ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൧൦.൭

ശ്രീരാജോവാച
യേന യേനാവതാരേണ ഭഗവാന് ഹരിരീശ്വരഃ ।
കരോതി കര്ണരമ്യാണി മനോജ്ഞാനി ച നഃ പ്രഭോ ॥ ൧ ॥

യച്ഛൃണ്വതോഽപൈത്യരതിര്വിതൃഷ്ണാ
സത്ത്വം ച ശുദ്ധ്യത്യചിരേണ പുംസഃ ।
ഭക്തിര്ഹരൌ തത്പുരുഷേ ച സഖ്യം
തദേവ ഹാരം വദ മന്യസേ ചേത് ॥ ൨ ॥

അഥാന്യദപി കൃഷ്ണസ്യ തോകാചരിതമദ്ഭുതമ് । മാനുഷം ലോകമാസാദ്യ തജ്ജാതിമനുരുന്ധതഃ ॥ ൩ ॥

ശ്രീശുക ഉവാച
കദാചിദൌത്ഥാനികകൌതുകാപ്ലവേ
ജന്മര്ക്ഷയോഗേ സമവേതയോഷിതാമ് ।
വാദിത്രഗീതദ്വിജമന്ത്രവാചകൈ-
ശ്ചകാര സൂനോരഭിഷേചനം സതീ ॥ ൪ ॥

നന്ദസ്യ പത്നീ കൃതമജ്ജനാദികം
വിപ്രൈഃ കൃതസ്വസ്ത്യയനം സുപൂജിതൈഃ ।
അന്നാദ്യവാസഃസ്രഗഭീഷ്ടധേനുഭിഃ
സഞ്ജാതനിദ്രാക്ഷമശീശയച്ഛനൈഃ ॥ ൫ ॥

ഔത്ഥാനികൌത്സുക്യമനാ മനസ്വിനീ
സമാഗതാന് പൂജയതീ വ്രജൌകസഃ ।
നൈവാശൃണോദ് വൈ രുദിതം സുതസ്യ സാ
രുദന് സ്തനാര്ഥീ ചരണാവുദക്ഷിപത് ॥ ൬ ॥

അധഃശയാനസ്യ ശിശോരനോഽല്പക-
പ്രവാലമൃദ്വങ്ഘ്രിഹതം വ്യവര്തത ।
വിധ്വസ്തനാനാരസകുപ്യഭാജനം
വ്യത്യസ്തചക്രാക്ഷവിഭിന്നകൂബരമ് ॥ ൭ ॥

ദൃഷ്ട്വാ യശോദാപ്രമുഖാ വ്രജസ്ത്രിയ
ഔത്ഥാനികേ കര്മണി യാഃ സമാഗതാഃ ।
നന്ദാദയശ്ചാദ്ഭുതദര്ശനാകുലാഃ
കഥം സ്വയം വൈ ശകടം വിപര്യഗാത് ॥ ൮ ॥

ഊചുരവ്യവസിതമതീന് ഗോപാന്ഗോപീശ്ച ബാലകാഃ ।
രുദതാനേന പാദേന ക്ഷിപ്തമേതന്ന സംശയഃ ॥ ൯ ॥

ന തേ ശ്രദ്ദധിരേ ഗോപാ ബാലഭാഷിതമിത്യുത ।
അപ്രമേയം ബലം തസ്യ ബാലകസ്യ ന തേ വിദുഃ ॥ ൧൦ ॥

രുദന്തം സുതമാദായ യശോദാ ഗ്രഹശങ്കിതാ ।
കൃതസ്വസ്ത്യയനം വിപ്രൈഃ സൂക്തൈഃ സ്തനമപായയത് ॥ ൧൧ ॥

പൂര്വവത് സ്ഥാപിതം ഗോപൈര്ബലിഭിഃ സപരിച്ഛദമ് ।
വിപ്രാ ഹുത്വാര്ചയാംചക്രുര്ദധ്യക്ഷതകുശാമ്ബുഭിഃ ॥ ൧൨ ॥

