శ్రీమద్భాగవతమ్ ౧౦.౮

శ్రీశుక ఉవాచ
గర్గః పురోహితో రాజన్ యదూనాం సుమహాతపాః ।
వ్రజం జగామ నన్దస్య వసుదేవప్రచోదితః ॥ ౧ ॥

తం దృష్ట్వా పరమప్రీతః ప్రత్యుత్థాయ కృతాఞ్జలిః ।
ఆనర్చాధోక్షజధియా ప్రణిపాతపురఃసరమ్ ॥ ౨ ॥

సూపవిష్టం కృతాతిథ్యం గిరా సూనృతయా మునిమ్ ।
నన్దయిత్వాబ్రవీద్ బ్రహ్మన్పూర్ణస్య కరవామ కిమ్ ॥ ౩ ॥

మహద్విచలనం నృణాం గృహిణాం దీనచేతసామ్ ।
నిఃశ్రేయసాయ భగవన్కల్పతే నాన్యథా క్వచిత్ ॥ ౪ ॥

జ్యోతిషామయనం సాక్షాద్ యత్తజ్జ్ఞానమతీన్ద్రియమ్ ।
ప్రణీతం భవతా యేన పుమాన్ వేద పరావరమ్ ॥ ౫ ॥

త్వం హి బ్రహ్మవిదాం శ్రేష్ఠః సంస్కారాన్కర్తుమర్హసి ।
బాలయోరనయోర్నృణాం జన్మనా బ్రాహ్మణో గురుః ॥ ౬ ॥

శ్రీగర్గ ఉవాచ
యదూనామహమాచార్యః ఖ్యాతశ్చ భువి సర్వదా ।
సుతం మయా సంస్కృతం తే మన్యతే దేవకీసుతమ్ ॥ ౭ ॥

కంసః పాపమతిః సఖ్యం తవ చానకదున్దుభేః ।
దేవక్యా అష్టమో గర్భో న స్త్రీ భవితుమర్హతి ॥ ౮ ॥

ఇతి సఞ్చిన్తయఞ్ఛ్రుత్వా దేవక్యా దారికావచః ।
అపి హన్తా గతాశఙ్కస్తర్హి తన్నోఽనయో భవేత్ ॥ ౯ ॥

శ్రీనన్ద ఉవాచ
అలక్షితోఽస్మిన్ రహసి మామకైరపి గోవ్రజే ।
కురు ద్విజాతిసంస్కారం స్వస్తివాచనపూర్వకమ్ ॥ ౧౦ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం సమ్ప్రార్థితో విప్రః స్వచికీర్షితమేవ తత్ ।
చకార నామకరణం గూఢో రహసి బాలయోః ॥ ౧౧ ॥

శ్రీగర్గ ఉవాచ
అయం హి రోహిణీపుత్రో రమయన్ సుహృదో గుణైః ।
ఆఖ్యాస్యతే రామ ఇతి బలాధిక్యాద్బలం విదుః ।
యదూనామపృథగ్భావాత్ సఙ్కర్షణముశన్త్యపి ॥ ౧౨ ॥

ఆసన్ వర్ణాస్త్రయో హ్యస్య గృహ్ణతోఽనుయుగం తనూః ।
శుక్లో రక్తస్తథా పీత ఇదానీం కృష్ణతాం గతః ॥ ౧౩ ॥

ప్రాగయం వసుదేవస్య క్వచిజ్జాతస్తవాత్మజః ।
వాసుదేవ ఇతి శ్రీమానభిజ్ఞాః సమ్ప్రచక్షతే ॥ ౧౪ ॥

బహూని సన్తి నామాని రూపాణి చ సుతస్య తే ।
గుణకర్మానురూపాణి తాన్యహం వేద నో జనాః ॥ ౧౫ ॥

ఏష వః శ్రేయ ఆధాస్యద్ గోపగోకులనన్దనః ।
అనేన సర్వదుర్గాణి యూయమఞ్జస్తరిష్యథ ॥ ౧౬ ॥

పురానేన వ్రజపతే సాధవో దస్యుపీడితాః ।
అరాజకే రక్ష్యమాణా జిగ్యుర్దస్యూన్సమేధితాః ॥ ౧౭ ॥

య ఏతస్మిన్ మహాభాగాః ప్రీతిం కుర్వన్తి మానవాః ।
నారయోఽభిభవన్త్యేతాన్ విష్ణుపక్షానివాసురాః ॥ ౧౮ ॥

తస్మాన్నన్దాత్మజోఽయం తే నారాయణసమో గుణైః ।
శ్రియా కీర్త్యానుభావేన గోపాయస్వ సమాహితః ॥ ౧౯ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యాత్మానం సమాదిశ్య గర్గే చ స్వగృహం గతే ।
నన్దః ప్రముదితో మేనే ఆత్మానం పూర్ణమాశిషామ్ ॥ ౨౦ ॥

