శ్రీరాజోవాచ
యేన యేనావతారేణ భగవాన్ హరిరీశ్వరః ।
కరోతి కర్ణరమ్యాణి మనోజ్ఞాని చ నః ప్రభో ॥ ౧ ॥
యేన యేనావతారేణ భగవాన్ హరిరీశ్వరః ।
కరోతి కర్ణరమ్యాణి మనోజ్ఞాని చ నః ప్రభో ॥ ౧ ॥
యచ్ఛృణ్వతోఽపైత్యరతిర్వితృష్ణా
సత్త్వం చ శుద్ధ్యత్యచిరేణ పుంసః ।
భక్తిర్హరౌ తత్పురుషే చ సఖ్యం
తదేవ హారం వద మన్యసే చేత్ ॥ ౨ ॥
సత్త్వం చ శుద్ధ్యత్యచిరేణ పుంసః ।
భక్తిర్హరౌ తత్పురుషే చ సఖ్యం
తదేవ హారం వద మన్యసే చేత్ ॥ ౨ ॥
అథాన్యదపి కృష్ణస్య తోకాచరితమద్భుతమ్ । మానుషం లోకమాసాద్య తజ్జాతిమనురున్ధతః ॥ ౩ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
కదాచిదౌత్థానికకౌతుకాప్లవే
జన్మర్క్షయోగే సమవేతయోషితామ్ ।
వాదిత్రగీతద్విజమన్త్రవాచకై-
శ్చకార సూనోరభిషేచనం సతీ ॥ ౪ ॥
కదాచిదౌత్థానికకౌతుకాప్లవే
జన్మర్క్షయోగే సమవేతయోషితామ్ ।
వాదిత్రగీతద్విజమన్త్రవాచకై-
శ్చకార సూనోరభిషేచనం సతీ ॥ ౪ ॥
నన్దస్య పత్నీ కృతమజ్జనాదికం
విప్రైః కృతస్వస్త్యయనం సుపూజితైః ।
అన్నాద్యవాసఃస్రగభీష్టధేనుభిః
సఞ్జాతనిద్రాక్షమశీశయచ్ఛనైః ॥ ౫ ॥
విప్రైః కృతస్వస్త్యయనం సుపూజితైః ।
అన్నాద్యవాసఃస్రగభీష్టధేనుభిః
సఞ్జాతనిద్రాక్షమశీశయచ్ఛనైః ॥ ౫ ॥
ఔత్థానికౌత్సుక్యమనా మనస్వినీ
సమాగతాన్ పూజయతీ వ్రజౌకసః ।
నైవాశృణోద్ వై రుదితం సుతస్య సా
రుదన్ స్తనార్థీ చరణావుదక్షిపత్ ॥ ౬ ॥
సమాగతాన్ పూజయతీ వ్రజౌకసః ।
నైవాశృణోద్ వై రుదితం సుతస్య సా
రుదన్ స్తనార్థీ చరణావుదక్షిపత్ ॥ ౬ ॥
అధఃశయానస్య శిశోరనోఽల్పక-
ప్రవాలమృద్వఙ్ఘ్రిహతం వ్యవర్తత ।
విధ్వస్తనానారసకుప్యభాజనం
వ్యత్యస్తచక్రాక్షవిభిన్నకూబరమ్ ॥ ౭ ॥
ప్రవాలమృద్వఙ్ఘ్రిహతం వ్యవర్తత ।
విధ్వస్తనానారసకుప్యభాజనం
వ్యత్యస్తచక్రాక్షవిభిన్నకూబరమ్ ॥ ౭ ॥
దృష్ట్వా యశోదాప్రముఖా వ్రజస్త్రియ
ఔత్థానికే కర్మణి యాః సమాగతాః ।
నన్దాదయశ్చాద్భుతదర్శనాకులాః
కథం స్వయం వై శకటం విపర్యగాత్ ॥ ౮ ॥
