ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୧୦.୭

ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ଯେନ ଯେନାଵତାରେଣ ଭଗଵାନ୍ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ ।
କରୋତି କର୍ଣରମ୍ଯାଣି ମନୋଜ୍ଞାନି ଚ ନଃ ପ୍ରଭୋ ॥ ୧ ॥

ଯଚ୍ଛୃଣ୍ଵତୋଽପୈତ୍ଯରତିର୍ଵିତୃଷ୍ଣା
ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତ୍ଯଚିରେଣ ପୁଂସଃ ।
ଭକ୍ତିର୍ହରୌ ତତ୍ପୁରୁଷେ ଚ ସଖ୍ଯଂ
ତଦେଵ ହାରଂ ଵଦ ମନ୍ଯସେ ଚେତ୍ ॥ ୨ ॥

ଅଥାନ୍ଯଦପି କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତୋକାଚରିତମଦ୍ଭୁତମ୍ । ମାନୁଷଂ ଲୋକମାସାଦ୍ଯ ତଜ୍ଜାତିମନୁରୁନ୍ଧତଃ ॥ ୩ ॥

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
କଦାଚିଦୌତ୍ଥାନିକକୌତୁକାପ୍ଲଵେ
ଜନ୍ମର୍କ୍ଷଯୋଗେ ସମଵେତଯୋଷିତାମ୍ ।
ଵାଦିତ୍ରଗୀତଦ୍ଵିଜମନ୍ତ୍ରଵାଚକୈ-
ଶ୍ଚକାର ସୂନୋରଭିଷେଚନଂ ସତୀ ॥ ୪ ॥

ନନ୍ଦସ୍ଯ ପତ୍ନୀ କୃତମଜ୍ଜନାଦିକଂ
ଵିପ୍ରୈଃ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ସୁପୂଜିତୈଃ ।
ଅନ୍ନାଦ୍ଯଵାସଃସ୍ରଗଭୀଷ୍ଟଧେନୁଭିଃ
ସଞ୍ଜାତନିଦ୍ରାକ୍ଷମଶୀଶଯଚ୍ଛନୈଃ ॥ ୫ ॥

ଔତ୍ଥାନିକୌତ୍ସୁକ୍ଯମନା ମନସ୍ଵିନୀ
ସମାଗତାନ୍ ପୂଜଯତୀ ଵ୍ରଜୌକସଃ ।
ନୈଵାଶୃଣୋଦ୍ ଵୈ ରୁଦିତଂ ସୁତସ୍ଯ ସା
ରୁଦନ୍ ସ୍ତନାର୍ଥୀ ଚରଣାଵୁଦକ୍ଷିପତ୍ ॥ ୬ ॥

ଅଧଃଶଯାନସ୍ଯ ଶିଶୋରନୋଽଲ୍ପକ-
ପ୍ରଵାଲମୃଦ୍ଵଙ୍ଘ୍ରିହତଂ ଵ୍ଯଵର୍ତତ ।
ଵିଧ୍ଵସ୍ତନାନାରସକୁପ୍ଯଭାଜନଂ
ଵ୍ଯତ୍ଯସ୍ତଚକ୍ରାକ୍ଷଵିଭିନ୍ନକୂବରମ୍ ॥ ୭ ॥

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଶୋଦାପ୍ରମୁଖା ଵ୍ରଜସ୍ତ୍ରିଯ
ଔତ୍ଥାନିକେ କର୍ମଣି ଯାଃ ସମାଗତାଃ ।
ନନ୍ଦାଦଯଶ୍ଚାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନାକୁଲାଃ
କଥଂ ସ୍ଵଯଂ ଵୈ ଶକଟଂ ଵିପର୍ଯଗାତ୍ ॥ ୮ ॥

ଊଚୁରଵ୍ଯଵସିତମତୀନ୍ ଗୋପାନ୍ଗୋପୀଶ୍ଚ ବାଲକାଃ ।
ରୁଦତାନେନ ପାଦେନ କ୍ଷିପ୍ତମେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୯ ॥

ନ ତେ ଶ୍ରଦ୍ଦଧିରେ ଗୋପା ବାଲଭାଷିତମିତ୍ଯୁତ ।
ଅପ୍ରମେଯଂ ବଲଂ ତସ୍ଯ ବାଲକସ୍ଯ ନ ତେ ଵିଦୁଃ ॥ ୧୦ ॥

ରୁଦନ୍ତଂ ସୁତମାଦାଯ ଯଶୋଦା ଗ୍ରହଶଙ୍କିତା ।
କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଵିପ୍ରୈଃ ସୂକ୍ତୈଃ ସ୍ତନମପାଯଯତ୍ ॥ ୧୧ ॥

ପୂର୍ଵଵତ୍ ସ୍ଥାପିତଂ ଗୋପୈର୍ବଲିଭିଃ ସପରିଚ୍ଛଦମ୍ ।
ଵିପ୍ରା ହୁତ୍ଵାର୍ଚଯାଂଚକ୍ରୁର୍ଦଧ୍ଯକ୍ଷତକୁଶାମ୍ବୁଭିଃ ॥ ୧୨ ॥

