శ్రీరాజోవాచ
భగవన్ యాని చాన్యాని ముకున్దస్య మహాత్మనః ।
వీర్యాణ్యనన్తవీర్యస్య శ్రోతుమిచ్ఛామి హే ప్రభో ॥ ౧ ॥
భగవన్ యాని చాన్యాని ముకున్దస్య మహాత్మనః ।
వీర్యాణ్యనన్తవీర్యస్య శ్రోతుమిచ్ఛామి హే ప్రభో ॥ ౧ ॥
కో ను శ్రుత్వాసకృద్ బ్రహ్మన్నుత్తమఃశ్లోకసత్కథాః ।
విరమేత విశేషజ్ఞో విషణ్ణః కామమార్గణైః ॥ ౨ ॥
విరమేత విశేషజ్ఞో విషణ్ణః కామమార్గణైః ॥ ౨ ॥
సా వాగ్ యయా తస్య గుణాన్ గృణీతే
కరౌ చ తత్కర్మకరౌ మనశ్చ ।
స్మరేద్ వసన్తం స్థిరజఙ్గమేషు
శృణోతి తత్పుణ్యకథాః స కర్ణః ॥ ౩ ॥
కరౌ చ తత్కర్మకరౌ మనశ్చ ।
స్మరేద్ వసన్తం స్థిరజఙ్గమేషు
శృణోతి తత్పుణ్యకథాః స కర్ణః ॥ ౩ ॥
శిరస్తు తస్యోభయలిఙ్గమాన-
మేత్తదేవ యత్ పశ్యతి తద్ధి చక్షుః ।
అఙ్గాని విష్ణోరథ తజ్జనానాం
పాదోదకం యాని భజన్తి నిత్యమ్ ॥ ౪ ॥
మేత్తదేవ యత్ పశ్యతి తద్ధి చక్షుః ।
అఙ్గాని విష్ణోరథ తజ్జనానాం
పాదోదకం యాని భజన్తి నిత్యమ్ ॥ ౪ ॥
సూత ఉవాచ
విష్ణురాతేన సమ్పృష్టో భగవాన్ బాదరాయణిః ।
వాసుదేవే భగవతి నిమగ్నహృదయోఽబ్రవీత్ ॥ ౫ ॥
విష్ణురాతేన సమ్పృష్టో భగవాన్ బాదరాయణిః ।
వాసుదేవే భగవతి నిమగ్నహృదయోఽబ్రవీత్ ॥ ౫ ॥
శ్రీశుక ఉవాచ
కృష్ణస్యాసీత్ సఖా కశ్చిద్ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మవిత్తమః ।
విరక్త ఇన్ద్రియార్థేషు ప్రశాన్తాత్మా జితేన్ద్రియః ॥ ౬ ॥
కృష్ణస్యాసీత్ సఖా కశ్చిద్ బ్రాహ్మణో బ్రహ్మవిత్తమః ।
విరక్త ఇన్ద్రియార్థేషు ప్రశాన్తాత్మా జితేన్ద్రియః ॥ ౬ ॥
యదృచ్ఛయోపపన్నేన వర్తమానో గృహాశ్రమీ ।
తస్య భార్యా కుచైలస్య క్షుత్క్షామా చ తథావిధా ॥ ౭ ॥
తస్య భార్యా కుచైలస్య క్షుత్క్షామా చ తథావిధా ॥ ౭ ॥
పతివ్రతా పతిం ప్రాహ మ్లాయతా వదనేన సా ।
దరిద్రం సీదమానా వై వేపమానాభిగమ్య చ ॥ ౮ ॥
దరిద్రం సీదమానా వై వేపమానాభిగమ్య చ ॥ ౮ ॥
నను బ్రహ్మన్ భగవతః సఖా సాక్షాచ్ఛ్రియః పతిః ।
బ్రహ్మణ్యశ్చ శరణ్యశ్చ భగవాన్ సాత్వతర్షభః ॥ ౯ ॥
బ్రహ్మణ్యశ్చ శరణ్యశ్చ భగవాన్ సాత్వతర్షభః ॥ ౯ ॥
తముపైహి మహాభాగ సాధూనాం చ పరాయణమ్ ।
దాస్యతి ద్రవిణం భూరి సీదతే తే కుటుమ్బినే ॥ ౧౦ ॥
దాస్యతి ద్రవిణం భూరి సీదతే తే కుటుమ్బినే ॥ ౧౦ ॥
