শ্ৰীৰাজোৱাচ
ভগৱন্ যানি চান্যানি মুকুন্দস্য মহাত্মনঃ ।
ৱীৰ্যাণ্যনন্তৱীৰ্যস্য শ্ৰোতুমিচ্ছামি হে প্ৰভো ॥ ১ ॥
ভগৱন্ যানি চান্যানি মুকুন্দস্য মহাত্মনঃ ।
ৱীৰ্যাণ্যনন্তৱীৰ্যস্য শ্ৰোতুমিচ্ছামি হে প্ৰভো ॥ ১ ॥
কো নু শ্ৰুত্ৱাসকৃদ্ ব্ৰহ্মন্নুত্তমঃশ্লোকসত্কথাঃ ।
ৱিৰমেত ৱিশেষজ্ঞো ৱিষণ্ণঃ কামমাৰ্গণৈঃ ॥ ২ ॥
ৱিৰমেত ৱিশেষজ্ঞো ৱিষণ্ণঃ কামমাৰ্গণৈঃ ॥ ২ ॥
সা ৱাগ্ যযা তস্য গুণান্ গৃণীতে
কৰৌ চ তত্কৰ্মকৰৌ মনশ্চ ।
স্মৰেদ্ ৱসন্তং স্থিৰজঙ্গমেষু
শৃণোতি তত্পুণ্যকথাঃ স কৰ্ণঃ ॥ ৩ ॥
কৰৌ চ তত্কৰ্মকৰৌ মনশ্চ ।
স্মৰেদ্ ৱসন্তং স্থিৰজঙ্গমেষু
শৃণোতি তত্পুণ্যকথাঃ স কৰ্ণঃ ॥ ৩ ॥
শিৰস্তু তস্যোভযলিঙ্গমান-
মেত্তদেৱ যত্ পশ্যতি তদ্ধি চক্ষুঃ ।
অঙ্গানি ৱিষ্ণোৰথ তজ্জনানাং
পাদোদকং যানি ভজন্তি নিত্যম্ ॥ ৪ ॥
মেত্তদেৱ যত্ পশ্যতি তদ্ধি চক্ষুঃ ।
অঙ্গানি ৱিষ্ণোৰথ তজ্জনানাং
পাদোদকং যানি ভজন্তি নিত্যম্ ॥ ৪ ॥
সূত উৱাচ
ৱিষ্ণুৰাতেন সম্পৃষ্টো ভগৱান্ বাদৰাযণিঃ ।
ৱাসুদেৱে ভগৱতি নিমগ্নহৃদযোঽব্ৰৱীত্ ॥ ৫ ॥
ৱিষ্ণুৰাতেন সম্পৃষ্টো ভগৱান্ বাদৰাযণিঃ ।
ৱাসুদেৱে ভগৱতি নিমগ্নহৃদযোঽব্ৰৱীত্ ॥ ৫ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
কৃষ্ণস্যাসীত্ সখা কশ্চিদ্ ব্ৰাহ্মণো ব্ৰহ্মৱিত্তমঃ ।
ৱিৰক্ত ইন্দ্ৰিযাৰ্থেষু প্ৰশান্তাত্মা জিতেন্দ্ৰিযঃ ॥ ৬ ॥
কৃষ্ণস্যাসীত্ সখা কশ্চিদ্ ব্ৰাহ্মণো ব্ৰহ্মৱিত্তমঃ ।
ৱিৰক্ত ইন্দ্ৰিযাৰ্থেষু প্ৰশান্তাত্মা জিতেন্দ্ৰিযঃ ॥ ৬ ॥
যদৃচ্ছযোপপন্নেন ৱৰ্তমানো গৃহাশ্ৰমী ।
তস্য ভাৰ্যা কুচৈলস্য ক্ষুত্ক্ষামা চ তথাৱিধা ॥ ৭ ॥
তস্য ভাৰ্যা কুচৈলস্য ক্ষুত্ক্ষামা চ তথাৱিধা ॥ ৭ ॥
পতিৱ্ৰতা পতিং প্ৰাহ ম্লাযতা ৱদনেন সা ।
