ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଦୁର୍ଯୋଧନସୁତାଂ ରାଜନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଂ ସମିତିଂଜଯଃ ।
ସ୍ଵଯଂଵରସ୍ଥାମହରତ୍ ସାମ୍ବୋ ଜାମ୍ବଵତୀସୁତଃ ॥ ୧ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନସୁତାଂ ରାଜନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଂ ସମିତିଂଜଯଃ ।
ସ୍ଵଯଂଵରସ୍ଥାମହରତ୍ ସାମ୍ବୋ ଜାମ୍ବଵତୀସୁତଃ ॥ ୧ ॥
କୌରଵାଃ କୁପିତା ଊଚୁର୍ଦୁର୍ଵିନୀତୋଽଯମର୍ଭକଃ ।
କଦର୍ଥୀକୃତ୍ଯ ନଃ କନ୍ଯାମକାମାମହରଦ୍ ବଲାତ୍ ॥ ୨ ॥
କଦର୍ଥୀକୃତ୍ଯ ନଃ କନ୍ଯାମକାମାମହରଦ୍ ବଲାତ୍ ॥ ୨ ॥
ବଧ୍ନୀତେମଂ ଦୁର୍ଵିନୀତଂ କିଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଵୃଷ୍ଣଯଃ ।
ଯେଽସ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦୋପଚିତାଂ ଦତ୍ତାଂ ନୋ ଭୁଞ୍ଜତେ ମହୀମ୍ ॥ ୩ ॥
ଯେଽସ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦୋପଚିତାଂ ଦତ୍ତାଂ ନୋ ଭୁଞ୍ଜତେ ମହୀମ୍ ॥ ୩ ॥
ନିଗୃହୀତଂ ସୁତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯଦ୍ଯେଷ୍ଯନ୍ତୀହ ଵୃଷ୍ଣଯଃ ।
ଭଗ୍ନଦର୍ପାଃ ଶମଂ ଯାନ୍ତି ପ୍ରାଣା ଇଵ ସୁସଂଯତାଃ ॥ ୪ ॥
ଭଗ୍ନଦର୍ପାଃ ଶମଂ ଯାନ୍ତି ପ୍ରାଣା ଇଵ ସୁସଂଯତାଃ ॥ ୪ ॥
ଇତି କର୍ଣଃ ଶଲୋ ଭୂରିର୍ଯଜ୍ଞକେତୁଃ ସୁଯୋଧନଃ ।
ସାମ୍ବମାରେଭିରେ ଯୋଦ୍ଧୁଂ କୁରୁଵୃଦ୍ଧାନୁମୋଦିତାଃ ॥ ୫ ॥
ସାମ୍ବମାରେଭିରେ ଯୋଦ୍ଧୁଂ କୁରୁଵୃଦ୍ଧାନୁମୋଦିତାଃ ॥ ୫ ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନୁଧାଵତଃ ସାମ୍ବୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାନ୍ ମହାରଥଃ ।
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ରୁଚିରଂ ଚାପଂ ତସ୍ଥୌ ସିଂହ ଇଵୈକଲଃ ॥ ୬ ॥
ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ରୁଚିରଂ ଚାପଂ ତସ୍ଥୌ ସିଂହ ଇଵୈକଲଃ ॥ ୬ ॥
ତଂ ତେ ଜିଘୃକ୍ଷଵଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠେତି ଭାଷିଣଃ ।
ଆସାଦ୍ଯ ଧନ୍ଵିନୋ ବାଣୈଃ କର୍ଣାଗ୍ରଣ୍ଯଃ ସମାକିରନ୍ ॥ ୭ ॥
ଆସାଦ୍ଯ ଧନ୍ଵିନୋ ବାଣୈଃ କର୍ଣାଗ୍ରଣ୍ଯଃ ସମାକିରନ୍ ॥ ୭ ॥
ସୋଽପଵିଦ୍ଧଃ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁରୁଭିର୍ଯଦୁନନ୍ଦନଃ ।
ନାମୃଷ୍ଯତ୍ତଦଚିନ୍ତ୍ଯାର୍ଭଃ ସିଂହ କ୍ଷୁଦ୍ରମୃଗୈରିଵ ॥ ୮ ॥
ନାମୃଷ୍ଯତ୍ତଦଚିନ୍ତ୍ଯାର୍ଭଃ ସିଂହ କ୍ଷୁଦ୍ରମୃଗୈରିଵ ॥ ୮ ॥
