Lord Krishna

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୧୦.୭୪

(Srimad Bhagavatam Canto 10, Chapter 74 — The Rājasūya, and the End of Śiśupāla in Odia)

Vyasa

Also known as evam yudhisthiro raja jarasandhavadham vibho

The Rājasūya, and the End of Śiśupāla. Śrīmad Bhāgavatam Canto 10, Chapter 74 (The Life of Kṛṣṇa), 54 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏଵଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧଵଧଂ ଵିଭୋଃ ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଚାନୁଭାଵଂ ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରୀତସ୍ତମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧ ॥
ଶ୍ରୀଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉଵାଚ
ଯେ ସ୍ଯୁସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଗୁରଵଃ ସର୍ଵେ ଲୋକାମହେଶ୍ଵରାଃ ।
ଵହନ୍ତି ଦୁର୍ଲଭଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଶିରସୈଵାନୁଶାସନମ୍ ॥ ୨ ॥
ସ ଭଵାନରଵିନ୍ଦାକ୍ଷୋ ଦୀନାନାମୀଶମାନିନାମ୍ ।
ଧତ୍ତେଽନୁଶାସନଂ ଭୂମଂସ୍ତଦତ୍ଯନ୍ତଵିଡମ୍ବନମ୍ ॥ ୩ ॥
ନ ହ୍ଯେକସ୍ଯାଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମାତ୍ମନଃ ।
କର୍ମଭିର୍ଵର୍ଧତେ ତେଜୋ ହ୍ରସତେ ଚ ଯଥା ରଵେଃ ॥ ୪ ॥
ନ ଵୈ ତେଽଜିତ ଭକ୍ତାନାଂ ମମାହମିତି ମାଧଵ ।
ତ୍ଵଂ ତଵେତି ଚ ନାନାଧୀଃ ପଶୂନାମିଵ ଵୈକୃତୀ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଯଜ୍ଞିଯେ କାଲେ ଵଵ୍ରେ ଯୁକ୍ତାନ୍ ସ ଋତ୍ଵିଜଃ ।
କୃଷ୍ଣାନୁମୋଦିତଃ ପାର୍ଥୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ॥ ୬ ॥
ଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଭରଦ୍ଵାଜଃ ସୁମନ୍ତୁର୍ଗୋତମୋଽସିତଃ ।
ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ୍ଯଵନଃ କଣ୍ଵୋ ମୈତ୍ରେଯଃ କଵଷସ୍ତ୍ରିତଃ ॥ ୭ ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଵାମଦେଵଃ ସୁମତିର୍ଜୈମିନିଃ କ୍ରତୁଃ ।
ପୈଲଃ ପରାଶରୋ ଗର୍ଗୋ ଵୈଶମ୍ପାଯନ ଏଵ ଚ ॥ ୮ ॥
ଅଥର୍ଵା କଶ୍ଯପୋ ଧୌମ୍ଯୋ ରାମୋ ଭାର୍ଗଵ ଆସୁରିଃ ।
ଵୀତିହୋତ୍ରୋ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଵୀରସେନୋଽକୃତଵ୍ରଣଃ ॥ ୯ ॥
ଉପହୂତାସ୍ତଥା ଚାନ୍ଯେ ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମକୃପାଦଯଃ ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଃ ସହସୁତୋ ଵିଦୁରଶ୍ଚ ମହାମତିଃ ॥ ୧୦ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରା ଯଜ୍ଞଦିଦୃକ୍ଷଵଃ ।