కాలేన వ్రజతాల్పేన గోకులే రామకేశవౌ ।
జానుభ్యాం సహ పాణిభ్యాం రిఙ్గమాణౌ విజహ్రతుః ॥ ౨౧ ॥

తావఙ్ఘ్రియుగ్మమనుకృష్య సరీసృపన్తౌ
ఘోషప్రఘోషరుచిరం వ్రజకర్దమేషు ।
తన్నాదహృష్టమనసావనుసృత్య లోకం
ముగ్ధప్రభీతవదుపేయతురన్తి మాత్రోః ॥ ౨౨ ॥

తన్మాతరౌ నిజసుతౌ ఘృణయా స్నువన్త్యౌ
పఙ్కాఙ్గరాగరుచిరావుపగృహ్య దోర్భ్యామ్ ।
దత్త్వా స్తనం ప్రపిబతోః స్మ ముఖం నిరీక్ష్య
ముగ్ధస్మితాల్పదశనం యయతుః ప్రమోదమ్ ॥ ౨౩ ॥

యర్హ్యఙ్గనాదర్శనీయకుమారలీలా-
వన్తర్వ్రజే తదబలాః ప్రగృహీతపుచ్ఛైః ।
వత్సైరితస్తత ఉభావనుకృష్యమాణౌ
ప్రేక్షన్త్య ఉజ్ఝితగృహా జహృషుర్హసన్త్యః ॥ ౨౪ ॥

శృఙ్గ్యగ్నిదంష్ట్ర్యసిజలద్విజకణ్టకేభ్యః
క్రీడాపరావతిచలౌ స్వసుతౌ నిషేద్ధుమ్ ।
గృహ్యాణి కర్తుమపి యత్ర న తజ్జనన్యౌ
శేకాత ఆపతురలం మనసోఽనవస్థామ్ ॥ ౨౫ ॥

కాలేనాల్పేన రాజర్షే రామః కృష్ణశ్చ గోకులే ।
అఘృష్టజానుభిః పద్భిర్విచక్రమతురఞ్జసా ॥ ౨౬ ॥

తతస్తు భగవాన్ కృష్ణో వయస్యైర్వ్రజబాలకైః ।
సహరామో వ్రజస్త్రీణాం చిక్రీడే జనయన్ ముదమ్ ॥ ౨౭ ॥

కృష్ణస్య గోప్యో రుచిరం వీక్ష్య కౌమారచాపలమ్ ।
శృణ్వన్త్యాః కిల తన్మాతురితి హోచుః సమాగతాః ॥ ౨౮ ॥

వత్సాన్ ముఞ్చన్ క్వచిదసమయే క్రోశసఞ్జాతహాసః
స్తేయం స్వాద్వత్త్యథ దధిపయః కల్పితైః స్తేయయోగైః ।
మర్కాన్ భోక్ష్యన్ విభజతి స చేన్నాత్తి భాణ్డం భిన్నత్తి
ద్రవ్యాలాభే సగృహకుపితో యాత్యుపక్రోశ్య తోకాన్ ॥ ౨౯ ॥

హస్తాగ్రాహ్యే రచయతి విధిం పీఠకోలూఖలాద్యై-
శ్ఛిద్రం హ్యన్తర్నిహితవయునః శిక్యభాణ్డేషు తద్విత్ ।
ధ్వాన్తాగారే ధృతమణిగణం స్వాఙ్గమర్థప్రదీపం
కాలే గోప్యో యర్హి గృహకృత్యేషు సువ్యగ్రచిత్తాః ॥ ౩౦ ॥

ఏవం ధార్ష్ట్యాన్యుశతి కురుతే మేహనాదీని వాస్తౌ
స్తేయోపాయైర్విరచితకృతిః సుప్రతీకో యథాస్తే ।
ఇత్థం స్త్రీభిః సభయనయనశ్రీముఖాలోకినీభి-
ర్వ్యాఖ్యాతార్థా ప్రహసితముఖీ న హ్యుపాలబ్ధుమైచ్ఛత్ ॥ ౩౧ ॥

ఏకదా క్రీడమానాస్తే రామాద్యా గోపదారకాః ।
కృష్ణో మృదం భక్షితవానితి మాత్రే న్యవేదయన్ ॥ ౩౨ ॥

సా గృహీత్వా కరే కృష్ణముపాలభ్య హితైషిణీ ।
యశోదా భయసమ్భ్రాన్తప్రేక్షణాక్షమభాషత ॥ ౩౩ ॥