ଵିସ୍ଫୂର୍ଜ୍ଯ ରୁଚିରଂ ଚାପଂ ସର୍ଵାନ୍ ଵିଵ୍ଯାଧ ସାଯକୈଃ ।
କର୍ଣାଦୀନ୍ ଷଡ୍ରଥାନ୍ ଵୀରସ୍ତାଵଦ୍ଭିର୍ଯୁଗପତ୍ ପୃଥକ୍ ॥ ୯ ॥
କର୍ଣାଦୀନ୍ ଷଡ୍ରଥାନ୍ ଵୀରସ୍ତାଵଦ୍ଭିର୍ଯୁଗପତ୍ ପୃଥକ୍ ॥ ୯ ॥
ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚତୁରୋ ଵାହାନେକୈକେନ ଚ ସାରଥୀନ୍ ।
ରଥିନଶ୍ଚ ମହେଷ୍ଵାସାଂସ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ତେଽଭ୍ଯପୂଜଯନ୍ ॥ ୧୦ ॥
ରଥିନଶ୍ଚ ମହେଷ୍ଵାସାଂସ୍ତସ୍ଯ ତତ୍ତେଽଭ୍ଯପୂଜଯନ୍ ॥ ୧୦ ॥
ତଂ ତୁ ତେ ଵିରଥଂ ଚକ୍ରୁଶ୍ଚତ୍ଵାରଶ୍ଚତୁରୋ ହଯାନ୍ ।
ଏକସ୍ତୁ ସାରଥିଂ ଜଘ୍ନେ ଚିଚ୍ଛେଦାନ୍ଯଃ ଶରାସନମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଏକସ୍ତୁ ସାରଥିଂ ଜଘ୍ନେ ଚିଚ୍ଛେଦାନ୍ଯଃ ଶରାସନମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ତଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଵିରଥୀକୃତ୍ଯ କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ କୁରଵୋ ଯୁଧି ।
କୁମାରଂ ସ୍ଵସ୍ଯ କନ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ଵପୁରଂ ଜଯିନୋଽଵିଶନ୍ ॥ ୧୨ ॥
କୁମାରଂ ସ୍ଵସ୍ଯ କନ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ଵପୁରଂ ଜଯିନୋଽଵିଶନ୍ ॥ ୧୨ ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନାରଦୋକ୍ତେନ ରାଜନ୍ ସଞ୍ଜାତମନ୍ଯଵଃ ।
କୁରୂନ୍ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯମଂ ଚକ୍ରୁରୁଗ୍ରସେନପ୍ରଚୋଦିତାଃ ॥ ୧୩ ॥
କୁରୂନ୍ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯମଂ ଚକ୍ରୁରୁଗ୍ରସେନପ୍ରଚୋଦିତାଃ ॥ ୧୩ ॥
ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ତୁ ତାନ୍ ରାମଃ ସନ୍ନଦ୍ଧାନ୍ ଵୃଷ୍ଣିପୁଙ୍ଗଵାନ୍ ।
ନୈଚ୍ଛତ୍ କୁରୂଣାଂ ଵୃଷ୍ଣୀନାଂ କଲିଂ କଲିମଲାପହଃ ॥ ୧୪ ॥
ନୈଚ୍ଛତ୍ କୁରୂଣାଂ ଵୃଷ୍ଣୀନାଂ କଲିଂ କଲିମଲାପହଃ ॥ ୧୪ ॥
ଜଗାମ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ରଥେନାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସା ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କୁଲଵୃଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ଵୃତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଗ୍ରହୈଃ ॥ ୧୫ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କୁଲଵୃଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ଵୃତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଇଵ ଗ୍ରହୈଃ ॥ ୧୫ ॥