দৰিদ্ৰং সীদমানা ৱৈ ৱেপমানাভিগম্য চ ॥ ৮ ॥
দৰিদ্ৰং সীদমানা ৱৈ ৱেপমানাভিগম্য চ ॥ ৮ ॥
ননু ব্ৰহ্মন্ ভগৱতঃ সখা সাক্ষাচ্ছ্ৰিযঃ পতিঃ ।
ব্ৰহ্মণ্যশ্চ শৰণ্যশ্চ ভগৱান্ সাত্ৱতৰ্ষভঃ ॥ ৯ ॥
ব্ৰহ্মণ্যশ্চ শৰণ্যশ্চ ভগৱান্ সাত্ৱতৰ্ষভঃ ॥ ৯ ॥
তমুপৈহি মহাভাগ সাধূনাং চ পৰাযণম্ ।
দাস্যতি দ্ৰৱিণং ভূৰি সীদতে তে কুটুম্বিনে ॥ ১০ ॥
দাস্যতি দ্ৰৱিণং ভূৰি সীদতে তে কুটুম্বিনে ॥ ১০ ॥
আস্তেঽধুনা দ্ৱাৰৱত্যাং ভোজৱৃষ্ণ্যন্ধকেশ্ৱৰঃ ।
স্মৰতঃ পাদকমলমাত্মানমপি যচ্ছতি ।
কিং ন্ৱৰ্থকামান্ ভজতো নাত্যভীষ্টান্ জগদ্গুৰুঃ ॥ ১১ ॥
স্মৰতঃ পাদকমলমাত্মানমপি যচ্ছতি ।
কিং ন্ৱৰ্থকামান্ ভজতো নাত্যভীষ্টান্ জগদ্গুৰুঃ ॥ ১১ ॥
স এৱং ভাৰ্যযা ৱিপ্ৰো বহুশঃ প্ৰাৰ্থিতো মুহুঃ ।
অযং হি পৰমো লাভ উত্তমঃশ্লোকদৰ্শনম্ ॥ ১২ ॥
অযং হি পৰমো লাভ উত্তমঃশ্লোকদৰ্শনম্ ॥ ১২ ॥
ইতি সঞ্চিন্ত্য মনসা গমনায মতিং দধে ।
অপ্যস্ত্যুপাযনং কিঞ্চিদ্ গৃহে কল্যাণি দীযতাম্ ॥ ১৩ ॥
অপ্যস্ত্যুপাযনং কিঞ্চিদ্ গৃহে কল্যাণি দীযতাম্ ॥ ১৩ ॥
যাচিত্ৱা চতুৰো মুষ্টীন্ ৱিপ্ৰান্ পৃথুকতণ্ডুলান্ ।
চৈলখণ্ডেন তান্ বদ্ধ্ৱা ভৰ্ত্ৰে প্ৰাদাদুপাযনম্ ॥ ১৪ ॥
চৈলখণ্ডেন তান্ বদ্ধ্ৱা ভৰ্ত্ৰে প্ৰাদাদুপাযনম্ ॥ ১৪ ॥
স তানাদায ৱিপ্ৰাগ্ৰ্যঃ প্ৰযযৌ দ্ৱাৰকাং কিল ।
কৃষ্ণসন্দৰ্শনং মহ্যং কথং স্যাদিতি চিন্তযন্ ॥ ১৫ ॥
কৃষ্ণসন্দৰ্শনং মহ্যং কথং স্যাদিতি চিন্তযন্ ॥ ১৫ ॥
ত্ৰীণি গুল্মান্যতীযায তিস্ৰঃ কক্ষাশ্চ সদ্ৱিজঃ ।
ৱিপ্ৰোঽগম্যান্ধকৱৃষ্ণীনাং গৃহেষ্ৱচ্যুতধৰ্মিণাম্ ॥ ১৬ ॥
ৱিপ্ৰোঽগম্যান্ধকৱৃষ্ণীনাং গৃহেষ্ৱচ্যুতধৰ্মিণাম্ ॥ ১৬ ॥
গৃহং দ্ৱযষ্টসহস্ৰাণাং মহিষীণাং হৰেৰ্দ্ৱিজঃ ।
ৱিৱেশৈকতমং শ্ৰীমদ্ ব্ৰহ্মানন্দং গতো যথা ॥ ১৭ ॥
