୍ରଜାପତିର୍ହୃଦଯଂ ଯସ୍ଯ ଧର୍ମଃ
ସ ଵୈ ଭଵାନ୍ ପୁରୁଷୋ ଲୋକକଲ୍ପଃ ॥ ୩୬ ॥
ତଵାଵତାରୋଽଯମକୁଣ୍ଠଧାମନ୍
ଧର୍ମସ୍ଯ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ ଜଗତୋ ହିତାଯ ।
ଵଯଂ ଚ ସର୍ଵେ ଭଵତାନୁଭାଵିତା
ଵିଭାଵଯାମୋ ଭୁଵନାନି ସପ୍ତ ॥ ୩୭ ॥
ତ୍ଵମେକ ଆଦ୍ଯଃ ପୁରୁଷୋଽଦ୍ଵିତୀଯ-
ସ୍ତୁର୍ଯଃ ସ୍ଵଦୃଗ୍ ଧେତୁରହେତୁରୀଶଃ ।
ପ୍ରତୀଯସେଽଥାପି ଯଥାଵିକାରଂ
ସ୍ଵମାଯଯା ସର୍ଵଗୁଣପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯୈ ॥ ୩୮ ॥
ଯଥୈଵ ସୂର୍ଯଃ ପିହିତଶ୍ଛାଯଯା ସ୍ଵଯା
ଛାଯାଂ ଚ ରୂପାଣି ଚ ସଞ୍ଚକାସ୍ତି ।
ଏଵଂ ଗୁଣେନାପିହିତୋ ଗୁଣାଂସ୍ତ୍ଵ-
ମାତ୍ମପ୍ରଦୀପୋ ଗୁଣିନଶ୍ଚ ଭୂମନ୍ ॥ ୩୯ ॥
ଯନ୍ମାଯାମୋହିତଧିଯଃ ପୁତ୍ରଦାରଗୃହାଦିଷୁ ।
ଉନ୍ମଜ୍ଜନ୍ତି ନିମଜ୍ଜନ୍ତି ପ୍ରସକ୍ତା ଵୃଜିନାର୍ଣଵେ ॥ ୪୦ ॥
ଦେଵଦତ୍ତମିମଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ନୃଲୋକମଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ଯୋ ନାଦ୍ରିଯେତ ତ୍ଵତ୍ପାଦୌ ସ ଶୋଚ୍ଯୋ ହ୍ଯାତ୍ମଵଞ୍ଚକଃ ॥ ୪୧ ॥
ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିସୃଜତେ ମର୍ତ୍ଯ ଆତ୍ମାନଂ ପ୍ରିଯମୀଶ୍ଵରମ୍ ।
ଵିପର୍ଯଯେନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାର୍ଥଂ ଵିଷମତ୍ତ୍ଯମୃତଂ ତ୍ଯଜନ୍ ॥ ୪୨ ॥
ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମାଥ ଵିବୁଧା ମୁନଯଶ୍ଚାମଲାଶଯାଃ ।
ସର୍ଵାତ୍ମନା ପ୍ରପନ୍ନାସ୍ତ୍ଵାମାତ୍ମାନଂ ପ୍ରେଷ୍ଠମୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ତଂ ତ୍ଵା ଜଗତ୍ସ୍ଥିତ୍ଯୁଦଯାନ୍ତହେତୁଂ
ସମଂ ପ୍ରଶାନ୍ତଂ ସୁହୃଦାତ୍ମଦୈଵମ୍ ।
ଅନନ୍ଯମେକଂ ଜଗଦାତ୍ମକେତଂ
ଭଵାପଵର୍ଗାଯ ଭଜାମ ଦେଵମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ଅଯଂ ମମେଷ୍ଟୋ ଦଯିତୋଽନୁଵର୍ତୀ
ମଯାଭଯଂ ଦତ୍ତମମୁଷ୍ଯ ଦେଵ ।
ସମ୍ପାଦ୍ଯତାଂ ତଦ୍ ଭଵତଃ ପ୍ରସାଦୋ
ଯଥା ହି ତେ ଦୈତ୍ଯପତୌ ପ୍ରସାଦଃ ॥ ୪୫ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଯଦାତ୍ଥ ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵଂ ନଃ କରଵାମ ପ୍ରିଯଂ ତଵ ।
ଭଵତୋ ଯଦ୍ ଵ୍ଯଵସିତଂ ତନ୍ମେ ସାଧ୍ଵନୁମୋଦିତମ୍ ॥ ୪୬ ॥
ଅଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ମମାପ୍ଯେଷ ଵୈରୋଚନିସୁତୋଽସୁରଃ ।
ପ୍ରହ୍ରାଦାଯ ଵରୋ ଦତ୍ତୋ ନ ଵଧ୍ଯୋ ମେ ତଵାନ୍ଵଯଃ ॥ ୪୭ ॥
ଦର୍ପୋପଶମନାଯାସ୍ଯ ପ୍ରଵୃକ୍ଣା ବାହଵୋ ମଯା ।
ସୂଦିତଂ ଚ ବଲଂ ଭୂରି ଯଚ୍ଚ ଭାରାଯିତଂ ଭୁଵଃ ॥ ୪୮ ॥
ଚତ୍ଵାରୋଽସ୍ଯ ଭୁଜାଃ ଶିଷ୍ଟା ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯଜରାମରଃ ।
ପାର୍ଷଦମୁଖ୍ଯୋ ଭଵତୋ ନ କୁତଶ୍ଚିଦ୍ଭଯୋଽସୁରଃ ॥ ୪୯ ॥
ଇତି ଲବ୍ଧ୍ଵାଭଯଂ କୃଷ୍ଣଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସାସୁରଃ ।
ପ୍ରାଦ୍ଯୁମ୍ନିଂ ରଥମାରୋପ୍ଯ ସଵଧ୍ଵୋ ସମୁପାନଯତ୍ ॥ ୫୦ ॥
ଅକ୍ଷୌହିଣ୍ଯା ପରିଵୃତଂ ସୁଵାସଃସମଲଙ୍କୃତମ୍ ।
ସପତ୍ନୀକଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଯଯୌ ରୁଦ୍ରାନୁମୋଦିତଃ ॥ ୫୧ ॥
ସ୍ଵରାଜଧାନୀଂ ସମଲଙ୍କୃତାଂ ଧ୍ଵଜୈଃ
ସତୋରଣୈରୁକ୍ଷିତମାର୍ଗଚତ୍ଵରାମ୍ ।
ଵିଵେଶ ଶଙ୍ଖାନକଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନୈ-
ରଭ୍ଯୁଦ୍ଯତଃ ପୌରସୁହୃଦ୍ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ ॥ ୫୨ ॥
ଯ ଏଵଂ କୃଷ୍ଣଵିଜଯଂ ଶଙ୍କରେଣ ଚ ସଂଯୁଗମ୍ ।
ସଂସ୍ମରେତ୍ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ନ ତସ୍ଯ ସ୍ଯାତ୍ ପରାଜଯଃ ॥ ୫୩ ॥

Explore More