śrī-rājovāca
bhagavan yāni cānyāni
mukundasya mahātmanaḥ
vīryāṇy ananta-vīryasya
śrotum icchāmi he prabho
bhagavan yāni cānyāni
mukundasya mahātmanaḥ
vīryāṇy ananta-vīryasya
śrotum icchāmi he prabho
ko nu śrutvāsakṛd brahmann
uttamaḥśloka-sat-kathāḥ
virameta viśeṣa-jño
viṣaṇṇaḥ kāma-mārgaṇaiḥ
uttamaḥśloka-sat-kathāḥ
virameta viśeṣa-jño
viṣaṇṇaḥ kāma-mārgaṇaiḥ
sā vāg yayā tasya guṇān gṛṇīte
karau ca tat-karma-karau manaś ca
smared vasantaṁ sthira-jaṅgameṣu
śṛṇoti tat-puṇya-kathāḥ sa karṇaḥ
karau ca tat-karma-karau manaś ca
smared vasantaṁ sthira-jaṅgameṣu
śṛṇoti tat-puṇya-kathāḥ sa karṇaḥ
śiras tu tasyobhaya-liṅgam ānamet
tad eva yat paśyati tad dhi cakṣuḥ
aṅgāni viṣṇor atha taj-janānāṁ
pādodakaṁ yāni bhajanti nityam
tad eva yat paśyati tad dhi cakṣuḥ
aṅgāni viṣṇor atha taj-janānāṁ
pādodakaṁ yāni bhajanti nityam
sūta uvāca
viṣṇu-rātena sampṛṣṭo
bhagavān bādarāyaṇiḥ
vāsudeve bhagavati
nimagna-hṛdayo ’bravīt
viṣṇu-rātena sampṛṣṭo
bhagavān bādarāyaṇiḥ
vāsudeve bhagavati
nimagna-hṛdayo ’bravīt
śrī-śuka uvāca
kṛṣṇasyāsīt sakhā kaścid
brāhmaṇo brahma-vittamaḥ
virakta indriyārtheṣu
praśāntātmā jitendriyaḥ
kṛṣṇasyāsīt sakhā kaścid
brāhmaṇo brahma-vittamaḥ
virakta indriyārtheṣu
praśāntātmā jitendriyaḥ
yadṛcchayopapannena
vartamāno gṛhāśramī
tasya bhāryā ku-cailasya
kṣut-kṣāmā ca tathā-vidhā
vartamāno gṛhāśramī
tasya bhāryā ku-cailasya
kṣut-kṣāmā ca tathā-vidhā
pati-vratā patiṁ prāha
mlāyatā vadanena sā
daridraṁ sīdamānā vai
vepamānābhigamya ca
mlāyatā vadanena sā
daridraṁ sīdamānā vai
vepamānābhigamya ca
nanu brahman bhagavataḥ
sakhā sākṣāc chriyaḥ patiḥ
brahmaṇyaś ca śaraṇyaś ca
bhagavān sātvatarṣabhaḥ
sakhā sākṣāc chriyaḥ patiḥ
brahmaṇyaś ca śaraṇyaś ca
bhagavān sātvatarṣabhaḥ
tam upaihi mahā-bhāga
sādhūnāṁ ca parāyaṇam
dāsyati draviṇaṁ bhūri
sīdate te kuṭumbine
sādhūnāṁ ca parāyaṇam
dāsyati draviṇaṁ bhūri
sīdate te kuṭumbine
āste ’dhunā dvāravatyāṁ
bhoja-vṛṣṇy-andhakeśvaraḥ
smarataḥ pāda-kamalam
ātmānam api yacchati
kiṁ nv artha-kāmān bhajato
nāty-abhīṣṭān jagad-guruḥ
bhoja-vṛṣṇy-andhakeśvaraḥ
smarataḥ pāda-kamalam
ātmānam api yacchati
kiṁ nv artha-kāmān bhajato
nāty-abhīṣṭān jagad-guruḥ
sa evaṁ bhāryayā vipro
bahuśaḥ prārthito muhuḥ
ayaṁ hi paramo lābha
uttamaḥśloka-darśanam
bahuśaḥ prārthito muhuḥ
ayaṁ hi paramo lābha
uttamaḥśloka-darśanam
iti sañcintya manasā
gamanāya matiṁ dadhe
apy asty upāyanaṁ kiñcid
gṛhe kalyāṇi dīyatām
gamanāya matiṁ dadhe
apy asty upāyanaṁ kiñcid
gṛhe kalyāṇi dīyatām
yācitvā caturo muṣṭīn
viprān pṛthuka-taṇḍulān
caila-khaṇḍena tān baddhvā
bhartre prādād upāyanam
viprān pṛthuka-taṇḍulān
caila-khaṇḍena tān baddhvā
bhartre prādād upāyanam
