ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୧୦.୭୫

ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ଅଜାତଶତ୍ରୋସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜସୂଯମହୋଦଯମ୍ ।
ସର୍ଵେ ମୁମୁଦିରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନୃଦେଵା ଯେ ସମାଗତାଃ ॥ ୧ ॥

ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ରାଜାନଃ ସର୍ଷଯଃ ସୁରାଃ ।
ଇତି ଶ୍ରୁତଂ ନୋ ଭଗଵଂସ୍ତତ୍ର କାରଣମୁଚ୍ଯତାମ୍ ॥ ୨ ॥

ଶ୍ରୀବାଦରାଯଣିରୁଵାଚ
ପିତାମହସ୍ଯ ତେ ଯଜ୍ଞେ ରାଜସୂଯେ ମହାତ୍ମନଃ ।
ବାନ୍ଧଵାଃ ପରିଚର୍ଯାଯାଂ ତସ୍ଯାସନ୍ପ୍ରେମବନ୍ଧନାଃ ॥ ୩ ॥

ଭୀମୋ ମହାନସାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ସୁଯୋଧନଃ ।
ସହଦେଵସ୍ତୁ ପୂଜାଯାଂ ନକୁଲୋ ଦ୍ରଵ୍ଯସାଧନେ ॥ ୪ ॥

ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ଜିଷ୍ଣୁଃ କୃଷ୍ଣଃ ପାଦାଵନେଜନେ ।
ପରିଵେଷଣେ ଦ୍ରୁପଦଜା କର୍ଣୋ ଦାନେ ମହାମନାଃ ॥ ୫ ॥

ଯୁଯୁଧାନୋ ଵିକର୍ଣଶ୍ଚ ହାର୍ଦିକ୍ଯୋ ଵିଦୁରାଦଯଃ ।
ବାହ୍ଲୀକପୁତ୍ରା ଭୂର୍ଯାଦ୍ଯା ଯେ ଚ ସନ୍ତର୍ଦନାଦଯଃ ॥ ୬ ॥

ନିରୂପିତା ମହାଯଜ୍ଞେ ନାନାକର୍ମସୁ ତେ ତଦା ।
ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ସ୍ମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଵଃ ॥ ୭ ॥

ଋତ୍ଵିକ୍ସଦସ୍ଯବହୁଵିତ୍ସୁ ସୁହୃତ୍ତମେଷୁ
ସ୍ଵିଷ୍ଟେଷୁ ସୂନୃତସମର୍ହଣଦକ୍ଷିଣାଭିଃ ।
ଚୈଦ୍ଯେ ଚ ସାତ୍ଵତପତେଶ୍ଚରଣଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ
ଚକ୍ରୁସ୍ତତସ୍ତ୍ଵଵଭୃଥସ୍ନପନଂ ଦ୍ଯୁନଦ୍ଯାମ୍ ॥ ୮ ॥

ମୃଦଙ୍ଗଶଙ୍ଖପଣଵଧୁନ୍ଧୁର୍ଯାନକଗୋମୁଖାଃ ।
ଵାଦିତ୍ରାଣି ଵିଚିତ୍ରାଣି ନେଦୁରାଵଭୃଥୋତ୍ସଵେ ॥ ୯ ॥

ନାର୍ତକ୍ଯୋ ନନୃତୁର୍ହୃଷ୍ଟା ଗାଯକା ଯୂଥଶୋ ଜଗୁଃ ।
ଵୀଣାଵେଣୁତଲୋନ୍ନାଦସ୍ତେଷାଂ ସ ଦିଵମସ୍ପୃଶତ୍ ॥ ୧୦ ॥

ଚିତ୍ରଧ୍ଵଜପତାକାଗ୍ରୈରିଭେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯନ୍ଦନାର୍ଵଭିଃ ।
ସ୍ଵଲଙ୍କୃତୈର୍ଭଟୈର୍ଭୂପା ନିର୍ଯଯୂ ରୁକ୍ମମାଲିନଃ ॥ ୧୧ ॥

