শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ১০.৮৩

শ্ৰীশুক উৱাচ
তথানুগৃহ্য ভগৱান্ গোপীনাং স গুৰুৰ্গতিঃ ।
যুধিষ্ঠিৰমথাপৃচ্ছত্ সৰ্ৱাংশ্চ সুহৃদোঽৱ্যযম্ ॥ ১ ॥

ত এৱং লোকনাথেন পৰিপৃষ্টাঃ সুসত্কৃতাঃ ।
প্ৰত্যূচুৰ্হৃষ্টমনসস্তত্পাদেক্ষাহতাংহসঃ ॥ ২ ॥

কুতোঽশিৱং ত্ৱচ্চৰণাম্বুজাসৱং
মহন্মনস্তো মুখনিঃসৃতং ক্ৱচিত্ ।
পিবন্তি যে কৰ্ণপুটৈৰলং প্ৰভো
দেহংভৃতাং দেহকৃদস্মৃতিচ্ছিদম্ ॥ ৩ ॥

হি ত্ৱাত্মধামৱিধুতাত্মকৃতত্ৰ্যৱস্থা-
মানন্দসম্প্লৱমখণ্ডমকুণ্ঠবোধম্ ।
কালোপসৃষ্টনিগমাৱন আত্তযোগ-
মাযাকৃতিং পৰমহংসগতিং নতাঃ স্ম ॥ ৪ ॥

শ্ৰীঋষিৰুৱাচ
ইত্যুত্তমঃশ্লোকশিখামণিং জনে-
ষ্ৱভিষ্টুৱত্স্ৱন্ধককৌৰৱস্ত্ৰিযঃ ।
সমেত্য গোৱিন্দকথা মিথোঽগৃণং-
স্ত্ৰিলোকগীতাঃ শৃণু ৱৰ্ণযামি তে ॥ ৫ ॥

শ্ৰীদ্ৰৌপদ্যুৱাচ
হে ৱৈদৰ্ভ্যচ্যুতো ভদ্ৰে হে জাম্বৱতি কৌশলে ।
হে সত্যভামে কালিন্দি শৈব্যে ৰোহিণি লক্ষ্মণে ॥ ৬ ॥

হে কৃষ্ণপত্ন্য এতন্নো ব্ৰূতে ৱো ভগৱান্ স্ৱযম্ ।
উপযেমে যথা লোকমনুকুৰ্ৱন্ স্ৱমাযযা ॥ ৭ ॥

শ্ৰীৰুক্মিণ্যুৱাচ
চৈদ্যায মাৰ্পযিতুমুদ্যতকাৰ্মুকেষু
ৰাজস্ৱজেযভটশেখৰিতাঙ্ঘ্ৰিৰেণুঃ ।
নিন্যে মৃগেন্দ্ৰ ইৱ ভাগমজাৱিযূথাত্
তচ্ছ্ৰীনিকেতচৰণোঽস্তু মমাৰ্চনায ॥ ৮ ॥

শ্ৰীসত্যভামোৱাচ
যো মে সনাভিৱধতপ্তহৃদা ততেন
লিপ্তাভিশাপমপমাৰ্ষ্টুমুপাজহাৰ ।
জিত্ৱৰ্ক্ষৰাজমথ ৰত্নমদাত্ স তেন
ভীতঃ পিতাদিশত মাং প্ৰভৱেঽপি দত্তাম্ ॥ ৯ ॥

শ্ৰীজাম্বৱত্যুৱাচ
প্ৰাজ্ঞায দেহকৃদমুং নিজনাথদৈৱং
সীতাপতিং ত্ৰিনৱহান্যমুনাভ্যযুধ্যত্ ।
জ্ঞাত্ৱা পৰীক্ষিত উপাহৰদৰ্হণং মাং
পাদৌ প্ৰগৃহ্য মণিনাহমমুষ্য দাসী ॥ ১০ ॥

শ্ৰীকালিন্দ্যুৱাচ
তপশ্চৰন্তীমাজ্ঞায স্ৱপাদস্পৰ্শনাশযা ।
সখ্যোপেত্যাগ্ৰহীত্ পাণিং যোঽহং তদ্গৃহমাৰ্জনী ॥ ১১ ॥

শ্ৰীমিত্ৰৱিন্দোৱাচ
যো মাং স্ৱযংৱৰ উপেত্য ৱিজিত্য ভূপান্
নিন্যে শ্ৱযূথগমিৱাত্মবলিং দ্ৱিপাৰিঃ ।
ভ্ৰাতৃংশ্চ মেঽপকুৰুতঃ স্ৱপুৰং শ্ৰিযৌক-
স্তস্যাস্তু মেঽনুভৱমঙ্ঘ্ৰযৱনেজনত্ৱম্ ॥ ১২ ॥