కస్మాన్మృదమదాన్తాత్మన్ భవాన్భక్షితవాన్ రహః ।
వదన్తి తావకా హ్యేతే కుమారాస్తేఽగ్రజోఽప్యయమ్ ॥ ౩౪ ॥

నాహం భక్షితవానమ్బ సర్వే మిథ్యాభిశంసినః ।
యది సత్యగిరస్తర్హి సమక్షం పశ్య మే ముఖమ్ ॥ ౩౫ ॥

యద్యేవం తర్హి వ్యాదేహీత్యుక్తః స భగవాన్హరిః ।
వ్యాదత్తావ్యాహతైశ్వర్యః క్రీడామనుజబాలకః ॥ ౩౬ ॥

సా తత్ర దదృశే విశ్వం జగత్స్థాస్ను చ ఖం దిశః ।
సాద్రిద్వీపాబ్ధిభూగోలం సవాయ్వగ్నీన్దుతారకమ్ ॥ ౩౭ ॥

జ్యోతిశ్చక్రం జలం తేజో నభస్వాన్వియదేవ చ ।
వైకారికాణీన్ద్రియాణి మనో మాత్రా గుణాస్త్రయః ॥ ౩౮ ॥

ఏతద్ విచిత్రం సహజీవకాల-
స్వభావకర్మాశయలిఙ్గభేదమ్ ।
సూనోస్తనౌ వీక్ష్య విదారితాస్యే
వ్రజం సహాత్మానమవాప శఙ్కామ్? ॥ ౩౯ ॥

కిం స్వప్న ఏతదుత దేవమాయా
కిం వా మదీయో బత బుద్ధిమోహః ।
అథో అముష్యైవ మమార్భకస్య
యః కశ్చనౌత్పత్తిక ఆత్మయోగః ॥ ౪౦ ॥

అథో యథావన్న వితర్కగోచరం
చేతోమనఃకర్మవచోభిరఞ్జసా ।
యదాశ్రయం యేన యతః ప్రతీయతే
సుదుర్విభావ్యం ప్రణతాస్మి తత్పదమ్ ॥ ౪౧ ॥

అహం మమాసౌ పతిరేష మే సుతో
వ్రజేశ్వరస్యాఖిలవిత్తపా సతీ ।
గోప్యశ్చ గోపాః సహగోధనాశ్చ మే
యన్మాయయేత్థం కుమతిః స మే గతిః ॥ ౪౨ ॥

ఇత్థం విదితతత్త్వాయాం గోపికాయాం స ఈశ్వరః ।
వైష్ణవీం వ్యతనోన్మాయాం పుత్రస్నేహమయీం విభుః ॥ ౪౩ ॥

సద్యోనష్టస్మృతిర్గోపీ సారోప్యారోహమాత్మజమ్ ।
ప్రవృద్ధస్నేహకలిలహృదయాసీద్ యథా పురా ॥ ౪౪ ॥

త్రయ్యా చోపనిషద్భిశ్చ సాఙ్ఖ్యయోగైశ్చ సాత్వతైః ।
ఉపగీయమానమాహాత్మ్యం హరిం సామన్యతాత్మజమ్ ॥ ౪౫ ॥

శ్రీరాజోవాచ
నన్దః కిమకరోద్ బ్రహ్మన్శ్రేయ ఏవం మహోదయమ్ ।
యశోదా చ మహాభాగా పపౌ యస్యాః స్తనం హరిః ॥ ౪౬ ॥

పితరౌ నాన్వవిన్దేతాం కృష్ణోదారార్భకేహితమ్ ।
గాయన్త్యద్యాపి కవయో యల్లోకశమలాపహమ్ ॥ ౪౭ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ద్రోణో వసూనాం ప్రవరో ధరయా భార్యయా సహ ।
కరిష్యమాణ ఆదేశాన్ బ్రహ్మణస్తమువాచ హ ॥ ౪౮ ॥

జాతయోర్నౌ మహాదేవే భువి విశ్వేశ్వరే హరౌ ।
భక్తిః స్యత్పరమా లోకే యయాఞ్జో దుర్గతిం తరేత్ ॥ ౪౯ ॥

అస్త్విత్యుక్తః స భగవాన్వ్రజే ద్రోణో మహాయశాః ।
జజ్ఞే నన్ద ఇతి ఖ్యాతో యశోదా సా ధరాభవత్ ॥ ౫౦ ॥

తతో భక్తిర్భగవతి పుత్రీభూతే జనార్దనే ।
దమ్పత్యోర్నితరామాసీద్ గోపగోపీషు భారత ॥ ౫౧ ॥

కృష్ణో బ్రహ్మణ ఆదేశం సత్యం కర్తుం వ్రజే విభుః ।
సహరామో వసంశ్చక్రే తేషాం ప్రీతిం స్వలీలయా ॥ ౫౨ ॥