ఆస్తేఽధునా ద్వారవత్యాం భోజవృష్ణ్యన్ధకేశ్వరః ।
స్మరతః పాదకమలమాత్మానమపి యచ్ఛతి ।
కిం న్వర్థకామాన్ భజతో నాత్యభీష్టాన్ జగద్గురుః ॥ ౧౧ ॥
స్మరతః పాదకమలమాత్మానమపి యచ్ఛతి ।
కిం న్వర్థకామాన్ భజతో నాత్యభీష్టాన్ జగద్గురుః ॥ ౧౧ ॥
స ఏవం భార్యయా విప్రో బహుశః ప్రార్థితో ముహుః ।
అయం హి పరమో లాభ ఉత్తమఃశ్లోకదర్శనమ్ ॥ ౧౨ ॥
అయం హి పరమో లాభ ఉత్తమఃశ్లోకదర్శనమ్ ॥ ౧౨ ॥
ఇతి సఞ్చిన్త్య మనసా గమనాయ మతిం దధే ।
అప్యస్త్యుపాయనం కిఞ్చిద్ గృహే కల్యాణి దీయతామ్ ॥ ౧౩ ॥
అప్యస్త్యుపాయనం కిఞ్చిద్ గృహే కల్యాణి దీయతామ్ ॥ ౧౩ ॥
యాచిత్వా చతురో ముష్టీన్ విప్రాన్ పృథుకతణ్డులాన్ ।
చైలఖణ్డేన తాన్ బద్ధ్వా భర్త్రే ప్రాదాదుపాయనమ్ ॥ ౧౪ ॥
చైలఖణ్డేన తాన్ బద్ధ్వా భర్త్రే ప్రాదాదుపాయనమ్ ॥ ౧౪ ॥
స తానాదాయ విప్రాగ్ర్యః ప్రయయౌ ద్వారకాం కిల ।
కృష్ణసన్దర్శనం మహ్యం కథం స్యాదితి చిన్తయన్ ॥ ౧౫ ॥
కృష్ణసన్దర్శనం మహ్యం కథం స్యాదితి చిన్తయన్ ॥ ౧౫ ॥
త్రీణి గుల్మాన్యతీయాయ తిస్రః కక్షాశ్చ సద్విజః ।
విప్రోఽగమ్యాన్ధకవృష్ణీనాం గృహేష్వచ్యుతధర్మిణామ్ ॥ ౧౬ ॥
విప్రోఽగమ్యాన్ధకవృష్ణీనాం గృహేష్వచ్యుతధర్మిణామ్ ॥ ౧౬ ॥
గృహం ద్వయష్టసహస్రాణాం మహిషీణాం హరేర్ద్విజః ।
వివేశైకతమం శ్రీమద్ బ్రహ్మానన్దం గతో యథా ॥ ౧౭ ॥
వివేశైకతమం శ్రీమద్ బ్రహ్మానన్దం గతో యథా ॥ ౧౭ ॥
తం విలోక్యాచ్యుతో దూరాత్ ప్రియాపర్యఙ్కమాస్థితః ।
సహసోత్థాయ చాభ్యేత్య దోర్భ్యాం పర్యగ్రహీన్ముదా ॥ ౧౮ ॥
సహసోత్థాయ చాభ్యేత్య దోర్భ్యాం పర్యగ్రహీన్ముదా ॥ ౧౮ ॥
సఖ్యుః ప్రియస్య విప్రర్షేరఙ్గసఙ్గాతినిర్వృతః ।
ప్రీతో వ్యముఞ్చదబ్బిన్దూన్ నేత్రాభ్యాం పుష్కరేక్షణః ॥ ౧౯ ॥
ప్రీతో వ్యముఞ్చదబ్బిన్దూన్ నేత్రాభ్యాం పుష్కరేక్షణః ॥ ౧౯ ॥
అథోపవేశ్య పర్యఙ్కే స్వయం సఖ్యుః సమర్హణమ్ ।
ఉపహృత్యావనిజ్యాస్య పాదౌ పాదావనేజనీః ॥ ౨౦ ॥
ఉపహృత్యావనిజ్యాస్య పాదౌ పాదావనేజనీః ॥ ౨౦ ॥
అగ్రహీచ్ఛిరసా రాజన్ భగవాఁల్లోకపావనః ।
వ్యలిమ్పద్ దివ్యగన్ధేన చన్దనాగురుకుఙ్కుమైః ॥ ౨౧ ॥
వ్యలిమ్పద్ దివ్యగన్ధేన చన్దనాగురుకుఙ్కుమైః ॥ ౨౧ ॥
ధూపైః సురభిభిర్మిత్రం ప్రదీపావలిభిర్ముదా ।
అర్చిత్వావేద్య తామ్బూలం గాం చ స్వాగతమబ్రవీత్ ॥ ౨౨ ॥