ఔత్థానికే కర్మణి యాః సమాగతాః ।
నన్దాదయశ్చాద్భుతదర్శనాకులాః
కథం స్వయం వై శకటం విపర్యగాత్ ॥ ౮ ॥
ఊచురవ్యవసితమతీన్ గోపాన్గోపీశ్చ బాలకాః ।
రుదతానేన పాదేన క్షిప్తమేతన్న సంశయః ॥ ౯ ॥
రుదతానేన పాదేన క్షిప్తమేతన్న సంశయః ॥ ౯ ॥
న తే శ్రద్దధిరే గోపా బాలభాషితమిత్యుత ।
అప్రమేయం బలం తస్య బాలకస్య న తే విదుః ॥ ౧౦ ॥
అప్రమేయం బలం తస్య బాలకస్య న తే విదుః ॥ ౧౦ ॥
రుదన్తం సుతమాదాయ యశోదా గ్రహశఙ్కితా ।
కృతస్వస్త్యయనం విప్రైః సూక్తైః స్తనమపాయయత్ ॥ ౧౧ ॥
కృతస్వస్త్యయనం విప్రైః సూక్తైః స్తనమపాయయత్ ॥ ౧౧ ॥
పూర్వవత్ స్థాపితం గోపైర్బలిభిః సపరిచ్ఛదమ్ ।
విప్రా హుత్వార్చయాంచక్రుర్దధ్యక్షతకుశామ్బుభిః ॥ ౧౨ ॥
విప్రా హుత్వార్చయాంచక్రుర్దధ్యక్షతకుశామ్బుభిః ॥ ౧౨ ॥
యేఽసూయానృతదమ్భేర్షాహింసామానవివర్జితాః ।
న తేషాం సత్యశీలానామాశిషో విఫలాః కృతాః ॥ ౧౩ ॥
న తేషాం సత్యశీలానామాశిషో విఫలాః కృతాః ॥ ౧౩ ॥
ఇతి బాలకమాదాయ సామర్గ్యజురుపాకృతైః ।
జలైః పవిత్రౌషధిభిరభిషిచ్య ద్విజోత్తమైః ॥ ౧౪ ॥
జలైః పవిత్రౌషధిభిరభిషిచ్య ద్విజోత్తమైః ॥ ౧౪ ॥
వాచయిత్వా స్వస్త్యయనం నన్దగోపః సమాహితః ।
హుత్వా చాగ్నిం ద్విజాతిభ్యః ప్రాదాదన్నం మహాగుణమ్ ॥ ౧౫ ॥
హుత్వా చాగ్నిం ద్విజాతిభ్యః ప్రాదాదన్నం మహాగుణమ్ ॥ ౧౫ ॥
గావః సర్వగుణోపేతా వాసఃస్రగ్రుక్మమాలినీః । ఆత్మజాభ్యుదయార్థాయ ప్రాదాత్తే చాన్వయుఞ్జత ॥ ౧౬ ॥
విప్రా మన్త్రవిదో యుక్తాస్తైర్యాః ప్రోక్తాస్తథాశిషః ।
తా నిష్ఫలా భవిష్యన్తి న కదాచిదపి స్ఫుటమ్ ॥ ౧౭ ॥
తా నిష్ఫలా భవిష్యన్తి న కదాచిదపి స్ఫుటమ్ ॥ ౧౭ ॥
ఏకదారోహమారూఢం లాలయన్తీ సుతం సతీ ।
గరిమాణం శిశోర్వోఢుం న సేహే గిరికూటవత్ ॥ ౧౮ ॥
గరిమాణం శిశోర్వోఢుం న సేహే గిరికూటవత్ ॥ ౧౮ ॥
భూమౌ నిధాయ తం గోపీ విస్మితా భారపీడితా ।
మహాపురుషమాదధ్యౌ జగతామాస కర్మసు ॥ ౧౯ ॥
మహాపురుషమాదధ్యౌ జగతామాస కర్మసు ॥ ౧౯ ॥
