শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ১০.৭৫

শ্ৰীৰাজোৱাচ
অজাতশত্ৰোস্তং দৃষ্ট্ৱা ৰাজসূযমহোদযম্ ।
সৰ্ৱে মুমুদিৰে ব্ৰহ্মন্ নৃদেৱা যে সমাগতাঃ ॥ ১ ॥

দুৰ্যোধনং ৱৰ্জযিত্ৱা ৰাজানঃ সৰ্ষযঃ সুৰাঃ ।
ইতি শ্ৰুতং নো ভগৱংস্তত্ৰ কাৰণমুচ্যতাম্ ॥ ২ ॥

শ্ৰীবাদৰাযণিৰুৱাচ
পিতামহস্য তে যজ্ঞে ৰাজসূযে মহাত্মনঃ ।
বান্ধৱাঃ পৰিচৰ্যাযাং তস্যাসন্প্ৰেমবন্ধনাঃ ॥ ৩ ॥

ভীমো মহানসাধ্যক্ষো ধনাধ্যক্ষঃ সুযোধনঃ ।
সহদেৱস্তু পূজাযাং নকুলো দ্ৰৱ্যসাধনে ॥ ৪ ॥

গুৰুশুশ্ৰূষণে জিষ্ণুঃ কৃষ্ণঃ পাদাৱনেজনে ।
পৰিৱেষণে দ্ৰুপদজা কৰ্ণো দানে মহামনাঃ ॥ ৫ ॥

যুযুধানো ৱিকৰ্ণশ্চ হাৰ্দিক্যো ৱিদুৰাদযঃ ।
বাহ্লীকপুত্ৰা ভূৰ্যাদ্যা যে চ সন্তৰ্দনাদযঃ ॥ ৬ ॥

নিৰূপিতা মহাযজ্ঞে নানাকৰ্মসু তে তদা ।
প্ৰৱৰ্তন্তে স্ম ৰাজেন্দ্ৰ ৰাজ্ঞঃ প্ৰিযচিকীৰ্ষৱঃ ॥ ৭ ॥

ঋত্ৱিক্সদস্যবহুৱিত্সু সুহৃত্তমেষু
স্ৱিষ্টেষু সূনৃতসমৰ্হণদক্ষিণাভিঃ ।
চৈদ্যে চ সাত্ৱতপতেশ্চৰণং প্ৰৱিষ্টে
চক্ৰুস্ততস্ত্ৱৱভৃথস্নপনং দ্যুনদ্যাম্ ॥ ৮ ॥

মৃদঙ্গশঙ্খপণৱধুন্ধুৰ্যানকগোমুখাঃ ।
ৱাদিত্ৰাণি ৱিচিত্ৰাণি নেদুৰাৱভৃথোত্সৱে ॥ ৯ ॥

নাৰ্তক্যো ননৃতুৰ্হৃষ্টা গাযকা যূথশো জগুঃ ।
ৱীণাৱেণুতলোন্নাদস্তেষাং স দিৱমস্পৃশত্ ॥ ১০ ॥

চিত্ৰধ্ৱজপতাকাগ্ৰৈৰিভেন্দ্ৰস্যন্দনাৰ্ৱভিঃ ।
স্ৱলঙ্কৃতৈৰ্ভটৈৰ্ভূপা নিৰ্যযূ ৰুক্মমালিনঃ ॥ ১১ ॥

যদুসৃঞ্জযকাম্বোজকুৰুকেকযকোশলাঃ ।
কম্পযন্তো ভুৱং সৈন্যৈৰ্যজমানপুৰঃসৰাঃ ॥ ১২ ॥

সদস্যৰ্ত্ৱিগ্দ্ৱিজশ্ৰেষ্ঠা ব্ৰহ্মঘোষেণভূযসা ।
দেৱৰ্ষিপিতৃগন্ধৰ্ৱাস্তুষ্টুৱুঃ পুষ্পৱৰ্ষিণঃ ॥ ১৩ ॥

স্ৱলঙ্কৃতা নৰা নাৰ্যো গন্ধস্ৰগ্ভূষণাম্বৰৈঃ ।
ৱিলিম্পন্ত্যোঽভিসিঞ্চন্ত্যো ৱিজহ্ৰুৰ্ৱিৱিধৈ ৰসৈঃ ॥ ১৪ ॥