ଯେଽସୂଯାନୃତଦମ୍ଭେର୍ଷାହିଂସାମାନଵିଵର୍ଜିତାଃ ।
ନ ତେଷାଂ ସତ୍ଯଶୀଲାନାମାଶିଷୋ ଵିଫଲାଃ କୃତାଃ ॥ ୧୩ ॥

ଇତି ବାଲକମାଦାଯ ସାମର୍ଗ୍ଯଜୁରୁପାକୃତୈଃ ।
ଜଲୈଃ ପଵିତ୍ରୌଷଧିଭିରଭିଷିଚ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ ॥ ୧୪ ॥

ଵାଚଯିତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ନନ୍ଦଗୋପଃ ସମାହିତଃ ।
ହୁତ୍ଵା ଚାଗ୍ନିଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଦାଦନ୍ନଂ ମହାଗୁଣମ୍ ॥ ୧୫ ॥

ଗାଵଃ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତା ଵାସଃସ୍ରଗ୍ରୁକ୍ମମାଲିନୀଃ । ଆତ୍ମଜାଭ୍ଯୁଦଯାର୍ଥାଯ ପ୍ରାଦାତ୍ତେ ଚାନ୍ଵଯୁଞ୍ଜତ ॥ ୧୬ ॥

ଵିପ୍ରା ମନ୍ତ୍ରଵିଦୋ ଯୁକ୍ତାସ୍ତୈର୍ଯାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତଥାଶିଷଃ ।
ତା ନିଷ୍ଫଲା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ନ କଦାଚିଦପି ସ୍ଫୁଟମ୍ ॥ ୧୭ ॥

ଏକଦାରୋହମାରୂଢଂ ଲାଲଯନ୍ତୀ ସୁତଂ ସତୀ ।
ଗରିମାଣଂ ଶିଶୋର୍ଵୋଢୁଂ ନ ସେହେ ଗିରିକୂଟଵତ୍ ॥ ୧୮ ॥

ଭୂମୌ ନିଧାଯ ତଂ ଗୋପୀ ଵିସ୍ମିତା ଭାରପୀଡିତା ।
ମହାପୁରୁଷମାଦଧ୍ଯୌ ଜଗତାମାସ କର୍ମସୁ ॥ ୧୯ ॥

ଦୈତ୍ଯୋ ନାମ୍ନା ତୃଣାଵର୍ତଃ କଂସଭୃତ୍ଯଃ ପ୍ରଣୋଦିତଃ ।
ଚକ୍ରଵାତସ୍ଵରୂପେଣ ଜହାରାସୀନମର୍ଭକମ୍ ॥ ୨୦ ॥

ଗୋକୁଲଂ ସର୍ଵମାଵୃଣ୍ଵନ୍ ମୁଷ୍ଣଂଶ୍ଚକ୍ଷୂଂଷି ରେଣୁଭିଃ । ଈରଯନ୍ ସୁମହାଘୋରଶବ୍ଦେନ ପ୍ରଦିଶୋ ଦିଶଃ ॥ ୨୧ ॥

ମୁହୂର୍ତମଭଵଦ୍ ଗୋଷ୍ଠଂ ରଜସା ତମସାଵୃତମ୍ ।
ସୁତଂ ଯଶୋଦା ନାପଶ୍ଯତ୍ତସ୍ମିନ୍ ନ୍ଯସ୍ତଵତୀ ଯତଃ ॥ ୨୨ ॥

ନାପଶ୍ଯତ୍କଶ୍ଚନାତ୍ମାନଂ ପରଂ ଚାପି ଵିମୋହିତଃ ।
ତୃଣାଵର୍ତନିସୃଷ୍ଟାଭିଃ ଶର୍କରାଭିରୁପଦ୍ରୁତଃ ॥ ୨୩ ॥

ଇତି ଖରପଵନଚକ୍ରପାଂଶୁଵର୍ଷେ
ସୁତପଦଵୀମବଲାଵିଲକ୍ଷ୍ଯ ମାତା ।
ଅତିକରୁଣମନୁସ୍ମରନ୍ତ୍ଯଶୋଚଦ୍
ଭୁଵି ପତିତା ମୃତଵତ୍ସକା ଯଥା ଗୌଃ ॥ ୨୪ ॥

ରୁଦିତମନୁନିଶମ୍ଯ ତତ୍ର ଗୋପ୍ଯୋ
ଭୃଶମନୁତପ୍ତଧିଯୋଽଶ୍ରୁପୂର୍ଣମୁଖ୍ଯଃ ।
ରୁରୁଦୁରନୁପଲଭ୍ଯ ନନ୍ଦସୂନୁଂ
ପଵନ ଉପାରତପାଂଶୁଵର୍ଷଵେଗେ ॥ ୨୫ ॥

ତୃଣାଵର୍ତଃ ଶାନ୍ତରଯୋ ଵାତ୍ଯାରୂପଧରୋ ହରନ୍ ।
କୃଷ୍ଣଂ ନଭୋଗତୋ ଗନ୍ତୁଂ ନାଶକ୍ନୋଦ୍ ଭୂରିଭାରଭୃତ୍ ॥ ୨୬ ॥