യേഽസൂയാനൃതദമ്ഭേര്ഷാഹിംസാമാനവിവര്ജിതാഃ ।
ന തേഷാം സത്യശീലാനാമാശിഷോ വിഫലാഃ കൃതാഃ ॥ ൧൩ ॥

ഇതി ബാലകമാദായ സാമര്ഗ്യജുരുപാകൃതൈഃ ।
ജലൈഃ പവിത്രൌഷധിഭിരഭിഷിച്യ ദ്വിജോത്തമൈഃ ॥ ൧൪ ॥

വാചയിത്വാ സ്വസ്ത്യയനം നന്ദഗോപഃ സമാഹിതഃ ।
ഹുത്വാ ചാഗ്നിം ദ്വിജാതിഭ്യഃ പ്രാദാദന്നം മഹാഗുണമ് ॥ ൧൫ ॥

ഗാവഃ സര്വഗുണോപേതാ വാസഃസ്രഗ്രുക്മമാലിനീഃ । ആത്മജാഭ്യുദയാര്ഥായ പ്രാദാത്തേ ചാന്വയുഞ്ജത ॥ ൧൬ ॥

വിപ്രാ മന്ത്രവിദോ യുക്താസ്തൈര്യാഃ പ്രോക്താസ്തഥാശിഷഃ ।
താ നിഷ്ഫലാ ഭവിഷ്യന്തി ന കദാചിദപി സ്ഫുടമ് ॥ ൧൭ ॥

ഏകദാരോഹമാരൂഢം ലാലയന്തീ സുതം സതീ ।
ഗരിമാണം ശിശോര്വോഢും ന സേഹേ ഗിരികൂടവത് ॥ ൧൮ ॥

ഭൂമൌ നിധായ തം ഗോപീ വിസ്മിതാ ഭാരപീഡിതാ ।
മഹാപുരുഷമാദധ്യൌ ജഗതാമാസ കര്മസു ॥ ൧൯ ॥

ദൈത്യോ നാമ്നാ തൃണാവര്തഃ കംസഭൃത്യഃ പ്രണോദിതഃ ।
ചക്രവാതസ്വരൂപേണ ജഹാരാസീനമര്ഭകമ് ॥ ൨൦ ॥

ഗോകുലം സര്വമാവൃണ്വന് മുഷ്ണംശ്ചക്ഷൂംഷി രേണുഭിഃ । ഈരയന് സുമഹാഘോരശബ്ദേന പ്രദിശോ ദിശഃ ॥ ൨൧ ॥

മുഹൂര്തമഭവദ് ഗോഷ്ഠം രജസാ തമസാവൃതമ് ।
സുതം യശോദാ നാപശ്യത്തസ്മിന് ന്യസ്തവതീ യതഃ ॥ ൨൨ ॥

നാപശ്യത്കശ്ചനാത്മാനം പരം ചാപി വിമോഹിതഃ ।
തൃണാവര്തനിസൃഷ്ടാഭിഃ ശര്കരാഭിരുപദ്രുതഃ ॥ ൨൩ ॥

ഇതി ഖരപവനചക്രപാംശുവര്ഷേ
സുതപദവീമബലാവിലക്ഷ്യ മാതാ ।
അതികരുണമനുസ്മരന്ത്യശോചദ്
ഭുവി പതിതാ മൃതവത്സകാ യഥാ ഗൌഃ ॥ ൨൪ ॥

രുദിതമനുനിശമ്യ തത്ര ഗോപ്യോ
ഭൃശമനുതപ്തധിയോഽശ്രുപൂര്ണമുഖ്യഃ ।
രുരുദുരനുപലഭ്യ നന്ദസൂനും
പവന ഉപാരതപാംശുവര്ഷവേഗേ ॥ ൨൫ ॥

തൃണാവര്തഃ ശാന്തരയോ വാത്യാരൂപധരോ ഹരന് ।
കൃഷ്ണം നഭോഗതോ ഗന്തും നാശക്നോദ് ഭൂരിഭാരഭൃത് ॥ ൨൬ ॥