ৱিৱেশৈকতমং শ্ৰীমদ্ ব্ৰহ্মানন্দং গতো যথা ॥ ১৭ ॥
তং ৱিলোক্যাচ্যুতো দূৰাত্ প্ৰিযাপৰ্যঙ্কমাস্থিতঃ ।
সহসোত্থায চাভ্যেত্য দোৰ্ভ্যাং পৰ্যগ্ৰহীন্মুদা ॥ ১৮ ॥
সহসোত্থায চাভ্যেত্য দোৰ্ভ্যাং পৰ্যগ্ৰহীন্মুদা ॥ ১৮ ॥
সখ্যুঃ প্ৰিযস্য ৱিপ্ৰৰ্ষেৰঙ্গসঙ্গাতিনিৰ্ৱৃতঃ ।
প্ৰীতো ৱ্যমুঞ্চদব্বিন্দূন্ নেত্ৰাভ্যাং পুষ্কৰেক্ষণঃ ॥ ১৯ ॥
প্ৰীতো ৱ্যমুঞ্চদব্বিন্দূন্ নেত্ৰাভ্যাং পুষ্কৰেক্ষণঃ ॥ ১৯ ॥
অথোপৱেশ্য পৰ্যঙ্কে স্ৱযং সখ্যুঃ সমৰ্হণম্ ।
উপহৃত্যাৱনিজ্যাস্য পাদৌ পাদাৱনেজনীঃ ॥ ২০ ॥
উপহৃত্যাৱনিজ্যাস্য পাদৌ পাদাৱনেজনীঃ ॥ ২০ ॥
অগ্ৰহীচ্ছিৰসা ৰাজন্ ভগৱাঁল্লোকপাৱনঃ ।
ৱ্যলিম্পদ্ দিৱ্যগন্ধেন চন্দনাগুৰুকুঙ্কুমৈঃ ॥ ২১ ॥
ৱ্যলিম্পদ্ দিৱ্যগন্ধেন চন্দনাগুৰুকুঙ্কুমৈঃ ॥ ২১ ॥
ধূপৈঃ সুৰভিভিৰ্মিত্ৰং প্ৰদীপাৱলিভিৰ্মুদা ।
অৰ্চিত্ৱাৱেদ্য তাম্বূলং গাং চ স্ৱাগতমব্ৰৱীত্ ॥ ২২ ॥
অৰ্চিত্ৱাৱেদ্য তাম্বূলং গাং চ স্ৱাগতমব্ৰৱীত্ ॥ ২২ ॥
কুচৈলং মলিনং ক্ষামং দ্ৱিজং ধমনিসন্ততম্ ।
দেৱী পৰ্যচৰত্ সাক্ষাচ্চামৰৱ্যজনেন ৱৈ ॥ ২৩ ॥
দেৱী পৰ্যচৰত্ সাক্ষাচ্চামৰৱ্যজনেন ৱৈ ॥ ২৩ ॥
অন্তঃপুৰজনো দৃষ্ট্ৱা কৃষ্ণেনামলকীৰ্তিনা ।
ৱিস্মিতোঽভূদতিপ্ৰীত্যা অৱধূতং সভাজিতম্ ॥ ২৪ ॥
ৱিস্মিতোঽভূদতিপ্ৰীত্যা অৱধূতং সভাজিতম্ ॥ ২৪ ॥
কিমনেন কৃতং পুণ্যমৱধূতেন ভিক্ষুণা ।
শ্ৰিযা হীনেন লোকেঽস্মিন্ গৰ্হিতেনাধমেন চ ॥ ২৫ ॥
শ্ৰিযা হীনেন লোকেঽস্মিন্ গৰ্হিতেনাধমেন চ ॥ ২৫ ॥
যোঽসৌ ত্ৰিলোকগুৰুণা শ্ৰীনিৱাসেন সম্ভৃতঃ ।
পৰ্যঙ্কস্থাং শ্ৰিযং হিত্ৱা পৰিষ্ৱক্তোঽগ্ৰজো যথা ॥ ২৬ ॥
পৰ্যঙ্কস্থাং শ্ৰিযং হিত্ৱা পৰিষ্ৱক্তোঽগ্ৰজো যথা ॥ ২৬ ॥
কথযাং চক্ৰতুৰ্গাথাঃ পূৰ্ৱা গুৰুকুলে সতোঃ ।
আত্মনোৰ্ললিতা ৰাজন্ কৰৌ গৃহ্য পৰস্পৰম্ ॥ ২৭ ॥