ଗତ୍ଵା ଗଜାହ୍ଵଯଂ ରାମୋ ବାହ୍ଯୋପଵନମାସ୍ଥିତଃ ।
ଉଦ୍ଧଵଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ବୁଭୁତ୍ସଯା ॥ ୧୬ ॥
ଉଦ୍ଧଵଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ବୁଭୁତ୍ସଯା ॥ ୧୬ ॥
ସୋଽଭିଵନ୍ଦ୍ଯାମ୍ବିକାପୁତ୍ରଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ବାହ୍ଲିକମ୍ ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚ ଵିଧିଵଦ୍ ରାମମାଗତମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚ ଵିଧିଵଦ୍ ରାମମାଗତମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧୭ ॥
ତେଽତିପ୍ରୀତାସ୍ତମାକର୍ଣ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତଂ ରାମଂ ସୁହୃତ୍ତମମ୍ ।
ତମର୍ଚଯିତ୍ଵାଭିଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ମଙ୍ଗଲପାଣଯଃ ॥ ୧୮ ॥
ତମର୍ଚଯିତ୍ଵାଭିଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ମଙ୍ଗଲପାଣଯଃ ॥ ୧୮ ॥
ତଂ ସଙ୍ଗଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଗାମର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ନ୍ଯଵେଦଯନ୍ ।
ତେଷାଂ ଯେ ତତ୍ପ୍ରଭାଵଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଣେମୁଃ ଶିରସା ବଲମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ତେଷାଂ ଯେ ତତ୍ପ୍ରଭାଵଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଣେମୁଃ ଶିରସା ବଲମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ବନ୍ଧୂନ୍ କୁଶଲିନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିଵମନାମଯମ୍ ।
ପରସ୍ପରମଥୋ ରାମୋ ବଭାଷେଽଵିକ୍ଲଵଂ ଵଚଃ ॥ ୨୦ ॥
ପରସ୍ପରମଥୋ ରାମୋ ବଭାଷେଽଵିକ୍ଲଵଂ ଵଚଃ ॥ ୨୦ ॥
ଉଗ୍ରସେନଃ କ୍ଷିତେଶେଶୋ ଯଦ୍ ଵ ଆଜ୍ଞାପଯତ୍ ପ୍ରଭୁଃ ।
ତଦଵ୍ଯଗ୍ରଧିଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୁଧ୍ଵମଵିଲମ୍ବିତମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ତଦଵ୍ଯଗ୍ରଧିଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୁଧ୍ଵମଵିଲମ୍ବିତମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଯଦ୍ ଯୂଯଂ ବହଵସ୍ତ୍ଵେକଂ ଜିତ୍ଵାଧର୍ମେଣ ଧାର୍ମିକମ୍ ।