শ্ৰীসত্যোৱাচ
সপ্তোক্ষণোঽতিবলৱীৰ্যসুতীক্ষ্ণশৃঙ্গান্
পিত্ৰা কৃতান্ ক্ষিতিপৱীৰ্যপৰীক্ষণায ।
তান্ ৱীৰদুৰ্মদহনস্তৰসা নিগৃহ্য
ক্ৰীডন্ ববন্ধ হ যথা শিশৱোঽজতোকান্ ॥ ১৩ ॥

য ইত্থং ৱীৰ্যশুল্কাং মাং দাসীভিশ্চতুৰঙ্গিণীম্ ।
পথি নিৰ্জিত্য ৰাজন্যান্ নিন্যে তদ্দাস্যমস্তু মে ॥ ১৪ ॥

শ্ৰীভদ্ৰোৱাচ
পিতা মে মাতুলেযায স্ৱযমাহূয দত্তৱান্ ।
কৃষ্ণে কৃষ্ণায তচ্চিত্তামক্ষৌহিণ্যা সখীজনৈঃ ॥ ১৫ ॥

অস্য মে পাদসংস্পৰ্শো ভৱেজ্জন্মনি জন্মনি ।
কৰ্মভিৰ্ভ্ৰাম্যমাণাযা যেন তচ্ছ্ৰেয আত্মনঃ ॥ ১৬ ॥

শ্ৰীলক্ষ্মণোৱাচ
মমাপি ৰাজ্ঞ্যচ্যুতজন্মকৰ্ম
শ্ৰুত্ৱা মুহুৰ্নাৰদগীতমাস হ ।
চিত্তং মুকুন্দে কিল পদ্মহস্তযা
ৱৃতঃ সুসম্মৃশ্য ৱিহায লোকপান্ ॥ ১৭ ॥

জ্ঞাত্ৱা মম মতং সাধ্ৱি পিতা দুহিতৃৱত্সলঃ ।
বৃহত্সেন ইতি খ্যাতস্তত্ৰোপাযমচীকৰত্ ॥ ১৮ ॥

যথা স্ৱযংৱৰে ৰাজ্ঞি মত্স্যঃ পাৰ্থেপ্সযা কৃতঃ ।
অযং তু বহিৰাচ্ছন্নো দৃশ্যতে স জলে পৰম্ ॥ ১৯ ॥

শ্ৰুত্ৱৈতত্ সৰ্ৱতো ভূপা আযযুৰ্মত্পিতুঃ পুৰম্ ।
সৰ্ৱাস্ত্ৰশস্ত্ৰতত্ত্ৱজ্ঞাঃ সোপাধ্যাযাঃ সহস্ৰশঃ ॥ ২০ ॥

পিত্ৰা সম্পূজিতাঃ সৰ্ৱে যথাৱীৰ্যং যথাৱযঃ ।
আদদুঃ সশৰং চাপং ৱেদ্ধুং পৰ্ষদি মদ্ধিযঃ ॥ ২১ ॥

আদায ৱ্যসৃজন্ কেচিত্ সজ্যং কৰ্তুমনীশ্ৱৰাঃ ।
আকোষ্ঠং জ্যাং সমুত্কৃষ্য পেতুৰেকেঽমুনা হতাঃ ॥ ২২ ॥

সজ্যং কৃত্ৱাপৰে ৱীৰা মাগধাম্বষ্ঠচেদিপাঃ ।
ভীমো দুৰ্যোধনঃ কৰ্ণো নাৱিদংস্তদৱস্থিতিম্ ॥ ২৩ ॥

মত্স্যাভাসং জলে ৱীক্ষ্য জ্ঞাত্ৱা চ তদৱস্থিতিম্ ।
পাৰ্থো যত্তোঽসৃজদ্ বাণং নাচ্ছিনত্ পস্পৃশে পৰম্ ॥ ২৪ ॥

ৰাজন্যেষু নিৱৃত্তেষু ভগ্নমানেষু মানিষু ।
ভগৱান্ ধনুৰাদায সজ্যং কৃত্ৱাথ লীলযা ॥ ২৫ ॥

তস্মিন্ সন্ধায ৱিশিখং মত্স্যং ৱীক্ষ্য সকৃজ্জলে ।
ছিত্ত্ৱেষুণাপাতযত্তং সূৰ্যে চাভিজিতি স্থিতে ॥ ২৬ ॥

দিৱি দুন্দুভযো নেদুৰ্জযশব্দযুতা ভুৱি ।
দেৱাশ্চ কুসুমাসাৰান্ মুমুচুৰ্হৰ্ষৱিহ্ৱলাঃ ॥ ২৭ ॥

তদ্ ৰঙ্গমাৱিশমহং কলনূপুৰাভ্যাং
পদ্ভ্যাং প্ৰগৃহ্য কনকোজ্জ্ৱলৰত্নমালাম্ ।
নূত্নে নিৱীয পৰিধায চ কৌশিকাগ্ৰ্যে
সৱ্ৰীডহাসৱদনা কৱৰীধৃতস্ৰক্ ॥ ২৮ ॥