ଯଦୁସୃଞ୍ଜଯକାମ୍ବୋଜକୁରୁକେକଯକୋଶଲାଃ ।
କମ୍ପଯନ୍ତୋ ଭୁଵଂ ସୈନ୍ଯୈର୍ଯଜମାନପୁରଃସରାଃ ॥ ୧୨ ॥

ସଦସ୍ଯର୍ତ୍ଵିଗ୍ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ବ୍ରହ୍ମଘୋଷେଣଭୂଯସା ।
ଦେଵର୍ଷିପିତୃଗନ୍ଧର୍ଵାସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷିଣଃ ॥ ୧୩ ॥

ସ୍ଵଲଙ୍କୃତା ନରା ନାର୍ଯୋ ଗନ୍ଧସ୍ରଗ୍ଭୂଷଣାମ୍ବରୈଃ ।
ଵିଲିମ୍ପନ୍ତ୍ଯୋଽଭିସିଞ୍ଚନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଜହ୍ରୁର୍ଵିଵିଧୈ ରସୈଃ ॥ ୧୪ ॥

ତୈଲଗୋରସଗନ୍ଧୋଦହରିଦ୍ରାସାନ୍ଦ୍ରକୁଙ୍କୁମୈଃ ।
ପୁମ୍ଭିର୍ଲିପ୍ତାଃ ପ୍ରଲିମ୍ପନ୍ତ୍ଯୋ ଵିଜହ୍ରୁର୍ଵାରଯୋଷିତଃ ॥ ୧୫ ॥

ଗୁପ୍ତା ନୃଭିର୍ନିରଗମନ୍ନୁପଲବ୍ଧୁମେତଦ୍
ଦେଵ୍ଯୋ ଯଥା ଦିଵି ଵିମାନଵରୈର୍ନୃଦେଵ୍ଯୋ ।
ତା ମାତୁଲେଯସଖିଭିଃ ପରିଷିଚ୍ଯମାନାଃ
ସଵ୍ରୀଡହାସଵିକସଦ୍ଵଦନା ଵିରେଜୁଃ ॥ ୧୬ ॥

ତା ଦେଵରାନୁତ ସଖୀନ୍ ସିଷିଚୁର୍ଦୃତୀଭିଃ
କ୍ଲିନ୍ନାମ୍ବରା ଵିଵୃତଗାତ୍ରକୁଚୋରୁମଧ୍ଯାଃ ।
ଔତ୍ସୁକ୍ଯମୁକ୍ତକଵରାଚ୍ଚ୍ଯଵମାନମାଲ୍ଯାଃ
କ୍ଷୋଭଂ ଦଧୁର୍ମଲଧିଯାଂ ରୁଚିରୈର୍ଵିହାରୈଃ ॥ ୧୭ ॥

ସ ସମ୍ରାଡ୍ ରଥମାରୁଢଃ ସଦଶ୍ଵଂ ରୁକ୍ମମାଲିନମ୍ ।
ଵ୍ଯରୋଚତ ସ୍ଵପତ୍ନୀଭିଃ କ୍ରିଯାଭିଃ କ୍ରତୁରାଡିଵ ॥ ୧୮ ॥

ପତ୍ନୀସଂଯାଜାଵଭୃଥ୍ଯୈଶ୍ଚରିତ୍ଵା ତେ ତମୃତ୍ଵିଜଃ ।
ଆଚାନ୍ତଂ ସ୍ନାପଯାଂ ଚକ୍ରୁର୍ଗଙ୍ଗାଯାଂ ସହ କୃଷ୍ଣଯା ॥ ୧୯ ॥

ଦେଵଦୁନ୍ଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ନରଦୁନ୍ଦୁଭିଭିଃ ସମମ୍ ।
ମୁମୁଚୁଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷାଣି ଦେଵର୍ଷିପିତୃମାନଵାଃ ॥ ୨୦ ॥

ସସ୍ନୁସ୍ତତ୍ର ତତଃ ସର୍ଵେ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଯୁତା ନରାଃ ।
ମହାପାତକ୍ଯପି ଯତଃ ସଦ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯେତ କିଲ୍ବିଷାତ୍ ॥ ୨୧ ॥