ଅବଧ୍ନୀତାଥ ତନ୍ମୃଷ୍ଯେ ବନ୍ଧୂନାମୈକ୍ଯକାମ୍ଯଯା ॥ ୨୨ ॥
ଅବଧ୍ନୀତାଥ ତନ୍ମୃଷ୍ଯେ ବନ୍ଧୂନାମୈକ୍ଯକାମ୍ଯଯା ॥ ୨୨ ॥
ଵୀର୍ଯଶୌର୍ଯବଲୋନ୍ନଦ୍ଧମାତ୍ମଶକ୍ତିସମଂ ଵଚଃ ।
କୁରଵୋ ବଲଦେଵସ୍ଯ ନିଶମ୍ଯୋଚୁଃ ପ୍ରକୋପିତାଃ ॥ ୨୩ ॥
କୁରଵୋ ବଲଦେଵସ୍ଯ ନିଶମ୍ଯୋଚୁଃ ପ୍ରକୋପିତାଃ ॥ ୨୩ ॥
ଅହୋ ମହଚ୍ଚିତ୍ରମିଦଂ କାଲଗତ୍ଯା ଦୁରତ୍ଯଯା ।
ଆରୁରୁକ୍ଷତ୍ଯୁପାନଦ୍ ଵୈ ଶିରୋ ମୁକୁଟସେଵିତମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଆରୁରୁକ୍ଷତ୍ଯୁପାନଦ୍ ଵୈ ଶିରୋ ମୁକୁଟସେଵିତମ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଏତେ ଯୌନେନ ସମ୍ବଦ୍ଧାଃ ସହଶଯ୍ଯାସନାଶନାଃ ।
ଵୃଷ୍ଣଯସ୍ତୁଲ୍ଯତାଂ ନୀତା ଅସ୍ମଦ୍ଦତ୍ତନୃପାସନାଃ ॥ ୨୫ ॥
ଵୃଷ୍ଣଯସ୍ତୁଲ୍ଯତାଂ ନୀତା ଅସ୍ମଦ୍ଦତ୍ତନୃପାସନାଃ ॥ ୨୫ ॥
ଚାମରଵ୍ଯଜନେ ଶଙ୍ଖମାତପତ୍ରଂ ଚ ପାଣ୍ଡୁରମ୍ ।
କିରୀଟମାସନଂ ଶଯ୍ଯାଂ ଭୁଞ୍ଜତେଽସ୍ମଦୁପେକ୍ଷଯା ॥ ୨୬ ॥
କିରୀଟମାସନଂ ଶଯ୍ଯାଂ ଭୁଞ୍ଜତେଽସ୍ମଦୁପେକ୍ଷଯା ॥ ୨୬ ॥
ଅଲଂ ଯଦୂନାଂ ନରଦେଵଲାଞ୍ଛନୈ-
ର୍ଦାତୁଃ ପ୍ରତୀପୈଃ ଫଣିନାମିଵାମୃତମ୍ ।
ଯେଽସ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦୋପଚିତା ହି ଯାଦଵା
ଆଜ୍ଞାପଯନ୍ତ୍ଯଦ୍ଯ ଗତତ୍ରପା ବତ ॥ ୨୭ ॥
ର୍ଦାତୁଃ ପ୍ରତୀପୈଃ ଫଣିନାମିଵାମୃତମ୍ ।
ଯେଽସ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦୋପଚିତା ହି ଯାଦଵା
ଆଜ୍ଞାପଯନ୍ତ୍ଯଦ୍ଯ ଗତତ୍ରପା ବତ ॥ ୨୭ ॥
କଥମିନ୍ଦ୍ରୋଽପି କୁରୁଭିର୍ଭୀଷ୍ମଦ୍ରୋଣାର୍ଜୁନାଦିଭିଃ ।
ଅଦତ୍ତମଵରୁନ୍ଧୀତ ସିଂହଗ୍ରସ୍ତମିଵୋରଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ଅଦତ୍ତମଵରୁନ୍ଧୀତ ସିଂହଗ୍ରସ୍ତମିଵୋରଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ଶ୍ରୀବାଦରାଯଣିରୁଵାଚ
ଜନ୍ମବନ୍ଧୁଶ୍ରିଯୋନ୍ନଦ୍ଧମଦାସ୍ତେ ଭରତର୍ଷଭ ।
ଆଶ୍ରାଵ୍ଯ ରାମଂ ଦୁର୍ଵାଚ୍ଯମସଭ୍ଯାଃ ପୁରମାଵିଶନ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଜନ୍ମବନ୍ଧୁଶ୍ରିଯୋନ୍ନଦ୍ଧମଦାସ୍ତେ ଭରତର୍ଷଭ ।
ଆଶ୍ରାଵ୍ଯ ରାମଂ ଦୁର୍ଵାଚ୍ଯମସଭ୍ଯାଃ ପୁରମାଵିଶନ୍ ॥ ୨୯ ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁରୂଣାଂ ଦୌଃଶୀଲ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଵାଚ୍ଯାନି ଚାଚ୍ଯୁତଃ ।
ଅଵୋଚତ୍ କୋପସଂରବ୍ଧୋ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଃ ପ୍ରହସନ୍ ମୁହୁଃ ॥ ୩୦ ॥
ଅଵୋଚତ୍ କୋପସଂରବ୍ଧୋ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଃ ପ୍ରହସନ୍ ମୁହୁଃ ॥ ୩୦ ॥