దైత్యో నామ్నా తృణావర్తః కంసభృత్యః ప్రణోదితః ।
చక్రవాతస్వరూపేణ జహారాసీనమర్భకమ్ ॥ ౨౦ ॥
చక్రవాతస్వరూపేణ జహారాసీనమర్భకమ్ ॥ ౨౦ ॥
గోకులం సర్వమావృణ్వన్ ముష్ణంశ్చక్షూంషి రేణుభిః । ఈరయన్ సుమహాఘోరశబ్దేన ప్రదిశో దిశః ॥ ౨౧ ॥
ముహూర్తమభవద్ గోష్ఠం రజసా తమసావృతమ్ ।
సుతం యశోదా నాపశ్యత్తస్మిన్ న్యస్తవతీ యతః ॥ ౨౨ ॥
సుతం యశోదా నాపశ్యత్తస్మిన్ న్యస్తవతీ యతః ॥ ౨౨ ॥
నాపశ్యత్కశ్చనాత్మానం పరం చాపి విమోహితః ।
తృణావర్తనిసృష్టాభిః శర్కరాభిరుపద్రుతః ॥ ౨౩ ॥
తృణావర్తనిసృష్టాభిః శర్కరాభిరుపద్రుతః ॥ ౨౩ ॥
ఇతి ఖరపవనచక్రపాంశువర్షే
సుతపదవీమబలావిలక్ష్య మాతా ।
అతికరుణమనుస్మరన్త్యశోచద్
భువి పతితా మృతవత్సకా యథా గౌః ॥ ౨౪ ॥
సుతపదవీమబలావిలక్ష్య మాతా ।
అతికరుణమనుస్మరన్త్యశోచద్
భువి పతితా మృతవత్సకా యథా గౌః ॥ ౨౪ ॥
రుదితమనునిశమ్య తత్ర గోప్యో
భృశమనుతప్తధియోఽశ్రుపూర్ణముఖ్యః ।
రురుదురనుపలభ్య నన్దసూనుం
పవన ఉపారతపాంశువర్షవేగే ॥ ౨౫ ॥
భృశమనుతప్తధియోఽశ్రుపూర్ణముఖ్యః ।
రురుదురనుపలభ్య నన్దసూనుం
పవన ఉపారతపాంశువర్షవేగే ॥ ౨౫ ॥
తృణావర్తః శాన్తరయో వాత్యారూపధరో హరన్ ।
కృష్ణం నభోగతో గన్తుం నాశక్నోద్ భూరిభారభృత్ ॥ ౨౬ ॥
కృష్ణం నభోగతో గన్తుం నాశక్నోద్ భూరిభారభృత్ ॥ ౨౬ ॥
తమశ్మానం మన్యమాన ఆత్మనో గురుమత్తయా ।
గలే గృహీత ఉత్స్రష్టుం నాశక్నోదద్భుతార్భకమ్ ॥ ౨౭ ॥
గలే గృహీత ఉత్స్రష్టుం నాశక్నోదద్భుతార్భకమ్ ॥ ౨౭ ॥
గలగ్రహణనిశ్చేష్టో దైత్యో నిర్గతలోచనః ।
అవ్యక్తరావో న్యపతత్సహబాలో వ్యసుర్వ్రజే ॥ ౨౮ ॥
అవ్యక్తరావో న్యపతత్సహబాలో వ్యసుర్వ్రజే ॥ ౨౮ ॥
తమన్తరిక్షాత్ పతితం శిలాయాం
విశీర్ణసర్వావయవం కరాలమ్ ।
పురం యథా రుద్రశరేణ విద్ధం
స్త్రియో రుదత్యో దదృశుః సమేతాః ॥ ౨౯ ॥
విశీర్ణసర్వావయవం కరాలమ్ ।
పురం యథా రుద్రశరేణ విద్ధం
స్త్రియో రుదత్యో దదృశుః సమేతాః ॥ ౨౯ ॥
ప్రాదాయ మాత్రే ప్రతిహృత్య విస్మితాః
