శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యుదీరితమాకర్ణ్య దేవర్షేరుద్ధవోఽబ్రవీత్ ।
సభ్యానాం మతమాజ్ఞాయ కృష్ణస్య చ మహామతిః ॥ ౧ ॥
ఇత్యుదీరితమాకర్ణ్య దేవర్షేరుద్ధవోఽబ్రవీత్ ।
సభ్యానాం మతమాజ్ఞాయ కృష్ణస్య చ మహామతిః ॥ ౧ ॥
శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ
యదుక్తమృషినా దేవ సాచివ్యం యక్ష్యతస్త్వయా ।
కార్యం పైతృష్వస్రేయస్య రక్షా చ శరణైషిణామ్ ॥ ౨ ॥
యదుక్తమృషినా దేవ సాచివ్యం యక్ష్యతస్త్వయా ।
కార్యం పైతృష్వస్రేయస్య రక్షా చ శరణైషిణామ్ ॥ ౨ ॥
యష్టవ్యం రాజసూయేన దిక్చక్రజయినా విభో ।
అతో జరాసుతజయ ఉభయార్థో మతో మమ ॥ ౩ ॥
అతో జరాసుతజయ ఉభయార్థో మతో మమ ॥ ౩ ॥
అస్మాకం చ మహానర్థో హ్యేతేనైవ భవిష్యతి ।
యశశ్చ తవ గోవిన్ద రాజ్ఞో బద్ధాన్ విముఞ్చతః ॥ ౪ ॥
యశశ్చ తవ గోవిన్ద రాజ్ఞో బద్ధాన్ విముఞ్చతః ॥ ౪ ॥
స వై దుర్విషహో రాజా నాగాయుతసమో బలే ।
బలినామపి చాన్యేషాం భీమం సమబలం వినా ॥ ౫ ॥
బలినామపి చాన్యేషాం భీమం సమబలం వినా ॥ ౫ ॥
ద్వైరథే స తు జేతవ్యో మా శతాక్షౌహిణీయుతః ।
బ్రాహ్మణ్యోఽభ్యర్థితో విప్రైర్న ప్రత్యాఖ్యాతి కర్హిచిత్ ॥ ౬ ॥
బ్రాహ్మణ్యోఽభ్యర్థితో విప్రైర్న ప్రత్యాఖ్యాతి కర్హిచిత్ ॥ ౬ ॥
బ్రహ్మవేషధరో గత్వా తం భిక్షేత వృకోదరః ।
హనిష్యతి న సన్దేహో ద్వైరథే తవ సన్నిధౌ ॥ ౭ ॥
హనిష్యతి న సన్దేహో ద్వైరథే తవ సన్నిధౌ ॥ ౭ ॥
నిమిత్తం పరమీశస్య విశ్వసర్గనిరోధయోః ।
హిరణ్యగర్భః శర్వశ్చ కాలస్యారూపిణస్తవ ॥ ౮ ॥
హిరణ్యగర్భః శర్వశ్చ కాలస్యారూపిణస్తవ ॥ ౮ ॥
గాయన్తి తే విశదకర్మ గృహేషు దేవ్యో
రాజ్ఞాం స్వశత్రువధమాత్మవిమోక్షణం చ ।
గోప్యశ్చ కుఞ్జరపతేర్జనకాత్మజాయాః
పిత్రోశ్చ లబ్ధశరణా మునయో వయం చ ॥ ౯ ॥
రాజ్ఞాం స్వశత్రువధమాత్మవిమోక్షణం చ ।
గోప్యశ్చ కుఞ్జరపతేర్జనకాత్మజాయాః
పిత్రోశ్చ లబ్ధశరణా మునయో వయం చ ॥ ౯ ॥
జరాసన్ధవధః కృష్ణ భూర్యర్థాయోపకల్పతే ।
ప్రాయః పాకవిపాకేన తవ చాభిమతః క్రతుః ॥ ౧౦ ॥