ନୂନଂ ନାନାମଦୋନ୍ନଦ୍ଧାଃ ଶାନ୍ତିଂ ନେଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯସାଧଵଃ ।
ତେଷାଂ ହି ପ୍ରଶମୋ ଦଣ୍ଡଃ ପଶୂନାଂ ଲଗୁଡୋ ଯଥା ॥ ୩୧ ॥
ତେଷାଂ ହି ପ୍ରଶମୋ ଦଣ୍ଡଃ ପଶୂନାଂ ଲଗୁଡୋ ଯଥା ॥ ୩୧ ॥
ଅହୋ ଯଦୂନ୍ ସୁସଂରବ୍ଧାନ୍ କୃଷ୍ଣଂ ଚ କୁପିତଂ ଶନୈଃ ।
ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵାହମେତେଷାଂ ଶମମିଚ୍ଛନ୍ନିହାଗତଃ ॥ ୩୨ ॥
ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵାହମେତେଷାଂ ଶମମିଚ୍ଛନ୍ନିହାଗତଃ ॥ ୩୨ ॥
ତ ଇମେ ମନ୍ଦମତଯଃ କଲହାଭିରତାଃ ଖଲାଃ ।
ତଂ ମାମଵଜ୍ଞାଯ ମୁହୁର୍ଦୁର୍ଭାଷାନ୍ ମାନିନୋଽବ୍ରୁଵନ୍ ॥ ୩୩ ॥
ତଂ ମାମଵଜ୍ଞାଯ ମୁହୁର୍ଦୁର୍ଭାଷାନ୍ ମାନିନୋଽବ୍ରୁଵନ୍ ॥ ୩୩ ॥
ନୋଗ୍ରସେନଃ କିଲ ଵିଭୁର୍ଭୋଜଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକେଶ୍ଵରଃ ।
ଶକ୍ରାଦଯୋ ଲୋକପାଲା ଯସ୍ଯାଦେଶାନୁଵର୍ତିନଃ ॥ ୩୪ ॥
ଶକ୍ରାଦଯୋ ଲୋକପାଲା ଯସ୍ଯାଦେଶାନୁଵର୍ତିନଃ ॥ ୩୪ ॥
ସୁଧର୍ମାକ୍ରମ୍ଯତେ ଯେନ ପାରିଜାତୋଽମରାଙ୍ଘ୍ରିପଃ ।
ଆନୀଯ ଭୁଜ୍ଯତେ ସୋଽସୌ ନ କିଲାଧ୍ଯାସନାର୍ହଣଃ ॥ ୩୫ ॥
ଆନୀଯ ଭୁଜ୍ଯତେ ସୋଽସୌ ନ କିଲାଧ୍ଯାସନାର୍ହଣଃ ॥ ୩୫ ॥
ଯସ୍ଯ ପାଦଯୁଗଂ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛ୍ରୀରୁପାସ୍ତେଽଖିଲେଶ୍ଵରୀ ।
ସ ନାର୍ହତି କିଲ ଶ୍ରୀଶୋ ନରଦେଵପରିଚ୍ଛଦାନ୍ ॥ ୩୬ ॥
ସ ନାର୍ହତି କିଲ ଶ୍ରୀଶୋ ନରଦେଵପରିଚ୍ଛଦାନ୍ ॥ ୩୬ ॥
ଯସ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରିପଙ୍କଜରଜୋଽଖିଲଲୋକପାଲୈ-
ର୍ମୌଲ୍ଯୁତ୍ତମୈର୍ଧୃତମୁପାସିତତୀର୍ଥତୀର୍ଥମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଭଵୋଽହମପି ଯସ୍ଯ କଲାଃ କଲାଯାଃ
ଶ୍ରୀଶ୍ଚୋଦ୍ଵହେମ ଚିରମସ୍ଯ ନୃପାସନଂ କ୍ଵ ॥ ୩୭ ॥
ର୍ମୌଲ୍ଯୁତ୍ତମୈର୍ଧୃତମୁପାସିତତୀର୍ଥତୀର୍ଥମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମା ଭଵୋଽହମପି ଯସ୍ଯ କଲାଃ କଲାଯାଃ
ଶ୍ରୀଶ୍ଚୋଦ୍ଵହେମ ଚିରମସ୍ଯ ନୃପାସନଂ କ୍ଵ ॥ ୩୭ ॥
ଭୁଞ୍ଜତେ କୁରୁଭିର୍ଦତ୍ତଂ ଭୂଖଣ୍ଡଂ ଵୃଷ୍ଣଯଃ କିଲ ।
ଉପାନହଃ କିଲ ଵଯଂ ସ୍ଵଯଂ ତୁ କୁରଵଃ ଶିରଃ ॥ ୩୮ ॥
ଉପାନହଃ କିଲ ଵଯଂ ସ୍ଵଯଂ ତୁ କୁରଵଃ ଶିରଃ ॥ ୩୮ ॥
ଅହୋ ଐଶ୍ଵର୍ଯମତ୍ତାନାଂ ମତ୍ତାନାମିଵ ମାନିନାମ୍ ।
ଅସମ୍ବଦ୍ଧା ଗିରୋ ରୁକ୍ଷାଃ କଃ ସହେତାନୁଶାସିତା ॥ ୩୯ ॥
ଅସମ୍ବଦ୍ଧା ଗିରୋ ରୁକ୍ଷାଃ କଃ ସହେତାନୁଶାସିତା ॥ ୩୯ ॥