ତତ୍ରେଯୁଃ ସର୍ଵରାଜାନୋ ରାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରକୃତଯୋ ନୃପ ॥ ୧୧ ॥
ତତସ୍ତେ ଦେଵଯଜନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ସ୍ଵର୍ଣଲାଙ୍ଗଲୈଃ ।
କୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ଯଥାମ୍ନାଯଂ ଦୀକ୍ଷଯାଂ ଚକ୍ରିରେ ନୃପମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ହୈମାଃ କିଲୋପକରଣା ଵରୁଣସ୍ଯ ଯଥା ପୁରା ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦଯୋ ଲୋକପାଲା ଵିରିଞ୍ଚିଭଵସଂଯୁତାଃ ॥ ୧୩ ॥
ସଗଣାଃ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵା ଵିଦ୍ଯାଧରମହୋରଗାଃ ।
ମୁନଯୋ ଯକ୍ଷରକ୍ଷାଂସି ଖଗକିନ୍ନରଚାରଣାଃ ॥ ୧୪ ॥
ରାଜାନଶ୍ଚ ସମାହୂତା ରାଜପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ ।
ରାଜସୂଯଂ ସମୀଯୁଃ ସ୍ମ ରାଜ୍ଞଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତସ୍ଯ ଵୈ ।
ମେନିରେ କୃଷ୍ଣଭକ୍ତସ୍ଯ ସୂପପନ୍ନମଵିସ୍ମିତାଃ ॥ ୧୫ ॥
ଅଯାଜଯନ୍ ମହାରାଜଂ ଯାଜକା ଦେଵଵର୍ଚସଃ ।
ରାଜସୂଯେନ ଵିଧିଵତ୍ ପ୍ରଚେତସମିଵାମରାଃ ॥ ୧୬ ॥
ସୂତ୍ଯେଽହନ୍ଯଵନୀପାଲୋ ଯାଜକାନ୍ ସଦସସ୍ପତୀନ୍ ।
ଅପୂଜଯନ୍ ମହାଭାଗାନ୍ ଯଥାଵତ୍ ସୁସମାହିତଃ ॥ ୧୭ ॥
ସଦସ୍ଯାଗ୍ର୍ଯାର୍ହଣାର୍ହଂ ଵୈ ଵିମୃଶନ୍ତଃ ସଭାସଦଃ ।
ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛନ୍ନନୈକାନ୍ତ୍ଯାତ୍ ସହଦେଵସ୍ତଦାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୧୮ ॥
ଅର୍ହତି ହ୍ଯଚ୍ଯୁତଃ ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ ସାତ୍ଵତାଂ ପତିଃ ।
ଏଷ ଵୈ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଦେଶକାଲଧନାଦଯଃ ॥ ୧୯ ॥
ଯଦାତ୍ମକମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ କ୍ରତଵଶ୍ଚ ଯଦାତ୍ମକାଃ ।
ଅଗ୍ନିରାହୁତଯୋ ମନ୍ତ୍ରା ସାଙ୍ଖ୍ଯଂ ଯୋଗଶ୍ଚ ଯତ୍ପରଃ ॥ ୨୦ ॥
ଏକ ଏଵାଦ୍ଵିତୀଯୋଽସାଵୈତଦାତ୍ମ୍ଯମିଦଂ ଜଗତ୍ ।
ଆତ୍ମନାତ୍ମାଶ୍ରଯଃ ସଭ୍ଯାଃ ସୃଜତ୍ଯଵତି ହନ୍ତ୍ଯଜଃ ॥ ୨୧ ॥
ଵିଵିଧାନୀହ କର୍ମାଣି ଜନଯନ୍ ଯଦଵେକ୍ଷଯା ।
ଈହତେ ଯଦଯଂ ସର୍ଵଃ ଶ୍ରେଯୋ ଧର୍ମାଦିଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ତସ୍ମାତ୍ କୃଷ୍ଣାଯ ମହତେ ଦୀଯତାଂ ପରମାର୍ହଣମ୍ ।
ଏଵଂ ଚେତ୍ ସର୍ଵଭୂତାନାମାତ୍ମନଶ୍ଚାର୍ହଣଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨୩ ॥
ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମଭୂତାଯ କୃଷ୍ଣାଯାନନ୍ଯଦର୍ଶିନେ ।
ଦେଯଂ ଶାନ୍ତାଯ ପୂର୍ଣାଯ ଦତ୍ତସ୍ଯାନନ୍ତ୍ଯମିଚ୍ଛତା ॥ ୨୪ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସହଦେଵୋଽଭୂତ୍ ତୂଷ୍ଣୀଂ କୃଷ୍ଣାନୁଭାଵଵିତ୍ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ସତ୍ତମାଃ ॥ ୨୫ ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜେରିତଂ ରାଜା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ହାର୍ଦଂ ସଭାସଦାମ୍ ।