ప్రాయః పాకవిపాకేన తవ చాభిమతః క్రతుః ॥ ౧౦ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యుద్ధవవచో రాజన్ సర్వతోభద్రమచ్యుతమ్ ।
దేవర్షిర్యదువృద్ధాశ్చ కృష్ణశ్చ ప్రత్యపూజయన్ ॥ ౧౧ ॥
ఇత్యుద్ధవవచో రాజన్ సర్వతోభద్రమచ్యుతమ్ ।
దేవర్షిర్యదువృద్ధాశ్చ కృష్ణశ్చ ప్రత్యపూజయన్ ॥ ౧౧ ॥
అథాదిశత్ ప్రయాణాయ భగవాన్ దేవకీసుతః ।
భృత్యాన్ దారుకజైత్రాదీననుజ్ఞాప్య గురూన్ విభుః ॥ ౧౨ ॥
భృత్యాన్ దారుకజైత్రాదీననుజ్ఞాప్య గురూన్ విభుః ॥ ౧౨ ॥
నిర్గమయ్యావరోధాన్స్వాన్ ససుతాన్సపరిచ్ఛదాన్ ।
సఙ్కర్షణమనుజ్ఞాప్య యదురాజం చ శత్రుహన్ ।
సూతోపనీతం స్వరథమారుహద్ గరుడధ్వజమ్ ॥ ౧౩ ॥
సఙ్కర్షణమనుజ్ఞాప్య యదురాజం చ శత్రుహన్ ।
సూతోపనీతం స్వరథమారుహద్ గరుడధ్వజమ్ ॥ ౧౩ ॥
తతో రథద్విపభటసాదినాయకైః
కరాలయా పరివృత ఆత్మసేనయా ।
మృదఙ్గభేర్యానకశఙ్ఖగోముఖైః
ప్రఘోషఘోషితకకుభో నిరక్రమత్ ॥ ౧౪ ॥
కరాలయా పరివృత ఆత్మసేనయా ।
మృదఙ్గభేర్యానకశఙ్ఖగోముఖైః
ప్రఘోషఘోషితకకుభో నిరక్రమత్ ॥ ౧౪ ॥
నృవాజికాఞ్చనశిబికాభిరచ్యుతం
సహాత్మజాః పతిమను సువ్రతా యయుః ।
వరామ్బరాభరణవిలేపనస్రజః
సుసంవృతా నృభిరసిచర్మపాణిభిః ॥ ౧౫ ॥
సహాత్మజాః పతిమను సువ్రతా యయుః ।
వరామ్బరాభరణవిలేపనస్రజః
సుసంవృతా నృభిరసిచర్మపాణిభిః ॥ ౧౫ ॥
నరోష్ట్రగోమహిషఖరాశ్వతర్యనః-
కరేణుభిః పరిజనవారయోషితః ।
స్వలఙ్కృతాః కటకుటికమ్బలామ్బరా-
ద్యుపస్కరా యయురధియుజ్య సర్వతః ॥ ౧౬ ॥
కరేణుభిః పరిజనవారయోషితః ।
స్వలఙ్కృతాః కటకుటికమ్బలామ్బరా-
ద్యుపస్కరా యయురధియుజ్య సర్వతః ॥ ౧౬ ॥
బలం బృహద్ధ్వజపటఛత్రచామరై-
ర్వరాయుధాభరణకిరీటవర్మభిః ।
దివాంశుభిస్తుములరవం బభౌ రవే-
ర్యథార్ణవః క్షుభితతిమిఙ్గిలోర్మిభిః ॥ ౧౭ ॥
ర్వరాయుధాభరణకిరీటవర్మభిః ।
దివాంశుభిస్తుములరవం బభౌ రవే-
ర్యథార్ణవః క్షుభితతిమిఙ్గిలోర్మిభిః ॥ ౧౭ ॥
అథో మునిర్యదుపతినా సభాజితః
ప్రణమ్య తం హృది విదధద్ విహాయసా ।
నిశమ్య తద్వ్యవసితమాహృతార్హణో
ముకున్దసన్దరశననిర్వృతేన్ద్రియః ॥ ౧౮ ॥
ప్రణమ్య తం హృది విదధద్ విహాయసా ।
నిశమ్య తద్వ్యవసితమాహృతార్హణో