আত্মনোৰ্ললিতা ৰাজন্ কৰৌ গৃহ্য পৰস্পৰম্ ॥ ২৭ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
অপি ব্ৰহ্মন্ গুৰুকুলাদ্ ভৱতা লব্ধদক্ষিণাত্ ।
সমাৱৃত্তেন ধৰ্মজ্ঞ ভাৰ্যোঢা সদৃশী ন ৱা ॥ ২৮ ॥
অপি ব্ৰহ্মন্ গুৰুকুলাদ্ ভৱতা লব্ধদক্ষিণাত্ ।
সমাৱৃত্তেন ধৰ্মজ্ঞ ভাৰ্যোঢা সদৃশী ন ৱা ॥ ২৮ ॥
প্ৰাযো গৃহেষু তে চিত্তমকামৱিহিতং তথা ।
নৈৱাতিপ্ৰীযসে ৱিদ্ৱন্ ধনেষু ৱিদিতং হি মে ॥ ২৯ ॥
নৈৱাতিপ্ৰীযসে ৱিদ্ৱন্ ধনেষু ৱিদিতং হি মে ॥ ২৯ ॥
কেচিত্ কুৰ্ৱন্তি কৰ্মাণি কামৈৰহতচেতসঃ ।
ত্যজন্তঃ প্ৰকৃতীৰ্দৈৱীৰ্যথাহং লোকসঙ্গ্ৰহম্ ॥ ৩০ ॥
ত্যজন্তঃ প্ৰকৃতীৰ্দৈৱীৰ্যথাহং লোকসঙ্গ্ৰহম্ ॥ ৩০ ॥
কচ্চিদ্ গুৰুকুলে ৱাসং ব্ৰহ্মন্ স্মৰসি নৌ যতঃ ।
দ্ৱিজো ৱিজ্ঞায ৱিজ্ঞেযং তমসঃ পাৰমশ্নুতে ॥ ৩১ ॥
দ্ৱিজো ৱিজ্ঞায ৱিজ্ঞেযং তমসঃ পাৰমশ্নুতে ॥ ৩১ ॥
স ৱৈ সত্কৰ্মণাং সাক্ষাদ্ দ্ৱিজাতেৰিহ সম্ভৱঃ ।
আদ্যোঽঙ্গ যত্ৰাশ্ৰমিণাং যথাহং জ্ঞানদো গুৰুঃ ॥ ৩২ ॥
আদ্যোঽঙ্গ যত্ৰাশ্ৰমিণাং যথাহং জ্ঞানদো গুৰুঃ ॥ ৩২ ॥
নন্ৱৰ্থকোৱিদা ব্ৰহ্মন্ ৱৰ্ণাশ্ৰমৱতামিহ ।
যে মযা গুৰুণা ৱাচা তৰন্ত্যঞ্জো ভৱাৰ্ণৱম্ ॥ ৩৩ ॥
যে মযা গুৰুণা ৱাচা তৰন্ত্যঞ্জো ভৱাৰ্ণৱম্ ॥ ৩৩ ॥
নাহমিজ্যাপ্ৰজাতিভ্যাং তপসোপশমেন ৱা ।
তুষ্যেযং সৰ্ৱভূতাত্মা গুৰুশুশ্ৰূষযা যথা ॥ ৩৪ ॥
তুষ্যেযং সৰ্ৱভূতাত্মা গুৰুশুশ্ৰূষযা যথা ॥ ৩৪ ॥
অপি নঃ স্মৰ্যতে ব্ৰহ্মন্ ৱৃত্তং নিৱসতাং গুৰৌ ।
গুৰুদাৰৈশ্চোদিতানামিন্ধনানযনে ক্ৱচিত্ ॥ ৩৫ ॥
গুৰুদাৰৈশ্চোদিতানামিন্ধনানযনে ক্ৱচিত্ ॥ ৩৫ ॥
প্ৰৱিষ্টানাং মহাৰণ্যমপৰ্তৌ সুমহদ্ দ্ৱিজ ।
ৱাতৱৰ্ষমভূত্তীৱ্ৰং নিষ্ঠুৰাঃ স্তনযিত্নৱঃ ॥ ৩৬ ॥
ৱাতৱৰ্ষমভূত্তীৱ্ৰং নিষ্ঠুৰাঃ স্তনযিত্নৱঃ ॥ ৩৬ ॥