ଅଦ୍ଯ ନିଷ୍କୌରଵଂ ପୃଥ୍ଵୀଂ କରିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯମର୍ଷିତଃ ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ହଲମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଦହନ୍ନିଵ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ॥ ୪୦ ॥
ଗୃହୀତ୍ଵା ହଲମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ଦହନ୍ନିଵ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ॥ ୪୦ ॥
ଲାଙ୍ଗଲାଗ୍ରେଣ ନଗରମୁଦ୍ଵିଦାର୍ଯ ଗଜାହ୍ଵଯମ୍ ।
ଵିଚକର୍ଷ ସ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ପ୍ରହରିଷ୍ଯନ୍ନମର୍ଷିତଃ ॥ ୪୧ ॥
ଵିଚକର୍ଷ ସ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ପ୍ରହରିଷ୍ଯନ୍ନମର୍ଷିତଃ ॥ ୪୧ ॥
ଜଲଯାନମିଵାଘୂର୍ଣଂ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ନଗରଂ ପତତ୍ ।
ଆକୃଷ୍ଯମାଣମାଲୋକ୍ଯ କୌରଵାଃ ଜାତସମ୍ଭ୍ରମାଃ ॥ ୪୨ ॥
ଆକୃଷ୍ଯମାଣମାଲୋକ୍ଯ କୌରଵାଃ ଜାତସମ୍ଭ୍ରମାଃ ॥ ୪୨ ॥
ତମେଵ ଶରଣଂ ଜଗ୍ମୁଃ ସକୁଟୁମ୍ବା ଜିଜୀଵିଷଵଃ ।
ସଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସାମ୍ବଂ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ପ୍ରଭୁମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ସଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସାମ୍ବଂ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ପ୍ରଭୁମ୍ ॥ ୪୩ ॥
ରାମ ରାମାଖିଲାଧାର ପ୍ରଭାଵଂ ନ ଵିଦାମ ତେ ।
ମୂଢାନାଂ ନଃ କୁବୁଦ୍ଧୀନାଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯତିକ୍ରମମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ମୂଢାନାଂ ନଃ କୁବୁଦ୍ଧୀନାଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯତିକ୍ରମମ୍ ॥ ୪୪ ॥
ସ୍ଥିତ୍ଯୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯପ୍ଯଯାନାଂ ତ୍ଵମେକୋ ହେତୁର୍ନିରାଶ୍ରଯଃ ।
ଲୋକାନ୍ କ୍ରୀଡନକାନୀଶ କ୍ରୀଡତସ୍ତେ ଵଦନ୍ତି ହି ॥ ୪୫ ॥
ଲୋକାନ୍ କ୍ରୀଡନକାନୀଶ କ୍ରୀଡତସ୍ତେ ଵଦନ୍ତି ହି ॥ ୪୫ ॥
ତ୍ଵମେଵ ମୂର୍ଧ୍ନୀଦମନନ୍ତ ଲୀଲଯା
ଭୂମଣ୍ଡଲଂ ବିଭର୍ଷି ସହସ୍ରମୂର୍ଧନ୍ ।
ଅନ୍ତେ ଚ ଯଃ ସ୍ଵାତ୍ମନିରୁଦ୍ଧଵିଶ୍ଵଃ
ଶେଷେଽଦ୍ଵିତୀଯଃ ପରିଶିଷ୍ଯମାଣଃ ॥ ୪୬ ॥
ଭୂମଣ୍ଡଲଂ ବିଭର୍ଷି ସହସ୍ରମୂର୍ଧନ୍ ।
ଅନ୍ତେ ଚ ଯଃ ସ୍ଵାତ୍ମନିରୁଦ୍ଧଵିଶ୍ଵଃ
ଶେଷେଽଦ୍ଵିତୀଯଃ ପରିଶିଷ୍ଯମାଣଃ ॥ ୪୬ ॥
କୋପସ୍ତେଽଖିଲଶିକ୍ଷାର୍ଥଂ ନ ଦ୍ଵେଷାନ୍ନ ଚ ମତ୍ସରାତ୍ ।