തമശ്മാനം മന്യമാന ആത്മനോ ഗുരുമത്തയാ ।
ഗലേ ഗൃഹീത ഉത്സ്രഷ്ടും നാശക്നോദദ്ഭുതാര്ഭകമ് ॥ ൨൭ ॥

ഗലഗ്രഹണനിശ്ചേഷ്ടോ ദൈത്യോ നിര്ഗതലോചനഃ ।
അവ്യക്തരാവോ ന്യപതത്സഹബാലോ വ്യസുര്വ്രജേ ॥ ൨൮ ॥

തമന്തരിക്ഷാത് പതിതം ശിലായാം
വിശീര്ണസര്വാവയവം കരാലമ് ।
പുരം യഥാ രുദ്രശരേണ വിദ്ധം
സ്ത്രിയോ രുദത്യോ ദദൃശുഃ സമേതാഃ ॥ ൨൯ ॥

പ്രാദായ മാത്രേ പ്രതിഹൃത്യ വിസ്മിതാഃ
കൃഷ്ണം ച തസ്യോരസി ലമ്ബമാനമ് ।
തം സ്വസ്തിമന്തം പുരുഷാദനീതം
വിഹായസാ മൃത്യുമുഖാത് പ്രമുക്തമ് ।
ഗോപ്യശ്ച ഗോപാഃ കില നന്ദമുഖ്യാ
ലബ്ധ്വാ പുനഃ പ്രാപുരതീവ മോദമ് ॥ ൩൦ ॥

അഹോ ബതാത്യദ്ഭുതമേഷ രക്ഷസാ
ബാലോ
നിവൃത്തിം ഗമിതോഽഭ്യഗാത് പുനഃ ।
ഹിംസ്രഃ സ്വപാപേന വിഹിംസിതഃ
ഖലഃ
സാധുഃ സമത്വേന ഭയാദ് വിമുച്യതേ ॥ ൩൧ ॥

കിം നസ്തപശ്ചീര്ണമധോക്ഷജാര്ചനം
പൂര്തേഷ്ടദത്തമുത ഭൂതസൌഹൃദമ് ।
യത്സമ്പരേതഃ പുനരേവ ബാലകോ
ദിഷ്ടയാ സ്വബന്ധൂന് പ്രണയന്നുപസ്ഥിതഃ ॥ ൩൨ ॥

ദൃഷ്ട്വാദ്ഭുതാനി ബഹുശോ നന്ദഗോപോ ബൃഹദ്വനേ ।
വസുദേവവചോ ഭൂയോ മാനയാമാസ വിസ്മിതഃ ॥ ൩൩ ॥

ഏകദാര്ഭകമാദായ സ്വാങ്കമാരോപ്യ ഭാമിനീ ।
പ്രസ്നുതം പായയാമാസ സ്തനം സ്നേഹപരിപ്ലുതാ ॥ ൩൪ ॥

പീതപ്രായസ്യ ജനനീ സുതസ്യ രുചിരസ്മിതമ് ।
മുഖം ലാലയതീ രാജഞ്ജൃമ്ഭതോ ദദൃശേ ഇദമ് ॥ ൩൫ ॥

ഖം രോദസീ ജ്യോതിരനീകമാശാഃ
സൂര്യേന്ദുവഹ്നിശ്വസനാമ്ബുധീംശ്ച ।
ദ്വീപാന് നഗാംസ്തദ്ദുഹിതൃര്വനാനി
ഭൂതാനി യാനി സ്ഥിരജങ്ഗമാനി? ॥ ൩൬ ॥

സാ വീക്ഷ്യ വിശ്വം സഹസാ രാജന് സഞ്ജാതവേപഥുഃ ।
സമ്മീല്യ മൃഗശാവാക്ഷീ നേത്രേ ആസീത്സുവിസ്മിതാ ॥ ൩൭ ॥