ସମର୍ହଯଦ୍ଧୃଷୀକେଶଂ ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରଣଯଵିହ୍ଵଲଃ ॥ ୨୬ ॥
ତତ୍ପାଦାଵଵନିଜ୍ଯାପଃ ଶିରସା ଲୋକପାଵନୀଃ ।
ସଭାର୍ଯଃ ସାନୁଜାମାତ୍ଯଃ ସକୁଟୁମ୍ବୋ ଵହନ୍ମୁଦା ॥ ୨୭ ॥
ଵାସୋଭିଃ ପୀତକୌଷେଯୈର୍ଭୂଷଣୈଶ୍ଚ ମହାଧନୈଃ ।
ଅର୍ହଯିତ୍ଵାଶ୍ରୁପୂର୍ଣାକ୍ଷୋ ନାଶକତ୍ ସମଵେକ୍ଷିତୁମ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଇତ୍ଥଂ ସଭାଜିତଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ଜନାଃ ।
ନମୋ ଜଯେତି ନେମୁସ୍ତଂ ନିପେତୁଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟଯଃ ॥ ୨୯ ॥
ଇତ୍ଥଂ ନିଶମ୍ଯ ଦମଘୋଷସୁତଃ ସ୍ଵପୀଠା-
ଦୁତ୍ଥାଯ କୃଷ୍ଣଗୁଣଵର୍ଣନଜାତମନ୍ଯୁଃ ।
ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ବାହୁମିଦମାହ ସଦସ୍ଯମର୍ଷୀ
ସଂଶ୍ରାଵଯନ୍ ଭଗଵତେ ପରୁଷାଣ୍ଯଭୀତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଈଶୋ ଦୁରତ୍ଯଯଃ କାଲ ଇତି ସତ୍ଯଵତୀ ଶ୍ରୁତିଃ ।
ଵୃଦ୍ଧାନାମପି ଯଦ୍ ବୁଦ୍ଧିର୍ବାଲଵାକ୍ଯୈର୍ଵିଭିଦ୍ଯତେ ॥ ୩୧ ॥
ଯୂଯଂ ପାତ୍ରଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମା ମନ୍ଧ୍ଵଂ ବାଲଭାଷିତମ୍ ।
ସଦସସ୍ପତଯଃ ସର୍ଵେ କୃଷ୍ଣୋ ଯତ୍ ସମ୍ମତୋଽର୍ହଣେ ॥ ୩୨ ॥
ତପୋଵିଦ୍ଯାଵ୍ରତଧରାନ୍ ଜ୍ଞାନଵିଧ୍ଵସ୍ତକଲ୍ମଷାନ୍ ।
ପରମଋଷୀନ୍ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠାଲ୍ଁ ଲୋକପାଲୈଶ୍ଚ ପୂଜିତାନ୍ ॥ ୩୩ ॥
ସଦସ୍ପତୀନତିକ୍ରମ୍ଯ ଗୋପାଲଃ କୁଲପାଂସନଃ ।
ଯଥା କାକଃ ପୁରୋଡାଶଂ ସପର୍ଯାଂ କଥମର୍ହତି ॥ ୩୪ ॥
ଵର୍ଣାଶ୍ରମକୁଲାପେତଃ ସର୍ଵଧର୍ମବହିଷ୍କୃତଃ ।
ସ୍ଵୈରଵର୍ତୀ ଗୁଣୈର୍ହୀନଃ ସପର୍ଯାଂ କଥମର୍ହତି ॥ ୩୫ ॥
ଯଯାତିନୈଷାଂ ହି କୁଲଂ ଶପ୍ତଂ ସଦ୍ଭିର୍ବହିଷ୍କୃତମ୍ ।
ଵୃଥାପାନରତଂ ଶଶ୍ଵତ୍ ସପର୍ଯାଂ କଥମର୍ହତି ॥ ୩୬ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସେଵିତାନ୍ ଦେଶାନ୍ ହିତ୍ଵୈତେଽବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସମ୍ ।
ସମୁଦ୍ରଂ ଦୁର୍ଗମାଶ୍ରିତ୍ଯ ବାଧନ୍ତେ ଦସ୍ଯଵଃ ପ୍ରଜାଃ ॥ ୩୭ ॥
ଏଵମାଦୀନ୍ଯଭଦ୍ରାଣି ବଭାଷେ ନଷ୍ଟମଙ୍ଗଲଃ ।
ନୋଵାଚ କିଞ୍ଚିଦ୍ଭଗଵାନ୍ଯଥା ସିଂହଃ ଶିଵାରୁତମ୍ ॥ ୩୮ ॥
ଭଗଵନ୍ନିନ୍ଦନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁଃସହଂ ତତ୍ ସଭାସଦଃ ।
କର୍ଣୌ ପିଧାଯ ନିର୍ଜଗ୍ମୁଃ ଶପନ୍ତଶ୍ଚେଦିପଂ ରୁଷା ॥ ୩୯ ॥
ନିନ୍ଦାଂ ଭଗଵତଃ ଶୃଣ୍ଵଂସ୍ତତ୍ପରସ୍ଯ ଜନସ୍ଯ ଵା ।
ତତୋ ନାପୈତି ଯଃ ସୋଽପି ଯାତ୍ଯଧଃ ସୁକୃତାଚ୍ଚ୍ଯୁତଃ ॥ ୪୦ ॥
ତତଃ ପାଣ୍ଡୁସୁତାଃ କ୍ରୁଦ୍ଧା ମତ୍ସ୍ଯକୈକଯସୃଞ୍ଜଯାଃ ।