তৈলগোৰসগন্ধোদহৰিদ্ৰাসান্দ্ৰকুঙ্কুমৈঃ ।
পুম্ভিৰ্লিপ্তাঃ প্ৰলিম্পন্ত্যো ৱিজহ্ৰুৰ্ৱাৰযোষিতঃ ॥ ১৫ ॥

গুপ্তা নৃভিৰ্নিৰগমন্নুপলব্ধুমেতদ্
দেৱ্যো যথা দিৱি ৱিমানৱৰৈৰ্নৃদেৱ্যো ।
তা মাতুলেযসখিভিঃ পৰিষিচ্যমানাঃ
সৱ্ৰীডহাসৱিকসদ্ৱদনা ৱিৰেজুঃ ॥ ১৬ ॥

তা দেৱৰানুত সখীন্ সিষিচুৰ্দৃতীভিঃ
ক্লিন্নাম্বৰা ৱিৱৃতগাত্ৰকুচোৰুমধ্যাঃ ।
ঔত্সুক্যমুক্তকৱৰাচ্চ্যৱমানমাল্যাঃ
ক্ষোভং দধুৰ্মলধিযাং ৰুচিৰৈৰ্ৱিহাৰৈঃ ॥ ১৭ ॥

স সম্ৰাড্ ৰথমাৰুঢঃ সদশ্ৱং ৰুক্মমালিনম্ ।
ৱ্যৰোচত স্ৱপত্নীভিঃ ক্ৰিযাভিঃ ক্ৰতুৰাডিৱ ॥ ১৮ ॥

পত্নীসংযাজাৱভৃথ্যৈশ্চৰিত্ৱা তে তমৃত্ৱিজঃ ।
আচান্তং স্নাপযাং চক্ৰুৰ্গঙ্গাযাং সহ কৃষ্ণযা ॥ ১৯ ॥

দেৱদুন্দুভযো নেদুৰ্নৰদুন্দুভিভিঃ সমম্ ।
মুমুচুঃ পুষ্পৱৰ্ষাণি দেৱৰ্ষিপিতৃমানৱাঃ ॥ ২০ ॥

সস্নুস্তত্ৰ ততঃ সৰ্ৱে ৱৰ্ণাশ্ৰমযুতা নৰাঃ ।
মহাপাতক্যপি যতঃ সদ্যো মুচ্যেত কিল্বিষাত্ ॥ ২১ ॥

অথ ৰাজাহতে ক্ষৌমে পৰিধায স্ৱলঙ্কৃতঃ ।
ঋত্ৱিক্সদস্যৱিপ্ৰাদীনানৰ্চাভৰণাম্বৰৈঃ ॥ ২২ ॥

বন্ধূঞ্জ্ঞাতীন্ নৃপান্ মিত্ৰসুহৃদোঽন্যাংশ্চ সৰ্ৱশঃ ।
অভীক্ষ্ণং পূজযামাস নাৰাযণপৰো নৃপঃ ॥ ২৩ ॥

সৰ্ৱে জনাঃ সুৰৰুচো মণিকুণ্ডলস্ৰ-
গুষ্ণীষকঞ্চুকদুকূলমহাৰ্ঘ্যহাৰাঃ ।
নাৰ্যশ্চ কুণ্ডলযুগালকৱৃন্দজুষ্ট-
ৱক্ত্ৰশ্ৰিযঃ কনকমেখলযা ৱিৰেজুঃ ॥ ২৪ ॥

অথৰ্ত্ৱিজো মহাশীলাঃ সদস্যা ব্ৰহ্মৱাদিনঃ ।
ব্ৰহ্মক্ষত্ৰিযৱিট্শূদ্ৰা ৰাজানো যে সমাগতাঃ ॥ ২৫ ॥

দেৱৰ্ষিপিতৃভূতানি লোকপালাঃ সহানুগাঃ ।
পূজিতাস্তমনুজ্ঞাপ্য স্ৱধামানি যযুৰ্নৃপ ॥ ২৬ ॥

হৰিদাসস্য ৰাজৰ্ষে ৰাজসূযমহোদযম্ ।
নৈৱাতৃপ্যন্প্ৰশংসন্তঃ পিবন্মৰ্ত্যোঽমৃতং যথা ॥ ২৭ ॥