అర్చిత్వావేద్య తామ్బూలం గాం చ స్వాగతమబ్రవీత్ ॥ ౨౨ ॥
కుచైలం మలినం క్షామం ద్విజం ధమనిసన్తతమ్ ।
దేవీ పర్యచరత్ సాక్షాచ్చామరవ్యజనేన వై ॥ ౨౩ ॥
దేవీ పర్యచరత్ సాక్షాచ్చామరవ్యజనేన వై ॥ ౨౩ ॥
అన్తఃపురజనో దృష్ట్వా కృష్ణేనామలకీర్తినా ।
విస్మితోఽభూదతిప్రీత్యా అవధూతం సభాజితమ్ ॥ ౨౪ ॥
విస్మితోఽభూదతిప్రీత్యా అవధూతం సభాజితమ్ ॥ ౨౪ ॥
కిమనేన కృతం పుణ్యమవధూతేన భిక్షుణా ।
శ్రియా హీనేన లోకేఽస్మిన్ గర్హితేనాధమేన చ ॥ ౨౫ ॥
శ్రియా హీనేన లోకేఽస్మిన్ గర్హితేనాధమేన చ ॥ ౨౫ ॥
యోఽసౌ త్రిలోకగురుణా శ్రీనివాసేన సమ్భృతః ।
పర్యఙ్కస్థాం శ్రియం హిత్వా పరిష్వక్తోఽగ్రజో యథా ॥ ౨౬ ॥
పర్యఙ్కస్థాం శ్రియం హిత్వా పరిష్వక్తోఽగ్రజో యథా ॥ ౨౬ ॥
కథయాం చక్రతుర్గాథాః పూర్వా గురుకులే సతోః ।
ఆత్మనోర్లలితా రాజన్ కరౌ గృహ్య పరస్పరమ్ ॥ ౨౭ ॥
ఆత్మనోర్లలితా రాజన్ కరౌ గృహ్య పరస్పరమ్ ॥ ౨౭ ॥
శ్రీభగవానువాచ
అపి బ్రహ్మన్ గురుకులాద్ భవతా లబ్ధదక్షిణాత్ ।
సమావృత్తేన ధర్మజ్ఞ భార్యోఢా సదృశీ న వా ॥ ౨౮ ॥
అపి బ్రహ్మన్ గురుకులాద్ భవతా లబ్ధదక్షిణాత్ ।
సమావృత్తేన ధర్మజ్ఞ భార్యోఢా సదృశీ న వా ॥ ౨౮ ॥
ప్రాయో గృహేషు తే చిత్తమకామవిహితం తథా ।
నైవాతిప్రీయసే విద్వన్ ధనేషు విదితం హి మే ॥ ౨౯ ॥
నైవాతిప్రీయసే విద్వన్ ధనేషు విదితం హి మే ॥ ౨౯ ॥
కేచిత్ కుర్వన్తి కర్మాణి కామైరహతచేతసః ।
త్యజన్తః ప్రకృతీర్దైవీర్యథాహం లోకసఙ్గ్రహమ్ ॥ ౩౦ ॥
త్యజన్తః ప్రకృతీర్దైవీర్యథాహం లోకసఙ్గ్రహమ్ ॥ ౩౦ ॥
కచ్చిద్ గురుకులే వాసం బ్రహ్మన్ స్మరసి నౌ యతః ।
ద్విజో విజ్ఞాయ విజ్ఞేయం తమసః పారమశ్నుతే ॥ ౩౧ ॥
ద్విజో విజ్ఞాయ విజ్ఞేయం తమసః పారమశ్నుతే ॥ ౩౧ ॥
స వై సత్కర్మణాం సాక్షాద్ ద్విజాతేరిహ సమ్భవః ।
ఆద్యోఽఙ్గ యత్రాశ్రమిణాం యథాహం జ్ఞానదో గురుః ॥ ౩౨ ॥
ఆద్యోఽఙ్గ యత్రాశ్రమిణాం యథాహం జ్ఞానదో గురుః ॥ ౩౨ ॥
నన్వర్థకోవిదా బ్రహ్మన్ వర్ణాశ్రమవతామిహ ।
యే మయా గురుణా వాచా తరన్త్యఞ్జో భవార్ణవమ్ ॥ ౩౩ ॥
యే మయా గురుణా వాచా తరన్త్యఞ్జో భవార్ణవమ్ ॥ ౩౩ ॥
నాహమిజ్యాప్రజాతిభ్యాం తపసోపశమేన వా ।
తుష్యేయం సర్వభూతాత్మా గురుశుశ్రూషయా యథా ॥ ౩౪ ॥
తుష్యేయం సర్వభూతాత్మా గురుశుశ్రూషయా యథా ॥ ౩౪ ॥