కృష్ణం చ తస్యోరసి లమ్బమానమ్ ।
తం స్వస్తిమన్తం పురుషాదనీతం
విహాయసా మృత్యుముఖాత్ ప్రముక్తమ్ ।
గోప్యశ్చ గోపాః కిల నన్దముఖ్యా
లబ్ధ్వా పునః ప్రాపురతీవ మోదమ్ ॥ ౩౦ ॥
కృష్ణం చ తస్యోరసి లమ్బమానమ్ ।
తం స్వస్తిమన్తం పురుషాదనీతం
విహాయసా మృత్యుముఖాత్ ప్రముక్తమ్ ।
గోప్యశ్చ గోపాః కిల నన్దముఖ్యా
లబ్ధ్వా పునః ప్రాపురతీవ మోదమ్ ॥ ౩౦ ॥
అహో బతాత్యద్భుతమేష రక్షసా
బాలో
నివృత్తిం గమితోఽభ్యగాత్ పునః ।
హింస్రః స్వపాపేన విహింసితః
ఖలః
సాధుః సమత్వేన భయాద్ విముచ్యతే ॥ ౩౧ ॥
బాలో
నివృత్తిం గమితోఽభ్యగాత్ పునః ।
హింస్రః స్వపాపేన విహింసితః
ఖలః
సాధుః సమత్వేన భయాద్ విముచ్యతే ॥ ౩౧ ॥
కిం నస్తపశ్చీర్ణమధోక్షజార్చనం
పూర్తేష్టదత్తముత భూతసౌహృదమ్ ।
యత్సమ్పరేతః పునరేవ బాలకో
దిష్టయా స్వబన్ధూన్ ప్రణయన్నుపస్థితః ॥ ౩౨ ॥
పూర్తేష్టదత్తముత భూతసౌహృదమ్ ।
యత్సమ్పరేతః పునరేవ బాలకో
దిష్టయా స్వబన్ధూన్ ప్రణయన్నుపస్థితః ॥ ౩౨ ॥
దృష్ట్వాద్భుతాని బహుశో నన్దగోపో బృహద్వనే ।
వసుదేవవచో భూయో మానయామాస విస్మితః ॥ ౩౩ ॥
వసుదేవవచో భూయో మానయామాస విస్మితః ॥ ౩౩ ॥
ఏకదార్భకమాదాయ స్వాఙ్కమారోప్య భామినీ ।
ప్రస్నుతం పాయయామాస స్తనం స్నేహపరిప్లుతా ॥ ౩౪ ॥
ప్రస్నుతం పాయయామాస స్తనం స్నేహపరిప్లుతా ॥ ౩౪ ॥
పీతప్రాయస్య జననీ సుతస్య రుచిరస్మితమ్ ।
ముఖం లాలయతీ రాజఞ్జృమ్భతో దదృశే ఇదమ్ ॥ ౩౫ ॥
ముఖం లాలయతీ రాజఞ్జృమ్భతో దదృశే ఇదమ్ ॥ ౩౫ ॥
ఖం రోదసీ జ్యోతిరనీకమాశాః
సూర్యేన్దువహ్నిశ్వసనామ్బుధీంశ్చ ।
ద్వీపాన్ నగాంస్తద్దుహితృర్వనాని
భూతాని యాని స్థిరజఙ్గమాని? ॥ ౩౬ ॥
సూర్యేన్దువహ్నిశ్వసనామ్బుధీంశ్చ ।
ద్వీపాన్ నగాంస్తద్దుహితృర్వనాని
భూతాని యాని స్థిరజఙ్గమాని? ॥ ౩౬ ॥
సా వీక్ష్య విశ్వం సహసా రాజన్ సఞ్జాతవేపథుః ।
సమ్మీల్య మృగశావాక్షీ నేత్రే ఆసీత్సువిస్మితా ॥ ౩౭ ॥
సమ్మీల్య మృగశావాక్షీ నేత్రే ఆసీత్సువిస్మితా ॥ ౩౭ ॥