ତମଶ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନ ଆତ୍ମନୋ ଗୁରୁମତ୍ତଯା ।
ଗଲେ ଗୃହୀତ ଉତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନାଶକ୍ନୋଦଦ୍ଭୁତାର୍ଭକମ୍ ॥ ୨୭ ॥

ଗଲଗ୍ରହଣନିଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ଦୈତ୍ଯୋ ନିର୍ଗତଲୋଚନଃ ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତରାଵୋ ନ୍ଯପତତ୍ସହବାଲୋ ଵ୍ଯସୁର୍ଵ୍ରଜେ ॥ ୨୮ ॥

ତମନ୍ତରିକ୍ଷାତ୍ ପତିତଂ ଶିଲାଯାଂ
ଵିଶୀର୍ଣସର୍ଵାଵଯଵଂ କରାଲମ୍ ।
ପୁରଂ ଯଥା ରୁଦ୍ରଶରେଣ ଵିଦ୍ଧଂ
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରୁଦତ୍ଯୋ ଦଦୃଶୁଃ ସମେତାଃ ॥ ୨୯ ॥

ପ୍ରାଦାଯ ମାତ୍ରେ ପ୍ରତିହୃତ୍ଯ ଵିସ୍ମିତାଃ
କୃଷ୍ଣଂ ଚ ତସ୍ଯୋରସି ଲମ୍ବମାନମ୍ ।
ତଂ ସ୍ଵସ୍ତିମନ୍ତଂ ପୁରୁଷାଦନୀତଂ
ଵିହାଯସା ମୃତ୍ଯୁମୁଖାତ୍ ପ୍ରମୁକ୍ତମ୍ ।
ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପାଃ କିଲ ନନ୍ଦମୁଖ୍ଯା
ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁନଃ ପ୍ରାପୁରତୀଵ ମୋଦମ୍ ॥ ୩୦ ॥

ଅହୋ ବତାତ୍ଯଦ୍ଭୁତମେଷ ରକ୍ଷସା
ବାଲୋ
ନିଵୃତ୍ତିଂ ଗମିତୋଽଭ୍ଯଗାତ୍ ପୁନଃ ।
ହିଂସ୍ରଃ ସ୍ଵପାପେନ ଵିହିଂସିତଃ
ଖଲଃ
ସାଧୁଃ ସମତ୍ଵେନ ଭଯାଦ୍ ଵିମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୩୧ ॥

କିଂ ନସ୍ତପଶ୍ଚୀର୍ଣମଧୋକ୍ଷଜାର୍ଚନଂ
ପୂର୍ତେଷ୍ଟଦତ୍ତମୁତ ଭୂତସୌହୃଦମ୍ ।
ଯତ୍ସମ୍ପରେତଃ ପୁନରେଵ ବାଲକୋ
ଦିଷ୍ଟଯା ସ୍ଵବନ୍ଧୂନ୍ ପ୍ରଣଯନ୍ନୁପସ୍ଥିତଃ ॥ ୩୨ ॥

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦ୍ଭୁତାନି ବହୁଶୋ ନନ୍ଦଗୋପୋ ବୃହଦ୍ଵନେ ।
ଵସୁଦେଵଵଚୋ ଭୂଯୋ ମାନଯାମାସ ଵିସ୍ମିତଃ ॥ ୩୩ ॥

ଏକଦାର୍ଭକମାଦାଯ ସ୍ଵାଙ୍କମାରୋପ୍ଯ ଭାମିନୀ ।
ପ୍ରସ୍ନୁତଂ ପାଯଯାମାସ ସ୍ତନଂ ସ୍ନେହପରିପ୍ଲୁତା ॥ ୩୪ ॥

ପୀତପ୍ରାଯସ୍ଯ ଜନନୀ ସୁତସ୍ଯ ରୁଚିରସ୍ମିତମ୍ ।
ମୁଖଂ ଲାଲଯତୀ ରାଜଞ୍ଜୃମ୍ଭତୋ ଦଦୃଶେ ଇଦମ୍ ॥ ୩୫ ॥

ଖଂ ରୋଦସୀ ଜ୍ଯୋତିରନୀକମାଶାଃ
ସୂର୍ଯେନ୍ଦୁଵହ୍ନିଶ୍ଵସନାମ୍ବୁଧୀଂଶ୍ଚ ।
ଦ୍ଵୀପାନ୍ ନଗାଂସ୍ତଦ୍ଦୁହିତୃର୍ଵନାନି
ଭୂତାନି ଯାନି ସ୍ଥିରଜଙ୍ଗମାନି? ॥ ୩୬ ॥

ସା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଶ୍ଵଂ ସହସା ରାଜନ୍ ସଞ୍ଜାତଵେପଥୁଃ ।
ସମ୍ମୀଲ୍ଯ ମୃଗଶାଵାକ୍ଷୀ ନେତ୍ରେ ଆସୀତ୍ସୁଵିସ୍ମିତା ॥ ୩୭ ॥