అపి నః స్మర్యతే బ్రహ్మన్ వృత్తం నివసతాం గురౌ ।
గురుదారైశ్చోదితానామిన్ధనానయనే క్వచిత్ ॥ ౩౫ ॥
గురుదారైశ్చోదితానామిన్ధనానయనే క్వచిత్ ॥ ౩౫ ॥
ప్రవిష్టానాం మహారణ్యమపర్తౌ సుమహద్ ద్విజ ।
వాతవర్షమభూత్తీవ్రం నిష్ఠురాః స్తనయిత్నవః ॥ ౩౬ ॥
వాతవర్షమభూత్తీవ్రం నిష్ఠురాః స్తనయిత్నవః ॥ ౩౬ ॥
సూర్యశ్చాస్తం గతస్తావత్ తమసా చావృతా దిశః ।
నిమ్నం కూలం జలమయం న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన ॥ ౩౭ ॥
నిమ్నం కూలం జలమయం న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన ॥ ౩౭ ॥
వయం భృశం తత్ర మహానిలామ్బుభి-
ర్నిహన్యమానా మహురమ్బుసమ్ప్లవే ।
దిశోఽవిదన్తోఽథ పరస్పరం వనే
గృహీతహస్తాః పరిబభ్రిమాతురాః ॥ ౩౮ ॥
ర్నిహన్యమానా మహురమ్బుసమ్ప్లవే ।
దిశోఽవిదన్తోఽథ పరస్పరం వనే
గృహీతహస్తాః పరిబభ్రిమాతురాః ॥ ౩౮ ॥
ఏతద్ విదిత్వా ఉదితే రవౌ సాన్దీపనిర్గురుః ।
అన్వేషమాణో నః శిష్యానాచార్యోఽపశ్యదాతురాన్ ॥ ౩౯ ॥
అన్వేషమాణో నః శిష్యానాచార్యోఽపశ్యదాతురాన్ ॥ ౩౯ ॥
అహో హే పుత్రకా యూయమస్మదర్థేఽతిదుఃఖితాః ।
ఆత్మా వై ప్రాణినాం ప్రేష్ఠస్తమనాదృత్య మత్పరాః ॥ ౪౦ ॥
ఆత్మా వై ప్రాణినాం ప్రేష్ఠస్తమనాదృత్య మత్పరాః ॥ ౪౦ ॥
ఏతదేవ హి సచ్ఛిష్యైః కర్తవ్యం గురునిష్కృతమ్ ।
యద్ వై విశుద్ధభావేన సర్వార్థాత్మార్పణం గురౌ ॥ ౪౧ ॥
యద్ వై విశుద్ధభావేన సర్వార్థాత్మార్పణం గురౌ ॥ ౪౧ ॥
తుష్టోఽహం భో ద్విజశ్రేష్ఠాః సత్యాః సన్తు మనోరథాః ।
ఛన్దాంస్యయాతయామాని భవన్త్విహ పరత్ర చ ॥ ౪౨ ॥
ఛన్దాంస్యయాతయామాని భవన్త్విహ పరత్ర చ ॥ ౪౨ ॥
ఇత్థంవిధాన్యనేకాని వసతాం గురువేశ్మని ।
గురోరనుగ్రహేణైవ పుమాన్ పూర్ణః ప్రశాన్తయే ॥ ౪౩ ॥
గురోరనుగ్రహేణైవ పుమాన్ పూర్ణః ప్రశాన్తయే ॥ ౪౩ ॥
శ్రీబ్రాహ్మణ ఉవాచ
కిమస్మాభిరనిర్వృత్తం దేవదేవ జగద్గురో ।
భవతా సత్యకామేన యేషాం వాసో గురోరభూత్ ॥ ౪౪ ॥
కిమస్మాభిరనిర్వృత్తం దేవదేవ జగద్గురో ।
భవతా సత్యకామేన యేషాం వాసో గురోరభూత్ ॥ ౪౪ ॥
యస్యచ్ఛన్దోమయం బ్రహ్మ దేహ ఆవపనం విభో ।
శ్రేయసాం తస్య గురుషు వాసోఽత్యన్తవిడమ్బనమ్ ॥ ౪౫ ॥
శ్రేయసాం తస్య గురుషు వాసోఽత్యన్తవిడమ్బనమ్ ॥ ౪౫ ॥