ଉଦାଯୁଧାଃ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁଃ ଶିଶୁପାଲଜିଘାଂସଵଃ ॥ ୪୧ ॥
ତତଶ୍ଚୈଦ୍ଯସ୍ତ୍ଵସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତୋ ଜଗୃହେ ଖଡ୍ଗଚର୍ମଣୀ ।
ଭର୍ତ୍ସଯନ୍ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷୀଯାନ୍ ରାଜ୍ଞଃ ସଦସି ଭାରତ ॥ ୪୨ ॥
ତାଵଦୁତ୍ଥାଯ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵାନ୍ ନିଵାର୍ଯ ସ୍ଵଯଂ ରୁଷା ।
ଶିରଃ କ୍ଷୁରାନ୍ତଚକ୍ରେଣ ଜହାରପତତୋ ରିପୋଃ ॥ ୪୩ ॥
ଶବ୍ଦଃ କୋଲାହଲୋଽଥାସୀଚ୍ଛିଶୁପାଲେ ହତେ ମହାନ୍ ।
ତସ୍ଯାନୁଯାଯିନୋ ଭୂପା ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଜୀଵିତୈଷିଣଃ ॥ ୪୪ ॥
ଚୈଦ୍ଯଦେହୋତ୍ଥିତଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଵାସୁଦେଵମୁପାଵିଶତ୍ ।
ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଭୂତାନାମୁଲ୍କେଵ ଭୁଵି ଖାଚ୍ଚ୍ଯୁତା ॥ ୪୫ ॥
ଜନ୍ମତ୍ରଯାନୁଗୁଣିତଵୈରସଂରବ୍ଧଯା ଧିଯା ।
ଧ୍ଯାଯଂସ୍ତନ୍ମଯତାଂ ଯାତୋ ଭାଵୋ ହି ଭଵକାରଣମ୍ ॥ ୪୬ ॥
ଋତ୍ଵିଗ୍ଭ୍ଯଃ ସସଦସ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଵିପୁଲାମଦାତ୍ ।
ସର୍ଵାନ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଚ୍ଚକ୍ରେଽଵଭୃଥମେକରାଟ୍ ॥ ୪୭ ॥
ସାଧଯିତ୍ଵା କ୍ରତୁଃ ରାଜ୍ଞଃ କୃଷ୍ଣୋ ଯୋଗେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରଃ ।
ଉଵାସ କତିଚିନ୍ମାସାନ୍ ସୁହୃଦ୍ଭିରଭିଯାଚିତଃ ॥ ୪୮ ॥
ତତୋଽନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ରାଜାନମନିଚ୍ଛନ୍ତମପୀଶ୍ଵରଃ ।
ଯଯୌ ସଭାର୍ଯଃ ସାମାତ୍ଯଃ ସ୍ଵପୁରଂ ଦେଵକୀସୁତଃ ॥ ୪୯ ॥
ଵର୍ଣିତଂ ତଦୁପାଖ୍ଯାନଂ ମଯା ତେ ବହୁଵିସ୍ତରମ୍ ।
ଵୈକୁଣ୍ଠଵାସିନୋର୍ଜନ୍ମ ଵିପ୍ରଶାପାତ୍ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ ୫୦ ॥
ରାଜସୂଯାଵଭୃଥ୍ଯେନ ସ୍ନାତୋ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ।
ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରସଭାମଧ୍ଯେ ଶୁଶୁଭେ ସୁରରାଡିଵ ॥ ୫୧ ॥
ରାଜ୍ଞା ସଭାଜିତାଃ ସର୍ଵେ ସୁରମାନଵଖେଚରାଃ ।
କୃଷ୍ଣଂ କ୍ରତୁଂ ଚ ଶଂସନ୍ତଃ ସ୍ଵଧାମାନି ଯଯୁର୍ମୁଦା ॥ ୫୨ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନମୃତେ ପାପଂ କଲିଂ କୁରୁକୁଲାମଯମ୍ ।
ଯୋ ନ ସେହେ ଶ୍ରିଯଂ ସ୍ଫୀତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁସୁତସ୍ଯ ତାମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତଯେଦ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ କର୍ମ ଚୈଦ୍ଯଵଧାଦିକମ୍ ।
ରାଜମୋକ୍ଷଂ ଵିତାନଂ ଚ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୫୪ ॥

Explore More