ଅଥ ରାଜାହତେ କ୍ଷୌମେ ପରିଧାଯ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତଃ ।
ଋତ୍ଵିକ୍ସଦସ୍ଯଵିପ୍ରାଦୀନାନର୍ଚାଭରଣାମ୍ବରୈଃ ॥ ୨୨ ॥

ବନ୍ଧୂଞ୍ଜ୍ଞାତୀନ୍ ନୃପାନ୍ ମିତ୍ରସୁହୃଦୋଽନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ ।
ଅଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ପୂଜଯାମାସ ନାରାଯଣପରୋ ନୃପଃ ॥ ୨୩ ॥

ସର୍ଵେ ଜନାଃ ସୁରରୁଚୋ ମଣିକୁଣ୍ଡଲସ୍ର-
ଗୁଷ୍ଣୀଷକଞ୍ଚୁକଦୁକୂଲମହାର୍ଘ୍ଯହାରାଃ ।
ନାର୍ଯଶ୍ଚ କୁଣ୍ଡଲଯୁଗାଲକଵୃନ୍ଦଜୁଷ୍ଟ-
ଵକ୍ତ୍ରଶ୍ରିଯଃ କନକମେଖଲଯା ଵିରେଜୁଃ ॥ ୨୪ ॥

ଅଥର୍ତ୍ଵିଜୋ ମହାଶୀଲାଃ ସଦସ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ।
ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରିଯଵିଟ୍ଶୂଦ୍ରା ରାଜାନୋ ଯେ ସମାଗତାଃ ॥ ୨୫ ॥

ଦେଵର୍ଷିପିତୃଭୂତାନି ଲୋକପାଲାଃ ସହାନୁଗାଃ ।
ପୂଜିତାସ୍ତମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ସ୍ଵଧାମାନି ଯଯୁର୍ନୃପ ॥ ୨୬ ॥

ହରିଦାସସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେ ରାଜସୂଯମହୋଦଯମ୍ ।
ନୈଵାତୃପ୍ଯନ୍ପ୍ରଶଂସନ୍ତଃ ପିବନ୍ମର୍ତ୍ଯୋଽମୃତଂ ଯଥା ॥ ୨୭ ॥

ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ସୁହୃତ୍ସମ୍ବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵାନ୍ ।
ପ୍ରେମ୍ଣା ନିଵାରଯାମାସ କୃଷ୍ଣଂ ଚ ତ୍ଯାଗକାତରଃ ॥ ୨୮ ॥

ଭଗଵାନପି ତତ୍ରାଙ୍ଗ ନ୍ଯାଵାତ୍ସୀତ୍ତତ୍ପ୍ରିଯଂକରଃ ।
ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ଯଦୁଵୀରାଂଶ୍ଚ ସାମ୍ବାଦୀଂଶ୍ଚ କୁଶସ୍ଥଲୀମ୍ ॥ ୨୯ ॥

ଇତ୍ଥଂ ରାଜା ଧର୍ମସୁତୋ ମନୋରଥମହାର୍ଣଵମ୍ ।
ସୁଦୁସ୍ତରଂ ସମୁତ୍ତୀର୍ଯ କୃଷ୍ଣେନାସୀଦ୍ ଗତଜ୍ଵରଃ ॥ ୩୦ ॥

ଏକଦାନ୍ତଃପୁରେ ତସ୍ଯ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ଶ୍ରିଯମ୍ ।
ଅତପ୍ଯଦ୍ ରାଜସୂଯସ୍ଯ ମହିତ୍ଵଂ ଚାଚ୍ଯୁତାତ୍ମନଃ ॥ ୩୧ ॥