sa tān ādāya viprāgryaḥ
prayayau dvārakāṁ kila
kṛṣṇa-sandarśanaṁ mahyaṁ
kathaṁ syād iti cintayan
prayayau dvārakāṁ kila
kṛṣṇa-sandarśanaṁ mahyaṁ
kathaṁ syād iti cintayan
trīṇi gulmāny atīyāya
tisraḥ kakṣāś ca sa-dvijaḥ
vipro ’gamyāndhaka-vṛṣṇīnāṁ
gṛheṣv acyuta-dharmiṇām
tisraḥ kakṣāś ca sa-dvijaḥ
vipro ’gamyāndhaka-vṛṣṇīnāṁ
gṛheṣv acyuta-dharmiṇām
gṛhaṁ dvy-aṣṭa-sahasrāṇāṁ
mahiṣīṇāṁ harer dvijaḥ
viveśaikatamaṁ śrīmad
brahmānandaṁ gato yathā
mahiṣīṇāṁ harer dvijaḥ
viveśaikatamaṁ śrīmad
brahmānandaṁ gato yathā
taṁ vilokyācyuto dūrāt
priyā-paryaṅkam āsthitaḥ
sahasotthāya cābhyetya
dorbhyāṁ paryagrahīn mudā
priyā-paryaṅkam āsthitaḥ
sahasotthāya cābhyetya
dorbhyāṁ paryagrahīn mudā
sakhyuḥ priyasya viprarṣer
aṅga-saṅgāti-nirvṛtaḥ
prīto vyamuñcad ab-bindūn
netrābhyāṁ puṣkarekṣaṇaḥ
aṅga-saṅgāti-nirvṛtaḥ
prīto vyamuñcad ab-bindūn
netrābhyāṁ puṣkarekṣaṇaḥ
athopaveśya paryaṅke
svayam sakhyuḥ samarhaṇam
upahṛtyāvanijyāsya
pādau pādāvanejanīḥ
svayam sakhyuḥ samarhaṇam
upahṛtyāvanijyāsya
pādau pādāvanejanīḥ
agrahīc chirasā rājan
bhagavāḻ loka-pāvanaḥ
vyalimpad divya-gandhena
candanāguru-kuṅkamaiḥ
bhagavāḻ loka-pāvanaḥ
vyalimpad divya-gandhena
candanāguru-kuṅkamaiḥ
dhūpaiḥ surabhibhir mitraṁ
pradīpāvalibhir mudā
arcitvāvedya tāmbūlaṁ
gāṁ ca svāgatam abravīt
pradīpāvalibhir mudā
arcitvāvedya tāmbūlaṁ
gāṁ ca svāgatam abravīt
ku-cailaṁ malinaṁ kṣāmaṁ
dvijaṁ dhamani-santatam
devī paryacarat sākṣāc
cāmara-vyajanena vai
dvijaṁ dhamani-santatam
devī paryacarat sākṣāc
cāmara-vyajanena vai
antaḥ-pura-jano dṛṣṭvā
kṛṣṇenāmala-kīrtinā
vismito ’bhūd ati-prītyā
avadhūtaṁ sabhājitam
kṛṣṇenāmala-kīrtinā
vismito ’bhūd ati-prītyā
avadhūtaṁ sabhājitam
kim anena kṛtaṁ puṇyam
avadhūtena bhikṣuṇā
śriyā hīnena loke ’smin
garhitenādhamena ca
avadhūtena bhikṣuṇā
śriyā hīnena loke ’smin
garhitenādhamena ca
yo ’sau tri-loka-guruṇā
śrī-nivāsena sambhṛtaḥ
paryaṅka-sthāṁ śriyaṁ hitvā
pariṣvakto ’gra-jo yathā
śrī-nivāsena sambhṛtaḥ
paryaṅka-sthāṁ śriyaṁ hitvā
pariṣvakto ’gra-jo yathā
kathayāṁ cakratur gāthāḥ
pūrvā gurukule satoḥ
ātmanor lalitā rājan
karau gṛhya parasparam
pūrvā gurukule satoḥ
ātmanor lalitā rājan
karau gṛhya parasparam
śrī-bhagavān uvāca
api brahman gurukulād
bhavatā labdha-dakṣiṇāt
samāvṛttena dharma-jña
bhāryoḍhā sadṛśī na vā
api brahman gurukulād
bhavatā labdha-dakṣiṇāt
samāvṛttena dharma-jña
bhāryoḍhā sadṛśī na vā
prāyo gṛheṣu te cittam
akāma-vihitaṁ tathā
naivāti-prīyase vidvan
dhaneṣu viditaṁ hi me
akāma-vihitaṁ tathā
naivāti-prīyase vidvan
dhaneṣu viditaṁ hi me
kecit kurvanti karmāṇi
kāmair ahata-cetasaḥ
tyajantaḥ prakṛtīr daivīr
yathāhaṁ loka-saṅgraham