উন্নীয ৱক্ত্ৰমুৰুকুন্তলকুণ্ডলত্ৱিড্
গণ্ডস্থলং শিশিৰহাসকটাক্ষমোক্ষৈঃ ।
ৰাজ্ঞো নিৰীক্ষ্য পৰিতঃ শনকৈৰ্মুৰাৰে-
ৰংসেঽনুৰক্তহৃদযা নিদধে স্ৱমালাম্ ॥ ২৯ ॥

তাৱন্মৃদঙ্গপটহাঃ শঙ্খভেৰ্যানকাদযঃ ।
নিনেদুৰ্নটনৰ্তক্যো ননৃতুৰ্গাযকা জগুঃ ॥ ৩০ ॥

এৱং ৱৃতে ভগৱতি মযেশে নৃপযূথপাঃ ।
ন সেহিৰে যাজ্ঞসেনি স্পৰ্ধন্তো হৃচ্ছযাতুৰাঃ ॥ ৩১ ॥

মাং তাৱদ্ ৰথমাৰোপ্য হযৰত্নচতুষ্টযম্ ।
শাৰ্ঙ্গমুদ্যম্য সন্নদ্ধস্তস্থাৱাজৌ চতুৰ্ভুজঃ ॥ ৩২ ॥

দাৰুকশ্চোদযামাস কাঞ্চনোপস্কৰং ৰথম্ ।
মিষতাং ভূভুজাং ৰাজ্ঞি মৃগাণাং মৃগৰাডিৱ ॥ ৩৩ ॥

তেঽন্ৱসজ্জন্ত ৰাজন্যা নিষেদ্ধুং পথি কেচন ।
সংযত্তা উদ্ধৃতেষ্ৱাসা গ্ৰামসিংহা যথা হৰিম্ ॥ ৩৪ ॥

তে শাৰ্ঙ্গচ্যুতবাণৌঘৈঃ কৃত্তবাহ্ৱঙ্ঘ্ৰিকন্ধৰাঃ ।
নিপেতুঃ প্ৰধনে কেচিদেকে সন্ত্যজ্য দুদ্ৰুৱুঃ ॥ ৩৫ ॥

ততঃ পুৰীং যদুপতিৰত্যলঙ্কৃতাং
ৰৱিচ্ছদধ্ৱজপটচিত্ৰতোৰণাম্ ।
কুশস্থলীং দিৱি ভুৱি চাভিসংস্তুতাং
সমাৱিশত্তৰণিৰিৱ স্ৱকেতনম্ ॥ ৩৬ ॥

পিতা মে পূজযামাস সুহৃত্সম্বন্ধিবান্ধৱান্ ।
মহাৰ্হৱাসোঽলঙ্কাৰৈঃ শয্যাসনপৰিচ্ছদৈঃ ॥ ৩৭ ॥

দাসীভিঃ সৰ্ৱসম্পদ্ভিৰ্ভটেভৰথৱাজিভিঃ ।
আযুধানি মহাৰ্হাণি দদৌ পূৰ্ণস্য ভক্তিতঃ ॥ ৩৮ ॥

আত্মাৰামস্য তস্যেমা ৱযং ৱৈ গৃহদাসিকাঃ ।
সৰ্ৱসঙ্গনিৱৃত্ত্যাদ্ধা তপসা চ বভূৱিম ॥ ৩৯ ॥

মহিষ্য ঊচুঃ
ভৌমং নিহত্য সগণং যুধি তেন ৰুদ্ধা
জ্ঞাত্ৱাথ নঃ ক্ষিতিজযে জিতৰাজকন্যাঃ ।
নিৰ্মুচ্য সংসৃতিৱিমোক্ষমনুস্মৰন্তীঃ
পাদাম্বুজং পৰিণিনায য আপ্তকামঃ ॥ ৪০ ॥

ন ৱযং সাধ্ৱি সাম্ৰাজ্যং স্ৱাৰাজ্যং ভৌজ্যমপ্যুত ।
ৱৈৰাজ্যং পাৰমেষ্ঠ্যং চ আনন্ত্যং ৱা হৰেঃ পদম্ ॥ ৪১ ॥

কামযামহ এতস্য শ্ৰীমত্পাদৰজঃ শ্ৰিযঃ ।
কুচকুঙ্কুমগন্ধাঢ্যং মূৰ্ধ্না ৱোঢুং গদাভৃতঃ ॥ ৪২ ॥

ৱ্ৰজস্ত্ৰিযো যদ্ ৱাঞ্ছন্তি পুলিন্দ্যস্তৃণৱীৰুধঃ ।
গাৱশ্চাৰযতো গোপাঃ পদস্পৰ্শং মহাত্মনঃ ॥ ৪৩ ॥