ଯସ୍ମିନ୍ ନରେନ୍ଦ୍ରଦିତିଜେନ୍ଦ୍ରସୁରେନ୍ଦ୍ରଲକ୍ଷ୍ମୀ-
ର୍ନାନା ଵିଭାନ୍ତି କିଲ ଵିଶ୍ଵସୃଜୋପକ୍ଲୃପ୍ତାଃ ।
ତାଭିଃ ପତୀନ୍ ଦ୍ରୁପଦରାଜସୁତୋପତସ୍ଥେ
ଯସ୍ଯାଂ ଵିଷକ୍ତହୃଦଯଃ କୁରୁରାଡତପ୍ଯତ୍ ॥ ୩୨ ॥

ଯସ୍ମିନ୍ ତଦା ମଧୁପତେର୍ମହିଷୀସହସ୍ରଂ
ଶ୍ରୋଣୀଭରେଣ ଶନକୈଃ କ୍ଵଣଦଙ୍ଘ୍ରିଶୋଭମ୍ ।
ମଧ୍ଯେ ସୁଚାରୁ କୁଚକୁଙ୍କୁମଶୋଣହାରଂ
ଶ୍ରୀମନ୍ମୁଖଂ ପ୍ରଚଲକୁଣ୍ଡଲକୁନ୍ତଲାଢ୍ଯମ୍ ॥ ୩୩ ॥

ସଭାଯାଂ ମଯକ୍ଲୃପ୍ତାଯାଂ କ୍ଵାପି ଧର୍ମସୁତୋଽଧିରାଟ୍ ।
ଵୃତୋଽନୁଗୈର୍ବନ୍ଧୁଭିଶ୍ଚ କୃଷ୍ଣେନାପି ସ୍ଵଚକ୍ଷୁଷା ॥ ୩୪ ॥

ଆସୀନଃ କାଞ୍ଚନେ ସାକ୍ଷାଦାସନେ ମଘଵାନିଵ ।
ପାରମେଷ୍ଠ୍ଯଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟଃ ସ୍ତୂଯମାନଶ୍ଚ ଵନ୍ଦିଭିଃ ॥ ୩୫ ॥

ତତ୍ର ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ମାନୀ ପରୀତୋ ଭ୍ରାତୃଭିର୍ନୃପ ।
କିରୀଟମାଲୀ ନ୍ଯଵିଶଦସିହସ୍ତଃ କ୍ଷିପନ୍ ରୁଷା ॥ ୩୬ ॥

ସ୍ଥଲେଽଭ୍ଯଗୃହ୍ଣାଦ୍ ଵସ୍ତ୍ରାନ୍ତଂ ଜଲଂ ମତ୍ଵା ସ୍ଥଲେଽପତତ୍ ।
ଜଲେ ଚ ସ୍ଥଲଵଦ୍ ଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ମଯମାଯାଵିମୋହିତଃ ॥ ୩୭ ॥

ଜହାସ ଭୀମସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯୋ ନୃପତଯୋଽପରେ ।
ନିଵାର୍ଯମାଣା ଅପ୍ଯଙ୍ଗ ରାଜ୍ଞା କୃଷ୍ଣାନୁମୋଦିତାଃ ॥ ୩୮ ॥

ସ ଵ୍ରୀଡିତୋଽଵାଗ୍ଵଦନୋ ରୁଷା ଜ୍ଵଲନ୍
ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ତୂଷ୍ଣୀଂ ପ୍ରଯଯୌ ଗଜାହ୍ଵଯମ୍ ।
ହାହେତି ଶବ୍ଦଃ ସୁମହାନଭୂତ୍ ସତା-
ମଜାତଶତ୍ରୁର୍ଵିମନା ଇଵାଭଵତ୍ ।
ବଭୂଵ ତୂଷ୍ଣୀଂ ଭଗଵାନ୍ ଭୁଵୋ ଭରଂ
ସମୁଜ୍ଜିହୀର୍ଷୁର୍ଭ୍ରମତି ସ୍ମ ଯଦ୍ ଦୃଶା ॥ ୩୯ ॥

ଏତତ୍ତେଽଭିହିତଂ ରାଜନ୍ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽହମିହ ତ୍ଵଯା ।
ସୁଯୋଧନସ୍ଯ ଦୌରାତ୍ମ୍ଯଂ ରାଜସୂଯେ ମହାକ୍ରତୌ ॥ ୪୦ ॥