ততো যুধিষ্ঠিৰো ৰাজা সুহৃত্সম্বন্ধিবান্ধৱান্ ।
প্ৰেম্ণা নিৱাৰযামাস কৃষ্ণং চ ত্যাগকাতৰঃ ॥ ২৮ ॥

ভগৱানপি তত্ৰাঙ্গ ন্যাৱাত্সীত্তত্প্ৰিযংকৰঃ ।
প্ৰস্থাপ্য যদুৱীৰাংশ্চ সাম্বাদীংশ্চ কুশস্থলীম্ ॥ ২৯ ॥

ইত্থং ৰাজা ধৰ্মসুতো মনোৰথমহাৰ্ণৱম্ ।
সুদুস্তৰং সমুত্তীৰ্য কৃষ্ণেনাসীদ্ গতজ্ৱৰঃ ॥ ৩০ ॥

একদান্তঃপুৰে তস্য ৱীক্ষ্য দুৰ্যোধনঃ শ্ৰিযম্ ।
অতপ্যদ্ ৰাজসূযস্য মহিত্ৱং চাচ্যুতাত্মনঃ ॥ ৩১ ॥

যস্মিন্ নৰেন্দ্ৰদিতিজেন্দ্ৰসুৰেন্দ্ৰলক্ষ্মী-
ৰ্নানা ৱিভান্তি কিল ৱিশ্ৱসৃজোপক্লৃপ্তাঃ ।
তাভিঃ পতীন্ দ্ৰুপদৰাজসুতোপতস্থে
যস্যাং ৱিষক্তহৃদযঃ কুৰুৰাডতপ্যত্ ॥ ৩২ ॥

যস্মিন্ তদা মধুপতেৰ্মহিষীসহস্ৰং
শ্ৰোণীভৰেণ শনকৈঃ ক্ৱণদঙ্ঘ্ৰিশোভম্ ।
মধ্যে সুচাৰু কুচকুঙ্কুমশোণহাৰং
শ্ৰীমন্মুখং প্ৰচলকুণ্ডলকুন্তলাঢ্যম্ ॥ ৩৩ ॥

সভাযাং মযক্লৃপ্তাযাং ক্ৱাপি ধৰ্মসুতোঽধিৰাট্ ।
ৱৃতোঽনুগৈৰ্বন্ধুভিশ্চ কৃষ্ণেনাপি স্ৱচক্ষুষা ॥ ৩৪ ॥

আসীনঃ কাঞ্চনে সাক্ষাদাসনে মঘৱানিৱ ।
পাৰমেষ্ঠ্যশ্ৰিযা জুষ্টঃ স্তূযমানশ্চ ৱন্দিভিঃ ॥ ৩৫ ॥

তত্ৰ দুৰ্যোধনো মানী পৰীতো ভ্ৰাতৃভিৰ্নৃপ ।
কিৰীটমালী ন্যৱিশদসিহস্তঃ ক্ষিপন্ ৰুষা ॥ ৩৬ ॥

স্থলেঽভ্যগৃহ্ণাদ্ ৱস্ত্ৰান্তং জলং মত্ৱা স্থলেঽপতত্ ।
জলে চ স্থলৱদ্ ভ্ৰান্ত্যা মযমাযাৱিমোহিতঃ ॥ ৩৭ ॥

জহাস ভীমস্তং দৃষ্ট্ৱা স্ত্ৰিযো নৃপতযোঽপৰে ।
নিৱাৰ্যমাণা অপ্যঙ্গ ৰাজ্ঞা কৃষ্ণানুমোদিতাঃ ॥ ৩৮ ॥

স ৱ্ৰীডিতোঽৱাগ্ৱদনো ৰুষা জ্ৱলন্
নিষ্ক্ৰম্য তূষ্ণীং প্ৰযযৌ গজাহ্ৱযম্ ।
হাহেতি শব্দঃ সুমহানভূত্ সতা-
মজাতশত্ৰুৰ্ৱিমনা ইৱাভৱত্ ।
বভূৱ তূষ্ণীং ভগৱান্ ভুৱো ভৰং
সমুজ্জিহীৰ্ষুৰ্ভ্ৰমতি স্ম যদ্ দৃশা ॥ ৩৯ ॥

এতত্তেঽভিহিতং ৰাজন্ যত্পৃষ্টোঽহমিহ ত্ৱযা ।
সুযোধনস্য দৌৰাত্ম্যং ৰাজসূযে মহাক্ৰতৌ ॥ ৪০ ॥