সূৰ্যশ্চাস্তং গতস্তাৱত্ তমসা চাৱৃতা দিশঃ ।
নিম্নং কূলং জলমযং ন প্ৰাজ্ঞাযত কিঞ্চন ॥ ৩৭ ॥
নিম্নং কূলং জলমযং ন প্ৰাজ্ঞাযত কিঞ্চন ॥ ৩৭ ॥
ৱযং ভৃশং তত্ৰ মহানিলাম্বুভি-
ৰ্নিহন্যমানা মহুৰম্বুসম্প্লৱে ।
দিশোঽৱিদন্তোঽথ পৰস্পৰং ৱনে
গৃহীতহস্তাঃ পৰিবভ্ৰিমাতুৰাঃ ॥ ৩৮ ॥
ৰ্নিহন্যমানা মহুৰম্বুসম্প্লৱে ।
দিশোঽৱিদন্তোঽথ পৰস্পৰং ৱনে
গৃহীতহস্তাঃ পৰিবভ্ৰিমাতুৰাঃ ॥ ৩৮ ॥
এতদ্ ৱিদিত্ৱা উদিতে ৰৱৌ সান্দীপনিৰ্গুৰুঃ ।
অন্ৱেষমাণো নঃ শিষ্যানাচাৰ্যোঽপশ্যদাতুৰান্ ॥ ৩৯ ॥
অন্ৱেষমাণো নঃ শিষ্যানাচাৰ্যোঽপশ্যদাতুৰান্ ॥ ৩৯ ॥
অহো হে পুত্ৰকা যূযমস্মদৰ্থেঽতিদুঃখিতাঃ ।
আত্মা ৱৈ প্ৰাণিনাং প্ৰেষ্ঠস্তমনাদৃত্য মত্পৰাঃ ॥ ৪০ ॥
আত্মা ৱৈ প্ৰাণিনাং প্ৰেষ্ঠস্তমনাদৃত্য মত্পৰাঃ ॥ ৪০ ॥
এতদেৱ হি সচ্ছিষ্যৈঃ কৰ্তৱ্যং গুৰুনিষ্কৃতম্ ।
যদ্ ৱৈ ৱিশুদ্ধভাৱেন সৰ্ৱাৰ্থাত্মাৰ্পণং গুৰৌ ॥ ৪১ ॥
যদ্ ৱৈ ৱিশুদ্ধভাৱেন সৰ্ৱাৰ্থাত্মাৰ্পণং গুৰৌ ॥ ৪১ ॥
তুষ্টোঽহং ভো দ্ৱিজশ্ৰেষ্ঠাঃ সত্যাঃ সন্তু মনোৰথাঃ ।
ছন্দাংস্যযাতযামানি ভৱন্ত্ৱিহ পৰত্ৰ চ ॥ ৪২ ॥
ছন্দাংস্যযাতযামানি ভৱন্ত্ৱিহ পৰত্ৰ চ ॥ ৪২ ॥
ইত্থংৱিধান্যনেকানি ৱসতাং গুৰুৱেশ্মনি ।
গুৰোৰনুগ্ৰহেণৈৱ পুমান্ পূৰ্ণঃ প্ৰশান্তযে ॥ ৪৩ ॥
গুৰোৰনুগ্ৰহেণৈৱ পুমান্ পূৰ্ণঃ প্ৰশান্তযে ॥ ৪৩ ॥
শ্ৰীব্ৰাহ্মণ উৱাচ
কিমস্মাভিৰনিৰ্ৱৃত্তং দেৱদেৱ জগদ্গুৰো ।
ভৱতা সত্যকামেন যেষাং ৱাসো গুৰোৰভূত্ ॥ ৪৪ ॥
কিমস্মাভিৰনিৰ্ৱৃত্তং দেৱদেৱ জগদ্গুৰো ।
ভৱতা সত্যকামেন যেষাং ৱাসো গুৰোৰভূত্ ॥ ৪৪ ॥
যস্যচ্ছন্দোমযং ব্ৰহ্ম দেহ আৱপনং ৱিভো ।
শ্ৰেযসাং তস্য গুৰুষু ৱাসোঽত্যন্তৱিডম্বনম্ ॥ ৪৫ ॥
শ্ৰেযসাং তস্য গুৰুষু ৱাসোঽত্যন্তৱিডম্বনম্ ॥ ৪৫ ॥