kāmair ahata-cetasaḥ
tyajantaḥ prakṛtīr daivīr
yathāhaṁ loka-saṅgraham
kaccid gurukule vāsaṁ
brahman smarasi nau yataḥ
dvijo vijñāya vijñeyaṁ
tamasaḥ pāram aśnute
brahman smarasi nau yataḥ
dvijo vijñāya vijñeyaṁ
tamasaḥ pāram aśnute
sa vai sat-karmaṇāṁ sākṣād
dvijāter iha sambhavaḥ
ādyo ’ṅga yatrāśramiṇāṁ
yathāhaṁ jñāna-do guruḥ
dvijāter iha sambhavaḥ
ādyo ’ṅga yatrāśramiṇāṁ
yathāhaṁ jñāna-do guruḥ
nanv artha-kovidā brahman
varṇāśrama-vatām iha
ye mayā guruṇā vācā
taranty añjo bhavārṇavam
varṇāśrama-vatām iha
ye mayā guruṇā vācā
taranty añjo bhavārṇavam
nāham ijyā-prajātibhyāṁ
tapasopaśamena vā
tuṣyeyaṁ sarva-bhūtātmā
guru-śuśrūṣayā yathā
tapasopaśamena vā
tuṣyeyaṁ sarva-bhūtātmā
guru-śuśrūṣayā yathā
api naḥ smaryate brahman
vṛttaṁ nivasatāṁ gurau
guru-dāraiś coditānām
indhanānayane kvacit
vṛttaṁ nivasatāṁ gurau
guru-dāraiś coditānām
indhanānayane kvacit
praviṣṭānāṁ mahāraṇyam
apartau su-mahad dvija
vāta-varṣam abhūt tīvraṁ
niṣṭhurāḥ stanayitnavaḥ
apartau su-mahad dvija
vāta-varṣam abhūt tīvraṁ
niṣṭhurāḥ stanayitnavaḥ
sūryaś cāstaṁ gatas tāvat
tamasā cāvṛtā diśaḥ
nimnaṁ kūlaṁ jala-mayaṁ
na prājñāyata kiñcana
tamasā cāvṛtā diśaḥ
nimnaṁ kūlaṁ jala-mayaṁ
na prājñāyata kiñcana
vayaṁ bhṛśam tatra mahānilāmbubhir
nihanyamānā mahur ambu-samplave
diśo ’vidanto ’tha parasparaṁ vane
gṛhīta-hastāḥ paribabhrimāturāḥ
nihanyamānā mahur ambu-samplave
diśo ’vidanto ’tha parasparaṁ vane
gṛhīta-hastāḥ paribabhrimāturāḥ
etad viditvā udite
ravau sāndīpanir guruḥ
anveṣamāṇo naḥ śiṣyān
ācāryo ’paśyad āturān
ravau sāndīpanir guruḥ
anveṣamāṇo naḥ śiṣyān
ācāryo ’paśyad āturān
aho he putrakā yūyam
asmad-arthe ’ti-duḥkhitāḥ
ātmā vai prāṇinām preṣṭhas
tam anādṛtya mat-parāḥ
asmad-arthe ’ti-duḥkhitāḥ
ātmā vai prāṇinām preṣṭhas
tam anādṛtya mat-parāḥ
etad eva hi sac-chiṣyaiḥ
kartavyaṁ guru-niṣkṛtam
yad vai viśuddha-bhāvena
sarvārthātmārpaṇaṁ gurau
kartavyaṁ guru-niṣkṛtam
yad vai viśuddha-bhāvena
sarvārthātmārpaṇaṁ gurau
tuṣṭo ’haṁ bho dvija-śreṣṭhāḥ
satyāḥ santu manorathāḥ
chandāṁsy ayāta-yāmāni
bhavantv iha paratra ca
satyāḥ santu manorathāḥ
chandāṁsy ayāta-yāmāni
bhavantv iha paratra ca
itthaṁ-vidhāny anekāni
vasatāṁ guru-veśmani
guror anugraheṇaiva
pumān pūrṇaḥ praśāntaye
vasatāṁ guru-veśmani
guror anugraheṇaiva
pumān pūrṇaḥ praśāntaye
śrī-brāhmaṇa uvāca
kim asmābhir anirvṛttaṁ
deva-deva jagad-guro
bhavatā satya-kāmena
yeṣāṁ vāso guror abhūt
kim asmābhir anirvṛttaṁ
deva-deva jagad-guro
bhavatā satya-kāmena
yeṣāṁ vāso guror abhūt
yasya cchando-mayaṁ brahma
deha āvapanaṁ vibho
śreyasāṁ tasya guruṣu
vāso ’tyanta-viḍambanam
deha āvapanaṁ vibho
śreyasāṁ tasya guruṣu
vāso ’tyanta-viḍambanam