ముకున్దసన్దరశననిర్వృతేన్ద్రియః ॥ ౧౮ ॥
రాజదూతమువాచేదం భగవాన్ ప్రీణయన్ గిరా ।
మా భైష్ట దూత భద్రం వో ఘాతయిష్యామి మాగధమ్ ॥ ౧౯ ॥
మా భైష్ట దూత భద్రం వో ఘాతయిష్యామి మాగధమ్ ॥ ౧౯ ॥
ఇత్యుక్తః ప్రస్థితో దూతో యథావదవదన్నృపాన్ ।
తేఽపి సన్దర్శనం శౌరేః ప్రత్యైక్షన్ యన్ముముక్షవః ॥ ౨౦ ॥
తేఽపి సన్దర్శనం శౌరేః ప్రత్యైక్షన్ యన్ముముక్షవః ॥ ౨౦ ॥
ఆనర్తసౌవీరమరూంస్తీర్త్వా వినశనం హరిః ।
గిరీన్ నదీరతీయాయ పురగ్రామవ్రజాకరాన్ ॥ ౨౧ ॥
గిరీన్ నదీరతీయాయ పురగ్రామవ్రజాకరాన్ ॥ ౨౧ ॥
తతో దృషద్వతీం తీర్త్వా ముకున్దోఽథ సరస్వతీమ్ ।
పఞ్చాలానథ మత్స్యాంశ్చ శక్రప్రస్థమథాగమత్ ॥ ౨౨ ॥
పఞ్చాలానథ మత్స్యాంశ్చ శక్రప్రస్థమథాగమత్ ॥ ౨౨ ॥
తముపాగతమాకర్ణ్య ప్రీతో దుర్దర్శనం నృణామ్ ।
అజాతశత్రుర్నిరగాత్ సోపధ్యాయః సుహృద్వృతః ॥ ౨౩ ॥
అజాతశత్రుర్నిరగాత్ సోపధ్యాయః సుహృద్వృతః ॥ ౨౩ ॥
గీతవాదిత్రఘోషేణ బ్రహ్మఘోషేణ భూయసా ।
అభ్యయాత్స హృషీకేశం ప్రాణాః ప్రాణమివాదృతః ॥ ౨౪ ॥
అభ్యయాత్స హృషీకేశం ప్రాణాః ప్రాణమివాదృతః ॥ ౨౪ ॥
దృష్ట్వా విక్లిన్నహృదయః కృష్ణం స్నేహేన పాణ్డవః ।
చిరాద్ దృష్టం ప్రియతమం సస్వజేఽథ పునః పునః ॥ ౨౫ ॥
చిరాద్ దృష్టం ప్రియతమం సస్వజేఽథ పునః పునః ॥ ౨౫ ॥
దోర్భ్యాం పరిష్వజ్య రమామలాలయం
ముకున్దగాత్రం నృపతిర్హతాశుభః ।
లేభే పరాం నిర్వృతిమశ్రులోచనో
హృష్యత్తనుర్విస్మృతలోకవిభ్రమః ॥ ౨౬ ॥
ముకున్దగాత్రం నృపతిర్హతాశుభః ।
లేభే పరాం నిర్వృతిమశ్రులోచనో
హృష్యత్తనుర్విస్మృతలోకవిభ్రమః ॥ ౨౬ ॥
తం మాతులేయం పరిరభ్య నిర్వృతో
భీమః స్మయన్ ప్రేమజలాకులేన్ద్రియః ।
యమౌ కిరీటీ చ సుహృత్తమం ముదా
ప్రవృద్ధబాష్పాః పరిరేభిరేఽచ్యుతమ్ ॥ ౨౭ ॥
భీమః స్మయన్ ప్రేమజలాకులేన్ద్రియః ।
యమౌ కిరీటీ చ సుహృత్తమం ముదా
ప్రవృద్ధబాష్పాః పరిరేభిరేఽచ్యుతమ్ ॥ ౨౭ ॥
అర్జునేన పరిష్వక్తో యమాభ్యామభివాదితః ।
బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్కృత్య వృద్ధేభ్యశ్చ యథార్హతః ।
మానినో మానయామాస కురుసృఞ్జయకైకయాన్ ॥ ౨౮ ॥
బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్కృత్య వృద్ధేభ్యశ్చ యథార్హతః ।
మానినో మానయామాస కురుసృఞ్జయకైకయాన్ ॥ ౨౮ ॥
సూతమాగధగన్ధర్వా వన్దినశ్చోపమన్త్రిణః ।
మృదఙ్గశఙ్ఖపటహవీణాపణవగోముఖైః ।
బ్రాహ్మణాశ్చారవిన్దాక్షం తుష్టువుర్ననృతుర్జగుః ॥ ౨౯ ॥
మృదఙ్గశఙ్ఖపటహవీణాపణవగోముఖైః ।
బ్రాహ్మణాశ్చారవిన్దాక్షం తుష్టువుర్ననృతుర్జగుః ॥ ౨౯ ॥
ఏవం సుహృద్భిః పర్యస్తః పుణ్యశ్లోకశిఖామణిః ।
సంస్తూయమానో భగవాన్ వివేశాలఙ్కృతం పురమ్ ॥ ౩౦ ॥
సంస్తూయమానో భగవాన్ వివేశాలఙ్కృతం పురమ్ ॥ ౩౦ ॥
సంసిక్తవర్త్మ కరిణాం మదగన్ధతోయై-
శ్చిత్రధ్వజైః కనకతోరణపూర్ణకుమ్భైః ।
మృష్టాత్మభిర్నవదుకూలవిభూషణస్రగ్-
గన్ధైర్నృభిర్యువతిభిశ్చ విరాజమానమ్ ॥ ౩౧ ॥
శ్చిత్రధ్వజైః కనకతోరణపూర్ణకుమ్భైః ।
మృష్టాత్మభిర్నవదుకూలవిభూషణస్రగ్-
గన్ధైర్నృభిర్యువతిభిశ్చ విరాజమానమ్ ॥ ౩౧ ॥
ఉద్దీప్తదీపబలిభిః ప్రతిసద్మజాల-
నిర్యాతధూపరుచిరం విలసత్పతాకమ్ ।
మూర్ధన్యహేమకలశై రజతోరుశృఙ్గై-
ర్జుష్టం దదర్శ భవనైః కురురాజధామ ॥ ౩౨ ॥
నిర్యాతధూపరుచిరం విలసత్పతాకమ్ ।
మూర్ధన్యహేమకలశై రజతోరుశృఙ్గై-
ర్జుష్టం దదర్శ భవనైః కురురాజధామ ॥ ౩౨ ॥
ప్రాప్తం నిశమ్య నరలోచనపానపాత్ర-
మౌత్సుక్యవిశ్లథితకేశదుకూలబన్ధాః ।
సద్యో విసృజ్య గృహకర్మ పతీంశ్చ తల్పే
ద్రష్టుం యయుర్యువతయః స్మ నరేన్ద్రమార్గే ॥ ౩౩ ॥
మౌత్సుక్యవిశ్లథితకేశదుకూలబన్ధాః ।
సద్యో విసృజ్య గృహకర్మ పతీంశ్చ తల్పే
ద్రష్టుం యయుర్యువతయః స్మ నరేన్ద్రమార్గే ॥ ౩౩ ॥
తస్మిన్ సుసఙ్కుల ఇభాశ్వరథద్విపద్భిః
కృష్ణం సభార్యముపలభ్య గృహాధిరూఢాః ।
నార్యో వికీర్య కుసుమైర్మనసోపగుహ్య
సుస్వాగతం విదధురుత్స్మయవీక్షితేన ॥ ౩౪ ॥
కృష్ణం సభార్యముపలభ్య గృహాధిరూఢాః ।
నార్యో వికీర్య కుసుమైర్మనసోపగుహ్య
సుస్వాగతం విదధురుత్స్మయవీక్షితేన ॥ ౩౪ ॥
ఊచుః స్త్రియః పథి నిరీక్ష్య ముకున్దపత్నీ-
స్తారా యథోడుపసహాః కిమకార్యమూభిః ।
యచ్చక్షుషాం పురుషమౌలిరుదారహాస-
లీలావలోకకలయోత్సవమాతనోతి ॥ ౩౫ ॥