ବିଭ୍ରତୋ ଭଗଵନ୍ ସତ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଥିତିପାଲନତତ୍ପରଃ ॥ ୪୭ ॥
ବିଭ୍ରତୋ ଭଗଵନ୍ ସତ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଥିତିପାଲନତତ୍ପରଃ ॥ ୪୭ ॥
ନମସ୍ତେ ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମନ୍ ସର୍ଵଶକ୍ତିଧରାଵ୍ଯଯ ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ତ୍ଵାଂ ଵଯଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ ॥ ୪୮ ॥
ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ତ୍ଵାଂ ଵଯଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ ॥ ୪୮ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏଵଂ ପ୍ରପନ୍ନୈଃ ସଂଵିଗ୍ନୈର୍ଵେପମାନାଯନୈର୍ବଲଃ ।
ପ୍ରସାଦିତଃ ସୁପ୍ରସନ୍ନୋ ମା ଭୈଷ୍ଟେତ୍ଯଭଯଂ ଦଦୌ ॥ ୪୯ ॥
ଏଵଂ ପ୍ରପନ୍ନୈଃ ସଂଵିଗ୍ନୈର୍ଵେପମାନାଯନୈର୍ବଲଃ ।
ପ୍ରସାଦିତଃ ସୁପ୍ରସନ୍ନୋ ମା ଭୈଷ୍ଟେତ୍ଯଭଯଂ ଦଦୌ ॥ ୪୯ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ପାରିବର୍ହଂ କୁଞ୍ଜରାନ୍ ଷଷ୍ଟିହାଯନାନ୍ ।
ଦଦୌ ଚ ଦ୍ଵାଦଶଶତାନ୍ଯଯୁତାନି ତୁରଙ୍ଗମାନ୍ ॥ ୫୦ ॥
ଦଦୌ ଚ ଦ୍ଵାଦଶଶତାନ୍ଯଯୁତାନି ତୁରଙ୍ଗମାନ୍ ॥ ୫୦ ॥
ରଥାନାଂ ଷଟ୍ସହସ୍ରାଣି ରୌକ୍ମାଣାଂ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସାମ୍ ।
ଦାସୀନାଂ ନିଷ୍କକଣ୍ଠୀନାଂ ସହସ୍ରଂ ଦୁହିତୃଵତ୍ସଲଃ ॥ ୫୧ ॥
ଦାସୀନାଂ ନିଷ୍କକଣ୍ଠୀନାଂ ସହସ୍ରଂ ଦୁହିତୃଵତ୍ସଲଃ ॥ ୫୧ ॥
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନ୍ ସାତ୍ଵତର୍ଷଭଃ ।
ସସୁତଃ ସସ୍ନୁଷଃ ପ୍ରାଯାତ୍ ସୁହୃଦ୍ଭିରଭିନନ୍ଦିତଃ ॥ ୫୨ ॥
ସସୁତଃ ସସ୍ନୁଷଃ ପ୍ରାଯାତ୍ ସୁହୃଦ୍ଭିରଭିନନ୍ଦିତଃ ॥ ୫୨ ॥
ତତଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସ୍ଵପୁରଂ ହଲାଯୁଧଃ
ସମେତ୍ଯ ବନ୍ଧୂନନୁରକ୍ତଚେତସଃ ।
ଶଶଂସ ସର୍ଵଂ ଯଦୁପୁଙ୍ଗଵାନାଂ
ମଧ୍ଯେ ସଭାଯାଂ କୁରୁଷୁ ସ୍ଵଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ସମେତ୍ଯ ବନ୍ଧୂନନୁରକ୍ତଚେତସଃ ।
ଶଶଂସ ସର୍ଵଂ ଯଦୁପୁଙ୍ଗଵାନାଂ
ମଧ୍ଯେ ସଭାଯାଂ କୁରୁଷୁ ସ୍ଵଚେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ଅଦ୍ଯାପି ଚ ପୁରଂ ହ୍ଯେତତ୍ ସୂଚଯଦ୍ ରାମଵିକ୍ରମମ୍ ।
ସମୁନ୍ନତଂ ଦକ୍ଷିଣତୋ ଗଙ୍ଗାଯାମନୁଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୫୪ ॥
ସମୁନ୍ନତଂ ଦକ୍ଷିଣତୋ ଗଙ୍ଗାଯାମନୁଦୃଶ୍ଯତେ ॥ ୫୪ ॥