స్తారా యథోడుపసహాః కిమకార్యమూభిః ।
యచ్చక్షుషాం పురుషమౌలిరుదారహాస-
లీలావలోకకలయోత్సవమాతనోతి ॥ ౩౫ ॥
తత్ర తత్రోపసఙ్గమ్య పౌరా మఙ్గలపాణయః ।
చక్రుః సపర్యాం కృష్ణాయ శ్రేణీముఖ్యా హతైనసః ॥ ౩౬ ॥
చక్రుః సపర్యాం కృష్ణాయ శ్రేణీముఖ్యా హతైనసః ॥ ౩౬ ॥
అన్తఃపురజనైః ప్రీత్యా ముకున్దః ఫుల్లలోచనైః ।
ససమ్భ్రమైరభ్యుపేతః ప్రావిశద్ రాజమన్దిరమ్ ॥ ౩౭ ॥
ససమ్భ్రమైరభ్యుపేతః ప్రావిశద్ రాజమన్దిరమ్ ॥ ౩౭ ॥
పృథా విలోక్య భ్రాత్రేయం కృష్ణం త్రిభువనేశ్వరమ్ ।
ప్రీతాత్మోత్థాయ పర్యఙ్కాత్ సస్నుషా పరిషస్వజే ॥ ౩౮ ॥
ప్రీతాత్మోత్థాయ పర్యఙ్కాత్ సస్నుషా పరిషస్వజే ॥ ౩౮ ॥
గోవిన్దం గృహమానీయ దేవదేవేశమాదృతః ।
పూజాయాం నావిదత్కృత్యం ప్రమోదోపహతో నృపః ॥ ౩౯ ॥
పూజాయాం నావిదత్కృత్యం ప్రమోదోపహతో నృపః ॥ ౩౯ ॥
పితృష్వసుర్గురుస్త్రీణాం కృష్ణశ్చక్రేఽభివాదనమ్ ।
స్వయం చ కృష్ణయా రాజన్భగిన్యా చాభివన్దితః ॥ ౪౦ ॥
స్వయం చ కృష్ణయా రాజన్భగిన్యా చాభివన్దితః ॥ ౪౦ ॥
శ్వశ్ర్వా సఞ్చోదితా కృష్ణా కృష్ణపత్నీశ్చ సర్వశః ।
ఆనర్చ రుక్మిణీం సత్యాం భద్రాం జామ్బవతీం తథా ॥ ౪౧ ॥
ఆనర్చ రుక్మిణీం సత్యాం భద్రాం జామ్బవతీం తథా ॥ ౪౧ ॥
కాలిన్దీం మిత్రవిన్దాం చ శైబ్యాం నాగ్నజితీం సతీమ్ ।
అన్యాశ్చాభ్యాగతా యాస్తు వాసఃస్రఙ్మణ్డనాదిభిః ॥ ౪౨ ॥
అన్యాశ్చాభ్యాగతా యాస్తు వాసఃస్రఙ్మణ్డనాదిభిః ॥ ౪౨ ॥
సుఖం నివాసయామాస ధర్మరాజో జనార్దనమ్ ।
ససైన్యం సానుగామత్యం సభార్యం చ నవం నవమ్ ॥ ౪౩ ॥
ససైన్యం సానుగామత్యం సభార్యం చ నవం నవమ్ ॥ ౪౩ ॥
తర్పయిత్వా ఖాణ్డవేన వహ్నిం ఫాల్గునసంయుతః ।
మోచయిత్వా మయం యేన రాజ్ఞే దివ్యా సభా కృతా ॥ ౪౪ ॥
మోచయిత్వా మయం యేన రాజ్ఞే దివ్యా సభా కృతా ॥ ౪౪ ॥
ఉవాస కతిచిన్మాసాన్ రాజ్ఞః ప్రియచికీర్షయా ।
విహరన్ రథమారుహ్య ఫాల్గునేన భటైర్వృతః ॥ ౪౫ ॥
విహరన్ రథమారుహ్య ఫాల్గునేన భటైర్వృతః ॥ ౪౫ ॥
ఉవాస కతిచిన్మాసాన్ రాజ్ఞః ప్రియచికీర్షయా ।
విహరన్ రథమారుహ్య ఫాల్గునేన భటైర్వృతః
విహరన్ రథమారుహ్య ఫాల్గునేన భటైర్వృతః